Cursus Duits Tiel

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Engeland en in Amerika, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, werd het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Door de invloed van het leger werd de audiolinguale methode ook wel bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan gezien worden als antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Nieuw was dat de taalles volledig in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) plaatsvond. De belangrijkste vaardigheden zijn spreken en luisteren (in het Duits) en (Duitse) grammaticale structuur worden geleerd met behulp van mondelinge structuuroefeningen. Het doel is om vrijwel zonder fouten Duits te leren spreken en verstaan, wat begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel; er wordt gewerkt met driloefeningen om Duitse zinnen alsook structuren goed te leren beheersen, om te zorgen dat reacties spontaan en automatisch worden. De taaltrainer Duits kan een zin bijvoorbeeld tien maal herhalen en daarna een nieuw Duits woord of meerdere nieuwe Duitse woorden toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt veel gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waar lerenden een hoofdtelefoon dragen en zinnen beluisteren en nazeggen. Het geschreven Duits wordt pas aangeboden zodra het mondelinge Duits vertrouwd is geworden. Er wordt wel met afbeeldingen gewerkt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de audiolinguale methode pas geïntroduceerd rond het jaar 1970 toen de Mammoetwet van kracht werd. Er waren al snel grote bezwaren tegen de inhoudsloze driloefeningen. Het kwam soms voor dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica vrij snel in onbruik raakten. In plaats hiervan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. De audiolinguale methode heeft wel haar sporen nagelaten Nu was alom geaccepteerd dat het bij het leren van een taal (zoals Duits) niet gaat om het memoriseren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om het gebruik van de grammatica. Luistervaardigheid (Duits), waar het merendeel van docenten vóór 1970 geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Duits. Een correcte uitspraak Duits wordt vanaf het begin aangeleerd. De audiolinguale methode is een docentgestuurde methode waardoor deze een efficiënte en vlotte overdracht van taalkennis kan bieden. Ook voor grotere groepen is deze methode geschikt.
Deze docentgestuurde kant is tevens een nadeel; er wordt geen eigen input verlangd van de studenten, waardoor het gevaar van passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer ligt. Een ander bezwaar is dat de driloefeningen niet zo gemakkelijk om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren op een zodanige wijze dat deze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de student. Dit gebeurt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die nadien worden herhaald. Deze Duitse zinnen of woorden van de woordenlijst worden door de lerenden hardop gelezen. De bedoeling is niet om al deze woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, maar door de blootstelling gaat dit automatisch. Deze woordenlijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die geleerd zijn, worden van de lijst gehaald. Die Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de lijst op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode stellen dat deze woorden op de woordenlijst of zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de student worden opgeslagen, iets dat door geheugenwetenschappers wordt betwijfeld. In het algemeen wordt kennis opgeslagen als deze kennis ook betekenisvol en relevant is voor de lerende. De GoldList-methode kan goed functioneren voor Duitse woorden die van betekenis en relevant zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

deze GoldList-methode kan goed functioneren voor studenten die het prettig vinden om bijvoorbeeld Post-its^® te gebruiken als geheugensteuntje. Met de hand schrijven werkt beter dan typen of, redelijk zinloos: een fotootje maken, omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven meewerkt en aangesproken wordt. Een nadeel is het ontbreken van context. Taal bestaat uiteraard uit veel meer dan alleen een reeks losse woorden en/of zinnen. Bovendien is de GoldList-methode zeer tijdrovend; er dienen steeds handgeschreven lijsten te worden aangemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door Tracy Terrell en Stephen D. Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van het verwerven van een vreemde taal (zoals bijvoorbeeld Duits). Op de manier waarop mensen als kind hun moedertaal leerden, probeert de methode het Duits te leren. De taalregels van het Duits leert men ook onbewust op die manier. Alleen het Duits wordt hiervoor gebruikt met de nodige visuele hulpmiddelen. Het streven is een leeromgeving zonder stress voor de studenten. De studenten worden blootgesteld aan een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input. De taalproductie Duits wordt niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en niet zo zeer op het corrigeren van vormfouten en expliciete Duits grammatica.
Als de lerende in het Duits wordt ondergedompeld, werkt de leermethode het meest effectief. Om ervoor te zorgen dat de lerende plezier heeft van de ervaring, moeten de leeractiviteiten in het Duits stimulerend zijn.
De Natural Method leermethode heeft vrij veel overeenkomsten met de Directe Methode. De methoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het onderscheid tussen deze twee methoden is dat de Directe Methode meer de focus op de praktijk legt en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is veelvuldig aangetoond dat onderdompeling zeer effectief is. De methode is een populaire wijze van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de natuurlijke aanpak betrekkelijk eenvoudig is om te begrijpen voor studenten. Maar er is ook kritiek op de natuurlijke aanpak. De nadruk wordt voornamelijk gelegd op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits. De studenten zouden weliswaar leren te communiceren in het Duits, maar door ontoereikende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal blijven steken.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Het wordt als prettig ervaren om op een natuurlijke manier een taal te leren. Studenten krijgen de kans voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Doordat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, beklijft het geleerde Duits voor een langere tijd.
Omdat er vrijwel geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het wat langer duurt voor er resultaten merkbaar zijn. De methode bereidt studenten eveneens niet per se voor op een bepaald Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engels: Structural Approach; ‘SA’) is in de begin jaren 50 door Charles Fries en Robert Lado ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een methode om vreemde talen te leren die als doel heeft om studenten vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuren van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). De beheersing van deze structuren levert volgens de Structurele Aanpak meer op dan het verwerven van het Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en woordgroepen in de juiste woordvolgorde is waar het bij de Structurele Methode om draait. Deze vaste combinaties worden aan de studenten gepresenteerd in reële situaties met behulp van visualisatie, dramatisering, handelingen en gezichtsuitdrukking. De structuren die het vaakst in het Duits worden gebruikt, worden eerst aangeboden. De mondelinge vaardigheden Duits (de luistervaardigheden en de spreekvaardigheden) worden hierbij in eerste instantie gebruikt; de leesvaardigheden en de schrijfvaardigheden volgen hieruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheden Duits (spreken en schrijven), krijgt grammatica een grote plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

