Cursus Duits Hengelo

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw in Amerika en in Engeland ontwikkeld, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten van elementaire verbale communicatieve vaardigheden te voorzien. Hierdoor werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan beschouwd worden als een antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de lessen geheel in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) werden gegeven. Kunnen spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en de (Duitse) grammaticale structuren worden geleerd middels mondelinge structuuroefeningen. Het doel is zonder fouten Duits leren spreken en verstaan, wat bij een Duitssprekende leren naspreken, begint. Herhaling is hiervoor het middel; er wordt gewerkt met driloefeningen om Duitse zinnen alsook structuren in te slijpen, zodat reacties spontaan en automatisch gaan worden. De taaltrainer Duits kan een zin bijvoorbeeld tien keer herhalen en vervolgens een nieuw Duits woord hieraan toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt veel in de zogenaamde talenpractica gewerkt, waar lerenden een koptelefoon dragen en naar zinnen luisteren en deze naspreken. Het geschreven Duits wordt pas behandeld wanneer het mondelinge Duits al vertrouwd is geworden. Er wordt wel met afbeeldingen gewerkt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas geïntroduceerd rond het jaar 1970 toen de Mammoetwet inging. Al snel waren er grote bezwaren tegen deze betekenisloze driloefeningen. Het gebeurde wel eens dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica vrij gauw in onbruik raakten. In plaats van de talenpractica werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers wonnen weer aan populariteit en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch heeft de audiolinguale methode haar sporen nagelaten. Het was nu alom geaccepteerd dat het bij het leren van een taal (zoals Duits) niet gaat om het memoriseren van de (Duitse) grammatica, maar om de toepassing ervan. De luistervaardigheid (Duits), die vóór 1970 voor veel docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor beginnende studenten Duits effectief. Direct vanaf het begin wordt de correcte uitspraak Duits aangeleerd. Deze audiolinguale methode is docentgestuurd en kan daardoor een vlotte en efficiënte overdracht van de kennis van de taal bieden. De audiolinguale methode kan ook bij grotere groepen worden toegepast.
De docentgestuurde kant is tegelijkertijd een nadeel; er wordt geen eigen input van de lerenden verwacht. Hierdoor ligt het gevaar van enige passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer. Een ander bezwaar is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig zijn om te zetten in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is ontwikkeld door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Duits) op een zodanige wijze te leren dat het in het langetermijngeheugen wordt opgeslagen. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die herhaald worden na verloop van tijd. Deze Duitse woorden of zinnen van de woordenlijst worden door de lerenden hardop gelezen. Het is niet het idee om al deze woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door blootstelling. De woordenlijst wordt steeds veranderd; Duitse woorden die geleerd zijn, worden van de woordenlijst gehaald. De Duitse woorden die nog altijd problemen geven, blijven op de lijst op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method stellen dat de woorden op de woordenlijst of zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de student opgeslagen worden, maar geheugenwetenschappers bestrijden dat. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt (taal)kennis in het algemeen onthouden wanneer de kennis relevant en van betekenis is voor de student. Deze methode kan functioneren voor Duitse woorden die van betekenis en relevant zijn.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Bij studenten die het fijn vinden om bijvoorbeeld Post-its^® te gebruiken als geheugensteuntje, kan deze GoldList Method werken. Omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt, functioneert het met de hand schrijven beter dan typen of, tamelijk zinloos: een foto maken. Een nadeel van deze leermethode is het ontbreken van context. Taal bestaat uit uiteraard veel meer dan een reeks losse woorden en zinnen. Bovendien is deze methode nogal tijdrovend; er moeten steeds handgeschreven lijsten worden gemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door Tracy D. Terrell en Stephen D. Krashen ontwikkeld in 1983.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method richt zich op een natuurlijke wijze van het verwerven van de taal (zoals bijvoorbeeld Duits). Op de manier waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de methode het Duits te leren. De Duitse taalregels leert men eveneens onbewust op deze wijze. Alleen het Duits met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Er wordt gestreefd naar een stressvrije leeromgeving voor de studenten. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. De taalproductie Duits mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De nadruk ligt op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en de correctie van vormfouten.
Als de student in de Duitse taal wordt ondergedompeld, is de methode het meest effectief. De activiteiten die in het Duits worden aangeboden, moeten stimulerend zijn, om te zorgen dat de studenten van de ervaringen kunnen genieten.
De Natural Method leermethode lijkt erg op de Directe Methode. De methoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het onderscheid is dat de Directe Methode meer de nadruk legt op de praktijk en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is vaak aangetoond dat onderdompeling een zeer effectieve leermethode kan zijn. De natuurlijke aanpak is een populaire methode van lesgeven onder taaltrainers Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig te begrijpen is voor lerenden. Maar er is ook kritiek op de Natural Method. De nadruk wordt vooral op het impliciet leren van de Duitse grammatica gelegd. De lerende zou inderdaad leren om te communiceren, maar in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal blijven hangen door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Op een natuurlijke manier leren, wordt als een prettige manier ervaren om een taal te leren. Studenten wordt de kans geboden een persoonlijke band met het Duits te creëren. Het geleerde beklijft voor een langere tijd, omdat studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’.
Doordat er bijna geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt. Ook bereidt de methode studenten niet per se op een specifiek Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel ‘Structurele Aanpak’ is door de Amerikaanse taaldocent Charles en Robert Lado in de jaren 50 ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de student vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuren van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). De SA staat voor dat de beheersing van deze structuren meer oplevert dan het leren van woordenschat Duits. Bij de Structural Approach draait het om het herkennen en kunnen toepassen van vaste Duitse woordcombinaties en woordgroepen in de juiste woordvolgorde. De vaste combinaties worden in reële situaties met gebruik van visualisatie, gezichtsuitdrukking, dramatisering en handelingen aan de lerende aangedragen. De taalstructuren die het vaakst in het Duits worden gebruikt, worden als eerste aan de taallerende aangeboden. De mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hier in de eerste instantie bij gebruikt; hieruit volgen lezen en schrijven. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreken en schrijven), krijgt de grammatica een grote plek. Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering) zijn andere benamingen voor de Structurele Aanpak.

