Cursus Duits Rijssen

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw in Amerika en in Engeland ontwikkeld, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog was het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten van elementaire verbale communicatieve vaardigheden te voorzien. Door de invloed van het leger werd de audiolinguale methode ook wel bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan gezien worden als reactie op de grammatica-vertaalmethode. Het was nieuw dat de taalles geheel in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) werden gegeven. De belangrijkste vaardigheden zijn kunnen spreken en luisteren (in het Duits) en de (Duitse) grammaticale structuren worden aan de hand van mondelinge structuuroefeningen geleerd. De bedoeling is foutloos Duits leren spreken en verstaan; het begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel hiertoe; er wordt gewerkt met driloefeningen om Duitse zinnen en structuren te leren beheersen, zodat reacties spontaan en als het ware automatisch worden. De taaltrainer Duits kan zo bijvoorbeeld een bepaalde zin 10 maal herhalen en dan een nieuw Duits woord of meerdere nieuwe Duitse woorden toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt veel gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waar lerenden een koptelefoon op hebben en zinnen beluisteren en naspreken. Het geschreven Duits komt pas aan bod als het mondelinge Duits vertrouwd is. Er worden wel afbeeldingen gebruikt voor het introduceren van nieuwe woorden in het Duits.

Populariteit

De methode werd in Nederland pas geïntroduceerd omstreeks 1970 toen de Mammoetwet inging. Al snel waren er grote bezwaren tegen de betekenisloze driloefeningen. Het kwam wel eens voor dat de techniek haperde. Daardoor raakten de talenpractica vrij snel in onbruik. In plaats daarvan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden weer expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode wel sporen na. Het was nu alom aanvaard dat het bij een taal (zoals Duits) leren niet gaat om het uit het hoofd leren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om het gebruik van de grammatica. De luistervaardigheid (Duits), waar de meeste docenten vóór 1970 geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor studenten Duits die beginnen. Vanaf het begin wordt de correcte uitspraak Duits aangeleerd. Deze audiolinguale methode is docentgestuurd waardoor deze een efficiënte en snelle overdracht van kennis kan bieden. Deze audiolinguale methode kan ook bij grote(re) groepen gebruikt worden.
Deze docentgestuurde kant is tegelijk een nadeel; er wordt geen eigen inbreng van de studenten verlangd, waardoor het gevaar dreigt van enige passiviteit en onvoldoende motivatie en betrokkenheid. Een bijkomend bezwaar is dat de driloefeningen niet zo eenvoudig zijn om te zetten in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een methode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Duits) op een zodanige manier wijze te leren dat deze opgeslagen worden in het langetermijngeheugen. De methode werkt aan de hand van zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die herhaald worden na verloop van tijd. Deze Duitse zinnen en woorden van de woordenlijst worden hardop gelezen door de student. Deze woorden en zinnen uit het hoofd te leren, is niet het idee, maar door de blootstelling gaat dit eigenlijk vanzelf. De woordenlijst wordt steeds bijgewerkt; Duitse woorden die zijn geleerd, gaan van de woordenlijst af. De Duitse woorden die nog steeds problemen geven, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method stellen dat de woorden op de woordenlijst of zinnen in het Duits spontaan opgeslagen worden in het langetermijngeheugen, maar geheugenwetenschappers bestrijden dat. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt (taal)kennis in het algemeen onthouden wanneer deze relevant en betekenisvol is voor de lerende. Voor Duitse woorden en zinnen die relevant en van betekenis zijn voor de lerende, kan de methode werken.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Bij mensen die baat hebben bij bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteuntje zou deze GoldList Method goed kunnen functioneren. Schrijven met de hand werkt effectiever dan typen of, zelfs redelijk zinloos: een foto maken, doordat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt. Het gebrek aan context is een minpunt. Taal is uiteraard veel meer dan een verzameling losse woorden en/of zinnen. De methode is bovendien bijzonder tijdrovend; er moeten steeds handgeschreven lijsten worden aangemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is door de Amerikanen Tracy D. Terrell en Stephen Krashen ontwikkeld in 1983.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits). Op de wijze waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de methode het Duits aan te leren. Zo leert de student onbewust ook de taalregels van het Duits van het Duits. Hiervoor wordt alleen het Duits gebruikt met de nodige visuele hulpmiddelen. Het streven is een stressvrije leeromgeving. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de lerenden blootgesteld. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en minder op de correctie van vormfouten en expliciete Duits grammatica.
De methode is het meest effectief als de student wordt ondergedompeld in het Duits. Om ervoor te zorgen dat de lerende plezier van de ervaring heeft, dienen de activiteiten die in het Duits worden aangeboden, stimulerend te zijn.
De Natural Method lijkt vrij veel op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid is dat bij de Directe Methode meer nadruk wordt gelegd op de praktijk en bij de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het feit dat onderdompeling zeer effectief is, is veelvuldig aangetoond. De methode is een populaire wijze van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig is om te begrijpen voor de lerende. Maar er is eveneens kritiek op de Natural Method. De methode is voornamelijk gericht op het impliciet leren van de Duitse grammatica. De lerenden zouden inderdaad leren om te communiceren, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, versimpelde versie van het Duits door ontoereikende kennis van de grammatica.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Op een natuurlijke manier leren, wordt als een prettige manier ervaren om een taal te leren. Studenten krijgen de kans voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Omdat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, blijft het geleerde langer onthouden.
Een minpunt kan zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, doordat er vrijwel geen druk op de taalproductie ligt. De methode bereidt de lerende ook niet per se voor op een specifiek Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) oftewel ‘Structurele Aanpak’ is in de jaren 50 ontwikkeld door Charles Fries en Robert Lado.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de student vertrouwd te laten raken met de grammaticale en fonologische structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits). Volgens de methodiek van Structurele Aanpak levert de beheersing van deze structuren meer op dan de verwerving van het Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en woordgroepen in de correcte woordvolgorde is waar het bij de methode om gaat. Deze combinaties worden aan de lerende gepresenteerd in betekenisvolle situaties met behulp van dramatiseringen, visualisaties, handelingen en gezichtsuitdrukkingen. Bij de methode worden de structuren die in de praktijk het meest gebruikt worden, het eerst aangeboden aan de taallerende. De mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hier in eerste instantie bij gebruikt; lezen en schrijven volgen daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreken en schrijven), krijgt de grammatica een grote plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal gebruikt voor het geven van Engelse les in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Een structurele aanpak heeft als sterke kant dat de studenten het Duits op een accurate wijze kunnen leren. De student krijgt inzicht in de Duitse grammatica leert in welke situaties bepaalde Duitse woorden en woordcombinaties wel of niet geschikt zijn. De SA gebruikt de taal van alle dag. Nadelen heeft de Structurele Aanpak ook. De werkwijze is behoorlijk tijdrovend en geeft niet direct succeservaringen. De eigen inbreng van studenten is beperkt; het is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, is in de jaren zestig van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van de ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van vreemde talen. Taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept van communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs is gestoeld op de visie dat interactie het uiteindelijke streven is van het leren van vreemde talen (zoals Duits).
Met behulp van CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie onderling en de taaldocent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les om gebruikt.
Studenten praten met medestudenten over persoonlijke gebeurtenissen en trainers Duits dragen onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in allerlei soorten realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica wordt inductief onderwezen, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT zijn docenten Duits echt trainers, die de studenten helpen om in de Duitse taal te communiceren.