In de jaren vóór 1970 werd de Structurele Aanpak op grote schaal gebruikt om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van een structurele aanpak is dat de studenten het Duits op een nauwkeurige wijze leren. De student krijgt inzicht in de Duitse grammatica leert in welke situatie bepaalde Duitse woorden en combinaties van woorden wel of niet passend zijn. De methode gebruikt alledaagse taal. De Structural Approach heeft ook minpunten. Deze manier van werken is behoorlijk tijdverslindend en zorgt niet direct voor ervaringen van succes. De eigen inbreng van lerenden is beperkt; het is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (Engelse naam: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse naam: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een taal. De taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de opvatting dat interactie het uiteindelijke streven is van het leren van een vreemde taal (zoals Duits).
De studenten leren het Duits in praktijk te brengen met gebruik van CLT-technieken door de interactie met elkaar en de taaldocent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Het Duits wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de docent Duits draagt onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in alle soorten situaties uit de praktijk te oefenen. Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dit houdt in aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT is de docent Duits echt een trainer, die de lerende leert om te communiceren in het Duits.

Populariteit

Communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, gedeeltelijk doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. Binnen het verenigde Europa ontstond meer vraag aan het leren van vreemde talen middels een methode die direct toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Communicatief taalonderwijs heeft veel voordelen. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; de methode is functioneel en studentgericht. Door het gebruik van authentieke materiaal, leren de studenten de Duitse woorden die zij moeten weten. CLT is efficiënt. Voor de lerende werkt het stimulerend doordat hij of zij snel succeservaringen heeft. Er mogen foutjes worden gemaakt; de taalvaardigheid wordt al doende geleerd en verbeterd. Een nadeel van deze communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet direct toepasbaar is en de uitspraak minder aandacht is. De voorbereiding en planning vragen veel meer tijd van de taaldocent en vereist een actieve deelname van de studenten. Afhankelijk van welke achtergrond zij hebben, is voor sommige studenten deze manier van een vreemde taal leren lastig of afwijkend. CLT draait om het trainen van taalvaardigheden; het gaat vooral om de functie en niet zo zeer om de vorm en CLT biedt als zodanig geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was het taalonderwijs vooral gefocust op praktisch taalgebruik. Er word geleerd om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, woordenlijsten enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en daarna vervolgens op te zeggen. Dit werd anders gedaan door docent Frans en Italiaans uit Duitsland; Johann Valentin Meidinger. Omstreeks 1783 ontwikkelde Meidinger een methode waarbij de grammatica centraal stond. Meidinger wordt beschouwd als de grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (Engels: Grammar-Translation Method; GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van de religie, de wetenschap en de cultuur was. Dit onderwijs in het Latijn was vanzelfsprekend gericht op geschreven teksten van klassieke schrijvers en was volledig gericht op de grammatica en het vertalen. Dat werd destijds beschouwd als een wetenschappelijke en degelijke aanpak. De Grammatica-/vertaalmethode (GVM) gaat van de analyse van de taalvormen en de taalstructuren (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de lerende inzicht ontwikkelt. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij deze methode. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits krijgen de nadruk. De taaldocent draagt de kennis Duits over, de studenten memoriseren.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw was er ook tegengeluid te horen. Desondanks heeft de grammatica-/vertaalmethode tot recente datum een grote invloed op het taalonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

De methode vormt een aardige mentale training voor diegenen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren. De methode biedt eveneens inzicht in de structuur van het Duits, omdat de nadruk gelegd wordt op de grammatica.
De grammatica-/vertaalmethode kent echter meer nadelen dan voordelen. Het grootste nadeel is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie zelden mondeling kan worden toegepast. Deze methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. Bij het leren in groepen biedt de methode niet de mogelijkheid tot differentiatie of een eigen creatief proces bij lerenden. De studenten zijn alleen toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

