Cursus Duits Groningen

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw in Amerika en Engeland ontwikkeld, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten de elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Door de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je zien als een reactie op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de les geheel in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) plaatsvond. Kunnen spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en (Duitse) grammaticale structuur worden geleerd aan de hand van mondelinge structuuroefeningen. De bedoeling is om vrijwel foutloos Duits te leren verstaan en te leren spreken, wat begint bij leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; er wordt met driloefeningen gewerkt om Duitse zinnen alsook structuren goed te leren beheersen, zodat reacties spontaan en automatisch worden. De docent Duits kan bijvoorbeeld een zin tien keer herhalen en daarna een nieuw Duits woord toevoegen. Er wordt veel in de zogeheten talenpractica gewerkt, waar studenten Duits een hoofdtelefoon dragen en zinnen beluisteren en naspreken. Geschreven Duits wordt pas aangeboden als het mondelinge Duits al vertrouwd is geworden. Wel worden afbeeldingen gebruikt voor het introduceren van nieuwe woorden in het Duits.

Populariteit

De audiolinguale methode werd in Nederland pas geïntroduceerd rond 1970 bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al snel grote bezwaren tegen de inhoudsloze drills. De techniek gaf wel eens problemen, waardoor de talenpractica vrij snel in onbruik raakten. In plaats daarvan werden de mondelinge structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers wonnen weer aan populariteit en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. De audiolinguale methode heeft wel haar sporen nagelaten Het was nu alom geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet om het uit het hoofd leren van de regels van de (Duitse) grammatica gaat, maar om het te gebruiken. De luistervaardigheid (Duits), die vóór 1970 voor de meeste docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor beginnende studenten Duits effectief. Direct van het begin wordt een juiste uitspraak Duits aangeleerd. De methode is docentgestuurd en kan daardoor voor een snelle en efficiënte overdracht van kennis zorgen. De audiolinguale methode kan ook bij grote(re) groepen worden toegepast.
Deze docentgestuurde kant is tegelijkertijd een nadeel; eigen inbreng wordt niet verlangd van de lerenden, waardoor het gevaar van passiviteit en onvoldoende motivatie en betrokkenheid op de loer ligt. Een bijkomend bezwaar van de audiolinguale methode is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is ontwikkeld door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren op een zodanige manier dat deze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de student. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die herhaald worden na verloop van tijd. De zinnen of woorden op de woordenlijst worden door de studenten hardop gelezen. Het idee is niet om deze woorden of zinnen uit het hoofd te leren, maar dit gaat vanzelf door de blootstelling. Deze woordenlijst wordt telkens bijgewerkt; Duitse woorden die aangeleerd zijn, worden van de woordenlijst gehaald. Die Duitse woorden die nog steeds problemen opleveren, blijven op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method claimen dat deze zinnen en woorden in het Duits spontaan in het langetermijngeheugen van de student worden opgeslagen, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt bestreden. In het algemeen wordt (taal)kennis opgeslagen als deze relevant en betekenisvol is. De methode kan dus alleen goed functioneren voor Duitse woorden en zinnen die betekenisvol en relevant zijn voor de lerende.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

deze GoldList-methode kan goed werken voor lerenden die het fijn vinden om bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun te gebruiken. Doordat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven meewerkt en wordt aangesproken, werkt het met de hand schrijven beter dan typen of, zelfs tamelijk zinloos: een foto maken. Het gebrek aan context is een nadeel van deze leermethode. Talen bestaan uit veel meer dan alleen een reeks losse woorden en zinnen. Daarnaast is de methode nogal tijdrovend; er moeten steeds met de hand geschreven lijsten worden gemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door Tracy Terrell en Stephen D. Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke wijze van het verwerven van een vreemde taal (zoals bijvoorbeeld Duits). Op de manier waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de methode het Duits aan te leren. Op deze manier leert men onbewust eveneens de taalregels van het Duits. Hiervoor wordt alleen het Duits gebruikt met een aantal visuele hulpmiddelen. Een stressvrije leeromgeving is het streven van de methode. De lerenden worden blootgesteld aan een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De methode legt de nadruk op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en het corrigeren van vormfouten.
Als de lerende in de Duitse taal wordt ondergedompeld, werkt de leermethode het meest effectief. Om ervoor te zorgen dat de lerende plezier heeft van de ervaringen, moeten de leeractiviteiten die in het Duits worden aangeboden, stimulerend zijn.
De Natural Method leermethode heeft veel overeenkomsten met de Directe Methode. De leermethoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het verschil is dat de Directe Methode meer nadruk op de praktijk legt en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Dat onderdompeling zeer effectief is, is al veelvuldig aangetoond. Omdat de Natural Approach vrij eenvoudig te begrijpen is, is de methode een populaire manier van lesgeven onder taaldocenten Duits. Minpunten heeft de Natural Method ook. De leermethode is vooral gericht op het impliciet aanleren van de Duitse grammatica. Studenten zouden inderdaad leren in het Duits te communiceren, maar door onvoldoende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal blijven steken.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Het wordt als prettig ervaren om op een natuurlijke manier een taal te leren. Studenten krijgen de kans voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Doordat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, blijft het geleerde langer onthouden.
Het nadeel kan zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, omdat er vrijwel geen druk ligt op de taalproductie. Ook bereidt de methode lerenden niet per se op een bepaald Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) oftewel ‘Structurele Aanpak’ is in de jaren 50 ontwikkeld door Charles Carpenter Fries en Robert Lado.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een methode om vreemde talen te leren met als doel de student vertrouwd te laten raken met de fonologische en grammaticale structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits). Volgens de SA levert de beheersing van deze structuren meer op dan het leren van woordenschat Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van bepaalde samenstellingen van Duitse woorden en woordgroepen in de juiste woordvolgorde is waar het bij de Structurele Methode om gaat. De vaste combinaties van woorden worden in betekenisvolle situaties middels dramatiseringen, visualisaties, handelingen en gezichtsuitdrukkingen aan lerenden aangedragen. Bij de methode worden de taalstructuren die in de praktijk het meest worden gebruikt, als eerste aangeboden aan de taallerende. De mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hierbij in de eerste instantie gebruikt; lezen en schrijven volgen daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreken en schrijven), krijgt grammatica een grote plek. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 toegepast op vrij grote schaal om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Dat de studenten het Duits op een nauwkeurige manier geleerd wordt, is de sterke kant van een structurele aanpak. Studenten krijgen inzicht in de Duitse grammatica ze leren in welke situaties bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet geschikt zijn voor de situaties. De SA gebruikt alledaagse taal. Aan de Structurele Aanpak kleven ook nadelen. Deze manier van werken is tamelijk tijdverslindend en biedt niet direct succeservaringen. De eigen input van de student is gelimiteerd; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (Engelse benaming: Communicative Language Teaching; CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse benaming: Communicative Approach; CA) genoemd, is ontstaan in de jaren zestig van de vorige eeuw onder invloed van de ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk op competenties bij het leren van vreemde talen legde. Taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie de uiteindelijke doelstelling is bij het leren van een taal (zoals Duits).
Met gebruik van CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de taaldocent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit de werkomgeving of het dagelijks leven. Het Duits wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de taaldocent Duits draagt onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in allerlei soorten realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica leren studenten inductief, dit betekent aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT zijn docenten Duits echt trainers, die de studenten leren te communiceren in het Duits.

