Cursus Duits Alkmaar

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw in Engeland en in Amerika ontwikkeld, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, was het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten te voorzien van elementaire verbale communicatieve vaardigheden. Hierdoor werd deze audiolinguale methode ook wel bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan als een reactie op de grammatica-vertaalmethode gezien worden. Een nieuw verschijnsel was dat de taalles geheel in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) plaatsvond. Spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en (Duitse) grammaticale structuren worden door middel van mondelinge structuuroefeningen geleerd. Het doel is foutloos Duits leren verstaan en spreken; het begint met een Duitssprekende na kunnen spreken. Het middel hiervoor is herhaling; er wordt gewerkt met drills om Duitse zinnen en structuren goed te leren beheersen, om te zorgen dat reacties spontaan en als het ware automatisch worden. De trainer Duits kan zo bijvoorbeeld een zin 10 keer herhalen en dan een nieuw Duits woord of meerdere nieuwe Duitse woorden toevoegen. Er wordt veel gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waarbij studenten Duits een koptelefoon dragen en naar deze zinnen luisteren en deze naspreken. Het geschreven Duits wordt pas behandeld wanneer het mondelinge Duits inmiddels vertrouwd is geworden. Er wordt wel gebruikgemaakt van afbeeldingen om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

De audiolinguale methode werd in Nederland pas geïntroduceerd rond 1970 bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al gauw grote bezwaren tegen de saaie drills. De techniek haperde wel eens, waardoor de talenpractica al vrij snel in onbruik raakten. In plaats van de talenpractica werden de mondelinge structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode haar sporen na. Het was nu alom geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet om het uit het hoofd leren van de (Duitse) grammatica gaat, maar om het gebruik van de grammatica. De luistervaardigheid (Duits), waar de meeste docenten vóór 1970 geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Duits. Vanaf het begin wordt de correcte uitspraak Duits aangeleerd. Deze audiolinguale methode is docentgestuurd waardoor deze een snelle en efficiënte kennisoverdracht kan bieden. Ook voor grotere groepen is de methode geschikt.
De docentgestuurde kant heeft tegelijk een keerzijde; er wordt geen eigen inbreng van de studenten verlangd, waardoor het gevaar van enige passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer ligt. Een ander bezwaar is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een methode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) zodanig te leren dat deze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de lerende. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die na verloop van tijd herhaald worden. De opgeschreven Duitse woorden en zinnen worden door de studenten hardop gelezen. Al deze woorden en/of zinnen of zinnen uit het hoofd te leren, is niet de bedoeling, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door blootstelling. De woordenlijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die zijn geleerd, worden van de woordenlijst gehaald. Die Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method stellen dat deze woorden of zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de student terechtkomen, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt betwijfeld. In het algemeen wordt (taal)kennis onthouden wanneer deze kennis relevant en van betekenis is. Voor Duitse woorden en zinnen die van betekenis en relevant zijn voor de student, kan de methode werken.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor mensen die baat hebben bij bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteuntje zou deze GoldList Method goed kunnen functioneren. Met de hand schrijven functioneert beter dan typen of, zelfs redelijk zinloos: een fotootje maken, omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt. Het ontbreken van context is een nadeel van deze methode. Taal is veel meer dan een serie losse woorden en/of zinnen. De methode is bovendien bijzonder tijdrovend; er moeten steeds met de hand geschreven woordenlijsten worden aangemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door de Amerikanen Tracy Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits). De leermethode probeert het Duits aan te leren op de wijze waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken. Op deze wijze leert de student onbewust ook de taalregels van het Duits. Alleen het Duits met een aantal visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Een leeromgeving zonder stress voor de studenten is het streven. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt blootgesteld aan de lerenden. De taalproductie Duits mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De methode legt de nadruk op communicatie en minder op expliciete Duits grammatica en de correctie van vormfouten.
De methode heeft het meeste rendement als de studenten in het Duits worden ondergedompeld. Om te zorgen dat de student van de ervaringen kan genieten, moeten de activiteiten die in het Duits worden aangeboden, stimulerend zijn.
De Natural Method leermethode lijkt veel op de Directe Methode. De leermethoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het onderscheid is dat bij de Directe Methode meer nadruk wordt gelegd op de praktijk en bij de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Dat onderdompeling een zeer effectieve leermethode kan zijn, is veelvuldig aangetoond. De Natural Approach is een populaire wijze van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig is om te begrijpen voor lerenden. Er kleven eveneens nadelen aan de natuurlijke aanpak. De methode is voornamelijk gericht op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits. De lerenden zouden inderdaad leren te communiceren in het Duits, maar blijven steken in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Het wordt prettig gevonden om op een natuurlijke manier de Duitse taal te leren. Studenten krijgen de mogelijkheid voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Omdat er niet ‘uit het hoofd geleerd hoeft te worden’, blijft het geleerde Duits langer onthouden.
Het nadeel kan zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, omdat er vrijwel geen druk op de taalproductie ligt. De methode bereidt lerenden ook niet per se voor op een specifiek Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engels: Structural Approach; ‘SA’) is door Charles Fries, oprichter en directeur van de English Language Institute aan de Universiteit van Michigan en één van zijn studenten Robert Lado ontwikkeld in de jaren 50.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de lerende vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuren van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). De beheersing van deze structuren levert volgens de Structurele Aanpak meer op dan het verwerven van woordenschat van het Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van vaste Duitse woordcombinaties en groepen woorden in de juiste woordvolgorde is waar het bij de leermethode om draait. De vaste combinaties worden in betekenisvolle situaties met gebruik van dramatiseringen, visualisaties, handelingen en gezichtsuitdrukkingen aan de student gepresenteerd. Bij de methode worden de structuren die het vaakst gebruikt worden, het eerst geleerd. De mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hier in de eerste instantie bij gebruikt; hieruit volgen lezen en schrijven. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreekvaardigheid en schrijfvaardigheid), krijgt de grammatica een grote plaats. Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering) zijn andere benamingen voor de Structurele Aanpak.