De leermethode ‘Onderdompeling’ (Engelse naam: language immersion) wordt wereldwijd gebruikt sinds de jaren 70, hoofdzakelijk op middelbare scholen waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) in de vreemde taal wordt onderwezen. Binnen Nederland is ‘onderdompeling’ bekend als de methode die wordt toegepast bij bijvoorbeeld Taleninstituut Regina Coeli in de provincie Brabant, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd. De methode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die taalles Frans aan welgestelde dames uit Vught gaven.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling behelst dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, vanaf het eerste moment is omgeven door de te leren taal. Alle instructies vinden in de doeltaal (Duits) plaats; in het begin langzaam en met veel herhalingen en later op een meer natuurlijke wijze. De lerende wordt ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Duits te spreken. Er wordt met rollenspellen en simulaties gewerkt. Op onderwijsinstellingen die werken met onderdompeling, wordt vaak de omgeving in de stijl van het land van de Duitse taal ingericht om een situatie te creëren alsof de studenten in Duitsland zijn. De studenten oefenen één-op-één of in kleine groepjes met Duits spreken. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is daadwerkelijk naar Duitsland gaan en daar bijvoorbeeld in een gastgezin verblijven.

Populariteit

Onderdompeling wordt beschouwd als een erg goede methode om een vreemde taal te leren. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan zeer goed worden aangeleerd op deze wijze.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaten laat zien, omdat de methode zo intensief is. Het is ‘sink or swim’, de lerende moet wel in het Duits gaan communiceren want hij of zij wordt erdoor omgeven. In principe is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. De sociale interactie wordt versterkt door het samen oefenen in een groep. Lerenden ervaren dat als motiverend.
Een nadeel is dat het bereikte resultaat niet altijd vastgehouden wordt. Als iemand in een vrij korte tijd de Duitse taal leert, door in Duitsland te zijn of door in een kunstmatig gecreëerde omgeving te zijn ondergedompeld, maar vervolgens weer overgaat tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt. Een ander nadeel kan zijn dat een dergelijke taaltraining Duits erg intensief is. Niet iedereen heeft genoeg conditie om deze manier van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om een vreemde taal te leren uit de jaren 70 van de vorige eeuw. Suggestopedia is door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov ontwikkeld.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedie is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Lozanov was van mening dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen tussen de taaldocent (Duits) en lerenden zijn hiervoor van essentiële betekenis. Hiervoor is de voorwaarde dat de lerende zich veilig en ontspannen voelt. Leslokalen met rijopstellingen waren niet geschikt om dit te bereiken. De lerenden zaten in de les in comfortabele stoelen die in een halve cirkel waren opgesteld en in de les was ook altijd achtergrondmuziek. De methode die Lozanov voorstond, bestond uit teksten voorlezen, terwijl op de achtergrond natuurgeluiden waren te horen of klassieke muziek werd gedraaid. Er waren opmerkingen met betrekking tot de (Duitse) grammatica en lijsten met woorden bij de teksten. Er werd met veel expressies in stem en gebaren voorgelezen. Lerenden werden op deze manier uitgenodigd om te luisteren en ze konden de nieuwe (Duitse) woorden gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor de cultuur en kennis over het land van de vreemde taal (Duitsland) was veel tijd tijdens de lessen. Er werd met rollenspellen gewerkt en ook (Duitse) streekgerechten werden in de klas gemaakt en geproefd.

Populariteit

De methode was omstreden en is niet erg bekend meer. Een aantal elementen van de methodiek wordt nog steeds toegepast, bijvoorbeeld het gebruiken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een veilige en ontspannen sfeer, waardoor lerenden geen last krijgen van faalangst of frustratie. Voor immigranten kan deze sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Een bijkomend voordeel van de methodiek is dat lerenden worden gestimuleerd om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is. Tegelijk vormt dit voor sommige studenten een nadeel, omdat niet iedereen hiertoe in staat is. Daarnaast kan muziek bij sommigen eerder afleiden en verstorend zijn dan stimulerend en ontspannend werken. Een andere zwakke zijde is dat de relatie trainer-student niet gelijkwaardig is; alle input komt van de zijde van de Duitse trainer en de student is altijd de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge ontwikkelden Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) genoemd in het jaar 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een methode om een taal te verwerven waarbij de lerenden samenwerken om te bepalen welke aspecten van de taal zij willen leren. De CLL methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de trainer als counselor optreedt die de zinnen van de studenten kenschetst. De lerenden beginnen het gesprek. Zij spreken in hun moedertaal als zij de doeltaal (Duits) nog niet voldoende machtig zijn. De taaltrainer (Duits) geeft uitleg en vertaalten hierna herhalen de studenten de uitspraken van de trainer zo nauwkeurig mogelijk. De gesprekken in het Duits worden opgenomen om daarna te kunnen herbeluisteren.
Community Language Learning stimuleert gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de interactie tussen de studenten onderling als middel om het Duits te leren. Er is geen lesboek Duits dat wordt gebruikt; de studenten bepalen zelf de lesstof aan de hand van zinvolle gesprekken.

