Cursus Duits Amersfoort

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw ontwikkeld in Engeland en Amerika, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog moesten de (Amerikaanse) soldaten elementaire verbale communicatieve vaardigheden leren. Door de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode ook bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan als reactie op de grammatica-vertaalmethode worden gezien. Nieuw was dat de les geheel plaatsvond in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). De belangrijkste vaardigheden zijn spreken en luisteren (in het Duits) en de (Duitse) grammaticale structuren worden geleerd middels mondelinge structuuroefeningen. Het doel is zonder fouten Duits leren spreken en verstaan, wat begint met een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel hiertoe; er wordt met driloefeningen gewerkt om Duitse zinnen en structuren goed aan te leren, zodat reacties spontaan en automatisch worden. De taaldocent Duits kan bijvoorbeeld een zin tien maal herhalen en vervolgens een nieuw Duits woord toevoegen. Er wordt vaak gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waar studenten Duits een hoofdtelefoon dragen en naar zinnen luisteren en deze naspreken. Geschreven Duits komt pas aan bod als het mondelinge Duits vertrouwd is geworden. Afbeeldingen worden wel gebruikt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas geïntroduceerd rond het jaar 1970 toen de Mammoetwet van kracht werd. Er waren al snel bezwaren tegen de inhoudsloze driloefeningen. Het kwam soms voor dat de techniek haperde. Hierdoor raakten de talenpractica vrij snel in onbruik. In plaats daarvan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden weer expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode wel sporen na. Het was nu alom geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet gaat om het memoriseren van de (Duitse) grammatica, maar om de toepassing. De luistervaardigheid (Duits), waar het merendeel van docenten vóór de jaren zeventig geen aandacht aan besteedden, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor studenten die Duits beginnen te leren. Een juiste uitspraak Duits wordt vanaf het begin aangeleerd. De audiolinguale methode is een docentgestuurde methode waardoor deze een vlotte en efficiënte kennisoverdracht kan bieden. Ook voor grotere groepen is de methode geschikt.
Deze docentgestuurde kant is tevens een nadeel; er wordt geen eigen input verwacht van de lerenden, waardoor het gevaar dreigt van passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie. Een ander bezwaar is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig in levend taalgebruik Duits om te zetten zijn.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is ontwikkeld door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) op een zodanige manier te leren dat het in het langetermijngeheugen opgeslagen wordt. De methode werkt aan de hand van zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die later herhaald worden. Deze Duitse woorden en zinnen op de woordenlijst worden door de studenten hardop gelezen. Deze woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, is niet het idee, maar door blootstelling gaat dit eigenlijk automatisch. De woordenlijst wordt steeds aangepast; Duitse woorden die zijn aangeleerd, gaan van de lijst af. De Duitse woorden die nog steeds problemen geven, blijven staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method claimen dat de woorden op de woordenlijst en zinnen spontaan terechtkomen in het langetermijngeheugen, iets dat door geheugenwetenschappers wordt bestreden. In het algemeen wordt kennis onthouden wanneer deze kennis ook relevant en van betekenis is. Deze methode kan dus alleen goed werken voor Duitse woorden en zinnen die relevant en betekenisvol zijn.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