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal gebruikt om Engelse les te geven in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Het voordeel van een structurele aanpak is dat de studenten het Duits op een nauwkeurige manier kunnen leren. Studenten krijgen inzicht in de Duitse grammatica leren in welke situaties bepaalde Duitse woorden en woordcombinaties wel of niet passend zijn. De methode van de Structural Approach gebruikt alledaagse taal. De Structural Approach heeft eveneens minpunten. De werkwijze is behoorlijk tijdrovend en zorgt niet meteen voor succeservaringen. De eigen input van studenten is beperkt; het is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engels: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van de ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van talen. De Amerikaanse taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs is gestoeld op de opvatting dat interactie het uiteindelijke doel is van het leren van talen (zoals Duits).
Met gebruik van CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de docent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit de werkomgeving of het dagelijks leven. Het Duits wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de taaldocent Duits draagt onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in allerlei soorten realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica leren studenten inductief, dit betekent aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT zijn docenten Duits echt trainers, die de studenten helpen te communiceren in het Duits.

Populariteit

Het communicatief taalonderwijs werd heel populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. Dit kwam mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol waren gebleken. In (een verdere eenwording van) Europa was er een grotere behoefte om talen te leren middels een methode die meteen toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs heeft veel sterke aspecten. Lerenden ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; de methode is functioneel en studentgericht. Doordat authentiek materiaal wordt gebruikt, leren studenten de Duitse woorden die zij moeten weten. De methode is efficiënt. Voor de lerende werkt het stimulerend omdat hij of zij gauw succes ervaart. Er mogen fouten worden gemaakt; de taalvaardigheid wordt al doende geleerd en verbeterd. Een nadeel van de communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en de uitspraak minder aandacht wordt geschonken. Het plannen en voorbereiden vraagt veel tijd van de trainer en vereist een actieve deelname van studenten. Voor een aantal studenten is deze manier van leren afwijkend of moeilijk, afhankelijk wat voor achtergrond zij hebben. Communicatief taalonderwijs (CLT) draait om het trainen van taalvaardigheden; hierbij gaat het om de functie en in mindere mate om de vorm en het biedt als zodanig geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

Het taalonderwijs was in de 18^de en de 19^de eeuw vooral gericht op praktisch taalgebruik. Er word geleerd om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en daarna vervolgens op te zeggen. Dit werd anders gedaan door docent Frans en Italiaans uit Duitsland en eveneens leerboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger. Rond 1783 ontwikkelde Meidinger een methode waarbij de grammatica van de taal in het middelpunt stond. Meidinger wordt als grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (Grammar-Translation Method, afgekort GTM) beschouwd.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gebaseerd, wat de taal van de religie, de cultuur en de wetenschap was. Dit onderwijs in het Latijn was natuurlijk gericht op geschreven teksten van de klassieke schrijvers en volledig gericht op de grammatica en het vertalen. Deze aanpak werd als degelijk en wetenschappelijk gezien. De Grammatica-vertaalmethode gaat van de analyse uit van taalstructuren en taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) waarbij de lerende zelf inzicht ontwikkelt. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. De nadruk ligt op literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits. De taaltrainers dragen kennis Duits over, de student memoriseert.

