Cursus Duits Sliedrecht

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw ontwikkeld in Engeland en Amerika, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten de elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Hierdoor werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan beschouwd worden als een reactie op de grammatica-vertaalmethode. Nieuw was dat de taalles geheel plaatsvond in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). Kunnen spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en de (Duitse) grammaticale structuren worden geleerd met behulp van mondelinge structuuroefeningen. Het doel is zonder fouten Duits leren spreken en verstaan; het begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; drills worden gebruikt om Duitse zinnen en structuren in te slijpen, om te zorgen dat reacties spontaan en als het ware automatisch worden. De taaltrainers Duits kunnen zo bijvoorbeeld een bepaalde zin tien keer herhalen om daarna een nieuw Duits woord hieraan toe te voegen Bij de audiolinguale methode wordt vaak gewerkt in de zogeheten talenpractica, waarbij studenten Duits een koptelefoon op hebben en zinnen beluisteren en naspreken. Het geschreven Duits wordt pas aangeboden als het mondelinge Duits vertrouwd is geworden. Er wordt wel gebruikgemaakt van afbeeldingen om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

De audiolinguale methode werd in ons land pas geïntroduceerd rond 1970 bij het ingaan van de Mammoetwet. Men maakte al snel bezwaar tegen de saaie driloefeningen. Het kwam wel eens voor dat de techniek haperde. Hierdoor raakten de talenpractica vrij gauw in onbruik. In plaats daarvan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden weer expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode wel sporen na. Het was nu breed geaccepteerd dat het bij het leren van een taal (zoals Duits) niet gaat om het memoriseren van de (Duitse) grammatica, maar om het gebruik. De luistervaardigheid (Duits), die vóór 1970 voor veel docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor studenten die Duits beginnen te leren. Een juiste uitspraak Duits wordt van het begin af aangeleerd. Deze audiolinguale methode is docentgestuurd en en biedt daardoor een efficiënte en vlotte overdracht van taalkennis. Ook bij grote(re) groepen kan de methode worden gebruikt.
Tegelijk is dit docentgestuurde aspect een nadeel; eigen input wordt niet verlangd van de studenten, waardoor het gevaar van passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer ligt. Een bijkomend bezwaar is dat de driloefeningen niet zo eenvoudig in levend taalgebruik Duits om te zetten zijn.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

Polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkelde de GoldList Method (‘gouden lijst-methode’).

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) zodanig te leren dat deze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de student. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die na verloop van tijd herhaald worden. De Duitse zinnen en woorden op de woordenlijst worden hardop gelezen door de lerenden. Al deze woorden en/of zinnen of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, is niet de bedoeling, maar door de blootstelling gaat dit eigenlijk vanzelf. De woordenlijst wordt steeds herzien; Duitse woorden die zijn geleerd, gaan van de woordenlijst af. De Duitse woorden die nog problemen geven, blijven op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode beweren dat de woorden op de woordenlijst of zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de student worden opgeslagen, iets dat door geheugenwetenschappers betwijfeld wordt. In het algemeen wordt (taal)kennis onthouden wanneer de kennis ook relevant en betekenisvol is voor de lerende. De methode kan dus alleen functioneren voor Duitse woorden en zinnen die betekenisvol en relevant zijn voor de lerende.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Bij lerenden die baat hebben bij bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun kan deze GoldList Method werken. Met de hand schrijven werkt effectiever dan typen of, behoorlijk zinloos: een fotootje maken, omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt. Een keerzijde is het ontbreken van context. Taal bestaat uit veel meer dan alleen een verzameling losse woorden en/of zinnen. Bovendien is de methode nogal tijdrovend omdat steeds handgeschreven woordenlijsten moeten worden gemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is in 1983 ontwikkeld door de Amerikanen Tracy Terrell en Stephen D. Krashen.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method richt zich op een natuurlijke manier van het verwerven van de taal (zoals bijvoorbeeld Duits). Op de manier waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de leermethode het Duits te leren. De taalregels van het Duits leert men ook onbewust op die wijze. Alleen het Duits met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Het streven is een stressvrije leeromgeving. De studenten worden blootgesteld aan een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en de correctie van vormfouten.
Als de student in het Duits wordt ondergedompeld, werkt de methode het meest effectief. De leeractiviteiten die in het Duits worden aangeboden, moeten stimulerend zijn zodat de lerende plezier heeft van de ervaring.
De Natural Method heeft vrij veel overeenkomsten met de Directe Methode. Beide methoden zijn gebaseerd op het idee van natuurlijke taalverwerving; het onderscheid is dat de Directe Methode meer nadruk legt op de praktijk en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Dat onderdompeling heel effectief is, is vaak bewezen. De methode is een populaire methode van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de Natural Approach vrij eenvoudig te begrijpen is voor studenten. Minpunten heeft de Natural Method ook. De nadruk wordt voornamelijk op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits gelegd. De lerenden zouden inderdaad leren te communiceren in het Duits, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een vreemde taal aan te leren, wordt prettig gevonden. Lerenden wordt de mogelijkheid geboden een persoonlijke band met het Duits op te bouwen. Het geleerde beklijft langer, doordat studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’.
Een minpunt kan zijn dat het langer duurt voor er resultaten geboekt worden, omdat bijna geen druk ligt op de taalproductie. Ook bereidt de methode lerenden niet per se op een specifiek Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engels: Structural Approach; ‘SA’) is in de begin jaren 50 ontwikkeld door Charles Carpenter Fries en Robert Lado.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