De methode kan goed werken voor studenten die het prettig vinden om bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun te gebruiken. Met de hand schrijven werkt beter dan typen of, behoorlijk zinloos: een fotootje maken, doordat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven meewerkt en wordt aangesproken. Een minpunt is het ontbreken van context. Taal is veel meer dan alleen een verzameling losse woorden of zinnen. Deze GoldList-methode is bovendien bijzonder tijdrovend omdat er steeds met de hand geschreven lijsten moeten worden aangelegd.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is door de Amerikanen Tracy Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits). Op de manier waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de leermethode het Duits te leren. De Duitse taalregels leert de student eveneens onbewust op deze wijze. Alleen het Duits met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Er wordt gestreefd naar een stressvrije leeromgeving voor de studenten. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. De taalproductie Duits mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De methode legt de nadruk op communicatie en minder op expliciete Duits grammatica en de correctie van vormfouten.
De methode heeft het meeste rendement als de studenten worden ondergedompeld in het Duits. De activiteiten die in het Duits worden aangeboden, dienen stimulerend te zijn, om ervoor te zorgen dat de student plezier heeft van de ervaring.
De Natural Method lijkt vrij veel op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het verschil is dat de Directe Methode meer de nadruk op de praktijk legt en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is vaak bewezen dat onderdompeling heel effectief is. Omdat de methode vrij eenvoudig te begrijpen is, is de Natural Approach een populaire manier van lesgeven onder taaltrainers Duits. Minpunten heeft de Natural Method ook. De nadruk wordt vooral op het impliciet leren van de Duitse grammatica gelegd. De lerende zou weliswaar leren om te communiceren, maar door ontoereikende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal blijven steken.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Het wordt als prettig ervaren om op een natuurlijke manier een taal aan te leren. Lerenden krijgen de mogelijkheid voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Omdat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, blijft het geleerde voor een langere tijd onthouden.
Omdat er bijna geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het langer duurt voor er resultaten geboekt worden. Ook bereidt de methode lerenden niet per se op een bepaald Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engelse naam: Structural Approach; ‘SA’) is door Charles Fries en Robert Lado ontwikkeld in de jaren 50.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een manier van taalverwerving die als doel heeft om de student vertrouwd te laten raken met de grammaticale en fonologische structuur van de taal (bijvoorbeeld het Duits). Volgens de methode van Structurele Aanpak levert de beheersing van deze structuren meer op dan het verwerven van woordenschat van het Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van specifieke combinaties van Duitse woorden en groepen woorden in de juiste woordvolgorde is waar het bij de methode om gaat. Deze combinaties worden gepresenteerd aan lerenden in herkenbare situaties middels dramatiseringen, visualisaties, gezichtsuitdrukkingen en handelingen. Bij de methodiek worden de structuren die het meest gebruikt worden, eerst aan de taallerende geleerd. Mondelinge vaardigheden Duits (luisteren en spreken) worden hier in eerste instantie bij gebruikt; daaruit volgen lezen en schrijven. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheden Duits (spreken en schrijven), krijgt grammatica een grote plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 toegepast op grote schaal om Engelse les te geven in Engelssprekende landen, de voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Een structurele aanpak heeft als sterke kant dat studenten het Duits op een nauwkeurige manier geleerd wordt. De studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en leren in welke situatie bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet geschikt zijn. De methode van de Structurele Aanpak gebruikt de taal van alle dag. Nadelen heeft de methode van de Structurele Aanpak ook. De manier van werken is nogal tijdverslindend en biedt niet onmiddellijk een succeservaring. De eigen inbreng van de student is beperkt; de methode is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van de ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van vreemde talen. Taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de gedachte dat interactie het uiteindelijke streven is wanneer men vreemde talen leert (zoals Duits).
De studenten leren met behulp van CLT-technieken het Duits in praktijk te brengen door de interactie met de docent Duits en met elkaar. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werksituatie. Zowel tijdens als buiten de les wordt het Duits gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en taaldocenten Duits dragen onderwerpen aan buiten het gebied van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in verschillende realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica leren studenten inductief, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de student leert in het Duits te communiceren.

Populariteit

De CLT werd heel populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, deels omdat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. In (een verdere eenwording van) Europa ontstond meer behoefte aan het leren van vreemde talen op een wijze die meteen toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs heeft veel pluspunten. Lerenden ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; de methode is functioneel en studentgericht. Door het gebruik van authentieke materialen, leren studenten de Duitse woorden die voor hen nodig zijn. CLT is een efficiënte methode. Voor de studenten werkt dit stimulerend doordat zij vlug succes ervaren. Fouten mogen worden gemaakt; de taalvaardigheden wordt al doende geleerd en verbeterd. Een keerzijde van de communicatieve benadering is dat voor grammatica, woordenschat die niet meteen toepasbaar is en uitspraak minder aandacht wordt geschonken. De voorbereiding en de planning vereist veel tijd van de docent en van lerenden vraagt het een actieve deelname. Deze manier van een vreemde taal leren, is voor sommige lerenden afwijkend of lastig, afhankelijk van welke achtergrond zij hebben. De methode CLT draait om het trainen van vaardigheden; daarbij gaat het vooral om de functie en niet zo zeer om de vorm en deze methode biedt als zodanig geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

Het taalonderwijs was in de 18^de en de 19^de eeuw vooral op praktisch taalgebruik gefocust. Men leerde om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, woordenlijsten etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere wijze gedaan door een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens leerboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger. Hij ontwikkelde een methode waarbij de grammatica van de taal centraal stond omstreeks 1783. Meidinger wordt beschouwd als grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (Grammar-Translation Method, afgekort GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gestoeld, wat de taal van de religie, de wetenschap en de cultuur was. Onderwijs in Latijn was vanzelfsprekend op geschreven teksten van de klassieke schrijvers gericht en geheel op het vertalen en de grammatica (van bijvoorbeeld Duits) gericht. Deze aanpak werd destijds als degelijk en wetenschappelijk beschouwd. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse van taalstructuren en taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de student inzicht ontwikkelt. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. De nadruk ligt op literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits. De taaldocenten dragen kennis Duits over, de lerende memoriseert.

Populariteit

Al sinds halverwege de negentiende eeuw was er ook tegengeluid te horen. Desondanks heeft tot recente datum de grammatica-/vertaalmethode een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren, is de grammatica-/vertaalmethode is een aardige mentale training. De methode biedt ook inzicht in de structuur van het Duits, doordat de nadruk gelegd wordt op de grammatica.
De methode kent echter meer minpunten dan pluspunten. Het belangrijkste minpunt is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits bij de methode ver achterblijft, waardoor de geleerde taal zelfs na jaren studie nauwelijks mondeling toegepast kan worden. Omdat het over het algemeen om literair taalgebruik gaat, staat de methode ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die aangeboden wordt. De methode biedt niet de mogelijkheid tot differentiatie of een eigen creatief proces voor lerenden voor het werken in een groep. De student is alleen toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