Populariteit

De CLT werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. Dit kwam mede omdat de traditionele taalonderwijsmethodes niet zo succesvol bleken. Door de verdere eenwording van Europa ontstond meer behoefte om talen te leren op een wijze die direct kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Communicatief taalonderwijs (CLT) kent veel pluspunten. Lerenden ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; deze methode van leren is functioneel en studentgericht. Doordat authentiek materiaal te gebruiken, leren studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. De methode is efficiënt. De methode werkt voor de lerende stimulerend, omdat hij of zij vlug succeservaringen heeft. Foutjes mogen worden gemaakt; de taalvaardigheden wordt al doende geleerd en geperfectioneerd. Een keerzijde van de communicatieve benadering is dat voor grammatica, woordenschat die niet direct toepasbaar is en de uitspraak minder aandacht is. Het plannen en voorbereiden vereist veel meer tijd van de docent en van studenten vraagt het een actieve deelname. Afhankelijk van welke achtergrond zij hebben, is voor sommige lerenden deze manier van een vreemde taal leren ongebruikelijk of lastig. CLT traint vaardigheden; hierbij gaat het om de functie en in mindere mate om de vorm en de methode biedt als zodanig geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

Het taalonderwijs was in de 18^de en de 19^de eeuw vooral op praktisch taalgebruik gericht. Men leerde om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Dit werd anders gedaan door Johann Valentin Meidinger; een Duitse docent Frans en Italiaans. Hij ontwikkelde een leermethode waarin de grammatica in het middelpunt stond omstreeks 1783. Meidinger wordt als de grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method, afgekort GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gestoeld, wat de taal van de religie, de cultuur en de wetenschap was. Onderwijs in Latijn was uiteraard op geschreven teksten van klassieke schrijvers gericht en was geheel op het vertalen en de grammatica (van bijvoorbeeld Duits) gericht. Dat werd gezien als een wetenschappelijke en degelijke aanpak. De Grammatica-/vertaalmethode (GVM) gaat van de analyse uit van de taalvormen en de taalstructuren (van bijvoorbeeld Duits) waarbij de lerenden inzicht ontwikkelen. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij deze methode. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits krijgen de nadruk. De taaltrainer draagt de kennis Duits over, de studenten memoriseren.

Populariteit

Al sinds halverwege de negentiende eeuw waren er ook tegengeluiden te horen. Desondanks heeft de grammatica-/vertaalmethode tot vrij recent een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren, biedt de grammatica-/vertaalmethode biedt een aardige mentale training. Ook biedt deze methode inzichten in de structuur van het Duits, doordat de nadruk wordt gelegd op de grammatica.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De belangrijkste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie zelden mondeling kan worden toegepast. Deze methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die aangeboden wordt, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. Bij het werken in een groep biedt de leermethode geen mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief leerproces bij studenten. De student is slechts toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt onderdompeling (Engelse naam: language immersion of alleen immersion) over de hele wereld gebruikt, hoofdzakelijk op de middelbare school waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) wordt onderwezen in een vreemde taal. In Nederland is ‘onderdompeling’ bekend als de leermethode die bij onze collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Brabant, ‘de nonnen van Vught’ gebruikt wordt. De methode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die taalles Frans gaven aan welgestelde vrouwen uit Vught en omgeving.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling houdt in dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, direct vanaf het begin omgeven wordt door de nieuwe taal. Alle instructies worden in de doeltaal (Duits) gegeven; eerst langzaam en met veel herhalingen en later op een natuurlijkere manier. Vanaf het begin wordt de lerende ook uitgedaagd om in het Duits te spreken. Bij onderdompeling gewerkt met simulaties en rollenspellen. De omgeving op onderwijsinstellingen die met onderdompeling werken, wordt vaak ingericht in de stijl van het land van de Duitse taal om een situatie te creëren alsof de lerenden in Duitsland zijn. Studenten oefenen één-op-één of in een klein groepje met Duits spreken. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is naar Duitsland te reizen en daar in een gastgezin te verblijven.