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op vrij grote schaal gebruikt om Engelse les te geven in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Het voordeel van een structurele aanpak is dat de lerenden het Duits op een nauwkeurige manier kunnen leren. De studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en leren in welke situaties bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet passend zijn. De methode van de Structural Approach gebruikt alledaagse taal. De Structural Approach heeft ook minpunten. De manier van werken is tamelijk tijdrovend en zorgt niet direct voor succeservaringen. De eigen input van studenten is gelimiteerd; het is niet erg creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (Engelse benaming: Communicative Language Teaching, afgekort: CLT), ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse benaming: Communicative Approach, afgekort: CA) genoemd, ontstond in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van vreemde talen. Taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie het uiteindelijke doel is bij het leren van een taal (zoals Duits).
De studenten leren met gebruik van CLT-technieken het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de taaltrainer Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Zowel tijdens als buiten de les wordt het Duits gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en taaldocenten Duits dragen onderwerpen aan die buiten het domein van de traditionele grammatica liggen, om de taalvaardigheid Duits in alle soorten situaties uit de praktijk te oefenen. Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dit houdt in aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT is de taaldocent Duits echt een trainer, die de student helpt in het Duits te communiceren.

Populariteit

De CLT werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. In het verenigde Europa was er een grotere behoefte om een vreemde taal te leren door middel van een methode die direct toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Communicatief taalonderwijs (CLT) heeft veel goede kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is functioneel en studentgericht. Omdat authentieke materialen worden gebruikt, leren de studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. CLT is efficiënt. Voor de lerenden is het stimulerend doordat zij snel succes ervaren. Er mogen fouten worden gemaakt; al doende wordt de taalvaardigheden geleerd en geperfectioneerd. Een keerzijde van deze communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en uitspraak minder aandacht wordt besteed. De voorbereiding en planning vereisen veel tijd van de taaltrainer en vraagt een actieve deelname van studenten. Afhankelijk van welke achtergrond zij hebben, is voor bepaalde studenten deze manier van een taal leren ongebruikelijk of lastig. CLT (communicatief taalonderwijs) draait om het trainen van taalvaardigheden; daarbij gaat het om de functie en niet zo zeer om de vorm en de methode biedt dan ook geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was het taalonderwijs vooral gericht op praktisch taalgebruik. Taaldocenten leerden de studenten om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en daarna vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere wijze gedaan door een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens lesboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger. Hij ontwikkelde rond het jaar 1783 een methode waarin de grammatica van de taal in het middelpunt stond. Meidinger wordt als de grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method, afgekort GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gestoeld, wat de taal van de religie, de wetenschap en de cultuur was. Het onderwijs in het Latijn was natuurlijk op geschreven teksten van de klassieke schrijvers gericht en geheel op de grammatica en het vertalen gericht. Deze aanpak werd destijds als degelijk en wetenschappelijk beschouwd. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse van taalvormen en taalstructuren (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij studenten inzicht ontwikkelen. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij deze methode. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten krijgen de nadruk. De trainers dragen de kennis Duits over, de student memoriseert.

Populariteit

Alhoewel reeds sinds halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren, is tot vrij recent de grammatica-/vertaalmethode van grote invloed geweest op het talenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren, is de grammatica-/vertaalmethode is een aardige mentale training. Deze methode biedt ook inzicht in de structuur van het Duits, omdat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De grootste keerzijde is dat de luister- en spreekvaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studeren weinig mondeling toegepast kan worden. Deze methode staat ver van het dagelijks gebruik van het Duits af, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. Bij het leren in een groep biedt de methode geen mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief proces voor lerenden. De lerenden zijn slechts toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