Populariteit

Het slagen van CLL hangt grotendeels af van de expertise van de docent-counselor. De taaltrainer dient naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn. De taaltrainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de studenten zeer goed te beheersen om de taaluitingen van de studenten te kunnen vertalen. Deze methode kan prima werken wanneer deze correct gebruikt wordt. Voor grote groepen is Community Language Learning niet geschikt.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt de lerenden veel autonomie. Studenten vinden het analyseren van de eigen gesprekken vaak zinvol. Niet alleen tijdens de lessen Duits, maar ook daarbuiten wordt de leergroep vaak zeer hecht. Met CLL worden studenten zich een stuk meer bewust van anderen in de groep, hun sterke en minder sterke punten en ze leren als team samen te werken. Van het bespreken door de fouten en het evalueren van de taalles Duits leren studenten veel. Vaak blijven zulke verbeteringen in het geheugen gegrift en worden deel van de actieve woordenschat van lerenden.
Dat de trainer niet sturend is, terwijl sommige lerenden deze sturing wel nodig hebben, kan een keerzijde zijn. Bij CLL wordt geen lesboek gebruikt en er worden eveneens geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de taallessen is daardoor moeilijk meetbaar. Sommige lerenden worden in hun Duits spreken belemmerd als zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (In het Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om vreemde talen te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze lexicografische benadering gaat uit van de visie dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en het produceren van zogenaamde ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. De studenten verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits neemt in deze benadering een grotere plaats in dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen die vaak voorkomen in dialoog gericht. Voor interactie is aandacht maar eveneens voor exposure; voor de receptieve vaardigheden van de student (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal door de lerende bestaat veel mogelijkheid.
Het is de taak van de trainer Duits om te zorgen voor voldoende inbreng en het faciliteren van het leertraject van de student.

Populariteit

De lesboeken zijn aanmerkelijk veranderd in de laatste dertig jaar door (onder andere) de ideeën over taal van Michael Lewis. Veel meer aandacht wordt aan de woordenschat geschonken die in zogenaamde chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. De drastische omwenteling in de wijze waarop taal wordt onderwezen, iets waarnaar Lewis streefde, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal te werken, leren de studenten om het Duits op een natuurlijke wijze te gebruiken. Op deze manier ontstaat souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer afwijkend is van de geleerde taalsituaties, is de keerzijde van de leermethode. Een aantal lerenden heeft moeite om de patronen van het Duits zelf te leren herkennen en deze lerenden hebben meer aan een docent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is ontwikkeld door de Franse taaldocent François Gouin in 1880.

Kenmerken van de Series Method

Een serie verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnetjes op basis van een handeling, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen behandelden onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, wetenschap en beroep, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal. In de François Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het is een soort eentalige manier van taalverwerving, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor studenten al gauw in de nieuwe taal (bijvoorbeeld het Duits) gaan denken.

Populariteit

De seriemethode van Gouin was zijn tijd ver vooruit. Ondanks de ongebruikelijke aanpak, kon de seriemethode van Gouin enige een succes worden genoemd. De Directe Methode van Berlitz overschaduwde de leermethode echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

De mondelinge vaardigheid Duits wordt sterk ontwikkeld door de Seriemethode van Gouin worden en het zorgt voor een sfeer in de les die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
François Gouin’s taalmethodiek biedt levendig taalonderwijs. Doordat het gebruikmaakt van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, etcetera, wekt dit type taalonderwijs Duits enthousiasme bij de studenten op. Een vreemde taal leren wordt tastbaar; iets wat volledig nieuw was. De studenten Duits worden nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, de druk om te presteren te verminderen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. Door de methode worden de communicatieve competenties Duits van de lerenden sterk gestimuleerd.
De leermethode van François Gouin heeft als nadeel dat taal die wat abstracter of subjectiever wordt, moeilijk in één duidelijke ervaring is te vangen met beweging en expressie. Een ander nadeel is de bewerkelijkheid voor de taaltrainer, die een scala aan series moet voorbereiden. Als derde punt is de Gouin-seriemethode vooral gericht op mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog vaak draait om examens voor het toetsen van de competentie van lezen en schrijven.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Task-Based Language Teaching) is in de jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers van deze methode zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen het Communicatief Taalonderwijs/een Communicatieve Benadering. De denkwijze achter deze leermethode is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een middel om specifieke taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor kennis van de (Duitse) taal vereist is. Om deze taken goed uit te voeren, dienen ze over woordenschat en taalregels te beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals een e-mail schrijven, boodschappen doen, een drankje bestellen, bellen met de klantenservice of de krant lezen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst voorbereidt op de taak, de opdracht vervolgens uitvoert en tot slot hierop terugblikt. Om de opdrachten uit te voeren, moeten lerenden samenwerken. Om leereffect te hebben, moeten de taken net boven het taalniveau Duits van de lerenden liggen.

Populariteit

Task-Based Language Teaching (TBLT) heeft aan populariteit gewonnen vanaf de vroege jaren negentig en zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn voor het verbeteren van de taalvaardigheden bij studenten (met name studenten in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende werkvorm, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun taalvaardigheden (Duits) te gaan gebruiken. Mits de taak goed aansluit bij de student, is Task-Based Language Teaching een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak. Studenten komen op een dagelijkse, natuurlijke wijze in contact met het Duits en leren op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Bovendien leren studenten om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door de studenten als prettig en motiverend ervaren .
Dat de communicatie voorop staat en niet zozeer de correcte vorm van het Duits, waardoor de lerenden die niet zozeer precies leren, kan als keerzijde genoemd worden.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van taalonderwijs Engels bedacht Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd) in het jaar 2000.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