Populariteit

Onderdompeling wordt beschouwd als een zeer goede leermethode voor vreemde talen. Hoofdzakelijk de mondelinge taalbeheersing Duits kan op deze manier uitstekend worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de methode zo intensief is. Omdat de student wordt erdoor omgeven, is het een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet wel gaan communiceren in de Duitse taal. De student is feitelijk 24 uur per dag Duits aan het leren. Door samen te oefenen in een groep wordt de sociale interactie versterkt. De studenten ervaren dat als motiverend.
Een keerzijde van de leermethode is dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden. De kans is groot dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt als iemand in een vrij korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door in een kunstmatig gecreëerde omgeving te zijn ondergedompeld, maar vervolgens weer tot de orde van de dag overgaat. Een ander minpunt kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet alle studenten hebben de conditie om deze leermethode vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om vreemde talen te leren die is ontwikkeld. Deze leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Zoals de naam al doet vermoeden, is De methode van Suggestopedia gebaseerd op de kracht van de suggestie. Positieve suggestie is volgens Lozanov een voorwaarde om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te leren. Daarvoor is het van essentiële betekenis dat er een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen is tussen de docent (Duits) en studenten. Hiervoor is de voorwaarde dat lerenden zich veilig voelen en ontspannen zijn. Leslokalen met rijopstellingen waren ongeschikt om dit te bewerkstelligen. Studenten namen tijdens de lessen plaats in comfortabele stoelen die gezet werden in een halve cirkel en er werd altijd muziek tijdens de klas gespeeld. De leermethodiek zoals Lozanov die beoogde, bestond uit het voorlezen van teksten, terwijl klassieke muziek werd afgespeeld of natuurgeluiden te horen waren op de achtergrond. Bij de teksten waren lijsten met woorden alsook opmerkingen over de (Duitse) grammatica. Dit voorlezen gebeurde met gebaren alsook veel expressie in stem. Op deze manier werden de studenten verleid om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren voor de studenten, konden gemakkelijk door ze worden begrepen en opgenomen. Voor cultuur en kennis over het land van de vreemde taal (Duitsland) was veel tijd tijdens de lessen. Er werd met rollenspellen gewerkt en er werden bijvoorbeeld ook (Duitse) streekgerechten gemaakt en geproefd.

Populariteit

De leermethodiek was omstreden en de leermethodiek is in de vergetelheid geraakt. Sommige elementen zoals het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten, worden nog steeds gebruikt.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer, waardoor de studenten geen last van faalangst of frustratie zullen hebben. Voor immigranten kan deze sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Muziek werkt vaak motiverend en draagt bij aan betere leerprestaties. Dat de studenten worden gestimuleerd om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor een aantal mensen een nieuwe ervaring is, is een ander voordeel van de leermethode. Tegelijk is dit voor sommigen een keerzijde, want niet iedere student is hiertoe in staat. Daarnaast kan muziek bij sommigen eerder afleiden en verstorend werken in plaats van stimulerend en ontspannend. Een andere zwakke zijde is dat de verhouding taaldocent-student niet gelijkwaardig is; alle inbreng komt van de zijde van de Duitse taaldocent en de student is steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge ontwikkelden in het jaar 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een methode om een vreemde taal te leren waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de vreemde taal zij willen leren. Deze methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de trainer fungeert als counselor die de zinnen van de studenten kenschetst. De lerenden beginnen een gesprek. Zijn de studenten de te leren taal (Duits) nog niet genoeg machtig, dan spreken de studenten in hun moedertaal. De docent (Duits) vertaalt en geeft uitleg. Hierna herhalen de studenten de uitingen van de docent zo nauwkeurig mogelijk. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om nadien daarna opnieuw te kunnen beluisteren.
De methode stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en ziet de interactie tussen de studenten onderling als middel om de Duitse taal te leren. Er wordt geen leerboek Duits gebruikt; de studenten bepalen zelf de inhoud van de les middels betekenisvolle gesprekken.