De leermethode ‘Onderdompeling’ (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt wereldwijd toegepast sinds de jaren 70, en dan met name op de middelbare school waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) wordt onderwezen in een vreemde taal. In Nederland is ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de methode die bij onze bekende collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ‘de nonnen van Vught’ wordt toegepast. De methode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die Franse les gaven aan rijke dames uit Vught en omgeving.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling zorgt ervoor dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, direct vanaf het eerste moment door de te leren taal wordt omgeven. De instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); eerst langzaam en met veel herhaling, later op een meer natuurlijke wijze. Vanaf het begin wordt de student ook uitgedaagd om in het Duits te spreken. De methode werkt met simulaties en rollenspellen. Op scholen die met onderdompeling werken, wordt vaak de leeromgeving ingericht in de stijl van het land van de Duitse taal om een situatie te creëren alsof de studenten in Duitsland zijn. De lerenden oefenen het Duits spreken één-op-één of in een klein groepje. Daadwerkelijk naar Duitsland reizen en daar in een gastgezin verblijven, is een andere manier om onderdompeling te bereiken.

Populariteit

Onderdompeling wordt beschouwd als een zeer goede methode om een vreemde taal te leren. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan zeer goed worden aangeleerd op deze manier.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het belangrijkste voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de methode zo intensief is. Het is een kwestie van ‘sink or swim’, de studenten moeten echt in de Duitse taal gaan communiceren omdat zij erdoor worden omgeven. De student is in principe 24 uur per dag Duits aan het leren. De sociale interactie wordt versterkt door het samen oefenen in een groep. De studenten ervaren dat als motiverend.
Een nadeel is dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden. Als studenten in een vrij korte tijd Duits leren, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer tot de orde van de dag overgaan, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel weer wegzakt. Een bijkomend nadeel van de methode kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet elke student heeft de conditie om deze wijze van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om vreemde talen te leren uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Zoals de naam al aangeeft, is de methode van Suggestopedia gebaseerd op de kracht van de suggestie. Lozanov was van mening dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Daarvoor is het essentieel dat er tussen de lerenden en de docent (Duits) een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen is. Hiervoor dienen de lerenden zich ontspannen en veilig te voelen. Leslokalen met rijopstellingen waren ongepast om dit te kunnen bewerkstelligen. Tijdens de les zaten de lerenden in comfortabele stoelen die in een halve cirkel opgesteld waren en in de klas werd ook altijd muziek afgespeeld. De leermethodiek voorgestaan door Lozanov, bestond uit het voorlezen van verschillende teksten, ondertussen werd op de achtergrond klassieke muziek gedraaid of waren natuurgeluiden te horen. Bij de teksten waren woordenlijsten alsook opmerkingen met betrekking tot de grammatica van de te leren taal (het Duits). Er werd met veel expressie in stem en gebaren voorgelezen. Studenten werden zo verleid om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren voor de student, konden gemakkelijk worden begrepen en opgenomen. Tijdens de lessen werd veel aandacht besteed voor de cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland). Er werden rollenspellen gespeeld en ook (Duitse) streekgerechten werden in de klas gemaakt en geproefd.

Populariteit

De methode van Lozanov was omstreden en de methode is in de vergetelheid geraakt. Een aantal elementen wordt nog steeds gebruikt, bijvoorbeeld het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten in de vreemde taal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedie zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer in de les, waardoor studenten minder last hebben van faalangst of frustratie. Voor nieuwkomers kan deze sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt bij aan betere leerprestaties. Een ander voordeel van de methodiek is dat de lerende gestimuleerd wordt om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is. Tegelijk is dit voor bepaalde studenten een nadeel, omdat niet iedere student hiertoe in staat is. Daarnaast kan muziek bij sommige studenten eerder afleiden en verstorend werken in tegenstelling tot stimulerend of ontspannend. Een andere zwakke kant is dat de verhouding tussen de docent en de student niet gelijkwaardig is; alle input komt van de Duitse docent waarbij de student steeds de ontvangende partij is.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

In het jaar 1976 ontwikkelde de Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

CLL (Community Language Learning) is een methode om een taal te verwerven waarbij de studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van een vreemde taal zij willen leren. Deze CLL methode is op de counseling-benadering gestoeld waarbij de docent als counselor fungeert die de zinnen van de lerende omschrijft. Lerenden beginnen een gesprek. Zijn de lerenden de te leren taal (Duits) nog niet voldoende machtig, dan spreken de lerenden in hun moedertaal. De taaltrainer (Duits) vertaalt en geeft uitleg, waarna de lerenden de uitingen van de trainer zo nauwkeurig mogelijk herhalen. Het gesprek in het Duits wordt opgenomen om nadien daarna opnieuw te kunnen beluisteren.
De methode bevordert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de wisselwerking tussen de lerenden als middel om de Duitse taal te leren. Het zijn de lerenden zelf die het lesmateriaal bepalen met behulp van betekenisvolle gesprekken. Er is geen lesboek Duits dat wordt gevolgd.