Populariteit

De CLT werd heel populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. Dit kwam mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. In (een verdere eenwording van) Europa kwam meer behoefte om talen te leren op een manier die direct kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

CLT (communicatief taalonderwijs) kent veel pluspunten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is functioneel en studentgericht. Doordat authentiek materiaal wordt gebruikt, leren studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. CLT is efficiënt. Deze methode werkt stimulerend voor de lerende omdat hij of zij vlug succeservaringen heeft. Foutjes mogen worden gemaakt; de taalvaardigheden wordt al doende geleerd en verbeterd. Een keerzijde van deze communicatieve benadering is dat er minder aandacht wordt besteed voor grammatica, woordenschat die niet direct toepasbaar is en uitspraak. De voorbereiding en planning vereisen veel meer tijd van de taaltrainer en van studenten vraagt het een actieve deelname. Voor sommige studenten is deze manier van een taal leren afwijkend of moeilijk, afhankelijk van welke achtergrond zij hebben. Communicatief taalonderwijs (CLT) draait om het trainen van vaardigheden; daarbij gaat het om de functie en in mindere mate om de vorm en de methode biedt als zodanig geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was taalonderwijs vooral gericht op praktisch taalgebruik. Men leerde om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens leerboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger, deed dit op een andere manier. Omstreeks 1783 ontwikkelde Meidinger een leermethode waarin de grammatica centraal stond. Meidinger wordt als de grondlegger beschouwd van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (Grammar-Translation Method; GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gestoeld op het onderwijs in het Latijn; de taal van de wetenschap, de cultuur en de religie. Het onderwijs in het Latijn was natuurlijk op geschreven teksten van de klassieke schrijvers gericht en geheel op de grammatica en het vertalen gericht. Deze aanpak werd beschouwd als wetenschappelijk en degelijk. De Grammatica-/vertaalmethode (GVM) gaat uit van de analyse van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) waarbij de lerenden inzicht ontwikkelen. Bij deze methode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits hebben de nadruk. De taaltrainer draagt de kennis Duits over, de student memoriseert.

Populariteit

Hoewel reeds vanaf halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren, heeft tot vrij recent de grammatica-/vertaalmethode een grote invloed op het taalonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