Dogme Language Teaching is geïnspireerd op ‘Dogme 95’; de beweging van een groep van filmmakers uit Denemarken onder wie filmregisseur Lars von Trier uit 1995. Voor het filmmaken, houden de deelnemers zich aan tien strikte regels (tien dogma’s). Deze dogma’s behelzen samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity). Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van deze methode zoeken naar een vorm van communicatief taalonderwijs die niet belast is door voorgedrukt materiaal. Het oogmerk van de Dogme-methode is het beginnen van echte inhoudelijke conversaties die over praktische zaken gaan. Hierbij gaat het om communicatie als de inspirator van het leren. Daarom is deze leermethode een communicatieve werkwijze van onderwijs, die taalonderwijs biedt zonder een lesboek te gebruiken of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan op het communiceren tussen lerende en trainer richt. Het Dogme-taalonderwijs kent tien uitgangspunten (dogma’s), net zoals de Dogme-beweging van de filmmakers.

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Thornbury dat de parallellen met het taakgericht leren van een taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk leidt tot vergelijkbare resultaten.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er vrijwel geen voorbereiding is vereist, is een pluspunt voor de taaldocent Duits. Dat studenten de verantwoording dragen voor hun eigen leerproces, kan heel motiverend werken. Voorspelbaar is de les Duits zo niet. Dat levert spontane communicatie op en de verveling krijgt geen kans. Tijdens een les volgens de Dogme-benadering is vrijwel alles bespreekbaar. Dit zorgt dat de studenten alert en betrokken blijven.
Als de studenten zo weinig bij de hand worden genomen door de taaltrainer, kunnen ze zich echter wel ongemakkelijk voelen. Voor dit type van onderwijs zijn ook niet alle taaldocenten Duits voldoende flexibel. Nog een minpunt kan zijn dat de lerenden zich vaak moeten voorbereiden op een bepaald examen Duits, terwijl het niet zeker is dat de daarvoor benodigde stof in de les aan bod komt.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in 2007 door Language consultants Greg en Angela Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-benadering geldt als een alternatieve visie op het verwerven van een nieuwe taal (zoals het Duits). De primaire aanname van de leermethode is dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom hanteert GPA de termen ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docenten of leraren’. De Growing Participator Approach (GPA) vertoont overeenkomsten met, en is gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering kent zes fasen van activiteiten. De lerende met een verzorger uit Duitsland voeren deze activiteiten uit. Begrip is belangrijker dan productie. De Duitse woordenschat en de cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 van de methode is de hier-en-nu-fase. Deze fase neemt ongeveer 100 uur in beslag. De ‘groeiende deelnemer’ concentreert zich in fase 1 op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase duurt ongeveer 150 uur en de deelnemer begint nu ook Duits te produceren. In fase 3 van de leermethode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die tussen culturen worden gedeeld alsook verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu meer diepgaande gesprekken over het leven in de Duitse cultuur te voeren. In fase 5 van de leermethode van de methode begint de deelnemer zich op het taalgebruik van moedertaalsprekers Duits te richten door middel van televisie, films, nieuws of literatuur. Het Duits dat voor het werk nodig is, wordt ook geleerd. Fase 6 is de zogenaamde ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hier gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits om.

Populariteit

De methode van Thomson is nog vrij nieuw en er is nog weinig bekend over het succes ervan. Deelnemers zijn er vrij enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met GPA wordt een goede doorkijk op het proces van taalverwerving Duits geboden. De zes afzonderlijke fasen van de methode bieden realistische doelstellingen en een duidelijk tijdsschema. De lerende verwerft niet alleen kennis van de Duitse taal, maar eveneens van de omgeving en de lerende verwerft daarnaast een nieuw sociaal netwerk.
Dat voor elke deelnemer of tenminste elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is veel tijd te investeren, is een nadeel van deze methode.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door de Amerikaanse taalkundige en polyglot Prof. Alexander Argüelles in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die studenten zelfstandig kunnen gebruiken om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek van Shadowing is eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt wat hij of zij hoort. Het gaat in de eerste plaats om de klank; de Duitse tekst begrijpen is niet belangrijk. Luisteren en herhalen oefent men net zo veel tot het heel soepel gaat en de lerenden simultaan Duits kunnen spreken met de opname. Na enige tijd zal de student een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij uitgesproken heeft. Er zijn diverse lesboeken geschikt voor deze techniek, zolang deze boeken dialogen bevatten of stukken samenhangende teksten. De Duitse audio-opname dient idealiter iets boven het niveau van de lerenden te liggen. De ideale lengte is ongeveer één pagina, zonder kunstmatige pauzes en op natuurlijke snelheid. Argüelles raadt aan om te gaan lopen tijdens het spreken, liefst buiten, en niet te gaan zitten, omdat lichamelijke bewegingen de opname versterken van de te leren taal (het Duits) in het zenuwstelsel. Dat de studenten minder snel worden afgeleid als zij bewegen, is een bijkomende reden waardoor het werken aan het Duits veel effectiever wordt.

De shadowing-techniek heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Bij Shadowing is het simultaan spreken eveneens anders.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan in de afgelopen jaren naar Shadowing waaruit blijkt dat de techniek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar eveneens het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat het in een groep met studenten kan worden toegepast, waarbij alle deelnemers actief leren. Het rendement van de methode is hoog.