Populariteit

Het succes van de methode is sterk afhankelijk van de kunde van de trainer-counselor. De docent dient naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn onderlegd. De trainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden zeer goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de lerenden te vertalen. CLL kan prima werken wanneer deze op de juiste wijze gebruikt wordt. Voor grote klassen is Community Language Learning niet geschikt.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt de lerenden veel autonomie. De lerenden vinden het analyseren van hun eigen gesprekken vaak zinvol. De leergroep wordt vaak heel hecht, niet alleen tijdens de les Duits, maar eveneens daarbuiten. Met CLL worden de lerenden zich veel meer bewust van anderen in hun groep, hun sterke en zwakke punten en ze leren als een team te werken. Door het bespreken van hun fouten en het evalueren van de taallessen Duits leren studenten vaak veel. Vaak blijven dergelijke verbeteringen in het geheugen gegrift en worden zo onderdeel van de actieve woordenschat van de lerenden.
Een keerzijde van CLL kan zijn dat de docent niet sturend is, terwijl sommige studenten deze sturing wel nodig hebben. Bij CLL wordt geen leerboek gebruikt en er worden ook geen toetsen Duits afgenomen. Het succes van de les is daardoor lastig te meten. Sommige lerenden worden in hun Duits spreken belemmerd als zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (In het Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om een vreemde taal te leren ontwikkeld door Michael Lewis in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering gaat uit van de visie dat een belangrijk gedeelte van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. De studenten verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen met woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ gebruikt wordt. In deze benadering neemt de woordenschat Duits een grotere plaats in dan de Duitse grammatica. Instructies zijn gericht op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialoog. Voor interactie is aandacht maar eveneens voor exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden van de student (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Er bestaat veel mogelijkheid voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal.
Het is de taak van de trainer Duits om voor voldoende input te zorgen en het faciliteren van het leertraject van de lerenden.

Populariteit

Door de invloed van de ideeën over taal van (onder andere) Michael Lewis zijn in de afgelopen drie decennia de leerboeken aanmerkelijk anders geworden. Bij deze methode wordt veel meer aandacht aan de woordenschat besteed die in chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de radicale verandering in de wijze waarop een vreemde taal wordt onderwezen, is echter uitgebleven.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door het werken met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal, leren de studenten op een natuurlijke manier de Duitse taal te gebruiken. Dit zorgt voor souplesse in het taalgebruik Duits.
Het nadeel van de leermethode is dat de werkelijkheid toch altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties. Een aantal studenten heeft moeite om de patronen van het Duits zelf te leren herkennen en deze studenten hebben meer aan een trainer Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ook wel ‘seriemethode van taalverwerving’ genoemd, is ontwikkeld door de Fransman François Gouin in 1880.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin gaat uit van een serie van verbonden zinnen die eenvoudig te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica vereisen. Studenten leren zinnetjes op basis van een actie, zoals het huis verlaten in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze reeksen of series gingen over onderwerpen als de mens in de samenleving, beroep en wetenschap, het leven in de natuur, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk gebruik van de taal. De leermethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Het betreft een soort eentalige manier van taalverwerving, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor studenten snel denken in de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits).

Populariteit

De seriemethode van Gouin was zijn tijd ver vooruit. Ondanks de vrij ongewone aanpak, was de seriemethode van Gouin toch enige tijd een succes. Maximilian Berlitz’ Directe Methode overschaduwde de leermethode van François Gouin echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

Door de Series method van François Gouin worden de mondelinge vaardigheid Duits sterk ontwikkeld en het zorgt voor het creëren van een sfeer in de les die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
François Gouin’s methode biedt levendig taalonderwijs. Dit type taalonderwijs Duits wekt de seriemethode enthousiasme op van de studenten door gebruik te maken van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort. Een taal leren wordt tastbaar; dit was geheel nieuw. De leermethode maakt de studenten Duits nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te ontwikkelen, de druk om te presteren te verlagen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. De methode stimuleert de communicatieve competenties Duits van de lerenden sterk.
Het nadeel van de leermethode van Gouin is dat taal die wat meer abstract of subjectief is, moeilijk met bewegingen en expressies in één duidelijke ervaring is te vangen. Een ander minpunt is de bewerkelijkheid voor de trainer, die immers een scala aan reeksen moet voorbereiden. Ten derde focust de Gouin-seriemethode vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog veelal draait om examens voor het toetsen van de lees- en schrijfvaardigheden.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Task-Based Language Teaching) is ontwikkeld in de jaren 80 van de vorige eeuw. De grondleggers van deze methode waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Graham Crookes en Michael H. Long.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Het taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat het verwerven van de doeltaal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een middel om specifieke taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen verschillende motiverende taken aangeboden, waarvoor kennis van de (Duitse) taal vereist is. Voor het goed uitvoeren van deze taken, is het nodig dat ze over woordenschat en taalregels beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld e-mails schrijven, boodschappen doen, een drankje bestellen, bellen met een klantenservice of de krant lezen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de lerende zich eerst voorbereidt op de taak, daarna de taak uitvoert en tot slot hierop terugblikt. Om de taken uit te voeren, dienen studenten samen te werken. De taken moeten iets boven het taalniveau van de student Duits liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Task-Based Language Teaching (TBLT) heeft aan populariteit gewonnen vanaf het begin van de jaren 90 en zeker in het taalonderwijs. Taakgericht taalonderwijs de meest praktisch bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheden van de lerenden (met name de lerenden in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs te verhogen.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende manier van werken, waarbij studenten uitgedaagd worden om hun vaardigheden (Duits) te gaan gebruiken. Mits de taak goed aansluit bij de student, is Task-Based Language Teaching een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak. De lerende komt op een dagelijkse, natuurlijke wijze in aanraking met het Duits en leert op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Daarnaast leren studenten om samen te werken. Studenten ervaren taakgericht taalonderwijs als motiverend en plezierig.
Als keerzijde kan worden gezien dat de communicatie het belangrijkst is en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor studenten die niet heel nauwkeurig leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van Engels taalonderwijs bedacht in het jaar 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching was ‘Dogme 95’; een stroming uit 1995 van een groep van Deense filmmakers waaronder filmregisseur Lars von Trier. Bij het filmmaken, confirmeren de deelnemers zich aan tien strenge regels (dogma’s). Deze tien regels vormen samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity). Iets soortgelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van deze methode streven naar een vorm van communicatief taalonderwijs die niet door voorgedrukt materiaal is belast. Het doel van de Dogme-methode is het houden van echte conversaties die over praktische items gaan, waarbij het om communicatie draait als inspirator van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). De Dogme-benadering is daarom een communicatieve aanpak van taalonderwijs, die taal wil onderwijzen zonder het gebruik van lesboeken of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan op communicatie tussen taaldocent en lerenden focust. Het Dogme-taalonderwijs kent 10 dogma’s (uitgangspunten), net als de Dogme-beweging in de film.