De methode is een aardige mentale training voor diegenen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren. Ook biedt deze methode inzichten in de structuur van het Duits, omdat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De grootste keerzijde is dat de luister- en spreekvaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie weinig mondeling toegepast kan worden. Deze methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. De methode biedt niet de mogelijkheid tot een eigen creatief leerproces of tot differentiatie bij lerenden bij het werken in een groep. De lerende is slechts toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt onderdompeling (Engelse naam: language immersion) wereldwijd gebruikt, hoofdzakelijk op middelbare scholen waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) in de vreemde taal wordt onderwezen. In Nederland is ‘onderdompeling’ bekend als de methode die gebruikt wordt bij bijvoorbeeld onze bekende collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ook wel ‘de nonnen van Vught’ genoemd. De methode is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles aan welgestelde vrouwen uit Vught gaven.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling behelst dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, vanaf het eerste moment door de te leren taal wordt omgeven. Alle instructies worden in de doeltaal (Duits) gegeven; in het begin langzaam en met veel herhalingen en later op een meer natuurlijke manier. De lerenden worden ook uitgedaagd vanaf het begin om in het Duits te spreken. De methode werkt met rollenspellen en simulaties. De leeromgeving op onderwijsinstellingen die met onderdompeling werken, wordt vaak ingericht in de stijl van het Duits om een situatie te creëren alsof lerenden in Duitsland zijn. Lerenden oefenen het Duits spreken één-op-één of in kleine groepjes. Naar Duitsland reizen en daar bijvoorbeeld verblijven in een gastgezin, is een andere manier om onderdompeling te bereiken.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een zeer goede leermethode voor vreemde talen gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan op deze manier uitstekend worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de methode vrij intensief is. Omdat de lerende wordt erdoor omgeven, is het een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet echt in het Duits gaan communiceren. In principe zijn de studenten 24 uur per dag Duits aan het leren. Door in groepen samen te oefenen, wordt de sociale interactie versterkt. Studenten ervaren dat als motiverend.
Dat de bereikte resultaten niet altijd wordt vastgehouden, is een nadeel. Als iemand in een korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer overgaat tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt. Een bijkomend nadeel van de methode kan zijn dat een dergelijke taaltraining Duits erg intensief is. Niet elke student heeft de conditie om deze leermethode vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om een vreemde taal te leren die stamt uit de jaren 70 van de vorige eeuw. Suggestopedia (Nederlands: Suggestopedie) is ontwikkeld door de Bulgaarse wetenschapper en psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedie is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Positieve suggestie is volgens Lozanov een voorwaarde om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te leren. Een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen tussen de taaldocent (Duits) en de student zijn hiervoor essentieel. Hiervoor is de voorwaarde dat de student zich veilig en ontspannen voelt. Een leslokaal met een rijopstelling was uit den boze om dit te bereiken. De student zat in een comfortabele stoel tijdens de les die opgesteld waren in een halve cirkel en er werd altijd muziek in de klas afgespeeld. De leermethodiek die Lozanov voorstond, bestond uit verschillende teksten voorlezen, op de achtergrond werd klassieke muziek gespeeld of waren natuurgeluiden te horen. Bij deze teksten waren woordenlijsten alsook opmerkingen over de grammatica van de te leren taal (het Duits). Er werd met veel expressie in stem alsook gebaren voorgelezen. Zo werden de studenten overgehaald om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren voor de studenten, konden gemakkelijk door ze worden begrepen en opgenomen. In de lessen was veel aandacht voor cultuur en kennis over het land van de te leren taal (Duitsland). Er werd met rollenspellen gewerkt en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en gegeten.

Populariteit

De leermethode Suggestopedia was enigszins omstreden en de leermethode is in de vergetelheid geraakt. Een aantal elementen wordt nog steeds toegepast, zoals het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer, waardoor de student geen hinder heeft van faalangst of frustratie. Voor immigranten kan deze gemoedelijke sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Vaak werkt muziek motiverend en draagt aan betere leerprestaties bij. Een ander voordeel van Suggestopedie dat de lerenden gestimuleerd worden om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie. Dit is voor sommigen een nieuwe ervaring. Tegelijk is dit voor sommige lerenden een keerzijde, omdat niet iedereen hiertoe in staat is. Daarnaast kan muziek bij sommigen eerder afleiden en verstorend werken in plaats van stimulerend of ontspannend. Een ander zwak punt is dat de relatie trainer-student niet gelijkwaardig is; alle inbreng komt van de kant van de Duitse trainer waarbij de student steeds de ontvangende partij is.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) of afgekort CLL genoemd, is ontwikkeld door de Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran in 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

CLL (Community Language Learning) is een methode om een taal te leren waarbij de studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de taal zij willen leren. Community Language Learning baseert zich op de counseling-benadering waarbij de trainer als counselor optreedt die de zinnen van de lerende parafraseert. De lerenden beginnen een gesprek. Zijn de studenten de taal (Duits) nog niet voldoende machtig, dan spreken de studenten in de moedertaal. De trainer (Duits) vertaalt en legt uit, waarna de studenten de uitingen van de trainer zo goed mogelijk herhalen. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om nadien te kunnen herbeluisteren.
De methode stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en ziet de wisselwerking tussen de studenten onderling als middel om de Duitse taal te leren. Het zijn de lerenden zelf die het lesmateriaal bepalen middels zinvolle gesprekken. Er is geen leerboek Duits dat gebruikt wordt.