Het nadeel van deze techniek is dat studenten het soms een beetje saai kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De keuze van de tekst is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren 60 van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde taal (zoals Duits) te leren die uitgaat van het idee dat mensen met behulp van handelingen en beweging leren. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals een kind zijn moedertaal leert. Ouders geven continu opdrachten aan hun (jonge) kinderen en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In eerste instantie is het de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheden Duits zijn de basis, de spreekvaardigheden komen later.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De docent geeft taken op een begrijpelijke en vriendelijke manier, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet de taken zelf voor; de lerenden doen deze taken na. In het begin wordt nog niet verwacht van de lerenden dat zij Duits spreken; in een later stadium geven de lerenden de opdrachten. Taken die bekend zijn worden uitgebreid of deels veranderd.
TPR^® appelleert aan de beide hersenhelften door het combineren van beweging en spraak. Het kost daardoor minder moeite om iets te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

Hoofdzakelijk wordt de methode van TPR^® gebruikt binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engelse les op de basisschool. Maar middelbare scholieren en volwassenen werken ook met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® biedt veel voordelen. Doordat de lerende veel begrijpelijke input krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de nieuwe taal. De methode zorgt voor een snelle succeservaring. Dit bevordert het plezier in het leren van het Duits. Het zorgt een stressvrij leerproces. In principe is de methode van TPR^® voor elke doelgroep inzetbaar, ongeacht welke achtergrond en leeftijd en kan de methode ook worden toegepast in klassen die wat groter zijn. Het geleerde Duits wordt direct in het langetermijngeheugen opgeslagen.
Het minpunt van de TPR^®-methode is dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten kan worden uitgedrukt. Daarom werkt het tot op een zeker niveau en is nog een andere methode nodig als aanvulling. De leermethode is bovendien niet erg creatief. Studenten leren niet hun meningen, gevoelens en ideeën in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren 80 van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) de Directe Methode. Deze methode wordt ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De Directe Methode is als tegenreactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Een Reformbeweging met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat zelfontdekkend en inductief diende te zijn, ontstond rond 1900. Overigens had de Reformbeweging niet alleen betrekking op het leren van een vreemde taal, maar ook op natuurgeneeskunde, voeding, kleding en naturisme. Net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, streefde men omstreeks 1900 naar bevrijding van keurslijven en meer natuurlijke leefwijzen. In het taalonderwijs werd nu veel aandacht besteed aan de gesproken, ‘levende’ taal. Hierbij werd de grammatica eerder inductief aangeleerd, met voorbeeldzinnen. Hieruit moesten studenten de taalregels afleiden. Er waren meer mondelinge oefeningen en met meer aandacht voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Duits). Het werd gestimuleerd om de studenten vaak in het Duits te laten spreken. Dat de les in het Duits werd gegeven, was ook een nieuw verschijnsel. Tijdens de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Met behulp van plaatjes en voorbeelden werd de (Duitse) woordenschat aangeleerd. Abstracte vocabulaire werd door studenten aangebracht om ideeën te laten associëren.

Populariteit

De golf van vernieuwing van begin twintigste eeuw ebde weg, mede onder invloed van de oorlogen en crises, om weer een andere vorm te krijgen in de jaren zestig.
Met (een moderne versie van) de Directe Methode wordt nog steeds gewerkt door taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Het pluspunt van de Directe Methode is dat de methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren. Bij de methode wordt veel aandacht geschonken aan luisteren en spreken, waardoor lerenden vloeiendheid in de Duitse taal en zelfvertrouwen kunnen ontwikkelen. De leermethode kent ook keerzijden. Voor schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze leermethode vrijwel geen aandacht en voor lezen in de doeltaal weinig. Voor lerenden die verder meer gevorderd zijn in het Duits, biedt deze leermethode niet genoeg uitdaging. Omdat deze leermethode actief meedoen van de studenten verwacht, is de leermethode tevens niet heel bruikbaar voor langzaam lerende student.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”) in 1835. In januari 2015 ging An oral system of teaching living languages in herdruk.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat van hetzelfde principe uit als waar de ‘natuurlijke aanpak’ (Natural Approach) voor staat: de beste manier om een vreemde taal te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een vreemde taal (zoals Duits) leren dient veilig en gemakkelijk te zijn. Manesca wil om die reden niet met abstracte lijstjes en regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de oudste, bekende, volledige taalcursus. De Manesca-methode is gebaseerd op het werken met een groep studenten en een trainer Duits, die maar één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een bepaalde beweging. De lerenden herhalen vervolgens na elkaar het Duitse woord en deze beweging. Door deze herhaling onthouden de studenten de Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap worden deze woorden zinnen en vervolgens variaties op deze Duitse zinnen. Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De methode van Jean Manesca is al enkele jaren later overgenomen en aangepast door de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en staat ook wel bekend als de Ollendorff-methode.