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, gaat Scott Thornbury ervan uit dat de parallellen met taakgericht leren van talen (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er nauwelijks voorbereiding nodig is, is een pluspunt voor taaldocenten Duits. De lerenden zijn verantwoordelijk voor het eigen leerproces en dit kan zeer motiverend zijn. Zo zijn de lessen Duits niet voorspelbaar. Dat zorgt voor spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Vrijwel alles kan tijdens een les volgens de Dogme-benadering worden besproken. Dit zorgt ervoor dat lerenden betrokken en alert blijven.
De studenten kunnen zich daarentegen wel iets minder op hun gemak voelen als ze zo weinig door de taaldocent bij de hand genomen worden. Ook is niet elke trainer Duits voldoende flexibel voor deze manier van lesgeven. Dat studenten zich vaak moeten voorbereiden op een specifiek examen Duits, terwijl het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof tijdens de taalles aan bod komt, kan een bijkomend nadeel zijn.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in het jaar 2007 door Language consultants Greg en Angela Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-benadering is een alternatieve visie op het verwerven van een vreemde taal (zoals het Duits). Dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien, is de primaire aanname van de GPA. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het Duits; het doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). GPA gebruikt daarom de benaming ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docenten of leraren’. De Growing Participator Approach (GPA) vertoont gelijkenissen met, en is gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De methode bestaat uit zes fasen van activiteiten. De activiteiten worden uitgevoerd door de lerende met een verzorger uit Duitsland. Begrip is belangrijker dan productie. Duitse woordenschat alsook cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 is de zogenaamde hier-en-nu-fase. Deze duurt ruwweg 100 uur. In fase 1 concentreert de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt ruwweg 150 uur en nu beginnen de deelnemers ook Duits te produceren. In fase 3 van de methode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die tussen culturen worden gedeeld en verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 beginnen deelnemers zich te richten op het taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van nieuws, televisie, films en literatuur. Het Duits dat voor het werk nodig is, wordt ook geleerd. Fase 6 is de zogenaamde ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Het gaat het hierbij om groei naast de formele taalsessies Duits.

Populariteit

Er is nog weinig bekend over het succes omdat de leermethode van Thomson nog tamelijk nieuw is. Deelnemende studenten zijn enthousiast over de methode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-benadering biedt een goede doorkijk op het proces van taalverwerving Duits. Deze zes fasen van GPA bieden een duidelijk tijdspad en haalbare doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis van de Duitse taal verworven, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een minpunt van deze methode is dat voor iedere deelnemer of minimaal iedere kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is om veel tijd te investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die studenten zelfstandig kunnen toepassen om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek is eenvoudig: de student luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt wat hij of zij hoort. Bij de methode is het niet belangrijk om de Duitse tekst te begrijpen; in de eerste plaats gaat het om de klank. Het luisteren en herhalen oefent men net zo veel tot dit heel gemakkelijk gaat en de student simultaan met de audio-opname Duits kunnen spreken. De lerenden zullen na enige tijd een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat zij hebben uitgesproken. Zolang de boeken dialogen bevatten of stukken samenhangende tekst, zijn diverse lesboeken geschikt voor deze techniek. De Duitse audio-opnames dienen ideaal bezien iets boven het niveau van de student te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ongeveer één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Argüelles raadt aan studenten om tijdens het spreken te gaan lopen, liefst buiten, en niet te gaan zitten, omdat lichamelijke beweging de opname versterkt van de te leren taal (het Duits) in het zenuwstelsel. Dat de lerenden minder gauw worden afgeleid als zij in beweging zijn, is een andere grond waardoor het werken aan het Duits aanzienlijk effectiever wordt.