Populariteit

Het slagen van CLL is sterk afhankelijk van de kunde van de docent-counselor. Bij deze methode dient de taaltrainer naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn. De trainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerende zeer goed te beheersen om de taaluitingen van de lerende te kunnen vertalen. Deze methode kan goed functioneren wanneer deze correct gebruikt wordt. Voor grote groepen is CLL niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

CLL biedt studenten een hoge mate van autonomie. Vaak vinden studenten het analyseren van de eigen gesprekken nuttig. De leergroep wordt vaak zeer hecht, niet alleen tijdens de lessen Duits, maar ook buiten de lessen. Met deze methode worden studenten zich zo veel meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en minder sterke punten en leren om als team te werken. Door het bespreken van de fouten en het evalueren van de lessen Duits leren studenten vaak veel. Dergelijke verbeteringen blijven vaak in het geheugen gegrift en worden zo onderdeel van het actieve vocabulaire van de lerenden.
Het kan een nadeel zijn dat de trainer niet sturend is, terwijl een aantal studenten wel sturing nodig heeft. Er wordt geen gebruikgemaakt van een lesboek en er worden ook geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de taallessen is hierdoor lastig te meten. Een aantal lerenden wordt geremd in hun Duits spreken wanneer zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om talen te leren ontwikkeld door Michael Lewis in de vroege jaren negentig van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De lexicografische benadering gaat uit van het idee dat een belangrijk deel van het leren van een vreemde taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en het produceren van ‘lexicale eenheden’. Dit zijn brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen met woorden. Zo wordt geleerd hoe het Duits ‘in het echt’ gebruikt wordt. In deze benadering neemt woordenschat Duits een grotere plaats in dan Duitse grammatica. De instructies zijn gericht op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig in dialogen voorkomen. Aan interactie wordt aandacht besteed maar eveneens aan exposure; aan de receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Er bestaat veel mogelijkheid voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal.
Het is de taak van de trainer Duits om te zorgen voor genoeg inbreng en het faciliteren van het leerproces van de student.

Populariteit

De lesboeken zijn aanmerkelijk anders geworden in de afgelopen drie decennia door (onder andere) de ideeën over taal van Michael Lewis. Bij deze methode wordt veel meer aandacht besteed aan de woordenschat van de te leren taal die in chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. De radicale verandering in de wijze waarop taal wordt onderwezen, waar Michael Lewis streefde, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

De studenten leren op een heel natuurlijke wijze het Duits te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal. Zo ontstaat souplesse in het taalgebruik Duits.
Het nadeel is dat de werkelijkheid toch altijd weer anders is dan de geleerde taalsituaties. Met het zelf leren herkennen van de taalpatronen heeft een aantal lerenden moeite en deze lerenden hebben meer aan een taaltrainer Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ is in 1880 ontwikkeld door de Franse taaldocent François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van François Gouin gaat uit van een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica van de doeltaal vereisen. De studenten leren zinnetjes op basis van een actie, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze reeksen of series gingen over onderwerpen als de mens in de samenleving, het leven in de natuur, wetenschap en beroep, vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk gebruik van de taal ontwikkeld. De seriemethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Het is een soort eentalige manier van taalverwerving, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’. Hierdoor gaan studenten heel snel in de nieuwe taal (bijvoorbeeld het Duits) denken.

Populariteit

De seriemethode van François Gouin was zijn tijd ver vooruit. Ondanks dat de methode een vrij ongebruikelijke aanpak had, was de seriemethode van Gouin toch enige tijd succesvol. Deze methode van Gouin werd echter door Maximilian Berlitz’ Directe Methode overschaduwd.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Seriemethode van François Gouin ontwikkelt de mondelinge vaardigheid Duits van de lerende sterk en de methode zorgt voor een sfeer in de lessen die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
Gouin’s leermethode biedt levendig onderwijs. Doordat de leermethode gebruikmaakt van visueel leermateriaal, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit type onderwijs Duits enthousiasme op bij de lerenden. Het leren werd tastbaar; dit was geheel nieuw. Het maakt de studenten Duits nieuwsgierig, dit werkt goed om het leergeheugen te ontwikkelen, de prestatiedruk te verlagen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. Door de methode van François Gouin worden de communicatieve competenties Duits van de lerenden sterk gestimuleerd.
Het nadeel van de methode is dat taal die wat meer subjectief of abstract is, lastig met beweging en expressie in één duidelijke ervaring is te vangen. Een bijkomend van de methode is de bewerkelijkheid voor de docent, die immers een scala aan reeksen dient voor te bereiden. Ten derde richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het reguliere onderwijssysteem nog meestal draait om examens die de competentie van lezen en schrijven toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engelse naam: Task-Based Language Teaching) is ontwikkeld in de jaren 80 van de vorige eeuw. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham V. Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie achter deze methode is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een methode om bepaalde taken uit te kunnen voeren. De lerenden krijgen verschillende motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) nodig is. Voor het goed uitvoeren van deze taken, is het nodig dat zij over taalregels en woordenschat beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld boodschappen doen, e-mails schrijven, bellen met de klantenservice, iets te drinken bestellen of een krant lezen. De opdracht wordt in drie fasen opgedeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de lerende zich eerst op de taak voorbereidt, de taak vervolgens uitvoert en tot slot erop terugblikt. Om de taken uit te voeren, dienen lerenden samen te werken. Om leereffect te hebben, moeten de opdrachten net boven het niveau van de lerende liggen.