Populariteit

Manesca is twee jaar na de publicatie van zijn leermethode overleden. Het werk van Jean Manesca is door anderen overgenomen en verder ontwikkeld, onder wie Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Manesca zijn nog actueel en worden nog steeds toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en de geleerde stof gemakkelijker en langduriger door de studenten wordt onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Het vele herhalen draagt daar eveneens aan bij. Een keerzijde kan zijn dat dit wat saai wordt om dezelfde Duitse woorden en zinnetjes te blijven herhalen.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is door de Egyptenaar Caleb Gattegno ontwikkeld in 1963.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een methode om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren die stilte als instructiemiddel gebruikt. De methode van Gattegno gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
De trainer Duits gebruikt een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht van de lerenden te trekken, reacties uit te lokken en ze aan te moedigen om foutjes te verbeteren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) besteed.
Caleb Gattegno, die van oorsprong wiskundige was, vond het essentieel om taalles te geven door middel van een methode die efficiënt voor de energievoorraad van zijn studenten was. Caleb Gattegno kwam erachter dat het relatief weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder dan wanneer mensen proberen om dingen uit het hoofd te leren. Hij verklaarde dat taaldocenten niet zozeer naar kennisoverdracht zouden moeten streven, maar bewustzijn aan dienen te boren, omdat alleen het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te kunnen leren.
Gekleurde staafjes die voor allerlei dingen kunnen worden gebruikt, zijn één van de hulpmiddelen die The Silent Way van Gattegno gebruikt. De methodiek gebruikt ook Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor klanken waarin elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Gattegno’s ideeën zijn van betekenis geweest, vooral bij het aanleren van de uitspraak, hoewel The Silent Way in de originele vorm niet veel meer wordt gebruikt.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat zijn aanpak niet-bedreigend is voor studenten, die per slot van rekening worden gezien als autonoom, is de sterke kant van de benadering van Caleb Gattegno. De docent Duits is in principe dienstbaar aan de lerenden en niet omgekeerd. Met The Silent Way wordt het leren van het Duits op een natuurlijke wijze gestimuleerd. Door taallerenden uit te dagen om nieuwe dingen te ontdekken, wordt het geleerde vaak goed verwerkt en onthouden. De lerende ‘mag’ foutjes maken, wat helpt bij het leren.
Dat sommige lerenden intensievere begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat, kan een nadeel zijn. De studenten zouden wat gefrustreerd kunnen raken door het gebrek aan inbreng van de trainer Duits. De beperking van het gebruik van kleuren en grafieken is dat de nieuwheid er gauw af is, waardoor het effect weer verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of afgekort ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode van TPR Storytelling is in 1990 ontwikkeld door Blaine Ray, van oorsprong een Amerikaanse docent Spaans, en is afgeleid van de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een talenverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe is een natuurlijke wijze van taalverwerving: een vreemde taal leren zoals kinderen de moedertaal leren. Om dit te bereiken, worden studenten aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld. Door de docent Duits wordt een verhaal verteld waarin nieuwe Duitse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn interessant of humoristisch en niet te lang. De verhalen zijn eenvoudig te begrijpen, hierdoor ontspannen de lerenden zich. Zo worden Duitse structuren en woorden vrijwel vanzelf in het langetermijngeheugen van de lerende opgeslagen. De studenten worden door de trainer op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat studenten regels uit het hoofd hoeven te leren.
De studenten zullen na enige tijd ‘automatisch’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuur imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hiervan is om met een groep studenten een verhaal op te bouwen. De trainer Duits schrijft bij deze methode eerst nieuwe woorden en structuren op een bord, met de Duitse vertaling erbij, om daarna samen met de lerenden hier een verhaal van te maken. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, omdat dit zorgt voor input. Schrijven in het Duits volgt daarna.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een geslaagde manier is om een taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de trainer moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige manier om Duits te leren en het geleerde wordt grondig verworven. Omdat TPRS eveneens de creatieve intelligentie aanspreekt, is TPRS een breinvriendelijke leermethode. TPR Storytelling is prettig voor de lerende en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Voor de lerenden werkt het zeer motiverend om zelf verhalen te maken.
Een nadeel is dat TPR Storytelling veel voorbereiding van de taaltrainer vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is naar de Steen van Rosetta vernoemd, een steen met tweetalige teksten die in Egypte werd ontdekt, door middel waarvan de hiërogliefen worden konden ontcijferd. Rosetta Stone is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat deze taalcursussen aanbiedt. De eerste versie van Rosetta Stone is uitgebracht in het jaar 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een wijze om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren achter een computer. De taalcursussen worden aangeboden in meer dan dertig verschillende talen en de cursussen zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een zogenaamde communicatieve methode, die de manier imiteert waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dat wil zeggen ‘leren door middel van onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te spreken. Rosetta Stone gebruikt hiervoor foto’s alsook stemmen van moedertaalsprekers (native speakers Duits) voor het overbrengen van de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden. Er wordt gebruikgemaakt van een programma om spraak te herkennen dat de Duitse uitspraak registreert en daar een schematische weergave van maakt. De gebruiker kan zo de uitspraak met die van moedertaalspreker Duits vergelijken. Verbetering van de uitspraak kan bereikt worden door de voorbeeldspreker langzamer te laten spreken en de studenten vervolgens veel na te laten zeggen.
Er zijn dictee-oefeningen voor de schrijfvaardigheid Duits. De software controleert de Duitse spelling en grammatica en geeft eventuele fouten aan en biedt de optie om de fouten van de lerenden te corrigeren.
Het programma biedt ook leesteksten. De teksten gaan over dagelijkse onderwerpen, ideeën en activiteiten.