De leermethode ‘Onderdompeling’ (Engels: language immersion) wordt over de hele wereld toegepast sinds de jaren 70, hoofdzakelijk op de middelbare school waarbij een vak (bijvoorbeeld wiskunde) in de vreemde taal wordt gegeven. Binnen Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die gebruikt wordt bij bijvoorbeeld Taleninstituut Regina Coeli in Brabant, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd. De methode van ‘onderdompeling’ is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die Franse taalles gaven aan welgestelde vrouwen uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling zorgt ervoor dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, direct vanaf het eerste moment wordt omgeven door de nieuwe taal. De instructies worden in de doeltaal (Duits) gegeven; in het begin langzaam en met veel herhaling en later op een meer natuurlijke manier. De lerende wordt ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Duits te spreken. Bij onderdompeling gewerkt met rollenspellen en simulaties. De omgeving op scholen die met onderdompeling werken, wordt vaak ingericht in de stijl van het Duits om een situatie te creëren alsof de lerenden in Duitsland zijn. Studenten oefenen één-op-één of in een klein groepje met Duits spreken. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is daadwerkelijk naar Duitsland te reizen en daar in een gastgezin te verblijven.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een erg goede leermethode voor vreemde talen gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan op deze manier zeer goed worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, doordat de methode zo intensief is. Omdat de lerende wordt erdoor omgeven, is het een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet wel in het Duits gaan communiceren. De student is in principe 24 uur per dag Duits aan het leren. De sociale interactie wordt versterkt door het samen oefenen in een groep. Studenten ervaren dit als motiverend.
Een minpunt is dat het bereikte resultaat niet altijd vastgehouden wordt. Als iemand in een korte tijd de Duitse taal leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer overgaat tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel weer wegzakt. Een ander minpunt kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet alle studenten hebben de conditie om deze wijze van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode die stamt uit de zeventig jaren van de vorige eeuw. Deze methode is ontwikkeld door de Bulgaarse wetenschapper en psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedie is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Georgi Lozanov was van mening dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen tussen de taaldocent (Duits) en studenten zijn daarvoor van essentieel belang. Dat lerenden zich ontspannen en veilig voelen, is de voorwaarde. Leslokalen met rijopstellingen waren ongeschikt om dit te kunnen bereiken. De studenten zaten in comfortabele stoelen in de lessen die in een halve cirkel waren geplaatst en in de klas was ook altijd achtergrondmuziek. De methode zoals Lozanov die beoogde, bestond uit teksten voorlezen, terwijl op de achtergrond natuurgeluiden te horen waren of klassieke muziek werd gedraaid. Er waren woordenlijsten bij deze teksten en opmerkingen met betrekking tot de (Duitse) grammatica. Dit voorlezen gebeurde met veel expressie in stem en gebaren. De lerenden werden zo verleid om te luisteren en de nieuwe (Duitse) woorden konden gemakkelijk begrepen en opgenomen worden. In de lessen was veel aandacht voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland). Er werd met rollenspellen gewerkt en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en gegeten.

Populariteit

De methode was enigszins omstreden en is niet heel bekend meer. Een aantal elementen wordt nog steeds toegepast, zoals het gebruiken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten in de te leren taal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer in de les, waardoor de studenten geen hinder krijgen van faalangst of frustratie. Voor immigranten kan deze gemoedelijke sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Vaak werkt muziek motiverend en draagt aan betere leerprestaties bij. Een ander voordeel van de methodiek is dat de studenten gestimuleerd worden om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie. Dit is voor sommige mensen een nieuwe ervaring. Tegelijk is dit voor sommige lerenden een keerzijde, want elke lerende is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommige mensen afleiden en verstorend zijn en niet stimulerend of ontspannend. Een andere zwakke kant is dat de verhouding taaldocent-lerende niet gelijkwaardig is; alle input komt van de kant van de Duitse taaldocent en de lerende is steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran ontwikkelde Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning of CLL geheten in het jaar 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning (CLL) is een methode om een taal te verwerven waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de taal zij willen leren. De CLL methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de taaldocent optreedt als counselor die de zinnen van lerenden kenschetst. Lerenden beginnen een gesprek. Als de studenten de te leren taal (Duits) nog niet genoeg machtig zijn, spreken de studenten in de moedertaal. De trainer (Duits) vertaalt en legt uit, waarna de lerenden de uitspraken van de trainer zo goed mogelijk herhalen. Dit gesprek in het Duits wordt opgenomen om opnieuw te beluisteren.
De CLL bevordert gemeenschapsgevoel in de leergroep en de methode beschouwt de interactie tussen de studenten als middel om de Duitse taal te leren. Er wordt geen leerboek Duits gevolgd; het zijn de studenten zelf die de lesstof bepalen aan de hand van betekenisvolle gesprekken.