Deze Structurele Aanpak is een methode van taalverwerving met als doel de student vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuur van de taal (bijvoorbeeld het Duits). Volgens de methode van Structurele Aanpak levert de beheersing van deze structuren meer op dan het verwerven van woordenschat van het Duits. Het gaat om het herkennen en kunnen toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en woordgroepen in de juiste woordvolgorde. De vaste combinaties worden aangeboden aan studenten in betekenisvolle situaties middels visualisatie, gezichtsuitdrukking, dramatisering en handelingen. De structuren die in de praktijk het vaakst in het Duits gebruikt worden, worden als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheden Duits (luisteren en spreken) worden hier in eerste instantie bij gebruikt; lezen en schrijven volgen hieruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheden Duits (spreken en schrijven), krijgt de grammatica een grote plaats. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 gebruikt op vrij grote schaal om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Dat de studenten het Duits op een nauwkeurige manier wordt geleerd, is de sterke kant van een structurele aanpak. Studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en ze leren in welke situatie bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet geschikt zijn. De methode van de Structurele Aanpak gebruikt de taal van alle dag. Nadelen heeft de Structural Approach ook. Deze methodiek kost tamelijk veel tijd en levert niet onmiddellijk succeservaringen op. De eigen inbreng van de student is gelimiteerd; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (Engelse benaming: Communicative Language Teaching; CLT), ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse benaming: Communicative Approach; CA) genoemd, ontstond in de jaren zestig van de vorige eeuw onder invloed van ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een taal. Amerikaans taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de opvatting dat interactie het uiteindelijke streven is van het leren van een vreemde taal (zoals Duits).
Met behulp van CLT-technieken leren de studenten het Duits in de praktijk te brengen door de interactie met de docent Duits en met elkaar. Teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werkomgeving worden gebruikt. De Duitse taal wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de docent Duits draagt onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in verschillende realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de lerende helpt om te communiceren in het Duits.

Populariteit

De CLT werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, gedeeltelijk doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet zo succesvol waren gebleken. Door de verdere eenwording van Europa was er een grotere behoefte om een taal te leren op een direct toepasbare manier.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

CLT (communicatief taalonderwijs) heeft veel voordelen. Lerenden ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; deze methode van leren is functioneel en studentgericht. Door het gebruik van authentieke materiaal, leren de studenten de Duitse woorden die zij moeten weten. De methode is efficiënt. Deze methode werkt voor de studenten stimulerend omdat zij vlug succeservaringen hebben. Fouten mogen worden gemaakt; de taalvaardigheden wordt al doende geleerd en geperfectioneerd. Een keerzijde van deze communicatieve benadering is dat voor grammatica, woordenschat die niet meteen toepasbaar is en uitspraak minder aandacht wordt besteed. De voorbereiding en planning vragen veel tijd van de taaldocent en van de lerende vereist het een actieve deelname. Deze manier van leren is voor sommige lerenden afwijkend of lastig, afhankelijk van de achtergrond. De methode CLT traint de taalvaardigheden; hierbij gaat het vooral om de functie en in mindere mate om de vorm en CLT biedt als zodanig geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was het taalonderwijs vooral gericht op praktisch taalgebruik. Taaldocenten leerden de studenten om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens schrijver van leerboeken; Johann Valentin Meidinger, deed dit op een andere wijze. Meidinger ontwikkelde rond het jaar 1783 een methode waarin de grammatica van de taal in het middelpunt stond. Meidinger wordt als de grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (Grammar-Translation Method; GTM) beschouwd.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van de wetenschap, cultuur en religie was. Uiteraard was het onderwijs in het Latijn gericht op geschreven teksten van klassieke schrijvers en geheel gericht op de grammatica en het vertalen. Deze aanpak werd als wetenschappelijk en degelijk beschouwd. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse uit van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) waarbij de student inzicht ontwikkelt. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij deze methode. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten krijgen de nadruk. De trainer draagt de kennis Duits over, de studenten memoriseren.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw waren er ook tegengeluiden te horen. Desondanks heeft de grammatica-/vertaalmethode tot recente datum een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Deze grammatica-/vertaalmethode is een aardige mentale training aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren. Ook biedt de methode inzichten in de structuur van het Duits, vanwege de nadruk die gelegd wordt op de grammatica.
De methode kent echter meer keerzijden dan positieve kanten. De grootste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits behoorlijk achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studeren nauwelijks mondeling kan worden toegepast. Deze methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. Deze methode biedt niet de mogelijkheid tot een eigen creatief proces of tot differentiatie bij lerenden bij het werken in een groep. De lerende is slechts toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt de leermethode ‘onderdompeling’ (Engelse naam: language immersion) over de hele wereld toegepast, en dan met name op middelbare scholen waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) wordt gegeven in een vreemde taal. In Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de leermethode die toegepast wordt bij bijvoorbeeld onze collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ‘de nonnen van Vught’. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse les onderwezen aan welgestelde dames uit Vught en omgeving.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling behelst dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, vanaf het eerste moment omgeven is door de te leren taal. De instructies vinden in de doeltaal (Duits) plaats; in het begin langzaam en met veel herhaling, later op een meer natuurlijke manier. De studenten worden ook uitgedaagd vanaf het begin om in het Duits te spreken. Bij onderdompeling gewerkt met simulaties en rollenspellen. De leeromgeving op scholen die met onderdompeling werken, wordt vaak ingericht in de stijl van het Duits om een situatie te creëren alsof studenten in Duitsland zijn. De lerenden oefenen het Duits spreken één-op-één of in kleine groepen. Daadwerkelijk naar Duitsland reizen en daar in een gastgezin verblijven, is een andere wijze om een taal te leren door middel van onderdompeling.