Populariteit

Het slagen van de methode hangt sterk af van de expertise van de trainer-counselor. Bij deze methode dient de docent zowel sociaal-cultureel kundig als taalkundig onderlegd te zijn. Hij of zij dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerende zeer goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de lerende te vertalen. CLL kan goed werken indien deze correct gebruikt wordt. Voor grote klassen is deze methode niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt de lerenden een hoge mate van autonomie. De lerenden vinden het analyseren van hun eigen gesprekken vaak zinvol. De leergroep wordt vaak zeer hecht, niet alleen tijdens de lessen Duits, maar eveneens daarbuiten. Met CLL worden lerenden zich veel meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en minder sterke punten en leren als team samen te werken. Het bespreken van de fouten en het evalueren van de les Duits is heel leerzaam voor de studenten. Deze correcties blijven vaak in het geheugen gegrift en worden deel van de actieve woordenschat van de lerende.
Dat de docent niet sturend is, ondanks dat een aantal studenten wel sturing nodig heeft, kan een nadeel zijn. Bij CLL wordt geen gebruikgemaakt van een lesboek en er worden geen toetsen Duits gehouden. Daardoor is het succes lastig te meten. Sommige lerenden worden in hun Duits spreken geremd als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse benaming: Lexical Approach; LA) is een methode om een taal te leren ontwikkeld door Michael Lewis in het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De lexicografische benadering gaat uit van het idee dat een belangrijk deel van het leren van een vreemde taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen bestaan. Lerenden verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits neemt in deze benadering een grotere plaats in dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialogen gericht. Er wordt aandacht geschonken aan interactie maar eveneens aan exposure; aan de receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er is veel mogelijkheid voor studenten om de Duitse taal zelf te ontdekken.
De taak van de docent Duits is voor genoeg input te zorgen en het faciliteren van het leertraject van de student.

Populariteit

Door de invloed van de ideeën over taal van (onder andere) Michael Lewis zijn in de afgelopen drie decennia lesboeken duidelijk anders geworden. Bij deze methode wordt veel meer aandacht geschonken aan woordenschat die wordt aangeboden in zogenaamde chunks, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de vergaande verandering in de wijze waarop vreemde talen worden onderwezen, heeft echter niet plaatsgevonden.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Studenten leren het Duits op een natuurlijke wijze te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal. Er ontstaat souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer anders is dan de geleerde taalsituaties, is een minpunt van de methode. Sommige studenten hebben meer aan een docent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator omdat ze meer moeite hebben met het zelf leren herkennen van de taalpatronen.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ook wel ‘seriemethode van taalverwerving’ genoemd, is in 1880 door de Fransman François Gouin ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin gaat uit van een serie verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica van de doeltaal vereisen. Studenten leren zinnen op basis van een handeling, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als de mens in de samenleving, het leven in de natuur, beroep en wetenschap, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal. De leermethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. De studenten gaan vanzelf snel in de nieuwe taal (bijvoorbeeld het Duits) denken doordat een soort eentalige leermethode is, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’.

Populariteit

De ideeën van Gouin over taal waren hun tijd ver vooruit. Alhoewel de methode een ongewone aanpak had, was de seriemethode van François Gouin enige tijd een succes. De methode van Gouin werd echter overschaduwd door Berlitz’ Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Series method van François Gouin ontwikkelt de mondelinge vaardigheden Duits van de lerende sterk en zorgt voor een sfeer die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
François Gouin’s methode biedt levendig taalonderwijs. Dit soort onderwijs Duits wekt de seriemethode enthousiasme op van de lerenden door gebruik te maken van visuele leermiddelen, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort. Een taal leren wordt tastbaar; dit was geheel nieuw. De studenten Duits worden nieuwsgierig, dit is een goede methode om om het leergeheugen te ontwikkelen, de druk om te presteren te verlagen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. de methode van François Gouin stimuleert de communicatieve competenties Duits van de studenten goed.
De methode van François Gouin heeft als nadeel dat taal die wat subjectiever of abstracter wordt, wat lastig met beweging en expressie in één concrete ervaring te vangen is. Een bijkomend minpunt is de bewerkelijkheid voor de taaltrainer, die immers een scala aan reeksen voor moet bereiden. Ten derde richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het reguliere onderwijssysteem nog vaak draait om examens voor het toetsen van de competentie van lezen en schrijven.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engels: Task-Based Language Teaching) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael Hugh Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen het Communicatief Taalonderwijs/een Communicatieve Benadering. De denkwijze achter deze methode is dat het verwerven van de taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een methode om bepaalde taken uit te voeren. De studenten krijgen motiverende taken voorgeschoteld, waarvoor kennis van de (Duitse) taal vereist is. Om deze taken goed uit te voeren, is het nodig dat zij over woordenschat en taalregels beschikken. De taken zijn alledaagse taken, zoals boodschappen doen, een e-mail schrijven, iets te drinken bestellen, bellen met de klantenservice of een krant lezen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst op de taak voorbereidt, daarna de taak uitvoert en tot slot op de taak terugblikt. Studenten dienen samen te werken om de taken uit te kunnen voeren. Om leereffect te hebben, dienen de taken net boven het niveau van de lerende te liggen.