Populariteit

De mate van succes van de methode hangt grotendeels af van de kunde van de trainer-counselor. Bij deze methode dient de trainer zowel sociaal-cultureel kundig als taalkundig te zijn onderlegd. Deze trainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de student uitstekend te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de student te vertalen. CLL kan prima werken wanneer deze correct gebruikt wordt. Voor grote klassen is deze methode niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

CLL biedt studenten een hoge mate van autonomie. Het analyseren van de eigen gesprekken vinden de studenten vaak zinvol. Niet alleen tijdens de lessen Duits, maar ook daarbuiten wordt de leergroep vaak zeer hecht. Met CLL worden studenten zich een stuk meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en zwakke punten en leren te werken als een team. Studenten leren vaak veel van het bespreken van hun fouten en het evalueren van de taallessen Duits. Vaak blijven deze correcties in het geheugen gegrift en worden deel van het actieve vocabulaire van studenten.
Dat de docent niet sturend is, ondanks dat een aantal studenten wel sturing nodig heeft, kan een nadeel vormen. Bij CLL wordt geen gebruikgemaakt van een lesboek en er worden geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de lessen is hierdoor lastig te meten. Sommige studenten worden in hun Duits spreken geremd als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse naam: Lexical Approach; LA) is een methode om vreemde talen te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze lexicografische benadering is gebaseerd op de visie dat een belangrijk deel van het leren van een vreemde taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en het produceren van ‘lexicale eenheden’. Dit zijn brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. De lerenden verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ gebruikt wordt. Bij deze benadering neemt de woordenschat Duits een grotere plaats in dan de Duitse grammatica. De instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen gericht die vaak in dialoog voorkomen. Voor interactie is aandacht maar eveneens voor exposure; voor de receptieve vaardigheden van de student (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal door studenten wordt veel mogelijkheid gegeven.
Het is de rol van de taaldocent Duits om te zorgen voor genoeg input en het faciliteren van het leertraject van de student.

Populariteit

Onder invloed van de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis zijn in de laatste dertig jaar de leerboeken duidelijk anders geworden. Er wordt veel meer aandacht geschonken aan woordenschat van de te leren taal die in zogenaamde chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. De radicale omwenteling in de wijze waarop een vreemde taal wordt onderwezen, waar Lewis streefde, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Studenten leren het Duits op een natuurlijke wijze te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal. Op deze manier ontstaat souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties, is het minpunt. Sommige lerenden hebben meer aan een taaldocent Duits die hen de weg wijst, dan aan een docent taal-facilitator omdat ze meer moeite hebben met het zelf leren herkennen van de patronen van het Duits.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is in het jaar 1880 door de Franse leraar François Gouin ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

Een serie verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnen op basis van een handeling, bijvoorbeeld het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als de mens in de samenleving, wetenschap en beroep, het leven in de natuur, ontwikkeld vanuit het verschil tussen objectief, subjectief en figuurlijk gebruik van de taal. De seriemethode van François Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. De lerenden gaan al gauw in de nieuwe taal (bijvoorbeeld het Duits) denken omdat een soort eentalige methode is, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’.

Populariteit

De principes van François Gouin over taal waren bijzonder vooruitstrevend. François Gouin’s leermethodiek was gedurende een bepaalde periode een succes, ondanks de ongebruikelijke aanpak. De leermethode van Gouin werd echter door Maximilian Berlitz’ Directe Methode overschaduwd.

Voor- en nadelen van de Series Method

De mondelinge vaardigheden Duits van de lerenden worden sterk ontwikkeld door de Series method van Gouin worden en het creëert een natuurlijke, harmonieuze en gelijkwaardige sfeer.
De taalmethodiek garandeert levendig onderwijs. Doordat het gebruikmaakt van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit type taalonderwijs Duits enthousiasme op bij de lerenden. Leren wordt tastbaar; dit was geheel nieuw. Het maakt de studenten Duits nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te ontwikkelen, de druk om te presteren te verminderen en het zelfvertrouwen te verhogen. De methode stimuleert de communicatieve vaardigheden Duits van de lerenden sterk.
De methode heeft als nadeel dat taal die wat abstracter of subjectiever is, wat lastig in één duidelijke ervaring kan worden gevangen met beweging en expressie. Een bijkomend minpunt is de bewerkelijkheid voor de trainer, die een hele reeks aan series moet voorbereiden. Als derde punt richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog veelal draait om examens voor het toetsen van de lees- en schrijfvaardigheden.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engelse naam: Task-Based Language Teaching) is ontwikkeld in de jaren 80 van de vorige eeuw. De grondleggers van deze methode waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham V. Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De gedachte achter de methode is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een hulpmiddel om bepaalde taken uit te voeren. De studenten krijgen motiverende taken voorgeschoteld, waarvoor kennis van de (Duitse) taal vereist is. Om deze taken goed uit te voeren, dienen ze over taalregels en woordenschat te beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld het schrijven van een e-mail, bellen met een klantenservice, een boodschap doen, een drankje bestellen of de krant lezen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de lerende zich eerst op de taak voorbereidt, daarna de taak uitvoert en tot slot erop terugblikt. Studenten moeten samenwerken om de taken uit te voeren. Om leereffect te hebben, moeten de taken net boven het kennisniveau van de lerende liggen.