Populariteit

Onderdompeling wordt als een zeer goede methode om vreemde talen te leren gezien. Met name de mondelinge taalbeheersing Duits kan uitstekend worden ontwikkeld op deze wijze.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, doordat de methode zo intensief is. Omdat de lerende wordt erdoor omgeven, is het een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet echt in het Duits gaan communiceren. Feitelijk is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. Door in een groep samen te oefenen, wordt de sociale interactie versterkt. Studenten ervaren dit als motiverend.
Een nadeel is dat de bereikte resultaten niet altijd vastgehouden wordt. Als iemand in een korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer tot de orde van de dag overgaat, is de kans groot dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt. Een andere keerzijde kan zijn dat een dergelijke training Duits nogal intensief is. Niet alle studenten hebben genoeg conditie om deze leermethode vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia is op de kracht van de suggestie gebaseerd. Positieve suggestie is volgens Georgi Lozanov een voorwaarde om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Daarvoor is het van essentieel belang dat er tussen de taaltrainer (Duits) en de studenten een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen is. Hiervoor dienen de studenten ontspannen te zijn en zich veilig te voelen. Een leslokaal met een rijopstelling was ongeschikt om dit te kunnen bewerkstelligen. De lerende zat in een comfortabele stoel tijdens de lessen die in een halve cirkel geplaatst werden en er werd ook altijd muziek in de les gedraaid. De methode zoals Lozanov die beoogde, bestond uit het voorlezen van verschillende teksten, op de achtergrond werd klassieke muziek gedraaid of waren natuurgeluiden te horen. Er bestonden lijsten met woorden bij de teksten en opmerkingen met betrekking tot de grammatica van de te leren taal (het Duits). Er werd met gebaren en veel expressie in stem voorgelezen. Lerenden werden zo verleid om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren, konden gemakkelijk begrepen en opgenomen worden. Tijdens de lessen werd veel aandacht geschonken voor de cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland). Er werd met rollenspellen gewerkt en in de les werden ook (Duitse) streekgerechten gemaakt en geproefd.

Populariteit

De leermethode van Lozanov was omstreden en is niet erg bekend meer. Een aantal elementen wordt nog steeds gebruikt, bijvoorbeeld het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten in de doeltaal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia creëert een veilige en ontspannen sfeer in de les, waardoor de student geen last zal hebben van faalangst of frustratie. Voor nieuwkomers kan deze sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt aan betere leerprestaties bij. Een bijkomend voordeel van de methode is dat de lerende gestimuleerd wordt om zich in te leven in de situaties en actief mee te doen, wat voor een aantal mensen een nieuwe ervaring is. Tegelijk is dit voor bepaalde studenten een nadeel, omdat niet iedereen hiertoe in staat is. Ook kan muziek bij sommigen eerder afleiden en zelfs verstorend zijn in plaats van een ontspannende of stimulerende werking hebben. Een andere zwakke kant is dat de relatie docent-lerende niet gelijkwaardig is; alle input komt van de Duitse docent en de lerenden zijn steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles A. Curran ontwikkelde in 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning genoemd.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning (CLL) is een methode om een taal te verwerven waarbij de studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van een vreemde taal zij willen leren. Deze methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de docent fungeert als een counselor die de zinnen van de lerende omschrijft. De studenten starten het gesprek. Zij spreken in hun moedertaal als zij de doeltaal (Duits) nog niet genoeg machtig zijn. De taaldocent (Duits) vertaalt en legt uit en hierna herhalen de lerenden de uitspraken van de docent zo nauwkeurig mogelijk. Dit gesprek in het Duits wordt opgenomen om opnieuw te kunnen beluisteren.
Community Language Learning stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de wisselwerking tussen de studenten onderling als middel om te leren. Het zijn de studenten zelf die de lesstof bepalen middels zinvolle gesprekken. Er is geen lesboek Duits dat gebruikt wordt.