Populariteit

Het taakgericht onderwijs is vanaf het begin van de jaren 90 erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. De leermethode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid van studenten (vooral studenten met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs te verbeteren.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het is een activerende werkvorm, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun taalvaardigheden (Duits) te gebruiken. Zolang de opdracht goed aansluit bij de student, is de methode een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. Lerenden komen op een natuurlijke, alledaagse manier in contact met het Duits en leren zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen in het Duits. Bovendien leren studenten om samen te werken. Lerenden ervaren taakgericht taalonderwijs als prettig en motiverend.
Als keerzijde kan gezien worden dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor lerenden die niet heel nauwkeurig leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse taalkundige en docententrainer op het gebied van taalonderwijs Engels bedacht Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd) in 2000.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching was ‘Dogme 95’; een stroming van een groep van filmmakers uit Denemarken waaronder Deense filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995. Voor het maken van films confirmeren de deelnemers zich aan 10 strikte regels (dogma’s). Deze 10 regels vormen samen ‘de eed van zuiverheid’. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van de Dogme benadering zoeken naar een methode van communicatief taalonderwijs die onbelast is door enig voorgedrukt materiaal. Het beginnen van echte inhoudelijke gesprekken die over praktische onderwerpen gaan, is het doeleinde van de Dogme-methode. Hierbij gaat het om communicatie als de drijvende kracht van het leren. Deze leermethode is daarom een communicatieve aanpak voor taalonderwijs. Deze methode wil onderwijs bieden zonder het gebruik van lesboeken of ander lesmateriaal en zich in plaats daarvan richt op het communiceren tussen trainer en lerenden. Het Dogme-taalonderwijs heeft 10 uitgangspunten (dogma’s), net zoals de Dogme-beweging in de film.

Populariteit

Onderzoek naar het succes van Dogme is beperkt, maar Scott Thornbury stelt dat de parallellen met het taakgericht leren van een taal (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er vrijwel geen voorbereiding is vereist, is een voordeel voor de docent Duits. Het kan zeer motiverend zijn dat de studenten de verantwoording dragen voor het eigen leerproces. Voorspelbaar zijn de taallessen Duits zo nooit. Dat zorgt voor spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Bijna elk item kan tijdens een Dogme-les worden besproken. Op deze manier blijven de lerenden betrokken en alert.
De lerenden kunnen zich daarentegen wel iets ongemakkelijk voelen als ze zo weinig bij de hand worden genomen door de trainer. Voor dit type van onderwijs zijn ook niet alle docenten Duits voldoende flexibel. Nog een keerzijde kan zijn dat de lerenden zich vaak moeten voorbereiden op een specifiek examen Duits, terwijl het niet zeker is dat de leerstof daarvoor in de les wordt behandeld.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in het jaar 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-methode geldt als een alternatieve kijk op het leren van een nieuwe taal (zoals het Duits). De primaire aanname van de GPA is dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het Duits; het doel om tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland) uit te groeien. GPA hanteert daarom de termen ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docent’. De GPA-benadering heeft gelijkenissen met, en is gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De methode kent zes fasen van activiteiten. De lerende met een verzorger uit Duitsland voeren deze activiteiten uit. Begrijpen gaat voor produceren. De focus ligt op Duitse woordenschat en cultuur. Fase 1 van de leermethode is de hier-en-nu-fase. Deze neemt ruwweg 100 uur in beslag. De ‘groeiende deelnemer’ focust zich in fase 1 op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de leermethode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt om en nabij 150 uur en nu begint de deelnemer ook Duits te produceren. In fase 3 van de methode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die tussen culturen worden gedeeld en verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemers en de verzorgers beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 van de leermethode begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van televisie, films, nieuws of literatuur. Het Duits dat voor het werk van de deelnemers is vereist, wordt ook geleerd. Fase 6 van de methode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hierbij gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits om.

Populariteit

Omdat de methode van Thomson nog tamelijk nieuw is, is nog weinig bekend over het succes van deze methode. Deelnemende studenten zijn er enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-methode biedt een duidelijke doorkijk op het proces van de taalverwerving Duits. De zes fasen van de leermethode bieden realistische doelen alsook een duidelijk tijdsschema. De lerenden verwerven niet alleen kennis van de Duitse taal, maar ook van de omgeving en de lerenden verwerven eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een nadeel van deze benadering is dat voor iedere deelnemer of minimaal iedere kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gezocht moet worden die bereid is om behoorlijk wat tijd te investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique, ook wel simpelweg Shadowing (‘schaduwen’) genoemd, is in de vroege jaren 2000 bedacht door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse polyglot en taalkundige.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek is eenvoudig: de student luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt dan wat hij of zij hoort. Het gaat in de eerste instantie om de klanken; de Duitse tekst begrijpen is niet belangrijk. Luisteren en herhalen wordt net zo vaak geoefend totdat dit heel gemakkelijk gaat en de student simultaan met de opname Duits kan spreken. De student gebruikt na enige tijd een transcript om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij heeft uitgesproken. Veel leerboeken zijn voor deze techniek geschikt, zolang de boeken dialogen bevatten of delen met samenhangende tekst. De Duitse audio-opname dient ideaal bezien iets boven het niveau van de student te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, op een natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes. Omdat fysieke bewegingen de opname versterken van de vreemde taal (het Duits) in het zenuwstelsel, doet Alexander Argüelles de aanbeveling aan studenten om tijdens het spreken te lopen, liefst in de buitenlucht, en niet te zitten. Dat de studenten minder snel afgeleid worden als zij bewegen, zodat het werken aan het Duits aanzienlijk effectiever wordt, is een andere grond.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Bij Shadowing is eveneens simultaan spreken verschillend.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan de afgelopen jaren naar Shadowing dat aantoont dat de techniek niet alleen de uitspraak maar ook de luistervaardigheid sterk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt ook vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Het praktische pluspunt van Shadowing dat het kan worden gebruikt in een groep studenten, waarbij iedere deelnemer in de groep individueel actief aan het leren is. Het rendement is hoog.