Populariteit

Al sinds halverwege de negentiende eeuw was ook tegengeluid te horen. Desondanks heeft de grammatica-/vertaalmethode tot recente datum een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan mensen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren, vormt de methode vormt een aardige mentale training. Deze methode biedt eveneens inzichten in de structuur van het Duits, omdat de nadruk wordt gelegd op de grammatica.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De belangrijkste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits bij de methode ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie zelden mondeling toegepast kan worden. De leermethode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal gaat om literair taalgebruik. De methode biedt niet de mogelijkheid tot differentiatie of een eigen creatief leerproces bij lerenden bij het werken in een groep. De lerende is slechts toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt over de hele wereld gebruikt sinds de jaren 70, hoofdzakelijk op middelbare scholen waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) in de vreemde taal wordt gegeven. Binnen Nederland is ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de methode die bij Taleninstituut Regina Coeli in de provincie Brabant, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd, wordt toegepast. De leermethode is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse les aan rijke dames uit Vught gaven.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling behelst dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, vanaf het begin omgeven wordt door de nieuwe taal. Alle instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); in het begin langzaam en met veel herhaling, later op een meer natuurlijke manier. De lerende wordt ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Duits te spreken. Er wordt met rollenspellen en simulaties gewerkt. Scholen die met onderdompeling werken, richten de omgeving vaak in de stijl van het Duits om een situatie te creëren alsof de studenten in Duitsland zijn. De studenten oefenen één-op-één of in kleine groepjes met Duits spreken. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is naar Duitsland te gaan en daar in een gastgezin te verblijven.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een zeer goede methode om een vreemde taal te leren gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan zeer goed worden ontwikkeld op deze manier.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat met deze methode snel resultaat wordt bereikt, omdat de methode zo intensief is. Omdat de student wordt erdoor omgeven, is het een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet wel gaan communiceren in het Duits. Feitelijk is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. Door samen te oefenen in een groep wordt de sociale interactie versterkt. De studenten ervaren dit als motiverend.
Een nadeel is dat de bereikte resultaten niet altijd wordt vastgehouden. Als studenten in een korte tijd Duits leren, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar daarna weer overgaan tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel wegzakt. Het feit dat een dergelijke training Duits erg intensief is, kan een ander minpunt zijn. Niet elke student heeft de conditie om deze wijze van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methodiek om taal te leren uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia is op het principe van de suggestie gebaseerd. Positieve suggestie is volgens Lozanov een voorwaarde om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te leren. Daarvoor is het van essentiële betekenis dat er een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen is tussen studenten en de taaltrainer (Duits). Hiervoor is de voorwaarde dat de student zich ontspannen en veilig voelt. Leslokalen met rijopstellingen waren ongeschikt om deze situatie te creëren. Lerenden namen tijdens de lessen plaats in comfortabele stoelen die waren geplaatst in een halve cirkel en er werd altijd muziek in de les afgespeeld. De methode zoals Lozanov die beoogde, bestond uit het voorlezen van teksten, op de achtergrond werd klassieke muziek gedraaid of waren natuurgeluiden te horen. Er bestonden opmerkingen over de (Duitse) grammatica en woordenlijsten bij deze teksten. Het voorlezen gebeurde met veel expressies in stem en gebaren. Lerenden werden op deze manier verleid om te luisteren en ze konden de nieuwe (Duitse) woorden gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor cultuur en kennis over het land van de vreemde taal (Duitsland) was veel aandacht tijdens de lessen. In de klas werden rollenspellen gespeeld en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en geproefd.

Populariteit

De methode van Lozanov was omstreden en de methode is in de vergetelheid geraakt. Een aantal elementen wordt nog steeds gebruikt, bijvoorbeeld het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten in de vreemde taal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

De leermethode van Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer, waardoor studenten geen hinder zullen krijgen van faalangst of frustratie. Voor een immigrant kan deze sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Dat de lerende wordt gestimuleerd om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is, is een ander voordeel van de methode. Tegelijk vormt dit voor sommige lerenden een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Muziek kan bij sommige mensen ook eerder afleiden en zelfs verstorend werken in plaats van ontspannend of stimulerend. Een ander zwak punt is dat de verhouding docent-student niet gelijkwaardig is; alle inbreng komt van de kant van de Duitse docent en de studenten zijn steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

In 1976 ontwikkelden de Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning of CLL genoemd.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

CLL (Community Language Learning) is een methode om een vreemde taal te leren waarbij de studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de vreemde taal zij willen leren. Deze methode is gebaseerd op de counseling-benadering waarbij de docent als counselor fungeert die de zinnen van lerenden omschrijft. Lerenden beginnen het gesprek. Zij spreken in de moedertaal als de studenten de taal (Duits) nog niet genoeg machtig zijn. De docent (Duits) legt uit en vertaalt. Hierna herhalen de lerenden de uitingen van de docent zo goed mogelijk. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om daarna opnieuw te beluisteren.
De CLL stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en de methode beschouwt de wisselwerking tussen de studenten als middel om het Duits te leren. Het zijn de studenten zelf die de lesstof bepalen met behulp van betekenisvolle gesprekken. Een leerboek Duits wordt niet gevolgd.

Populariteit

De mate van succes van de methode is grotendeels afhankelijk van de kunde van de docent-counselor. De taaldocent dient naast sociaal-cultureel kundig eveneens taalkundig onderlegd te zijn. Deze trainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden zeer goed te beheersen om de taaluitingen van de lerenden te kunnen vertalen. Deze methode kan goed functioneren indien deze correct toegepast wordt. Community Language Learning is niet geschikt voor grote groepen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt lerenden veel autonomie. Het analyseren van eigen gesprekken vinden de studenten vaak zinvol. Niet alleen tijdens de les Duits, maar ook daarbuiten wordt de leergroep vaak heel hecht. Met CLL worden studenten zich een stuk bewuster van anderen in hun groep, hun sterke en minder sterke punten en ze leren om in teamverband te werken. Door het bespreken door de fouten en het evalueren van de lessen Duits leren studenten veel. Dergelijke correcties blijven vaak in het geheugen gegrift en worden onderdeel van de actieve woordenschat van studenten.
Het kan een keerzijde zijn dat de docent niet sturend is, ondanks dat sommige lerenden deze sturing wel nodig hebben. Er wordt geen gebruikgemaakt van een lesboek en ook geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de lessen is daardoor lastig meetbaar. Sommige lerenden worden geremd in hun Duits spreken als zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse benaming: Lexical Approach; LA) is een methode om een taal te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in de vroege jaren negentig van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze benadering is gebaseerd op het idee dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van zogenaamde ‘lexicale eenheden’. Dit zijn brokjes taal die uit (Duitse) woorden, woordcombinaties alsook uitdrukkingen bestaan. Lerenden verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. De woordenschat Duits is bij deze benadering belangrijker dan de Duitse grammatica. De instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen gericht die vaak voorkomen in dialoog. Voor interactie is aandacht maar eveneens voor exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal door de student is veel mogelijkheid.
Het is de taak van de taaldocent Duits om te zorgen voor voldoende inbreng en het faciliteren van het leertraject van de student.