Populariteit

Het slagen van CLL hangt grotendeels af van de kunde van de docent-counselor. Bij deze methode dient de trainer zowel sociaal-cultureel kundig als taalkundig te zijn. De trainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de studenten uitstekend te beheersen om de taaluitingen van de studenten te kunnen vertalen. Deze methode kan goed functioneren indien deze op de juiste wijze wordt gebruikt. Voor grote klassen is CLL niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt de lerenden een hoge mate van autonomie. De lerenden vinden het analyseren van hun eigen gesprekken vaak zinvol. De leergroep wordt vaak heel hecht, niet alleen tijdens de les Duits, maar eveneens daarbuiten. Met CLL worden lerenden zich zo veel bewuster van de groepsgenoten, de sterke en minder sterke punten en leren om als team samen te werken. Door het bespreken van hun foutjes en het evalueren van de les Duits leren studenten vaak veel. Deze correcties blijven vaak in het geheugen gegrift en worden zo onderdeel van het actieve vocabulaire van studenten.
Het kan een nadeel zijn dat de trainer niet sturend is, terwijl sommige lerenden deze sturing wel nodig hebben. Er wordt geen leerboek gebruikt en er worden ook geen toetsen Duits afgenomen. Het succes van de les is daardoor moeilijk meetbaar. Sommige lerenden worden belemmerd in hun Duits spreken als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (In het Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om vreemde talen te leren ontwikkeld door Michael Lewis in de vroege jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering is gebaseerd op het idee dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van zogenaamde ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Lerenden verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits is in deze benadering belangrijker dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen die vaak voorkomen in dialoog gericht. Voor interactie is aandacht maar ook voor exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden van de studenten (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er bestaat veel mogelijkheid voor studenten om zelfstandig de Duitse taal te ontdekken.
Het is de rol van de trainer Duits om voor genoeg input te zorgen en het faciliteren van het leerproces van de lerenden.

Populariteit

In de laatste dertig jaar zijn door de invloed van de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis lesboeken duidelijk anders geworden. Er wordt veel meer aandacht aan de woordenschat van de te leren taal geschonken die in zogenaamde chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. De drastische verandering in de manier waarop een vreemde taal wordt onderwezen, waar Michael Lewis streefde, heeft echter niet plaatsgevonden.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

De studenten leren om op een heel natuurlijke wijze het Duits te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal. Zo ontstaat souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer anders is dan de aangeleerde taalsituaties, is het nadeel van deze methode. Met het zelf leren herkennen van de patronen van het Duits hebben sommige lerenden moeite en zij hebben meer aan een trainer Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is door de Franse leraar François Gouin in het jaar 1880 ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

Een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis vereisen van grammatica, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnen op basis van een actie, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, wetenschap en beroep, ontwikkeld vanuit het verschil tussen objectief, subjectief en figuurlijk taalgebruik. De seriemethode van François Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. De studenten gaan vanzelf snel in de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits) denken omdat een soort eentalige manier van taalverwerving is, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’.

Populariteit

De seriemethode van Gouin was zijn tijd ver vooruit. Ondanks de ongewone aanpak, was de seriemethode van Gouin gedurende een bepaalde periode een succes. Deze methode van Gouin werd echter door Maximilian Berlitz’ Directe Methode overschaduwd.