Populariteit

Vanaf het begin van de jaren 90 is taakgericht onderwijs erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid van lerenden (voornamelijk lerenden met een achterstand) te verhogen in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het is een activerende manier van werken, waarbij de lerenden worden uitgedaagd om hun vaardigheden (Duits) te gaan gebruiken. Mits de opdracht goed bij de lerenden aansluit, is Task-Based Language Teaching een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. De studenten komen op een natuurlijke, alledaagse wijze in aanraking met het Duits en leren zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen in het Duits. Daarnaast leren studenten om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door lerenden als prettig en motiverend ervaren .
Dat de communicatie het belangrijkst is en niet zozeer de correcte vorm van het Duits, waardoor de lerenden die niet zozeer precies leren, kan als nadeel van de methode genoemd worden.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

De Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst Scott Thornbury ontwikkelde in 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

‘Dogme 95’; de beweging uit 1995 van een groep van Deense filmmakers waaronder Deense filmregisseur Lars von Trier, vormde de inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT). Voor het filmmaken, confirmeren de deelnemers zich aan 10 strenge regels (dogma’s). Deze 10 dogma’s behelzen samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity). Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare wijze. De aanhangers van deze methode zoeken naar een vorm van communicatief taalonderwijs die niet door voorgedrukt materiaal belast is. Het doeleinde van de Dogme-methode is het starten van inhoudelijke gesprekken over praktische onderwerpen. Hierbij draait het om communicatie als de drijvende kracht van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). Deze leermethode is daarom een communicatieve werkwijze van het taalonderwijs. Deze methode wil onderwijs bieden zonder het gebruik van leerboeken of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan op de communicatie tussen de lerende en de taaltrainer focust. Net zoals de Dogme-beweging van de filmmakers, heeft het Dogme-taalonderwijs 10 dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Ondanks dat er niet veel onderzoek naar het succes van Dogme is geweest, gaat Scott Thornbury ervan uit dat de overeenkomsten met taakgericht leren van een taal (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een pluspunt voor de taaltrainer Duits is dat voorbereiding vrijwel niet nodig is. Het kan heel motiverend zijn dat de lerenden voor het eigen leerproces de verantwoording dragen. Voorspelbaar zijn de lessen Duits zo niet. Dit garandeert spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. Tijdens een les volgens de Dogme-methode is bijna elk item bespreekbaar. Dit zorgt dat lerenden alert en betrokken blijven.
Als ze zo weinig bij de hand worden genomen door de taaldocent, kunnen lerenden zich daartegenover iets minder op hun gemak voelen. Niet alle trainers Duits zijn flexibel genoeg voor dit type onderwijs. Dat de lerenden zich vaak op een bepaald examen Duits dienen voor te bereiden en het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof tijdens de taallessen aan bod komt, kan een keerzijde zijn van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld door Language consultants Angela en Greg Thomson in 2007.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-methode is een alternatieve visie op het leren van een nieuwe taal (zoals het Duits). Het primaire uitgangspunt van de leermethode is dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom hanteert GPA de term ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraar of docent’. De Growing Participator Approach vertoont gelijkenissen met, en is gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De methode bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Duitsland. Begrip is belangrijker dan productie. Duitse woordenschat en cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 is de hier-en-nu-fase. Deze neemt ongeveer 100 uur in beslag. In fase 1 richten de ‘groeiende deelnemers’ zich op het luisteren en het geven van non-verbale feedback.
Fase 2 is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt om en nabij 150 uur en nu begint de deelnemer ook Duits te produceren. In fase 3 van de methode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die tussen culturen gedeeld worden en verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de methode is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu diepere gesprekken over het leven in de Duitse cultuur te voeren. In fase 5 beginnen de deelnemers zich op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits te richten door middel van televisie, films of nieuws en literatuur. Ook het Duits dat vereist is voor het werk wordt geleerd. Fase 6 van de leermethode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Hier gaat het om de groei naast de formele taalsessies Duits.

Populariteit

Er is nog weinig bekend over het succes omdat de methode van Thomson nog vrij nieuw is. Deelnemende studenten zijn enthousiast over de leermethode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-methode biedt een duidelijke doorkijk op het proces van taalverwerving Duits. De zes afzonderlijke fasen bieden realistische doelen alsook een duidelijk tijdsschema. De lerende verwerft niet alleen taalkennis Duits, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een minpunt van deze benadering is dat voor elke deelnemer of elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gezocht moet worden die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is in de vroege jaren 2000 bedacht door de Amerikaanse polyglot en taalkundige Prof. Alexander Argüelles.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Duits) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. Deze techniek van Shadowing is eenvoudig: de student luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt dan wat hij of zij hoort. Het is niet van belang om de Duitse tekst ook te begrijpen; het gaat in de eerste instantie om de klank. Het luisteren en daarna herhalen wordt geoefend totdat het gemakkelijk gaat en de student simultaan Duits kan spreken met de audio-opname. Na enige tijd gebruikt de student een transcript om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij heeft uitgesproken. Er zijn diverse lesboeken geschikt voor deze techniek, zolang er maar dialogen in staan of stukken samenhangende teksten. Het niveau van de Duitse audio-opname dient idealiter wat boven het niveau van de studenten te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Argüelles raadt aan om te lopen tijdens het spreken, liefst buiten, en niet te zitten, doordat fysieke bewegingen de opname van de nieuwe taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterken. Dat de lerenden minder gauw worden afgeleid als zij bewegen, is een bijkomende reden waardoor het leren van het Duits veel effectiever wordt.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar het verschil is dat de audiolinguale methode gebruikmaakte van grammaticale drills in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Bij Shadowing is simultaan spreken ook anders.