Het nadeel van deze techniek is dat studenten het soms wat saai kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren zestig van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die op het principe gebaseerd is dat mensen door middel van handelingen en bewegingen leren. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun jonge kinderen voortdurend opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste instantie is het de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheid Duits vormt dus de basis, daarna volgt de spreekvaardigheid.
TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaldocent geeft op een begrijpelijke en vriendelijke manier taken, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet de taken zelf voor; de student doet na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de lerenden dat ze Duits spreken; in een later stadium geven de lerenden de opdrachten. Opdrachten die bekend zijn worden verder uitgebreid of gedeeltelijk gewijzigd.
Door het combineren van beweging en spraak, appelleert de methode van TPR^® aan beide hersenhelften. Daardoor kost het minder moeite om iets te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt met name binnen het NT2-onderwijs toegepast (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende lerenden en ook wel bij Engels op de basisschool. Maar ook middelbare scholieren of volwassenen werken met veel plezier met Total Physical Response en behalen hierbij goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® heeft veel voordelen. Doordat lerenden veel begrijpelijke inbreng krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de nieuwe taal. De leermethode zorgt voor een snelle succeservaring, wat het plezier in leren bevordert. Het zorgt een stressvrij leerproces. In principe is TPR^® bruikbaar voor elk type doelgroep, ongeacht de achtergrond of de leeftijd en kan de leermethodiek ook in iets grotere klassen ingezet worden. Het Duits wordt direct in het langetermijngeheugen opgeslagen.
Dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten is uit te drukken, is het nadeel van TPR^®. Daardoor werkt het tot op een zeker taalniveau en is een andere leermethodiek nodig als aanvulling. De methodiek is ook niet echt creatief. Studenten leren niet om hun meningen, gevoelens en ideeën in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz bedacht de Directe Methode eind jaren tachtig van de negentiende eeuw, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. Deze Directe Methode is ontwikkeld als tegenreactie op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er was een Reformbeweging rond 1900 met nieuwe ideeën over leren dat inductief en zelfontdekkend diende te zijn. De Reformbeweging had overigens niet alleen betrekking op het leren van een vreemde taal, maar ook over voeding, kleding, naturisme en natuurgeneeskunde. Omstreeks het jaar 1900, net zoals in de jaren 60 van de vorige eeuw, streefde men naar natuurlijke leefwijzen en bevrijding van de keurslijven. Er ontstond op het gebied van het taalonderwijs veel aandacht voor de ‘levende’, gesproken taal. Hierbij werd de grammatica vooral inductief aangeboden, met behulp van voorbeeldzinnen. De taalregels moesten studenten hieruit afleiden. Veel mondelinge oefeningen en met meer aandacht kwamen er voor de uitspraak van de taal (zoals het Duits). Het werd aangemoedigd om de lerenden vaak in het Duits te laten spreken. Dat de lessen in het Duits werden gegeven, was ook nieuw. Tijdens de taallessen werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van (Duitse) vocabulaire werd gedaan door middel van voorbeelden en afbeeldingen. Abstracte vocabulaire werd door studenten aangebracht voor het associëren van ideeën.

Populariteit

Deze vernieuwingsgolf van begin twintigste eeuw ebde weg, mede onder invloeden van de crises en oorlogen, om weer in een andere vorm terug te komen in de jaren 60.
Taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua werken nog steeds met een (moderne versie van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het belangrijkste grote pluspunt van de Directe Methode. Spreken en luisteren worden ruimschoots behandeld. Hierdoor ontwikkelen lerenden vloeiendheid in het Duits en zelfvertrouwen. Aan de leermethode kleven echter ook keerzijden. De methode schenkt nauwelijks aandacht aan de schrijfvaardigheid (Duits) en eveneens relatief minder aandacht aan lezen in de vreemde taal. Voor studenten die verder meer gevorderd zijn in het Duits, biedt deze methode niet genoeg uitdagingen. Voor minder snel lerende studenten is de Directe Methode ook niet zeer bruikbaar, doordat deze methode actief meedoen van de student verwacht.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”) in 1835. In januari 2015 ging An oral system of teaching living languages in herdruk.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat van hetzelfde principe uit als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om een taal te leren, is de manier waarop een kind de moedertaal leert. Het leren van een taal (zoals Duits) dient gemakkelijk en veilig te zijn. Manesca wil daarom niet werken met abstracte regels of lijstjes met Duitse woorden die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de vroegst bekende, volledige taalcursus. De Manesca-methode is gebaseerd op het werken met een groep studenten en een taaltrainer Duits, die één Duits woord tegelijk introduceert. Er hoort een specifieke beweging bij ieder woord. Het Duitse woord en deze beweging worden vervolgens door de lerenden na elkaar herhaald. Door de herhaling onthouden de lerenden hhet Duitse woord, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Stap voor stap worden de woorden zo zinnen en weer variaties op deze Duitse zinnen. Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De Manesca-methode is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door Heinrich Gottfried Ollendorff en staat ook wel als de Ollendorff-methode bekend.