Populariteit

De lesboeken zijn duidelijk anders geworden in de afgelopen drie decennia onder invloed van (onder meer) de ideeën over taal van Michael Lewis. Er wordt veel meer aandacht aan de woordenschat geschonken die aangeboden wordt in zogenaamde chunks, in betekenisvolle brokjes. De radicale wending in de manier waarop taal wordt onderwezen, iets waarnaar Lewis streefde, bleef echter uit.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

De studenten leren op een natuurlijke wijze de Duitse taal te gebruiken door met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal te werken. Dit zorgt voor souplesse in het taalgebruik Duits.
Het minpunt van de methode is dat de werkelijkheid altijd weer afwijkend is van de aangeleerde taalsituaties. Sommige studenten hebben meer aan een trainer Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator omdat ze meer moeite hebben met het zelf leren herkennen van de taalpatronen.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is ontwikkeld door de Franse leraar François Gouin in het jaar 1880.

Kenmerken van de Series Method

Een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en niet veel kennis van grammatica vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Op basis van een actie, zoals het huis verlaten in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd, leren de studenten zinnetjes. Deze reeksen of series behandelden onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, wetenschap en beroep, vanuit het onderscheid tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal ontwikkeld. De seriemethode van François Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. De lerenden gaan vanzelf snel in de vreemde taal (bijvoorbeeld het Duits) denken doordat een soort eentalige manier van taalverwerving is, die niet van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ uitgaat maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’.

Populariteit

De seriemethode van Gouin was zijn tijd ver vooruit. Gouin’s leermethodiek was enige tijd een succes, ondanks de vrij afwijkende aanpak. Maximilian Berlitz’ Directe Methode overschaduwde de methode van Gouin echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Series method van Gouin ontwikkelt sterk de mondelinge vaardigheden Duits van de lerende en zorgt voor een sfeer die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
De leermethode biedt een levendige manier van lesgeven. Doordat de seriemethode gebruikmaakt van visueel leermateriaal, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit type onderwijs Duits enthousiasme op van de studenten. Een taal leren wordt tastbaar; dit was iets geheel nieuws. De studenten Duits worden nieuwsgierig, dit is een goede leermethode om om het leergeheugen te ontwikkelen, de druk om te presteren te verlagen en het zelfvertrouwen te verhogen. De methode stimuleert de communicatieve competenties Duits van de studenten sterk.
De leermethode heeft als nadeel dat taal die wat subjectiever of abstracter is, lastig met beweging en expressie in één duidelijke ervaring is te vangen. Een ander minpunt is de bewerkelijkheid voor de docent, die tenslotte een scala aan series dient voor te bereiden. Ten derde focust de Gouin-seriemethode vooral op mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog meestal draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheid toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Task-Based Language Teaching; TBLT) is ontwikkeld in de jaren tachtig van de vorige eeuw. De grondleggers zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael Hugh Long en Graham V. Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De gedachte achter de methode is dat de verwerving van de te leren taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een hulpmiddel om bepaalde taken uit te voeren. Studenten krijgen verschillende motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) nodig is. Voor het goed uitvoeren van deze taken, is het nodig dat zij over regels van het Duits en woordenschat van het Duits beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld een boodschap doen, een e-mail schrijven, een drankje bestellen, met een klantenservice bellen of een krant lezen. De opdracht wordt in drie fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de lerende zich eerst voorbereidt op de taak, vervolgens de taak uitvoert en tot slot op de taak terugblikt. Studenten moeten samenwerken om de taken uit te voeren. De taken moeten net boven het taalniveau Duits van de lerende liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Vanaf het begin van de jaren negentig is taakgericht onderwijs zeer populair geworden, zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid van lerenden (voornamelijk lerenden met een achterstand) te verhogen in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende werkvorm, waarbij studenten uitgedaagd worden om hun vaardigheid (Duits) toe te passen. Het is een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak, mits de taak goed bij de lerende aansluit. Studenten komen op een dagelijkse, natuurlijke wijze in contact met het Duits en leren op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren daarnaast om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door de studenten als prettig en motiverend ervaren .
Dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor de studenten die niet zeer precies leren, kan als nadeel gezien worden.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van taalonderwijs Engels bedacht Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd) in 2000.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