Populariteit

In de afgelopen jaren is veel onderzoek naar de methode van Shadowing gedaan dat aantoont dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar eveneens het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch voordeel dat de methodiek in een groep lerenden kan worden toegepast, waarbij elke deelnemer individueel actief leert. Het rendement van Shadowing is hoog.

De techniek heeft als nadeel is dat studenten het soms een beetje saai kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De keuze van de teksten is dus erg belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die uitgaat van het idee dat mensen leren door middel van beweging en handelingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun jonge kinderen voortdurend taken en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste instantie de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheid Duits vormt dus de basis, daarna komt de spreekvaardigheid.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De docent geeft taken op een vriendelijke en begrijpelijke wijze, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de lerenden doen deze taken na. In het begin wordt nog niet van de studenten verwacht dat zij Duits praten; de studenten geven de opdrachten in een later stadium. Opdrachten die bekend zijn worden uitgebreid of deels aangepast.
TPR^® appelleert aan de beide hersenhelften door de combinatie van beweging en spraak. Op deze manier kost het minder moeite om iets te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt vooral binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel bij Engels taalonderwijs op de basisschool. Maar eveneens middelbare scholieren of volwassenen werken met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

De methode van Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen de studenten snel begrip van de nieuwe taal. De methodiek van Total Physical Response levert een snelle succeservaring op, wat het plezier in leren bevordert. Zo kan de student stressvrij leren. De methode van TPR^® is in principe geschikt voor elk type doelgroep, ongeacht welke leeftijd of achtergrond en de methodiek kan eveneens in iets grotere klassen worden gebruikt. Het geleerde Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen.
Dat niet elke taaluiting in TPR^®-taken kan worden uitgedrukt, is de keerzijde van TPR^®. Daardoor werkt de methodiek tot op een zeker niveau en is een andere methodiek nodig als aanvulling. De methodiek is ook niet erg creatief. De student leert niet zijn of haar gevoelens, ideeën en meningen in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz bedacht de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd, eind jaren 80 van de negentiende eeuw. De methode is ontwikkeld als antwoord op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Rond 1900 was er sprake van een Reformbeweging met nieuwe ideeën over leren dat zelfontdekkend en inductief zou moeten zijn. De Reformbeweging ging overigens niet alleen over het leren van talen, maar ook over natuurgeneeskunde, voeding, kleding en naturisme. De mensen streefden, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, rond 1900 naar natuurlijke manieren van leven en bevrijding van de keurslijven. Op het gebied van het taalonderwijs ontstond veel aandacht voor de gesproken, ‘levende’ taal, waarbij de grammatica meer inductief werd geleerd, met behulp van voorbeeldzinnen. Studenten dienden de taalregels hieruit af te leiden. Er kwamen veel mondelinge oefeningen en met veel aandacht voor de uitspraak van de taal (zoals het Duits). Studenten werden gestimuleerd veel Duits te praten. Nieuw was ook dat de taallessen in het Duits werden gegeven. Tijdens de les werd nadrukkelijk niet vertaald. De (Duitse) vocabulaire werd aangeleerd door middel van voorbeelden en afbeeldingen. Abstracte vocabulaire werd door lerenden aangeboden voor het associëren van ideeën.

Populariteit

Deels door invloed van de oorlogen en crises ebde deze golf van vernieuwing van het begin van de twintigste eeuw weg, om weer een andere vorm te vinden in de jaren 60.
Taleninstituten als Interlingua en Berlitz werken nog steeds met een (moderne versie van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Het grote pluspunt van de Directe Methode is dat deze methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren. Bij de methode wordt veel aandacht besteed aan spreken en luisteren, waardoor lerenden vloeiendheid in de Duitse taal en zelfvertrouwen kunnen krijgen. Minpunten heeft de leermethode echter ook. Deze methode besteedt vrijwel geen aandacht aan de schrijfvaardigheid (Duits) en minder aandacht aan lezen in de doeltaal. Deze leermethode biedt voor de meer gevorderde student Duits te weinig uitdaging. Omdat de Directe Methode op een daadkrachtige inzet vanuit de studenten is gebaseerd, is de methode tevens niet zeer geschikt voor de langzaam lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde in 1835 An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in herdruk in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca is op hetzelfde principe gebaseerd als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om een taal te leren, is de manier waarop een kind de moedertaal leert. Het leren van een taal (zoals Duits) dient gemakkelijk en veilig te zijn. Daarom wil Manesca niet met abstracte lijstjes of regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de eerst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is op het werken met een groep van studenten en een docent Duits gebaseerd, die steeds één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een bepaalde beweging. De studenten herhalen daarna één voor één het Duitse woord en deze beweging. Deze herhaling helpt de studenten de Duitse woorden te onthouden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Stap voor stap worden de woorden zo zinnen en variaties op de Duitse zinnen. De Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De Manesca-methode is al enkele jaren later door de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en staat ook wel bekend als de Ollendorff-methode.