Voor- en nadelen van de Series Method

François Gouin’s Seriemethode ontwikkelt sterk de mondelinge vaardigheden Duits en zorgt voor een harmonieuze, natuurlijke en gelijkwaardige sfeer.
De leermethode creëert levendig taalonderwijs. Doordat het gebruikmaakt van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit type taalonderwijs Duits enthousiasme op van de lerenden. Een nieuwe taal leren werd tastbaar; dit was iets dat volledig nieuw was. Duitslerenden worden nieuwsgierig, dit werkt goed om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, de druk om te presteren te verminderen en het zelfvertrouwen te verbeteren. De communicatieve vaardigheid Duits van de lerende wordt sterk gestimuleerd met de methode.
Het nadeel van de leermethode is dat taal die wat abstracter of subjectiever is, wat moeilijk in één concrete ervaring is te vangen met beweging en expressie. Een ander nadeel is de bewerkelijkheid voor de trainer, die tenslotte een hele reeks aan series voor moet bereiden. Als derde punt is de Gouin-seriemethode vooral gericht op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog meestal draait om examens voor het toetsen van de lees- en schrijfvaardigheid.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engelse naam: Task-Based Language Teaching) is in de jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Graham Crookes en Michael H. Long.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen het Communicatief Taalonderwijs/een Communicatieve Benadering. De denkwijze erachter is dat het verwerven van de taal (zoals de Duitse taal) geen doel op zich is, maar een middel om specifieke taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) nodig is. Om deze taken goed uit te voeren, is het nodig dat zij over woordenschat en regels van het Duits beschikken. De taken zijn alledaagse taken, zoals een e-mail schrijven, een boodschap doen, een drankje bestellen, met de klantenservice bellen of de krant lezen. De taak wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de studenten zich eerst op de taak voorbereiden, de opdracht vervolgens uitvoeren en tot slot op de taak terugblikken. Om de taken uit te voeren, dienen studenten samen te werken. De taken moeten iets boven het niveau van de student Duits liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Het taakgericht onderwijs heeft aan populariteit gewonnen vanaf het begin van de jaren 90 en zeker in het taalonderwijs. Taakgericht taalonderwijs de meest praktisch bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheden van lerenden (met name lerenden in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs te verhogen.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende manier van werken, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun vaardigheden (Duits) te gaan gebruiken. Het is een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak, mits de opdracht goed bij de lerenden aansluit. De lerende komt op een dagelijkse, natuurlijke wijze in contact met het Duits en leert op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Bovendien leren studenten om samen te werken met andere studenten Duits. Lerenden ervaren taakgericht onderwijs als prettig en motiverend.
Dat de communicatie het belangrijkst is en niet zozeer de correcte vorm van het Duits, waardoor de lerenden die niet zozeer precies leren, kan als keerzijde van de methode genoemd worden.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van Engels taalonderwijs bedacht Dogme Language Teaching/Dogme ELT (de ‘Dogmabenadering’) in 2000.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT) was ‘Dogme 95’; de stroming van een groep van filmmakers uit Denemarken onder wie Deense filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995. De deelnemers houden zich aan tien strikte regels (dogma’s) voor het filmmaken die samen ‘de eed van zuiverheid’ vormen. Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare wijze. De aanhangers van de Dogme benadering zoeken naar een methode van communicatief taalonderwijs die niet door voorgedrukt materiaal is belast. Het doeleinde van de Dogme-methode is het aangaan van echte inhoudelijke gesprekken over praktische onderwerpen. Hierbij draait het om communicatie als drijvende kracht van de vreemde taal leren. De Dogme-benadering is daarom een communicatieve benadering van het onderwijs, die taalonderwijs zonder lesboeken wil bieden of ander lesmateriaal en zich in plaats daarvan richt op communicatie tussen taaltrainer en studenten. Net als de Dogme-beweging in de film, kent het Dogme-taalonderwijs tien uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Thornbury dat de overeenkomsten met het taakgericht leren van een taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een pluspunt voor taaldocenten Duits is dat hij of zij zich zo goed als geen hoeft voor te bereiden. Het kan erg motiverend zijn dat de lerenden verantwoordelijk zijn voor hun eigen leerproces. Voorspelbaar zijn de taallessen Duits zo nooit. Dit garandeert spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Vrijwel elk item kan tijdens een les volgens de Dogme-methode worden besproken. Dit zorgt dat de lerenden alert en betrokken blijven.
Daartegenover staat dat lerenden zich iets minder op hun gemak kunnen voelen als ze zo weinig bij de hand genomen worden door de taaldocent. Ook is niet elke taaldocent Duitsin voldoende mate flexibel voor dit type van onderwijs. Nog een minpunt kan zijn dat studenten zich vaak dienen voor te bereiden op een specifiek examen Duits en het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof in de taalles wordt behandeld.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld door Language consultants Angela en Greg Thomson in 2007.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-methode geldt als een alternatieve kijk om een nieuwe taal (zoals het Duits) te verwerven. Dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn, is de primaire aanname van de GPA. Bij GPA gaat het om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom hanteert GPA de termen ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraren of docenten’. De GPA heeft overeenkomsten met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering kent zes fasen van activiteiten. De lerende met een verzorger uit Duitsland voeren deze activiteiten uit. Begrip is belangrijker dan productie. De focus ligt op de Duitse woordenschat en de cultuur. Fase 1 van de methode is de hier-en-nu-fase. Deze duurt ruwweg 100 uur. In deze fase 1 focust de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase duurt ongeveer 150 uur en nu beginnen de deelnemers ook Duits te produceren. In fase 3 van de leermethode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die tussen culturen worden gedeeld alsook verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemers en de verzorgers beginnen nu diepere gesprekken over het leven in de Duitse cultuur te voeren. In fase 5 beginnen de deelnemers zich op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits te richten door middel van televisie, films, nieuws en literatuur. Ook het Duits dat is vereist voor het werk wordt geleerd. Fase 6 van de leermethode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Hier gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits om.

Populariteit

De methode van Thomson is nog vrij nieuw en er is nog weinig bekend over het succes van deze methode. Deelnemende studenten zijn vrij enthousiast over de methode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een duidelijk inzicht op het proces van de taalverwerving Duits geboden. De zes fasen van GPA bieden een duidelijk tijdspad en realistische doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis verworven van het Duits, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een nadeel van deze leermethode is dat voor elke deelnemer of tenminste elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ moet worden gezocht die bereid is veel tijd te investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht in de vroege jaren 2000 door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek van Shadowing is eenvoudig: de lerenden luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen dan wat zij horen. Bij de methode is het niet van belang om de Duitse tekst ook te begrijpen; in de eerste plaats gaat het om de klanken. Luisteren en herhalen oefent men net zo veel totdat het gemakkelijk gaat en de lerende simultaan met de audio-opname Duits kan spreken. De lerende zal na enige tijd een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij gezegd heeft. Veel lesboeken zijn voor deze techniek geschikt, zolang de boeken dialogen bevatten of delen met samenhangende teksten. De Duitse audio-opname dient idealiter wat boven het niveau van de lerende te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. De aanbeveling van Alexander Argüelles is om te gaan lopen tijdens het spreken, het liefst in de buitenlucht, en niet te gaan zitten, omdat beweging de opname van de te leren taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterkt. Dat de studenten minder snel worden afgeleid als zij bewegen, zodat het werken aan het Duits veel effectiever gaat, is een bijkomende grond.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale driloefeningen gebruikt in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Ook het simultaan spreken is anders aan Shadowing.

Populariteit

In de afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar de techniek van Shadowing waaruit blijkt dat de leermethodiek naast de uitspraak ook de luistervaardigheid sterk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt ook vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat de methodiek in een groep van studenten kan worden gebruikt, waarbij iedere deelnemer individueel actief leert. Het rendement van de Shadowing-methode is hoog.