Dogme Language Teaching is geïnspireerd op ‘Dogme 95’; een stroming van een groep van filmmakers uit Denemarken onder wie filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995. De deelnemers confirmeren zich voor het filmmaken aan 10 strenge regels (dogma’s). Deze vormen samen ‘de eed van zuiverheid’. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van de Dogme benadering zoeken naar een vorm van communicatief taalonderwijs die niet belast is door voorgedrukt materiaal. Het houden van echte conversaties die over praktische onderwerpen gaan, is het oogmerk van de Dogme-benadering. Hierbij draait het om communicatie als inspirator van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). Daarom is deze leermethode een communicatieve aanpak voor het taalonderwijs. Deze methode wil onderwijs bieden zonder leerboeken of overig lesmateriaal en zich in plaats daarvan focust op het communiceren tussen de taaldocent en de lerenden. Het Dogme-taalonderwijs kent, net zoals de Dogme-beweging van de filmmakers, tien uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Thornbury dat de parallellen met het taakgericht leren van een vreemde taal (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er vrijwel geen voorbereiding is vereist, is een positieve bijkomstigheid voor docenten Duits. Dat lerenden de verantwoording dragen voor hun eigen leerproces, kan erg motiverend zijn. Zo zijn de lessen Duits niet voorspelbaar. Dit zorgt voor spontane communicatie en dat de verveling niet toeslaat. Bij een taalles volgens de Dogme-benadering is vrijwel elk item bespreekbaar. Dit zorgt dat lerenden betrokken en alert blijven.
Als ze zo weinig door de docent bij de hand worden genomen, kunnen lerenden zich daartegenover iets ongemakkelijk voelen. Voor deze manier van lesgeven zijn ook niet alle taaltrainers Duits flexibel genoeg. Dat de lerenden zich vaak op een bepaald examen Duits moeten voorbereiden, terwijl het niet zeker is dat de daarvoor benodigde stof wordt behandeld tijdens de taallessen, kan een ander minpunt vormen van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld door Language consultants Greg en Angela Thomson in het jaar 2007.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-benadering geldt als een alternatieve kijk op het verwerven van een vreemde taal (zoals het Duits). Dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn, is de primaire aanname van de GPA. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom hanteert GPA de term ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraren of docenten’. De Growing Participator Approach (GPA) vertoont overeenkomsten met, en is ook deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering kent zes fasen van activiteiten. De lerende met een verzorger uit Duitsland voeren deze activiteiten uit. Begrip gaat boven productie. Duitse woordenschat en cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 van de methode is de hier-en-nu-fase. Deze neemt ongeveer 100 uur in beslag. In deze fase 1 richten de ‘groeiende deelnemers’ zich op luisteren en non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt om en nabij 150 uur en de deelnemer begint nu ook Duits te produceren. In fase 3 van de methode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die worden gedeeld tussen culturen alsook verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de leermethode is de fase van het ‘diepe delen’. Nu beginnen de deelnemer en de verzorger diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits aan de hand van nieuws, televisie, films en literatuur. Het Duits dat voor het werk van de deelnemers is vereist, wordt ook geleerd. Fase 6 van de methode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hierbij gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits om.

Populariteit

De methode van Thomson is nog vrij nieuw en er is nog weinig bekend over het succes ervan. De deelnemers zijn er enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-benadering biedt een duidelijk inzicht op het proces van taalverwerving Duits. De zes fasen van GPA bieden een duidelijk tijdsschema en realistische doelstellingen. De lerende verwerft niet alleen taalkennis Duits, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een nadeel van deze leermethode is dat voor elke deelnemer of elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gezocht moet worden die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of kortweg Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen om de uitspraak en intonatie (Duits) te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek is eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt dan wat hij of zij hoort. Bij deze methode is het niet belangrijk om de Duitse tekst te begrijpen; het gaat in de eerste plaats om de klanken van de te leren taal. Luisteren en daarna herhalen wordt net zo vaak geoefend totdat het heel gemakkelijk gaat en de lerende simultaan Duits kan spreken met de opname. De student zal na enige tijd een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij gezegd heeft. Diverse lesboeken zijn geschikt voor deze techniek, zolang de boeken dialogen bevatten of stukken samenhangende teksten. Het niveau van de Duitse audio-opname dient ideaal bezien iets boven het niveau van de student te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Alexander Argüelles doet de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, liefst buiten, en niet te zitten, omdat lichamelijke bewegingen de opname versterken van de vreemde taal (het Duits) in het zenuwstelsel. Dat de studenten minder snel worden afgeleid als zij in beweging zijn, is een bijkomende grond waardoor het werken aan het Duits veel effectiever wordt.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale driloefeningen gebruikt in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Ook simultaan spreken is verschillend aan Shadowing.

Populariteit

De afgelopen jaren is veel onderzoek naar de techniek van Shadowing gedaan waaruit blijkt dat de leermethodiek naast de uitspraak ook de luistervaardigheid sterk verbetert. Ook het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Het praktische pluspunt van Shadowing dat het kan worden toegepast in een groep lerenden, waarbij iedere deelnemer in de groep individueel actief aan het leren is. Het rendement van de Shadowing-methode is hoog.