Populariteit

Manesca is twee jaar na publicatie van zijn leermethode overleden. Het werk van Manesca is overgenomen en verder ontwikkeld door anderen, onder wie Ollendorff. Veel van de ideeën van Manesca zijn nog actueel en worden nog altijd toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

Het pluspunt van de Manesca- of Ollendorff-methode is de combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en de geleerde stof gemakkelijker en langduriger door de lerenden wordt onthouden. Het veelvuldige herhalen draagt daar ook aan bij. Het kan door studenten als een nadeel worden ervaren dat dit wat saai kan worden om steeds dezelfde Duitse woorden en zinnetjes te blijven herhalen.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in het jaar 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een manier om een taal te leren (bijvoorbeeld Duits) die stilte gebruikt als instructiemiddel. De autonomie van de lerenden en hun actieve deelname is het uitgangspunt van Gattegno’s methode.
De trainers Duits gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht te trekken van de lerenden, reacties uit te lokken en ze aan te moedigen om fouten te verbeteren. Aan de uitspraak (Duits) van de vreemde taal wordt veel tijd besteed.
Gattegno, die wiskundige was, vond het essentieel om onderwijs te geven door middel van een methode die efficiënt was voor de voorraad energie van de lerenden. Hij kwam erachter dat het relatief weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder energie dan als studenten proberen iets uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat de docenten niet naar het overbrengen van kennis an sich zouden moeten streven, maar het bewustzijn aan dienen te boren, omdat alleen het het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te leren.
The Silent Way gebruikt onder andere blokjes met verschillende kleuren, die kunnen worden gebruikt voor allerlei dingen. De ‘de stille manier’ gebruikt ook Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor klanken waarin elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Alhoewel The Silent Way in zijn oorspronkelijke versie niet veel wordt gebruikt, zijn Gattegno’s ideeën van betekenis geweest, voornamelijk bij het aanleren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

De sterke kant van de aanpak van Gattegno is dat zijn benadering niet-bedreigend is voor de student, die immers als autonoom wordt gezien. De trainer Duits is in principe aan de lerende dienstbaar en niet andersom. The Silent Way stimuleert het leren van het Duits op een natuurlijke manier. Door lerenden uit te dagen om nieuwe dingen te ontdekken, wordt de geleerde stof doorgaans goed verwerkt en onthouden. De student ‘mag’ foutjes maken, wat helpt bij het leren.
Dat sommige lerenden meer begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat, kan een nadeel zijn. Een student zou gefrustreerd kunnen raken door het gebrek aan input van de trainer Duits. De limiterende factor van het werken met kleuren en grafieken is dat ‘het nieuwe’ er vrij snel af gaat, waardoor het effect van de methode verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode van TPR Storytelling is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-methode (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een talenverwervingsmethode die verhalen gebruikt om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt is een natuurlijke wijze van taalverwerving: de taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. De studenten worden blootgesteld aan veel begrijpelijke input om dit te bereiken. De trainer Duits vertelt een verhaal aan de studenten, waarin nieuw te leren Duitse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn interessant of humoristisch en niet te lang. Doordat deze verhalen van de trainer gemakkelijk zijn te begrijpen, zijn studenten ontspannen. Duitse woorden en structuren worden zo ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen van de student. De studenten worden door de taaldocent op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat studenten regels van het Duits uit het hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘automatisch’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuur gaan imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hierop is om met een groep van studenten een verhaal op te bouwen. Hierbij schrijft de docent Duits eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met hun Duitse vertaling en vervolgens een verhaal te maken met de lerenden. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, doordat dit zorgt voor input. Schrijven in het Duits volgt daarna.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Randvoorwaarden zijn er wel: de trainer dient goed getraind te zijn en de setting dient geschikt te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en het geleerde wordt grondig verworven. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; TPRS is een vorm van breinvriendelijk leren. Voor de lerende is het een plezierige methode en het is niet moeilijk om de focus te behouden. Voor de lerenden werkt het heel motiverend om zelf een verhaal te creëren.
Een nadeel is dat TPRS veel voorbereiding van de docenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen die werd gevonden in Egypte met tweetalige teksten, waarmee uiteindelijk de hiërogliefen konden worden ontcijferd. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taaltrainingen aanbiedt. De eerste versie van deze methode is in het jaar 1996 uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een methode om met behulp van een computer een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Deze taalcursussen zijn in meer dan dertig verschillende talen beschikbaar en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de manier imiteert waarop een kind de moedertaal leert. Dat houdt in ‘leren door middel van onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hiervoor foto’s alsook stemmen van moedertaalsprekers Duits om de betekenis van nieuwe woorden in de doeltaal (het Duits) over te brengen. De methode maakt gebruik van spraakherkenningsprogramma dat de Duitse uitspraak registreert en daar een schematische weergave van maakt. De studenten kunnen zo hun uitspraak van de nieuwe taal met de uitspraak van een moedertaalspreker Duits (native speaker) vergelijken. De uitspraak kan verbeterd worden door de voorbeeldstem langzamer te laten spreken en daarna veel na te spreken.
Voor de schrijfvaardigheden Duits van de studenten biedt de methode dictee-oefeningen. De software van de methode controleert de Duitse spelling en de grammatica en wijst op fouten, waarbij mogelijkheid is om de fouten van de student te corrigeren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. Deze leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veelvuldig ingezet en zeker niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. De Rosetta Stone-methode wordt in ons land ingezet door enkele ministeries en diverse hogescholen en universiteiten en ook door een aantal internationaal opererende organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode van Rosetta Stone is erg makkelijk in het gebruik en kan op elk moment door de lerende ingezet worden. De lerende kan zelf bepalen welke onderdelen van de leermethode wat meer of wellicht minder aandacht kunnen gebruiken. Veel mensen vinden het plezierig om de leermethodiek te gebruiken. Bij een gebrek aan taaldocenten kan een oplossing bieden deze methode voor onderwijsinstellingen. Dat er geen trainer is om de studenten te motiveren of wat extra’s te bieden, kan een nadeel zijn.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn ontwikkeld door Dr. Paul M. Pimsleur; een Amerikaans taalkundige. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur in 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De taalcursussen bestaan uit zinnetjes/dialoog die door studenten daarna worden nagesproken en herhaald. De Duitse voorbeeldzinnen van de cursus zijn door moedertaalsprekers (native speakers) ingesproken. De cursus is op herhaling, anticiperen, woordenschat en herhaling gebaseerd. Elke les omvat een halfuur audio-opname met nieuwe vocabulaire en taalstructuren. De grammaticale structuren van het Duits worden niet uitgelegd maar door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes aangeboden.
Dr. Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee geleerde informatie overgaat van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is verwerkt in de cursussen van Pimsleur.