De shadowing-techniek heeft veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar het verschil is dat bij de audiolinguale methode grammaticale driloefeningen gebruikt werden in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Bij de Shadowing-techniek is ook simultaan spreken verschillend.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan de afgelopen jaren naar de methode van Shadowing dat aantoont dat de leermethodiek niet alleen de uitspraak maar ook de luistervaardigheid sterk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt eveneens vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat het in een groep van lerenden kan worden toegepast, waarbij alle deelnemers actief leren. Het rendement van Shadowing is hoog.

Het nadeel van de Shadowing-methode is dat de studenten het soms een beetje saai kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren 60 van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die van het principe uitgaat dat mensen met behulp van handelingen en beweging leren. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals kinderen hun moedertaal leren. Ouders geven voortdurend taken aan hun jonge kinderen en belonen hen als ze deze taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste instantie de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheid Duits is dus de basis, de spreekvaardigheid volgt daarna.
TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaldocent geeft op een begrijpelijke en vriendelijke manier opdrachten, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de lerenden doen na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de lerenden dat zij Duits spreken; de lerenden geven in een later stadium de opdrachten. Taken die bekend zijn worden uitgebreid of deels veranderd.
TPR^® appelleert de methode van aan beide hersenhelften door de combinatie van bewegingen en spraak. Daardoor kost het minder moeite om iets te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

De methode van TPR^® wordt met name binnen het NT2-onderwijs toegepast (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engels op de basisschool. Maar middelbare scholieren of volwassenen werken eveneens met plezier met Total Physical Response en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat de lerende veel begrijpelijke input krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de doeltaal. De leermethodiek van Total Physical Response levert snelle succeservaringen op. Dit bevordert het plezier in leren. Het zorgt een stressvrij leerproces. De methode van TPR^® is in principe voor alle doelgroepen geschikt, ongeacht welke leeftijd of achtergrond en deze leermethode kan eveneens in grotere klassen gebruikt worden. Het geleerde Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende.
De keerzijde van TPR^® is dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten is uit te drukken. Hierdoor werkt het tot op een zeker taalniveau en is een andere leermethode nodig als aanvulling. Ook is de leermethodiek niet heel creatief. De studenten leren niet om meningen, gevoelens en ideeën in het Duits te uiten.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren tachtig van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De Directe Methode is ontwikkeld als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er ontstond een Reformbeweging rond 1900 met nieuwe visies over talen leren dat zelfontdekkend en inductief diende te zijn. De Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van talen, maar ook voeding, natuurgeneeskunde, kleding en naturisme. Net als in de jaren zestig van de vorige eeuw, streefden de mensen rond het jaar 1900 naar natuurlijke leefwijzen en bevrijding van het keurslijf. Binnen het taalonderwijs werd nu veel aandacht geschonken aan de ‘levende’, gesproken taal, waarbij grammatica meer inductief werd aangeboden, met voorbeeldzinnen. De taalregels moesten door de lerenden hieruit afgeleid worden. Veel mondelinge oefeningen en met meer aandacht kwamen er voor de uitspraak (zoals het Duits). Het werd aangemoedigd de lerenden veel in het Duits te laten spreken. Het was ook een nieuw verschijnsel dat de les in het Duits werd gegeven. Tijdens de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van de (Duitse) woordenschat werd gedaan door middel van plaatjes en voorbeelden. Studenten brachten zelf abstracte vocabulaire aan om ideeën te laten associëren.

Populariteit

De vernieuwingsgolf van het begin van de twintigste eeuw ebde weg, mede door invloed van de oorlogen en crises, om weer een andere vorm te krijgen in de jaren 60.
Taleninstituten als Berlitz en Interlingua werken nog steeds met een (moderne versie van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Het belangrijke voordeel van de Directe Methode is dat deze methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren. Bij de methode wordt veel aandacht besteed aan spreken en luisteren, waardoor de studenten vloeiendheid en zelfvertrouwen ontwikkelen. Aan de leermethode kleven echter eveneens nadelen. Voor de schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze methode veel minder aandacht en voor lezen in de doeltaal ook relatief minder. Deze leermethode biedt voor meer gevorderde lerenden Duits niet genoeg uitdaging. Omdat de leermethode is gestoeld op een dynamische inzet van de studenten is de methode ook niet erg geschikt voor minder snel lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). In januari 2015 is An oral system of teaching living languages in herdruk gegaan.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode gaat van hetzelfde principe uit als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om een vreemde taal te leren, is die waarop een kind de moedertaal leert. Een taal (zoals Duits) leren dient veilig en gemakkelijk te zijn. Daarom wil Manesca niet met abstracte lijstjes of regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de vroegst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is gebaseerd op het werken met een groep studenten en een taaldocent Duits, die maar één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een bepaalde beweging. De lerenden herhalen vervolgens na elkaar het Duitse woord en de beweging. Door de herhaling onthouden de studenten deze Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. De woorden vormen stap voor stap zinnen en weer variaties op de Duitse zinnen. Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De methode van Jean Manesca is reeds enkele jaren later door grammaticaschrijver en taaldocent de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca is twee jaar na publicatie van zijn methode overleden. Het werk van Manesca is overgenomen en aangepast door anderen, onder wie Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Jean Manesca zijn actueel en worden nog altijd in het moderne vreemdetalenonderwijs toegepast.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langduriger door de lerende wordt onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Veelvuldig herhalen draagt daar ook aan bij. Dat het wat saai kan worden om steeds dezelfde Duitse woorden en zinnen te blijven herhalen, kan een keerzijde zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is in het jaar 1963 ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