De Shadowing-techniek heeft als nadeel is dat de lerenden het wellicht een beetje saai vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De keuze van de teksten is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die uitgaat van het idee dat mensen leren door middel van beweging en handelingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun jonge kinderen voortdurend opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste instantie is het de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheid Duits vormt de basis, daarna komt de spreekvaardigheid.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De trainer geeft taken op een vriendelijke en begrijpelijke manier, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de lerenden doen deze taken na. In het begin wordt van de studenten nog niet verwacht dat zij Duits praten; de studenten geven in een later stadium de taken. Opdrachten die bekend zijn worden verder uitgebreid of deels veranderd.
Door het combineren van beweging en spraak, appelleert de methode van TPR^® aan beide hersenhelften. Daardoor kost het minder moeite om dingen te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

De methode van TPR^® wordt met name binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engelse les op de basisschool. Maar middelbare scholieren of volwassenen werken ook met veel plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input in ‘chunks’ krijgen aangeboden (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de doeltaal. De methode zorgt voor een snelle succeservaring, wat het plezier in het leren van het Duits bevordert. Het zorgt een stressvrij leerproces. In principe is de methode van TPR^® voor elke doelgroep geschikt, ongeacht welke achtergrond en leeftijd en kan de leermethode ook worden ingezet in grotere klassen. Het geleerde Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen.
Het feit dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is, is de keerzijde van TPR^®. Dit is de reden dat de leermethodiek tot op een zeker niveau werkt en aanvullend een andere leermethodiek nodig is. De methode is ook niet erg creatief. De student leert niet zijn of haar ideeën, meningen en gevoelens in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren tachtig van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De Directe Methode is ontwikkeld als antwoord op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er sprake van een Reformbeweging rond het jaar 1900 met nieuwe visies over leren dat inductief en zelfontdekkend zou moeten zijn. Overigens had deze Reformbeweging niet alleen betrekking op het leren van een taal, maar ook op natuurgeneeskunde, voeding, kleding en naturisme. Men streefde, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, rond 1900 naar natuurlijke manieren van leven en bevrijding van keurslijven. Er kwam op het gebied van het taalonderwijs veel aandacht voor de ‘levende’, gesproken taal. Hierbij werd de grammatica meer inductief onderwezen, met behulp van voorbeeldzinnen. Hieruit dienden lerenden de taalregels af te leiden. Er kwamen meer mondelinge oefeningen en met meer aandacht voor de uitspraak van de taal (zoals het Duits). Het werd aangemoedigd om de studenten veel in het Duits te laten praten. Dat de taallessen in het Duits gegeven werden, was ook nieuw. In de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van de (Duitse) woordenschat werd gedaan door middel van plaatjes en voorbeelden. Studenten boden abstracte vocabulaire aan om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Deze vernieuwingsgolf van het begin van de twintigste eeuw ebde weg, mede door invloed van de oorlogen en crises, om in de jaren zestig weer in een andere vorm terug te keren.
Met (een moderne versie van) de Directe Methode wordt nog steeds gewerkt door taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat de Directe Methode een vrij natuurlijke manier van leren is, is het grote voordeel. Bij de methode wordt veel aandacht besteed aan spreken en luisteren, waardoor studenten zelfvertrouwen en vloeiendheid kunnen krijgen. Keerzijden kent de Direct Methode echter ook. Voor de schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze methode vrijwel geen aandacht en voor lezen relatief minder. De Directe Methode biedt voor de meer gevorderde lerende Duits niet genoeg uitdagingen. Doordat de Directe Methode is gebaseerd op een dynamische inzet vanuit de studenten is de leermethode ook niet erg bruikbaar voor minder snel lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in herdruk in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat uit van hetzelfde principe als waar de ‘natuurlijke aanpak’ (Natural Approach) voor staat: de beste manier om een taal te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een taal (zoals Duits) leren dient gemakkelijk en veilig te zijn. Manesca wil daarom niet met abstracte lijstjes en regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de eerst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is op het werken met een groep studenten en een docent Duits gebaseerd, die maar één Duits woord tegelijk introduceert. Er hoort een bepaalde beweging bij ieder woord. De studenten herhalen daarna één voor één het Duitse woord en deze beweging. De herhaling helpt de lerenden hhet Duitse woord te onthouden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Stap voor stap worden de woorden zinnen en weer variaties op deze Duitse zinnen. In een latere fase wordt met leesteksten de Duitse spelling aangeboden.
De methode van Jean Manesca is al een aantal jaren later overgenomen en aangepast door grammaticaschrijver en taaldocent de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en staat dan ook wel als de Ollendorff-methode bekend.