Populariteit

Onder andere in Amerika worden de taalcursussen van Pimsleur gevolgd en de ervaringen met Pimsleur lopen uiteen. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Omdat de insprekers van de zinnen moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke wijze op een normaal tempo Duits spreken, werkt de Pimsleur-methode heel goed als uitspraakverbeteraar.
Een minpunt van de leermethodiek is dat er niets wordt uitgelegd. De gebruikers leren geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet verwonderlijk, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn methode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, met beroemdheden als Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Mel Gibson, Pierce Brosnan en Bob Dylan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ principe was dat iemand alleen in staat is om te leren als diegene geen stress heeft. Michel Thomas maakte zijn studenten duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtueel klaslokaal, waarbij de student als de derde student fungeert. De student luistert mee met de les van de stemacteurs. Als een vraag aan de acteurs gesteld wordt, is het de bedoeling dat de cursisten op pauze drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er wordt geen huiswerk gegeven en er hoeft niet uit-het-hoofd te worden geleerd. De les wordt in kleine delen opgebouwd en Duitse lesstof die nieuw is, wordt afgewisseld met Duitse lesstof die al bekend is. Bij de Michel Thomas-methode is de uitleg steeds in het Engels. De methode wijst bijvoorbeeld op eventuele verbanden tussen de talen. Bij de Michel Thomas-methode wordt ook grammaticale uitleg gegeven. Eerst wordt makkelijke stof aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de makkelijke stof door de student Duits begrepen en verworven is. Behalve Duitse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen aangeleerd zodat de gebruiker zelf zinnetjes kan bouwen. De methode maakt eveneens gebruik van flashcards waarmee gebruikers zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel mensen vinden de cursus fijn om mee te werken en ze zijn tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits. Studenten die al wat verder zijn met de taal, ervaren de cursussen als wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De cursussen trainen uitspraak en luistervaardigheid Duits op een efficiënte manier en de cursussen zijn erg toegankelijk. Een minpunt van de methode is dat de cursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet. Er is ook geen daadwerkelijke interactie, omdat het een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in het jaar 1929 door Alphonse Chérel is opgericht. Assimil maakt cursussen voor vreemde talen en publiceert deze en het begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent ‘mengen met, opgaan in de andere groep’, wat voor taalcursussen (zoals Duits) wel een hooggegrepen streven is. De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. De lerenden werken idealiter ruwweg twintig minuten per dag.
De lessen bestaan uit verschillende Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. Ernaast staat de Duitse vertaling, samen met toelichting van de grammatica. Om de uitspraak Duits te trainen, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnetjes die zijn ingesproken door native speakers en die de cursist daarna dient te herhalen. De opbouw verloopt van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruiker; dit komt pas na ongeveer 50 taallessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn vrij populair. De taalcursussen zijn niet zo duur en het aanbod aan verschillende talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de Assimil-methode is dat de lerende in zijn of haar eigen snelheid kan leren op het moment dat dit het beste uitkomt. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de cursist op zichzelf is aangewezen. Er is geen taaldocent Duits om studenten te motiveren of te begeleiden.