De stille manier is een methode om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De methode van Caleb Gattegno gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
Een combinatie van gebaren en stilte wordt gebruikt door de taaldocent Duits om de aandacht van de studenten te trekken, reacties te krijgen en de studenten aan te moedigen om fouten te corrigeren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) besteed.
Gattegno, die wiskundige was, vond het belangrijk om les te geven op een wijze die efficiënt voor de voorraad energie van de studenten was. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder dan wanneer studenten proberen iets uit het hoofd te leren. Hij betoogde dat de taaldocenten niet naar kennisoverdracht an sich zouden moeten streven, maar het bewustzijn dienen aan te boren, omdat alleen het het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te leren.
Gekleurde blokjes (zogenaamde cuisenaire-staven) die kunnen worden gebruikt voor allerlei dingen, zijn één van de hulpmiddelen (zogenaamde cuisenaire-staven) die The Silent Way gebruikt. De ‘de stille manier’ gebruikt ook Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor geluiden waarbij elke kleur voor een specifieke klank van het Duits staat, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Hoewel de Stille Manier in zijn originele versie niet veel meer wordt gebruikt, zijn de ideeën van Caleb Gattegno van betekenis geweest, vooral bij het aanleren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat zijn aanpak voor de student niet-bedreigend is, die tenslotte beschouwd wordt als autonoom, is het voordeel van de benadering van Caleb Gattegno. De trainer Duits is in feite aan de lerende dienstbaar en niet andersom. De leermethodiek van The Silent Way stimuleert het leren op een natuurlijke manier. Vaak wordt het geleerde goed verwerkt en onthouden door lerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De lerende ‘mag’ fouten maken, wat helpt bij het leerproces.
Het kan een nadeel zijn dat een aantal studenten wat meer begeleiding nodig heeft dan de methode voorstaat. Door de afwezigheid van input van de taaldocent Duits zouden de studenten gefrustreerd kunnen worden. Het werken met kleuren en grafieken heeft als beperking dat de nieuwheid er gauw af gaat, waardoor het effect verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of afgekort ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is in 1990 ontwikkeld door Blaine Ray, een Amerikaanse docent Spaans, en is afgeleid van de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een talenverwervingsmethode die verhalen gebruikt om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe van TPRS is natuurlijke taalverwerving: een nieuwe taal leren zoals een kind zijn of haar moedertaal leert. De studenten worden aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld om dit te bereiken. De trainer Duits vertelt een verhaal, waarin nieuw te leren Duitse woorden diverse keren voorkomen. De verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. De verhalen zijn eenvoudig te begrijpen, hierdoor voelen de lerenden zich ontspannen. Duitse woorden en structuren worden zo ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen. De lerenden worden door de trainer op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat lerenden regels uit het hoofd hoeven te leren.
Na enige tijd zullen de lerenden ‘vanzelf’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuur van de nieuwe taal nadoen. Dit is een natuurlijk proces. Samen met een groep lerenden een verhaal maken, is een variant. De taaldocent Duits schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met hun Duitse vertaling, om vervolgens een verhaal te maken samen met de studenten. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk deel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, doordat dit voor input zorgt. Daarna volgt schrijven in het Duits.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de taaldocent moet goed getraind zijn en de setting moet geschikt zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en het geleerde wordt grondig verworven. TPRS spreekt eveneens de creatieve intelligentie aan; TPR Storytelling is een breinvriendelijke leermethode. TPR Storytelling is prettig voor de student en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Het werkt heel motiverend voor de lerende om zelf een verhaal te verzinnen.
Een minpunt is dat TPRS veel voorbereiding van de docenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-leermethodiek is vernoemd naar de zogenaamde de Steen van Rosetta, een steen die in Egypte werd gevonden met tweetalige teksten, door middel waarvan uiteindelijk de hiërogliefen ontcijferd zijn. Rosetta Stone is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat deze taalcursussen aanbiedt. De eerste versie van deze methode is uitgebracht in het jaar 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een manier om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren achter een computer. De taalcursussen zijn in meer dan dertig verschillende talen beschikbaar en de taalcursussen zijn ook vanuit elk van deze talen te volgen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de manier nabootst waarop een kind de moedertaal leert. Dit wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te spreken. Rosetta Stone gebruikt hiervoor foto’s en stemmen van native speakers Duits (moedertaalsprekers) om de betekenis over te brengen van nieuwe (Duitse) woorden. Er is een spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De gebruiker kan zo zijn of haar uitspraak met die van een native speaker (moedertaalspreker Duits) vergelijken. Verbetering van de uitspraak kan worden behaald door de voorbeeldspreker iets langzamer te laten praten en vervolgens veel na te zeggen.
Er zijn dictee-oefeningen voor de schrijfvaardigheden Duits van de studenten. De software controleert de Duitse grammatica en de spelling en geeft taalfouten aan en biedt de optie om de taalfouten van de lerenden te corrigeren.
Het programma van Rosetta Stone biedt ook leesteksten. De leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