Populariteit

Jean Manesca overleed twee jaar na publicatie van zijn methode. Zijn werk is opgepakt en aangepast door anderen, onder andere door Ollendorff. Veel van zijn ideeën zijn actueel en worden nog altijd toegepast in het vreemdetalenonderwijs van nu.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

Het pluspunt van de Manesca of Ollendorff-leermethode geldt als de combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langer door de lerende wordt onthouden. Het vele herhalen draagt daar ook aan bij. Het feit dat het wat saai kan worden om dezelfde Duitse woorden en zinnetjes steeds te herhalen, kan door studenten als een minpunt worden gezien.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno in het jaar 1963.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een methode om een taal te leren (bijvoorbeeld Duits) die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De methode van Caleb Gattegno gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
Een combinatie van gebaren en stilte wordt gebruikt door de taaldocent Duits om de aandacht van de student te trekken, reacties te krijgen en de student aan te moedigen om fouten te corrigeren. Aan de uitspraak (Duits) van de te leren taal wordt veel tijd besteed.
Gattegno, die van oorsprong wiskundige was, vond het belangrijk om les te geven door middel van een methode die efficiënt was voor de voorraad energie van de lerenden. Hij kwam erachter dat het in verhouding weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder dan als we proberen om dingen uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat de taaldocenten niet zozeer dienen te streven naar kennisoverdracht, maar bewustzijn aan dienen te boren, want alleen bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te kunnen leren.
Gekleurde staafjes die voor verschillende dingen kunnen worden gebruikt, zijn één van de hulpmiddelen die The Silent Way hierbij gebruikt. De methodiek gebruikt ook Words in Colour; een kleurenkaart voor klanken waarbij elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Alhoewel The Silent Way in zijn originele vorm niet veel meer wordt toegepast, zijn de ideeën van Gattegno van belang geweest, hoofdzakelijk bij het leren van de uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat zijn aanpak niet-bedreigend is voor lerenden, die tenslotte beschouwd worden als autonoom, is de sterke kant van de benadering van Gattegno. De trainer Duits is bij deze methode in feite dienstbaar aan de lerenden en niet andersom. The Silent Way stimuleert het leren op een natuurlijke manier. De geleerde taalkennis wordt meestal goed verwerkt en onthouden door taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De lerende ‘mag’ fouten maken, wat helpt bij het leren.
Het kan een minpunt zijn dat een aantal studenten meer begeleiding nodig heeft dan de leermethode voorziet. Door het gebrek aan input van de docent Duits zouden de studenten gefrustreerd kunnen raken. Met kleuren en grafieken werken, heeft als beperking dat de nieuwheid er snel af is, waardoor het effect kan verdwijnen.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is in 1990 door Blaine Ray ontwikkeld, een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPRS is een talenverwervingsmethode die verhalen gebruikt om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt is een natuurlijke methode van taalverwerving: talen leren zoals kinderen hun moedertaal leren. De studenten worden blootgesteld aan veel begrijpelijke input om dit te bereiken. De taaldocent Duits vertelt een verhaal, waarin nieuwe Duitse woorden diverse keren voorkomen. Deze verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. Omdat deze verhalen van de trainer gemakkelijk te begrijpen zijn, zijn de studenten ontspannen. Op deze manier worden Duitse woorden en structuren vrijwel ongemerkt in het langetermijngeheugen opgeslagen. De trainer wijst de lerende op grammaticale fenomenen van het Duits, zonder dat lerenden regels uit het hoofd hoeven te leren.
De studenten zullen na enige tijd ‘automatisch’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuur van de nieuwe taal imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een alternatief is om samen met een groep lerenden een verhaal op te bouwen. De taaldocent Duits schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op een bord of flipchart, met de Duitse vertaling erbij en vervolgens hiervan een verhaal te maken samen met de lerenden. Tot slot wordt het verhaal door de studenten naverteld. Lezen in het Duits is een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling, omdat dit zorgt voor inbreng. Schrijven in het Duits volgt daarna.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden nodig: de trainer dient goed getraind te zijn en de setting dient geschikt te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een laagdrempelige manier om Duits te leren en de geleerde stof wordt goed onthouden. TPRS spreekt eveneens de creatieve intelligentie aan; er is sprake van breinvriendelijk leren. Voor studenten is TPRS een prettige methode en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Voor lerenden werkt TPR Storytelling zeer motiverend om zelf verhalen te verzinnen.
Dat TPRS veel voorbereiding van de docenten vraagt, is een nadeel.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is naar de Steen van Rosetta vernoemd, een steen die in Egypte is ontdekt met een tekst in twee talen, door middel waarvan uiteindelijk de hiërogliefen ontcijferd zijn. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taaltrainingen aanbiedt. In 1996 is de eerste versie van de methodiek is uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om met behulp van een computer een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Deze taalcursussen zijn in ruim dertig verschillende talen beschikbaar en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de manier imiteert waarop een kind de moedertaal leert. Dit houdt in ‘leren door middel van onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hier stemmen van moedertaalsprekers (native speakers Duits) en foto’s voor om de betekenis van nieuwe woorden in de doeltaal (het Duits) over te brengen. Er wordt gebruikgemaakt van een programma om spraak te herkennen. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De gebruiker kan zo zijn of haar uitspraak van de nieuwe taal vergelijken met die van een native speaker (moedertaalspreker Duits). Door de voorbeeldstem minder snel te laten spreken en daarna veel na te spreken, kan de uitspraak worden verbeterd.
Voor de schrijfvaardigheid Duits van de student biedt de methode dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse grammatica en de spelling en geeft fouten aan en biedt de optie om de fouten te verbeteren.
Het programma biedt ook leesteksten. Deze leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, ideeën en activiteiten.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veel toegepast en niet door de minsten. Onder meer het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. De Rosetta Stone-methode wordt in ons land door een aantal ministeries en verschillende hogescholen en universiteiten gebruikt, alsook door sommige internationale bedrijven.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is erg eenvoudig in het gebruik en kan op elk moment door de lerende worden gebruikt. De lerende bepaalt zelf welke delen van de methode meer of wellicht minder aandacht nodig hebben. Veel lerenden ervaren het als plezierig om te werken met de methodiek. Voor scholen kan deze methode een oplossing zijn bij een gebrek aan trainers. Een keerzijde is dat er geen taaldocent is om de studenten te motiveren of iets extra’s te bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Dr. Paul M. Pimsleur. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur op de markt bracht in 1963.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze taalcursussen bestaan uit zinnetjes en dialogen die door de student worden nagesproken en daarna worden herhaald. De Duitse voorbeeldzinnetjes zijn ingesproken door native speakers (moedertaalsprekers). De cursussen zijn op herhaling, anticipatie, woordenschat en herhaling gebaseerd. De lessen bieden een audio-opname van 30 minuten die nieuwe vocabulaire en structuur bevat. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet uit maar biedt deze grammaticale structuur aan via uitbreiding van, en variaties op, deze zinnen.
Pimsleur heeft onderzoeken gedaan naar het optimale interval waarmee kennis overgaat van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is in de cursussen van Pimsleur verwerkt.