Populariteit

Vanaf het begin van de jaren negentig is taakgericht onderwijs erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid van lerenden (voornamelijk lerenden in een achterstandspositie) te verhogen in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende manier van werken, waarbij lerenden uitgedaagd worden om hun vaardigheid (Duits) te gebruiken. Mits de opdracht goed aansluit bij de student, is Task-Based Language Teaching een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak. De studenten komen op een dagelijkse, natuurlijke wijze in contact met het Duits en leren op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren daarnaast om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door lerenden als plezierig en motiverend ervaren .
Dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor de studenten die niet zeer precies leren, kan als nadeel worden genoemd.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van Engels taalonderwijs bedacht in 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching was ‘Dogme 95’; de beweging van een aantal Deense filmmakers waaronder filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995. Voor het maken van films houden de deelnemers zich aan tien strenge regels (dogma’s). Samen behelzen ze ‘de eed van zuiverheid’. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van deze methode zoeken naar een vorm van communicatief taalonderwijs die onbelast is door enig voorgedrukt materiaal. Het beginnen van echte conversaties die over praktische onderwerpen gaan, is het doeleinde van de Dogme-benadering, waarbij het om de communicatie gaat als drijvende kracht van het leren. De benadering is daarom een communicatieve aanpak van onderwijs, die taalonderwijs wil bieden zonder het gebruik van leerboeken of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan focust op communicatie tussen docent en lerenden. Het Dogme-taalonderwijs kent, net als de Dogme-beweging van de filmmakers, 10 dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Scott Thornbury dat de overeenkomsten met het taakgericht leren van talen (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een pluspunt voor de docent Duits is dat voorbereiding vrijwel niet nodig is. Dat studenten voor zijn of haar eigen leerproces verantwoordelijk is, kan erg motiverend werken. Zo is de les Duits niet voorspelbaar. Dit garandeert spontane communicatie en voorkomt verveling. Bij een taalles volgens de Dogme-methode is vrijwel elk item bespreekbaar. Dit zorgt dat de lerenden betrokken en alert blijven.
Studenten kunnen zich echter wel ongemakkelijk voelen als ze zo weinig door de taaldocent begeleid worden. Voor deze manier van lesgeven zijn ook niet alle trainers Duits voldoende flexibel. Dat lerenden zich vaak dienen voor te bereiden op een bepaald examen Duits en het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof in de taallessen wordt behandeld, kan een ander minpunt vormen van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is in het jaar 2007 door Language consultants Greg en Angela Thomson ontwikkeld.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-benadering geldt als een alternatieve visie om een nieuwe taal (zoals het Duits) te verwerven. Dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien, is de primaire aanname van de GPA. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het doel om tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland) uit te groeien. GPA gebruikt daarom de term ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docenten’. De Growing Participator Approach (GPA) vertoont overeenkomsten met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Duitsland. Begrijpen gaat boven produceren. De Duitse woordenschat alsook de cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 van de methode is de zogenaamde hier-en-nu-fase. Deze neemt ongeveer 100 uur in beslag. In deze fase 1 focust de ‘groeiende deelnemer’ zich op luisteren en non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt ongeveer 150 uur en de deelnemer begint het Duits nu ook te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op zogenaamde ‘gedeelde verhalen’. ‘Gedeelde verhalen’ zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die worden gedeeld tussen culturen en verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de leermethode is de fase van het ‘diepe delen’. Nu beginnen de deelnemer en de verzorger diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 van de leermethode begint de deelnemer zich te richten op het taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van televisie, films of nieuws en literatuur. Het Duits dat voor het werk vereist is, wordt ook geleerd. Fase 6 is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hierbij gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De methode van Greg en Angela Thomson is nog relatief nieuw en er is nog weinig bekend over het succes ervan. Deelnemende studenten zijn enthousiast over deze methode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een goede doorkijk geboden op het proces van taalverwerving Duits. De zes fasen van de leermethode bieden een duidelijk tijdsschema en realistische doelen. De lerenden verwerven niet alleen kennis van de Duitse taal, maar ook van de omgeving en de lerenden verwerven eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een minpunt van deze leermethode is dat voor elke deelnemer of minimaal elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ moet worden gevonden die bereid is om behoorlijk wat tijd te investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht in de vroege jaren 2000 door Alexander Argüelles; een Amerikaanse polyglot en taalkundige.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken om de uitspraak en intonatie (Duits) te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek werkt relatief eenvoudig: de studenten luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen wat zij horen. Het is niet van belang om de Duitse tekst te begrijpen; het gaat in eerste instantie om de klank van de te leren taal. Het luisteren en daarna herhalen wordt net zo vaak geoefend totdat dit heel gemakkelijk gaat en de lerenden simultaan Duits kunnen spreken met de audio-opname. De lerende gebruikt na enige tijd een transcript om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat hij of zij heeft gezegd. Veel lesboeken zijn voor deze techniek geschikt, zolang er maar dialogen in staan of delen met samenhangende tekst. Het niveau van de Duitse audio-opname dient idealiter iets boven het niveau van de studenten te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, zonder kunstmatige pauzes en op een natuurlijke snelheid. Omdat beweging de opname van de taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterkt, doet Alexander Argüelles de aanbeveling om tijdens het spreken te lopen, het liefst in de buitenlucht, en niet te zitten. Dat de lerenden minder snel worden afgeleid als zij bewegen, zodat het werken aan het Duits aanzienlijk effectiever wordt, is een andere grond.

De techniek van Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Bij Shadowing is eveneens het simultaan spreken anders.

Populariteit

De afgelopen jaren is veel onderzoek naar Shadowing gedaan waaruit blijkt dat de techniek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Ook het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Een praktisch voordeel van Shadowing dat de methodiek in een groep studenten kan worden gebruikt, waarbij alle deelnemers actief aan de methodiek leren zijn. Het rendement van Shadowing is hoog.