Populariteit

Manesca is twee jaar na publicatie van zijn leermethode overleden. Zijn werk is overgenomen en verder ontwikkeld door anderen, onder andere door Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Manesca zijn actueel en worden nog altijd gebruikt in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en de geleerde stof gemakkelijker en langer door de lerenden wordt onthouden, is de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Het vele herhalen draagt daar eveneens aan bij. Het feit dat dit wat saai wordt om dezelfde Duitse woordjes en zinnen te blijven herhalen, kan een keerzijde zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een manier om een taal te leren (bijvoorbeeld Duits) die stilte gebruikt als instructiemiddel. De autonomie van de lerenden en hun actieve deelname is het uitgangspunt van de methode van Gattegno.
De taaltrainer Duits gebruikt een combinatie van gebaren en stilte om de aandacht van de lerende te trekken, reacties los te krijgen en de lerende aan te moedigen om foutjes te corrigeren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) besteed.
Gattegno, die wiskundige was, vond het belangrijk om les te geven door middel van een methode die efficiënt was voor de voorraad energie van de studenten. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder dan wanneer studenten proberen iets uit het hoofd te leren. Hij betoogde dat docenten niet zozeer naar het overbrengen van kennis zouden moeten streven, maar het bewustzijn dienen aan te spreken, want alleen het bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te leren.
The Silent Way gebruikt onder andere blokjes met verschillende kleuren (zogenaamde cuisenaire-staven), die kunnen worden gebruikt voor allerlei dingen. De leermethode maakt ook gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor geluiden waarbij elke kleur voor een specifieke klank van het Duits staat, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Hoewel de Stille Methode in zijn originele vorm niet veel meer wordt gebruikt, zijn Gattegno’s ideeën wel van belang geweest, met name bij het aanleren van de uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat de methode van Caleb Gattegno niet-bedreigend is voor lerenden, die tenslotte als autonoom worden beschouwd, is het voordeel van de methode. In feite is de taaldocent Duits dienstbaar aan de lerende, niet omgekeerd. The Silent Way stimuleert het leren van het Duits op een natuurlijke wijze. Doorgaans wordt het geleerde goed verwerkt en onthouden door taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De lerende ‘mag’ foutjes maken, wat helpt bij het leren.
Dat sommige studenten intensievere begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat, kan een minpunt zijn. De studenten kunnen gefrustreerd raken door de afwezigheid van input van de taaltrainer Duits. Het werken met kleuren en grafieken heeft als limiterende factor dat ‘het nieuwe’ er gauw af is, waardoor het effect kan verdwijnen.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling, afgekort ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode van TPR Storytelling is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt uit de TPR-methode (Total Physical Response) voort.

Kenmerken van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een talenverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt van TPRS is natuurlijke taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals een kind zijn of haar moedertaal leert. Om dit te bereiken, worden studenten blootgesteld aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input. De taaldocent Duits vertelt een verhaal aan de lerenden, waarin nieuw te leren Duitse woorden meerdere keren voorkomen. Deze verhalen zijn interessant of humoristisch en niet te lang. Doordat de verhalen van de docent gemakkelijk te begrijpen zijn, zijn lerenden ontspannen. Op deze manier worden Duitse woorden en structuren vrijwel ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende. De taaldocent wijst de student op grammaticale verschijnselen van het Duits, zonder dat studenten regels uit het hoofd hoeven te leren.
Na enige tijd zal de lerende ‘automatisch’ Duits beginnen te spreken en de Duitse grammaticale structuren imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een alternatief is om samen met een groep lerenden een verhaal op te bouwen. De trainer Duits schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op een bord of flipchart, met de Duitse vertalingen erbij en vervolgens hiervan een verhaal te maken samen met de studenten. Tot slot wordt het verhaal door de studenten naverteld. Lezen in het Duits is een belangrijk deel van TPR Storytelling, doordat dit voor input zorgt. In een latere fase volgt schrijven in het Duits.

Populariteit

Er is veel onderzoeken gedaan dat uitwijst dat TPRS een succesvolle manier is om een vreemde taal te leren. Er zijn wel randvoorwaarden nodig: de setting dient geschikt te zijn en de docent dient goed getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPR Storytelling is taalverwerving op een laagdrempelige manier en de taalkennis wordt goed onthouden. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; TPR Storytelling is een breinvriendelijke leermethode. TPRS is prettig voor de lerende en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Voor de studenten werkt TPR Storytelling zeer motiverend om zelf verhalen te verzinnen.
Dat TPR Storytelling veel voorbereiding van de taaldocent vraagt, is een keerzijde.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is vernoemd naar de zogenaamde de Steen van Rosetta, een steen die is gevonden in Egypte met een tweetalige tekst, waarmee uiteindelijk de hiërogliefen konden worden ontcijferd. Rosetta Stone is ook de naam van het softwarebedrijf dat deze taalcursussen op de markt brengt. De eerste versie van deze leermethode is uitgebracht in 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een wijze om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren achter een computer. De taalcursussen zijn in meer dan dertig verschillende talen beschikbaar en de taalcursussen zijn vanuit elk van deze talen te volgen.
De Rosetta Stone-methode is een zogenaamde communicatieve methode, die de manier imiteert waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dat wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te zeggen. De Rosetta Stone-methode gebruikt hiervoor stemmen van moedertaalsprekers (native speakers Duits) en foto’s om de betekenis over te brengen van nieuwe (Duitse) woorden. Er wordt gebruikgemaakt van een spraakherkenningsprogramma dat de Duitse uitspraak registreert en daar een schematische weergave van maakt. Zo kunnen lerenden hun uitspraak met die van een native speaker (moedertaalspreker Duits) vergelijken. Door de voorbeeldstem wat langzamer te laten spreken en vervolgens veel na te zeggen, kan uitspraakverbetering bereikt worden.
Voor de schrijfvaardigheden Duits zijn er dictee-oefeningen. De software van de methode controleert de Duitse grammatica en de spelling en geeft eventuele fouten aan, waarbij optie is om de fouten te corrigeren.
Het programma van Rosetta Stone biedt ook leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veelvuldig gebruikt en zeker niet door de minsten. Onder andere de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken maken gebruik van Rosetta Stone. In Nederland wordt de methode van Rosetta Stone door een aantal ministeries en verschillende universiteiten en hogescholen toegepast, alsook door sommige internationale organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode van Rosetta Stone is zeer eenvoudig in het gebruik en kan op ieder moment door de lerende gebruikt worden. De studenten bepalen zelf welke onderdelen meer of wellicht minder aandacht kunnen gebruiken. Veel lerenden ervaren het als prettig om met de Rosetta Stone-methode te werken. Bij een gebrek aan taaldocenten kan de Rosetta Stone-methode een oplossing bieden voor onderwijsinstellingen. Het feit dat geen docent is om de studenten te motiveren of iets extra’s te bieden, is een minpunt van de methode van Rosetta Stone.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn ontwikkeld door Dr. Paul Pimsleur; een Amerikaans taalkundige. De eerste Pimsleur taalcursus was een cursus Grieks, die hij in het jaar 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De cursus van Pimsleur bestaat uit zinnen/dialoog die door lerenden worden nagesproken en herhaald. De Duitse zinnetjes zijn ingesproken door native speakers (moedertaalsprekers). De cursussen zijn gebaseerd op herhaling, anticiperen, woordenschat en wederom herhaling. De les van de cursus omvat een audio-opname van 30 minuten die nieuwe vocabulaire en structuren bevat. De grammaticale structuur van het Duits wordt niet apart uitgelegd maar via uitbreiding van, en variaties op, de aangeboden zinnen.
Dr. Pimsleur heeft onderzoek gedaan naar het meest optimale interval waarin geleerde informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. In de Pimsleur cursussen is dit (gemiddelde) interval geïntegreerd.