Wereldwijd wordt Rosetta Stone veelvuldig ingezet en zeker niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. De methode van Rosetta Stone wordt in Nederland toegepast door een aantal ministeries en diverse hogescholen en universiteiten en eveneens door sommige internationale bedrijven.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

Rosetta Stone is zeer eenvoudig in het gebruik en de lerende kan de methode op elk moment inzetten. De lerende bepaalt zelf welke onderdelen van de leermethode meer of wellicht minder aandacht nodig hebben. Veel lerenden vinden het plezierig om de methodiek te gebruiken. Bij een gebrek aan taaldocenten kan de methode van Rosetta Stone voor scholen een oplossing bieden. Een minpunt kan zijn dat er geen trainer is om de lerenden te motiveren of iets extra’s te bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn Amerikaans taalkundige Dr. Paul Pimsleur ontwikkeld. De eerste Pimsleur taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur in het jaar 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om nieuwe talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De cursussen van Pimsleur bestaan uit zinnetjes/dialoog die door de lerende worden nagesproken en weer herhaald. De Duitse zinnen zijn door native speakers (moedertaalsprekers) ingesproken. De cursus is gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en weer herhaling. De lessen bieden een audio-opname van een half uur die nieuwe vocabulaire en structuren in het Duits bevat. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet uit maar biedt deze aan door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes.
Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee kennis van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. Dit (gemiddelde) interval is in de cursussen van Pimsleur verwerkt.

Populariteit

Onder andere in Amerika worden de taalcursussen van Pimsleur gevolgd en de ervaringen met Pimsleur lopen uiteen. De lerenden zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Doordat de insprekers van de zinnen native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Duits spreken, werkt de methode van Pimsleur erg goed als uitspraakverbeteraar.
Dat niets uitgelegd wordt, is het minpunt van de methode. De student leert geen bouwstenen om zelf zinnen te maken, maar moet het met duizenden voorbeeldzinnetjes doen die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Michel Thomas ontwikkelde zijn leermethode kort na de Tweede Wereldoorlog in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, die beroemdheden als Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Bob Dylan, Mel Gibson en Pierce Brosnan tot de klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas had als principe dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is. Hij maakte zijn lerenden duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting is een virtueel klaslokaal, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de acteurs een vraag wordt gesteld, is het de bedoeling dat de lerenden op de pauzeknop drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er wordt geen huiswerk gegeven en er hoeft niet uit-het-hoofd te worden geleerd. De lessen worden opgebouwd in stapjes en nieuwe Duitse lesstof wordt afgewisseld met bekende Duitse lesstof. De uitleg wordt in de Engelse taal gegeven. Er wordt bijvoorbeeld op eventuele verbanden gewezen tussen de Engelse taal en het Duits. Er wordt ook grammaticale uitleg gegeven. Makkelijke stof wordt eerst aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de student Duits de makkelijke stof heeft begrepen en geleerd. Behalve Duitse woorden en zinnen worden ook bouwstenen aangeleerd zodat de lerenden zelf zinnen kunnen construeren. De methode maakt eveneens gebruik van flashcards zodat studenten zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel lerenden ze zijn tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits en vinden de methode van Michel Thomas prettig werken. Mensen die al wat verder gevorderd zijn, ervaren de methode van Michel Thomas als minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen zijn zeer toegankelijk en trainen de luistervaardigheid alsook de uitspraak Duits op efficiënte wijze. Het feit dat de taalcursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien, is een minpunt van de Michel Thomas-methode. Een echte interactie is er ook niet doordat de leermethode uit een audiocursus bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 door polyglot en schrijver Alphonse Chérel is opgericht. Het bedrijf Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Dit begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent letterlijk ‘opgaan in de groep, mengen met’. Dit was wel een hooggegrepen streven is voor taalcursussen (zoals Duits). De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. De gebruikers besteden idealiter ongeveer twintig minuten per dag aan de cursus.
De lessen van Assimil bestaan uit verschillende Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling staat hiernaast, samen met grammaticale toelichting. Om de uitspraak Duits te trainen, maakt de methode gebruik van zinnetjes die zijn ingesproken door native speakers en die de lerenden daarna herhalen. De opbouw verloopt van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruiker; dit komt pas na ongeveer vijftig taallessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn populair. De taalcursussen zijn relatief voordelig en het aanbod aan talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de methode van Assimil is dat de cursist Duits in zijn of haar eigen tempo kan leren op het moment dat dit het beste uitkomt. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de student aan zichzelf is overgeleverd. Er is geen docent Duits beschikbaar om de lerenden te begeleiden of te motiveren.