Het nadeel van de Shadowing-techniek is dat de lerende het wellicht een beetje saai kan vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde in de jaren zestig van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die op het principe gebaseerd is dat mensen leren door middel van bewegingen en handelingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals kinderen de moedertaal leren. Ouders geven hun jonge kinderen voortdurend taken en belonen hen als ze deze taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste instantie de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheid Duits vormt de basis, daarna komt de spreekvaardigheid.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De trainer geeft op een begrijpelijke en vriendelijke wijze opdrachten, zoals: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de studenten doen deze opdrachten na. In het begin wordt nog niet van de studenten verwacht dat ze Duits praten; de studenten geven de opdrachten in een later stadium. Bekende opdrachten worden verder uitgebreid of deels gewijzigd.
TPR^® appelleert aan beide hersenhelften door de combinatie van bewegingen en spraak. Op deze manier kost het minder moeite om dingen te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt vooral binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engels taalonderwijs op de basisschool. Maar ook middelbare scholieren of volwassenen werken met plezier met Total Physical Response en behalen hierbij goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat de lerende veel begrijpelijke inbreng krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de doeltaal. De methode zorgt voor snelle succeservaringen. Dit bevordert het plezier in het leren van het Duits. Het zorgt een stressvrij leerproces. In principe is TPR^® inzetbaar voor elke doelgroep, ongeacht welke achtergrond of leeftijd en kan de leermethodiek ook in wat grotere klassen toegepast worden. Het Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de studenten.
De keerzijde van de TPR^®-methode is dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is. Daardoor werkt het tot op een zeker niveau en is daarnaast nog een andere methodiek (ter aanvulling) nodig. Ook is de methodiek niet bijzonder creatief. De studenten leren niet om meningen, gevoelens en ideeën in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) bedacht de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd, eind jaren 80 van de negentiende eeuw. De Directe Methode is als tegenreactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er was een Reformbeweging omstreeks het jaar 1900 met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat zelfontdekkend en inductief moest zijn. Overigens betrof de Reformbeweging niet alleen het leren van talen, maar ook natuurgeneeskunde, voeding, kleding en naturisme. Net als in de jaren zestig van de vorige eeuw, streefden de mensen rond 1900 naar natuurlijke manieren van leven en bevrijding van de keurslijven. In het taalonderwijs werd nu veel aandacht besteed aan de gesproken, ‘levende’ taal. Hierbij werd de grammatica eerder inductief aangeleerd, door middel van voorbeeldzinnen. Hieruit dienden de studenten de taalregels af te leiden. Veel mondelinge oefeningen en met meer aandacht kwamen er voor de uitspraak van de taal (zoals het Duits). Het werd aangemoedigd om de lerenden vaak in het Duits te laten spreken. Dat de lessen in het Duits werden gegeven, was ook nieuw. In de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van de (Duitse) woordenschat gebeurde aan de hand van afbeeldingen en voorbeelden. Abstracte vocabulaire werd aangeboden door de lerenden om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Deze vernieuwingsgolf van begin twintigste eeuw ebde weg, mede onder invloeden van de oorlogen en crises, om weer in een andere vorm terug te keren in de jaren zestig.
Met (een moderne versie van) de Directe Methode wordt nog steeds gewerkt door taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het grote voordeel van de Directe Methode. Bij de methode wordt veel aandacht geschonken aan spreken en luisteren. Hierdoor krijgen studenten vloeiendheid in het Duits en zelfvertrouwen. Keerzijden kent deze Direct Methode echter ook. Voor schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze methode zeer weinig aandacht en voor lezen relatief minder. De methode biedt voor de meer gevorderde student Duits onvoldoende uitdaging. De Directe Methode is tevens niet heel geschikt voor minder snel lerende studenten, omdat de leermethode is gebaseerd op een dynamische inzet vanuit de student.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in herdruk in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat van hetzelfde principe uit als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om talen te leren, is die kinderen hun moedertaal leren. Het leren van een vreemde taal (zoals Duits) moet veilig en gemakkelijk zijn. Om die reden wil Manesca niet met abstracte lijstjes of regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de eerst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is op het werken met een groep van studenten en een docent Duits gebaseerd, die steeds één Duits woord tegelijk introduceert. Er hoort een specifieke beweging bij het woord. Het Duitse woord en de beweging worden vervolgens door de lerenden afzonderlijk herhaald. Door de herhaling onthouden de lerenden hhet Duitse woord, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Stap voor stap worden de woorden zinnen en weer variaties op de Duitse zinnen. Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De methode van Jean Manesca is reeds een aantal jaren later door grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca overleed twee jaar na publicatie van zijn leermethode. Het werk van Manesca is opgepakt en verder ontwikkeld door anderen, onder andere door Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Manesca zijn actueel en worden nog steeds gebruikt in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langer wordt onthouden, is de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Het vele herhalen draagt daar eveneens aan bij. Een minpunt kan zijn dat dit wat saai kan worden om dezelfde Duitse woordjes en zinnen steeds te herhalen.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is in het jaar 1963 ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een methode om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De methode van Caleb Gattegno gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
Een combinatie van stilte en gebaren wordt gebruikt door de docent Duits om de aandacht te trekken van de lerende, reacties uit te lokken en hem of haar aan te moedigen om fouten te verbeteren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) van de taal besteed.
Gattegno, die wiskundige was, hechtte er veel waarde aan om taalonderwijs te geven op een wijze die efficiënt was voor de energievoorraad van de lerenden. Hij ontdekte dat het relatief weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder energie dan wanneer mensen proberen iets uit het hoofd te leren. Caleb Gattegno verklaarde dat taaldocenten niet zozeer dienen te streven naar het overbrengen van kennis, maar het bewustzijn dienen aan te spreken, want alleen het bewustzijn maakt het mogelijk om iets te leren.
The Silent Way van Gattegno gebruikt onder andere blokjes met verschillende kleuren (zogenaamde cuisenaire-staven), die voor diverse dingen kunnen worden gebruikt. De methode maakt eveneens gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor geluiden waarbij elke kleur een specifieke klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Gattegno’s ideeën zijn wel van belang geweest, met name bij het aanleren van de uitspraak, hoewel The Silent Way in de oorspronkelijke versie niet veel wordt toegepast.