Populariteit

Onder andere Amerikanen volgen de taalcursussen van Pimsleur en de ervaringen met Pimsleur variëren. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Omdat de insprekers allemaal moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Duits spreken, werkt de Pimsleur-methode heel goed om de uitspraak te verbeteren.
Dat er niets uitgelegd wordt, is het minpunt van de methode. De gebruikers leren geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moeten het met duizenden voorbeeldzinnen doen die uit het hoofd worden geleerd.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet verwonderlijk, door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn leermethode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, met beroemdheden als Barbra Streisand, Diana Ross, Mel Gibson, Emma Thompson, Bob Dylan en Pierce Brosnan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij vrij is van stress, was het principe van Michel Thomas. Michel Thomas begon met de studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De taalcursussen van Michel Thomas zijn audiolessen (Duits) die zijn ingesproken door twee acteurs; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtueel klaslokaal, waarin de student als de derde student fungeert. De student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de acteurs een vraag gesteld wordt, is het de bedoeling dat de lerenden op pauze drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er wordt geen huiswerk gegeven en er hoeft niet uit-het-hoofd te worden geleerd. Bij de methode wordt de les in kleine stapjes opgebouwd en Duitse lesstof die nieuw is, wordt afgewisseld met Duitse lesstof die al bekend is. De uitleg wordt steeds in de Engelse taal gegeven. Er wordt bijvoorbeeld op eventuele verbanden gewezen tussen de talen. Grammaticale uitleg wordt eveneens gegeven. Eerst wordt makkelijke lesstof aangeleerd, moeilijkere lesstof volgt pas nadat de lerende het voorgaande heeft begrepen en verworven. Naast Duitse woorden en zinnen worden ook bouwstenen geleerd waarmee de lerenden zelf zinnen kunnen maken. Ook maakt de leermethodiek gebruik van flashcards zodat gebruikers zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel lerenden ze zijn tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits en vinden de methode van Michel Thomas prettig werken. Gebruikers die al wat verder zijn met de taal, vinden de cursussen wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursus is zeer toegankelijk en traint de uitspraak en de luistervaardigheid Duits op efficiënte wijze. Het feit dat deze taalcursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet, is een keerzijde van de methode. Ook is er geen echte interactie, omdat de Michel Thomas-methode een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door polyglot en schrijver en Alphonse Chérel. Het bedrijf maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Dit begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in een andere groep’. Dit was wel een hooggegrepen uitgangspunt is voor taalcursussen (zoals Duits). De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een leerboek Duits en audio-CD’s alsook een USB-stick. De cursist werkt idealiter ongeveer twintig minuten per dag.
De lessen bestaan uit verschillende Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling wordt hiernaast weergegeven, met grammaticale toelichting. Om de uitspraak Duits te oefenen, maakt Assimil gebruik van zinnen die door moedertaal (native) speakers zijn ingesproken en die de lerenden herhalen. De opbouw is van receptief naar productief: in de eerste les wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruikers; dit komt pas na ongeveer 50 taallessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn gewaardeerd. Ze zijn relatief betaalbaar en er is een groot aanbod aan talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de methode van Assimil is dat de cursist Duits op zijn of haar eigen tempo kan leren op het moment dat dit het beste past. Het nadeel hierbij is, geldt wat voor alle computertaalcursussen, dat de student is overgeleverd aan zichzelf. Er is geen trainer Duits om de cursist te begeleiden of te motiveren.