Populariteit

Onder andere in Amerika worden de taalcursussen van Pimsleur gebruikt en de ervaringen met de methode variëren. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur werkt heel goed als uitspraakverbeteraar, omdat de insprekers van de zinnen native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke manier Duits spreken in een normaal tempo.
Het minpunt van de leermethode van Pimsleur is dat er niets uitgelegd wordt. De studenten leren geen bouwstenen om zelf Duitse zinnen te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnen die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet geheel verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Hij ontwikkelde zijn methode kort na de Tweede Wereldoorlog in een eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, die beroemdheden als Barbra Streisand, Emma Thompson, Diana Ross, Mel Gibson, Bob Dylan en Pierce Brosnan tot de klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ principe was dat iemand alleen in staat is om te leren als diegene geen stress heeft. Michel Thomas begon met de studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De taalcursussen zijn audiolessen (Duits) die zijn ingesproken door twee acteurs; een vrouwelijke en een mannelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarbij de student zich voorstelt als de derde student. Hij of zij luistert met de les van de acteurs mee. Als een vraag aan de acteurs gesteld wordt, is het de bedoeling dat de cursisten op pauze klikken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er wordt geen huiswerk gegeven en er hoeft niet uit-het-hoofd te worden geleerd. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in stapjes en nieuwe Duitse lesstof wordt afgewisseld met reeds bekende Duitse lesstof. De uitleg wordt in de Engelse taal gegeven. Er wordt op eventuele verbanden gewezen tussen de talen. Grammaticale uitleg wordt ook gegeven. Bij de leermethode van Michel-Thomas wordt makkelijke stof eerst aangeleerd, moeilijkere stof wordt pas aangeboden nadat de makkelijke stof door de student Duits begrepen en verworven is. Behalve Duitse woorden en zinnen in de doeltaal worden ook bouwstenen aangeleerd waarmee de lerende zelf zinnen kan bouwen. Ook gebruikt de methode van flashcards zodat gebruikers zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel lerenden zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits en vinden de methode van Michel Thomas prettig werken. Gebruikers die met de taal wat verder zijn, vinden de Michel Thomas-methode soms minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De cursus van Michel Thomas is zeer toegankelijk en traint de uitspraak alsook de luistervaardigheid Duits op efficiënte wijze. Het feit dat deze cursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien, is een nadeel van de methode van Michel Thomas. Ook is er geen echte interactie doordat de methode uit een audiocursus bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, opgericht door schrijver en polyglot Alphonse Chérel in het jaar 1929. Het bedrijf maakt cursussen voor vreemde talen en publiceert deze en het begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ of ‘assimilatie’ betekent letterlijk ‘opgaan in een andere groep, mengen met’. Dit was wel een hooggegrepen uitgangspunt is voor taalcursussen (zoals Duits). De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. De cursisten werken idealiter ongeveer twintig minuten per dag.
De lessen bestaan uit verschillende Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast de dialoog, samen met grammaticale uitleg. Om de uitspraak van het Duits te oefenen, maakt Assimil gebruik van zinnen die door native (moedertaal) speakers zijn ingesproken en die de cursisten dienen te herhalen. De opbouw is van receptief naar productief: in de eerste les wordt nog geen taalproductie van de cursist verwacht; dit komt pas na ongeveer 50 taallessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn vrij populair. Ze zijn relatief voordelig en het aanbod aan talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de Assimil-methode is dat de lerende op zijn of haar eigen snelheid kan leren op het moment dat dit het beste past. Het nadeel hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de studenten op zichzelf zijn aangewezen. Er is geen docent Duits beschikbaar om de lerende te begeleiden of te motiveren.