Voor- en nadelen van de Silent Way

De sterke kant van de methodiek van Gattegno is dat zijn benadering voor de student niet-bedreigend is, die per slot van rekening wordt beschouwd als autonoom. In feite is de taaltrainer Duits dienstbaar aan de lerenden, niet omgekeerd. The Silent Way stimuleert het leren op een natuurlijke manier. Het geleerde wordt vaak goed verwerkt en onthouden door taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De lerende ‘mag’ fouten maken, wat helpt bij het leerproces.
Het kan een nadeel zijn dat sommige studenten intensievere begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat. De studenten zouden gefrustreerd kunnen raken door het gebrek aan input van de taaltrainer Duits. Werken met kleuren en grafieken heeft als beperking dat de nieuwheid er vrij gauw af gaat, waardoor het effect verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling, afgekort ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, van oorsprong een Amerikaanse docent Spaans, en komt uit de TPR-methode (Total Physical Response) voort.

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een taalverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om een taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt van TPRS is natuurlijke taalverwerving: een vreemde taal leren zoals een kind zijn of haar moedertaal leert. Om dit te kunnen bereiken, worden de lerenden blootgesteld aan veel begrijpelijke input. De docent Duits vertelt een verhaal aan de studenten, waarin nieuwe Duitse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. Omdat de verhalen van de taaltrainer gemakkelijk zijn te begrijpen, ontspannen de lerenden zich. Duitse woorden en structuren worden op deze manier ongemerkt in het langetermijngeheugen van de lerende opgeslagen. De taaldocent wijst de student op grammaticale fenomenen in het Duits, zonder dat studenten regels uit het hoofd hoeven te leren.
Na een poosje zal de lerende ‘vanzelf’ Duits beginnen te spreken en de Duitse grammaticale structuren gaan imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hierop is om samen met een groepje van studenten een verhaal op te bouwen. De taaldocent Duits schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op een bord, met de Duitse vertaling erbij, om daarna hier een verhaal van te maken samen met de lerenden. Tot slot vertellen de studenten het verhaal na. Lezen in het Duits is een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling, omdat dit zorgt voor inbreng. Schrijven in het Duits volgt in een later stadium.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een geslaagde manier is om een taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden nodig: de setting dient geschikt te zijn en de docent dient ervoor getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en het geleerde wordt grondig verworven. Doordat TPRS eveneens de creatieve intelligentie aanboort, is er sprake van breinvriendelijk leren. TPRS is prettig voor de lerende en het is niet moeilijk om bij te les te blijven. Voor de studenten werkt TPR Storytelling heel motiverend om zelf verhalen te verzinnen.
Dat TPRS veel voorbereiding van de trainer vraagt, is een nadeel.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-leermethodiek is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen die in Egypte is gevonden met tweetalige teksten, met behulp waarvan uiteindelijk de hiërogliefen ontcijferd zijn. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taaltrainingen aanbiedt. De eerste versie is in het jaar 1996 uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren met behulp van een computer. Deze taalcursussen worden aangeboden in meer dan dertig verschillende talen en ze zijn te volgen vanuit al deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de wijze nabootst waarop kinderen hun moedertaal leren. Dat houdt in ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te zeggen. Het programma gebruikt hier foto’s en stemmen van native speakers Duits (moedertaalsprekers) voor om de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden over te brengen. De methode maakt gebruik van spraakherkenningsprogramma dat de Duitse uitspraak registreert en een schematische weergave hiervan maakt. Dit maakt het mogelijk voor de lerende om de uitspraak met die van een native speaker (moedertaalspreker Duits) te vergelijken. Door de voorbeeldstem langzamer te laten spreken en de studenten daarna veel na te laten spreken, kan uitspraakverbetering behaald worden.
Voor de schrijfvaardigheid Duits van de student zijn er dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse grammatica en spelling en wijst op eventuele fouten, waarbij optie is om de fouten te corrigeren.
Het programma van Rosetta Stone biedt ook leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De methode van Rosetta Stone wordt wereldwijd veel toegepast en zeker niet door de minsten. Onder meer het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken gebruik van de Rosetta Stone-methode. De Rosetta Stone-methode wordt in Nederland door een aantal ministeries en diverse hogescholen en universiteiten en ook door sommige internationale bedrijven gebruikt.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