De Shadowing-techniek heeft als keerzijde is dat de lerenden het wellicht wat saai vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren zestig van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die op het principe gebaseerd is dat mensen leren door middel van handelingen en bewegingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals kinderen hun moedertaal leren. Ouders geven voortdurend taken aan hun (jonge) kinderen en belonen hen als ze die taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste plaats de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, in een later stadium gaat het kind verbaal reageren. De luistervaardigheid Duits vormt dus de basis, daarna komt de spreekvaardigheid.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De trainer geeft op een begrijpelijke en vriendelijke wijze opdrachten, zoals: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de studenten doen deze opdrachten na. In het begin wordt nog niet van de studenten verwacht dat ze Duits spreken; de studenten geven de taken in een later stadium. Opdrachten die bekend zijn worden uitgebreid of deels aangepast.
Door het combineren van beweging en spraak, appelleert TPR^® aan beide hersenhelften. Op deze manier kost het minder moeite om dingen te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

De methode van TPR^® wordt vooral binnen het NT2-onderwijs toegepast (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engelse les op de basisschool. Maar middelbare scholieren of volwassenen werken ook met plezier met Total Physical Response en behalen hierbij goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

De methode van Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de nieuwe taal. De leermethodiek van Total Physical Response zorgt voor een snelle succeservaring, wat het plezier in het leren van het Duits bevordert. Zo kan de student stressvrij leren. In principe is de methode van TPR^® voor elke doelgroep geschikt, ongeacht welke leeftijd of achtergrond en kan de leermethodiek ook in iets grotere klassen worden toegepast. Het geleerde Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende.
Dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten is uit te drukken, is de keerzijde van TPR^®. Daardoor werkt het tot op een bepaald taalniveau en is daarboven nog een andere methode (ter aanvulling) nodig. Daarnaast is de methodiek niet heel creatief. Studenten leren niet om gevoelens, ideeën en meningen in het Duits te uiten.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz bedacht de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd, eind jaren 80 van de negentiende eeuw. De methode is ontwikkeld als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er sprake van een Reformbeweging omstreeks 1900 met nieuwe visies over leren dat zelfontdekkend en inductief zou moeten zijn. Die Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van een vreemde taal, maar eveneens voeding, kleding, natuurgeneeskunde en naturisme. Omstreeks 1900, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, streefde men naar meer natuurlijke leefwijzen en een bevrijding van keurslijven. Binnen het taalonderwijs kwam veel aandacht voor de gesproken, ‘levende’ taal. Hierbij werd de grammatica vooral inductief onderwezen, met voorbeeldzinnen. De taalregels moesten door de studenten hieruit afgeleid worden. Veel mondelinge oefeningen met meer aandacht kwamen er voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Duits). Het werd gestimuleerd om de studenten veel in het Duits te laten spreken. Nieuw was ook dat de les in het Duits gegeven werd. Tijdens de taallessen werd nadrukkelijk niet vertaald. Het leren van (Duitse) woordenschat werd gedaan aan de hand van voorbeelden en afbeeldingen. Abstracte vocabulaire werd aangeboden door de lerenden zelf om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Deze vernieuwingsgolf van begin twintigste eeuw ebde weg, mede door invloeden van de crises en oorlogen, om weer in een andere vorm terug te komen in de jaren 60.
Met (een moderne versie van) de Directe Methode wordt nog steeds gewerkt door taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het belangrijkste pluspunt van de Directe Methode. Bij de methode wordt veel aandacht besteed aan spreken en luisteren, waardoor de studenten zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits kunnen ontwikkelen. Aan deze methode kleven echter ook nadelen. De methode besteedt vrijwel geen aandacht aan de schrijfvaardigheid (Duits) en relatief ook minder aandacht aan lezen in de doeltaal. De methode biedt voor de meer gevorderde studenten Duits te weinig uitdaging. De Directe Methode is tevens niet heel bruikbaar voor minder snel lerende studenten, doordat deze methode van een actieve inzet vanuit de student uitgaat.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). In januari 2015 is An oral system of teaching living languages in herdruk gegaan.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode is op hetzelfde principe gebaseerd als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om een vreemde taal te leren, is de manier waarop een kind de moedertaal leert. Het leren van een taal (zoals Duits) dient veilig en gemakkelijk te zijn. Om die reden wil Manesca niet werken met abstracte lijstjes of regels met Duitse woorden die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode is de oudste, bekende, volledige taalcursus. De leermethode is op het werken met een groep studenten en een taaldocent Duits gebaseerd, die steeds één Duits woord tegelijk introduceert. Er hoort een specifieke beweging bij het woord. Het Duitse woord en de beweging worden daarna door de studenten na elkaar herhaald. Deze herhaling helpt de studenten hhet Duitse woord te onthouden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap worden deze woorden zo zinnen en variaties op de Duitse zinnen. Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De methode van Jean Manesca is al een aantal jaren later overgenomen en aangepast door de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en staat ook wel als de Ollendorff-methode bekend.