Populariteit

Wereldwijd wordt Rosetta Stone veel ingezet en niet door de minsten. Onder meer de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken maken er gebruik van. De methode van Rosetta Stone wordt in Nederland door enkele ministeries en veel universiteiten en hogescholen, alsook door een aantal internationaal opererende organisaties gebruikt.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode van Rosetta Stone is erg eenvoudig in het gebruik en kan op elk moment door de lerende worden ingezet. De lerende kan zelf bepalen welke onderdelen meer of wellicht minder aandacht kunnen gebruiken. Veel mensen ervaren het als plezierig om met de leermethode te werken. Bij een gebrek aan docenten kan Rosetta Stone een oplossing zijn voor onderwijsinstellingen. Het feit dat geen docent is om de studenten te motiveren of iets extra’s te bieden, is een minpunt van de methode van Rosetta Stone.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Dr. Paul M. Pimsleur. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur in 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een computerprogramma om nieuwe talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Een cursus van Pimsleur bestaat uit zinnetjes/dialoog die door studenten daarna worden nagesproken en herhaald. Deze Duitse zinnetjes zijn door native speakers (moedertaalsprekers) ingesproken. De cursussen zijn gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en herhaling. De lessen van de cursus bieden een audio-opname van een half uur die nieuwe vocabulaire en structuren bevat. De grammaticale structuur van het Duits wordt niet apart uitgelegd maar via uitbreiding van, en variaties op, de zinnetjes aangeboden.
Dr. Pimsleur deed onderzoek naar het optimale interval waarmee geleerde informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is geïntegreerd in de Pimsleur cursussen.

Populariteit

Onder andere Amerikanen volgen de taalcursussen van Pimsleur en de ervaringen lopen uiteen. In het algemeen zijn studenten tevreden over de aangeleerde uitspraak.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur werkt heel goed om de uitspraak te verbeteren, omdat de insprekers van de zinnen allemaal native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke manier Duits spreken in een normaal tempo.
Het nadeel van de leermethode van Pimsleur is dat er niets wordt uitgelegd. De studenten leren geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moeten het met duizenden voorbeeldzinnetjes doen die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet geheel verwonderlijk, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Hij ontwikkelde zijn methode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, kort na de Tweede Wereldoorlog met beroemdheden als Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Mel Gibson, Pierce Brosnan en Bob Dylan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ uitgangspunt was dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is. Hij begon met de studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De taalcursussen zijn audiolessen (Duits), ingesproken door twee acteurs; een vrouwelijke acteur en een mannelijke acteur. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarbij de student de derde student is. Deze student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de acteurs een vraag gesteld wordt, is het de bedoeling dat de cursisten op pauze drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er wordt geen huiswerk gegeven en er hoeft niet uit-het-hoofd te worden geleerd. De les wordt in kleine stappen opgebouwd en nieuwe Duitse lesstof wordt afgewisseld met reeds bekende Duitse lesstof. De uitleg wordt steeds in de Engelse taal gegeven. Er wordt op eventuele verbanden gewezen tussen de talen. Grammaticale uitleg wordt ook gegeven. Eerst wordt makkelijke lesstof aangeleerd, moeilijkere lesstof wordt pas aangeboden nadat de studenten Duits het voorgaande begrepen en verworven hebben. Behalve Duitse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen geleerd. Hiermee kan de gebruiker zelf zinnetjes bouwen. De leermethode maakt eveneens gebruik van flashcards zodat de gebruikers zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te kunnen meten.

Populariteit

Veel gebruikers vinden de cursus plezierig werken en ze zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits. De mensen die wat verder zijn met de taal, ervaren de cursussen soms als wat minder leerzaam.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De methode van Michel Thomas traint de uitspraak en de luistervaardigheid Duits op een efficiënte wijze en is heel toegankelijk. Dat de taalcursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien, kan als een minpunt worden gezien. Er is ook geen werkelijke interactie, omdat het een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door schrijver en polyglot Alphonse Chérel. Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Hun eerste boek was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

Letterlijk betekent ‘assimileren’ of ‘assimilatie’: ‘mengen met, opgaan in een andere groep’, wat wel wat hooggegrepen is voor een taalcursus (zoals Duits). De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een lesboek Duits, audio-CD’s alsook een USB-stick. De lerende besteedt ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De lessen bestaan uit verschillende Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast de dialoog, samen met grammaticale uitleg. Om de uitspraak Duits te trainen, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnen die door moedertaal (native) speakers zijn ingesproken en die de lerenden dienen te herhalen. De opbouw verloopt van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruiker; dit komt pas na ongeveer 50 lessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn vrij gewaardeerd. Ze zijn niet zo duur en er is een groot aanbod aan talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de Assimil-methode is dat de lerende op zijn of haar eigen tempo kan leren wanneer dit het beste past. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de lerende aan zichzelf is overgeleverd. Er is geen docent Duits beschikbaar om de student te begeleiden of te motiveren.