Rosetta Stone is zeer eenvoudig in gebruik en de methode kan op ieder moment door de lerende gebruikt worden. De lerende kan zelf bepalen welke delen meer of minder aandacht kunnen gebruiken. Veel lerenden vinden het plezierig om te werken met de methodiek. Bij een gebrek aan taaldocenten kan de methode van Rosetta Stone voor onderwijsinstellingen een oplossing bieden. Dat er geen taaldocent is die studenten kan motiveren of iets extra’s kan bieden, is een keerzijde van de methode.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn Amerikaans taalkundige Paul Pimsleur ontwikkeld. De eerste taalcursus van Pimsleur was een cursus Grieks, die hij in het jaar 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een computerprogramma om nieuwe talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De cursus bestaat uit zinnetjes/dialogen die door lerenden daarna worden nagesproken en worden herhaald. De Duitse voorbeeldzinnen zijn ingesproken door native speakers (moedertaalsprekers). De cursus is op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling gebaseerd. De lessen van de cursus bieden een audio-opname van een half uur die nieuwe vocabulaire en structuren bevat. De grammaticale structuren van het Duits worden niet apart uitgelegd maar via uitbreiding van, en variaties op, de aangeboden zinnen.
Pimsleur heeft onderzoek gedaan naar het meest optimale interval waarin kennis van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. In de Pimsleur taalcursussen is dit (gemiddelde) interval geïntegreerd.

Populariteit

Onder andere Amerikanen gebruiken de Pimsleur cursussen en de ervaringen met de methode variëren. Over het algemeen zijn de lerenden tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Als uitspraakverbeteraar werkt de methodiek van Pimsleur zeer goed, omdat de insprekers allemaal native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke manier op een normaal tempo Duits praten.
Dat niets wordt uitgelegd, is de keerzijde van de methode van Pimsleur. De gebruikers leren geen bouwstenen om zelf Duitse zinnen te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn methode in een eigen taleninstituut in Beverly Hills in Los Angeles, met beroemdheden zoals Barbra Streisand, Diana Ross, Mel Gibson, Emma Thompson, Pierce Brosnan en Bob Dylan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Het principe van Michel Thomas was dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij vrij is van stress. Michel Thomas begon met zijn lerenden duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen van Michel Thomas zijn audiolessen (Duits), door twee acteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting is een virtueel klaslokaal, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert met de les van de acteurs mee. Als een vraag aan de acteurs wordt gesteld, is het de bedoeling dat de lerenden op de pauzeknop drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er wordt geen huiswerk gegeven en er hoeft niet uit-het-hoofd te worden geleerd. Bij de methode wordt de les in kleine stapjes opgebouwd en Duitse lesstof die nieuw is, wordt afgewisseld met Duitse lesstof die al bekend is. De uitleg wordt steeds in de Engelse taal gegeven. Er wordt op verbanden gewezen tussen het Engels en het Duits, als deze verbanden er zijn. Grammaticale uitleg wordt ook gegeven. Makkelijke lesstof wordt eerst aangeleerd, moeilijkere lesstof volgt pas nadat de makkelijke stof door de student Duits begrepen en verworven is. Naast Duitse woorden en zinnen in de doeltaal worden ook bouwstenen geleerd zodat de gebruikers zelf zinnen kunnen maken. De methodiek maakt ook gebruik van flashcards waarmee studenten zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel studenten vinden de cursus fijn om mee te werken en zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuur van het Duits. De gebruikers die wat verder gevorderd zijn met de taal, vinden de methode van Michel Thomas minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursus is zeer toegankelijk en traint de uitspraak en de luistervaardigheid van het Duits op efficiënte wijze. Een nadeel van de Michel Thomas-methode is dat de cursus Duits geen schrijfvaardigheid biedt. Een werkelijke interactie is er ook niet doordat de methode uit een audiocursus bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, opgericht door polyglot en schrijver en Alphonse Chérel in 1929. Het bedrijf Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Dit begon met hun eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in een groep’, wat voor een taalcursus (zoals Duits) wel wat hooggegrepen is. De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die bestaan uit een leerboek Duits en audio-CD’s en een USB-stick. Idealiter besteden de gebruikers ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De taallessen van Assimil bestaan uit Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling wordt ernaast weergegeven, samen met de grammaticale toelichting. Om de uitspraak van het Duits te oefenen, maakt Assimil gebruik van zinnen die door moedertaal (native) speakers zijn ingesproken en die de lerende herhaalt. De opbouw van de les is van receptief naar productief: tijdens de eerste les wordt nog geen taalproductie van de cursisten verwacht; dit komt pas na ongeveer 50 lessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn gewaardeerd. De taalcursussen zijn niet zo duur en het aanbod aan verschillende talen is ruim.

Voor- en nadelen van Assimil

Het voordeel van de methode van Assimil is dat de cursist Duits op zijn of haar eigen tempo kan leren wanneer dit het beste past. Het nadeel hierbij is, wat geldt voor alle computertaalcursussen, dat de gebruikers aan zichzelf zijn overgeleverd. Er is geen taaldocent Duits beschikbaar om studenten te motiveren of te begeleiden.