Populariteit

Manesca is twee jaar na de publicatie van zijn leermethode overleden. Het werk van Jean Manesca is door anderen opgepakt en verder ontwikkeld, onder andere door Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Manesca zijn actueel en worden nog altijd toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en de geleerde stof gemakkelijker en langer door de lerende wordt onthouden, is de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Veelvuldig herhalen draagt daar ook aan bij. Dat dit wat saai wordt om steeds dezelfde Duitse woorden en zinnetjes te blijven herhalen, kan een minpunt zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is in het jaar 1963 ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

De stille manier is een manier om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De autonomie van de lerenden en hun actieve deelname is het uitgangspunt van de methode van Caleb Gattegno.
Een combinatie van stilte en gebaren wordt door de taaltrainers Duits gebruikt om de aandacht van de lerende te trekken, reacties te krijgen en hem of haar aan te moedigen om foutjes te verbeteren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) besteed.
Caleb Gattegno, die wiskundige was, hechtte er veel waarde aan om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt voor de energievoorraad van de studenten was. Hij ontdekte dat het relatief weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder energie dan als mensen proberen iets uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat taaltrainers niet zozeer dienen te streven naar het overbrengen van kennis, maar bewustzijn dienen aan te spreken, want alleen bewustzijn maakt het mogelijk om iets te kunnen leren.
The Silent Way hierbij gebruikt onder andere blokken met verschillende kleuren (zogenaamde cuisenaire-staven), die voor verschillende dingen kunnen worden gebruikt. Ook maakt de methodiek gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor geluiden waarbij elke kleur voor een specifieke klank van het Duits staat, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Gattegno’s ideeën zijn wel van betekenis geweest, met name bij het aanleren van de uitspraak, hoewel The Silent Way in zijn originele vorm niet veel wordt toegepast.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat zijn aanpak niet-bedreigend is voor de student, die per slot van rekening als autonoom wordt beschouwd, is de sterke kant van de benadering van Gattegno. De docent Duits is bij deze methode in feite dienstbaar aan de lerende en niet andersom. The Silent Way stimuleert het leren van het Duits op een natuurlijke wijze. Door lerenden uit te dagen om nieuwe dingen te ontdekken, wordt het geleerde over het algemeen goed verwerkt en onthouden. De lerende ‘mag’ foutjes maken, wat helpt bij het leren.
Dat sommige studenten wat meer begeleiding nodig hebben dan de leermethode voorstaat, kan een nadeel zijn. De studenten zouden wat gefrustreerd kunnen raken door de afwezigheid van input van de taaltrainer Duits. De limiterende factor van het werken met kleuren en grafieken is dat de nieuwheid er vrij snel af is, waardoor het effect van de methode verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is in 1990 ontwikkeld door Blaine Ray, van oorsprong een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een talenverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt is een natuurlijke manier van taalverwerving: de taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. De lerenden worden blootgesteld aan veel begrijpelijke input om dit te bereiken. De taaldocent Duits vertelt een verhaal, waarin nieuw te leren Duitse woorden meerdere keren voorkomen. Deze verhalen zijn interessant of humoristisch en nooit te lang. Studenten voelen zich ontspannen omdat de verhalen vrij eenvoudig zijn te begrijpen. Duitse woorden en structuren worden op deze manier vrijwel ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen. De docent wijst de student op grammaticale fenomenen in het Duits, zonder dat studenten taalregels uit hun hoofd hoeven te leren.
Na enige tijd zullen de lerenden ‘vanzelf’ Duits beginnen te spreken en de Duitse grammaticale structuren imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Samen met een groepje lerenden een verhaal opbouwen, is een variant. De docent Duits schrijft bij deze methode eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met de Duitse vertaling erbij en daarna hier een verhaal van te maken samen met de lerenden. Tot slot wordt het verhaal door de lerenden naverteld. Een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, doordat dit zorgt voor input. Schrijven in het Duits volgt daarna.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Randvoorwaarden zijn er wel: de setting dient geschikt te zijn en de docent dient goed getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en de taalkennis wordt goed onthouden. TPRS spreekt eveneens de creatieve intelligentie aan; TPR Storytelling is een breinvriendelijke leermethode. Het is plezierig voor studenten en het is relatief gemakkelijk om de focus te behouden. Zelf een verhaal maken, werkt zeer motiverend voor de lerende.
Een nadeel is dat TPRS veel voorbereiding van de taaldocenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is naar de Steen van Rosetta vernoemd, een steen die in Egypte is gevonden met tweetalige teksten, waarmee uiteindelijk de hiërogliefen konden worden ontcijferd. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen op de markt brengt. De eerste versie van Rosetta Stone is in het jaar 1996 uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om met behulp van een computer vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Deze taalcursussen zijn beschikbaar in meer dan dertig verschillende talen en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een zogenaamde communicatieve methode, die de manier nabootst waarop een kind de moedertaal leert. Dat wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te spreken. Rosetta Stone gebruikt hier stemmen van moedertaalsprekers Duits alsook foto’s voor om de betekenis over te brengen van nieuwe (Duitse) woorden. De methode maakt gebruik van spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De lerende kan zo zijn of haar uitspraak van de nieuwe taal met die van een moedertaalspreker Duits (native speaker) vergelijken. Door de voorbeeldspreker minder snel te laten spreken en daarna veel na te zeggen, kan verbetering van de uitspraak bereikt worden.
De methode biedt dictee-oefeningen om de schrijfvaardigheid Duits te oefenen. De software controleert de Duitse spelling en de grammatica en wijst op fouten, waarbij mogelijkheid is om deze fouten van de studenten te verbeteren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. Deze leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt veelvuldig ingezet wereldwijd en zeker niet door de minsten. Onder andere de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken gebruiken de methode van Rosetta Stone. In Nederland wordt de Rosetta Stone-methode door een aantal ministeries en verschillende universiteiten en hogescholen, alsook door een aantal internationaal opererende bedrijven gebruikt.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

Rosetta Stone is erg eenvoudig in het gebruik en de methode kan op elk moment door de lerende gebruikt worden. De lerende kan zelf bepalen welke onderdelen van de methode meer of wellicht minder aandacht kunnen gebruiken. Velen vinden het prettig om de leermethodiek te gebruiken. Bij een gebrek aan taaldocenten kan de methode van Rosetta Stone voor onderwijsinstellingen een oplossing bieden. Het feit dat er geen taaldocent is om de studenten te motiveren of wat extra’s te bieden, kan een nadeel zijn.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn ontwikkeld door Dr. Paul Pimsleur; een Amerikaans taalkundige. De eerste Pimsleur taalcursus was een cursus Grieks, die hij op de markt bracht in het jaar 1963.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De cursus bestaat uit zinnetjes/dialoog die door lerenden worden nagesproken en herhaald. Deze Duitse voorbeeldzinnen van de cursus zijn door moedertaalsprekers ingesproken. De cursussen zijn op herhaling, anticiperen, woordenschat en herhaling gebaseerd. Elke les van de cursus biedt een audio-opname van een half uur met nieuwe vocabulaire en structuur. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet apart uit maar biedt deze aan via uitbreiding van, en variaties op, de zinnetjes.
Dr. Pimsleur heeft onderzoek gedaan naar het meest optimale interval waarin geleerde informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is geïntegreerd in de Pimsleur cursussen.

Populariteit

Onder andere Amerikanen gebruiken de Pimsleur taalcursussen en de ervaringen met de methode variëren. Over het algemeen zijn de lerenden tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Om de uitspraak te verbeteren werkt de methodiek van Pimsleur zeer goed doordat de insprekers van de zinnen native speakers zijn en op een natuurlijke manier op een normaal tempo Duits spreken.
Een minpunt van de leermethode van Pimsleur is dat er niets uitgelegd wordt. Studenten leren geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnen die uit het hoofd geleerd worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet verwonderlijk, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn leermethode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, met beroemdheden als Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Mel Gibson, Pierce Brosnan en Bob Dylan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ uitgangspunt was dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is. Hij maakte zijn lerenden duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarbij de student de derde student is. Hij of zij luistert met de lessen van de acteurs mee. Wanneer de acteurs een vraag wordt gesteld, is het de bedoeling dat de lerenden op de pauzeknop drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er wordt geen huiswerk gegeven en er hoeft niet uit-het-hoofd te worden geleerd. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in delen en nieuwe Duitse lesstof wordt met bekende Duitse lesstof afgewisseld. Bij de Michel Thomas-methode is de uitleg steeds in het Engels. De methode wijst op verbanden tussen de talen, als die verbanden er zijn. Grammaticale uitleg wordt ook gegeven. Makkelijke stof wordt eerst aangeleerd, moeilijkere stof wordt pas aangeboden nadat de student Duits het voorgaande heeft begrepen en geleerd. Naast Duitse woorden en zinnen worden eveneens bouwstenen geleerd waarmee de lerenden zelf zinnen kunnen maken. Ook gebruikt de methode van flashcards om de woordenschat Duits te toetsen alsook online oefeningen om de eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel gebruikers vinden de cursus plezierig werken en zijn tevreden over de uitleg van de structuur van het Duits. De gebruikers die al wat verder gevorderd zijn met de taal, vinden de Michel Thomas-methode minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen trainen de luistervaardigheid en de uitspraak Duits op efficiënte wijze en zijn zeer toegankelijk. Een minpunt is dat de taalcursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien. Er is ook geen echte interactie, omdat het een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, opgericht door polyglot en schrijver en Alphonse Chérel in 1929. Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Hun eerste boek was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

Letterlijk betekent ‘assimileren’: ‘opgaan in de groep, mengen met’, wat voor een taalcursus (zoals Duits) wel een hooggegrepen streven is. De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een lesboek Duits, audio-CD’s alsook een USB-stick. De gebruiker besteedt ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De lessen van Assimil bestaan uit verschillende Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. Ernaast staat de Duitse vertaling, samen met toelichting van de grammatica. Voor het trainen van de uitspraak van het Duits, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnen die door native (moedertaal) speakers zijn ingesproken en die de lerenden herhalen. De opbouw van de les verloopt van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruikers; dit komt pas na ongeveer vijftig taallessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn populair. De taalcursussen zijn niet duur en er is een ruim aanbod aan talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Dat de lerende op zijn of haar eigen tempo kan leren op het moment dat dit het beste uitkomt, is het voordeel van de Assimil-methode. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de lerende aan zichzelf is overgeleverd. Er is geen taaldocent Duits beschikbaar om de lerenden te motiveren of te begeleiden.