Cursus Duits Enschede

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en Engeland, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog moesten (Amerikaanse) soldaten elementaire verbale communicatieve vaardigheden leren. Door de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode ook bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan als reactie op de grammatica-vertaalmethode worden gezien. Een nieuw verschijnsel was dat de lessen volledig in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) plaatsvonden. Spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en de (Duitse) grammaticale structuren worden geleerd met behulp van mondelinge structuuroefeningen. Het doel is vrijwel foutloos Duits kunnen spreken en kunnen verstaan, wat begint met leren naspreken. Herhaling is hiervoor het middel; er wordt gewerkt met driloefeningen om Duitse zinnen en structuren in te slijpen, om te zorgen dat reacties spontaan en als het ware automatisch worden. De taaldocent Duits kan zo bijvoorbeeld een zin 10 keer herhalen en dan een extra Duits woord toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt veel in de zogenaamde talenpractica gewerkt, waarbij studenten Duits een koptelefoon op hebben en zinnen beluisteren en deze zinnen nazeggen. Het geschreven Duits wordt pas aangeboden als het mondelinge Duits inmiddels vertrouwd is. Er worden wel afbeeldingen gebruikt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In ons land werd de audiolinguale methode pas geïntroduceerd rond 1970 bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al snel bezwaren tegen de inhoudsloze driloefeningen. Het kwam soms voor dat de techniek haperde. Hierdoor raakten de talenpractica al vrij snel in onbruik. In plaats van de talenpractica werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden weer expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode wel sporen na. Het was nu alom aanvaard dat het bij een taal (zoals Duits) leren niet gaat om het uit het hoofd leren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om de toepassing ervan. De luistervaardigheid (Duits), die vóór 1970 voor de meeste taaldocenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor beginnende studenten Duits effectief. Van het begin wordt een juiste uitspraak Duits aangeleerd. De methode is docentgestuurd en kan daardoor voor een snelle en efficiënte overdracht van kennis zorgen. Deze methode kan ook worden toegepast bij grote(re) groepen.
De docentgestuurde kant is tevens een nadeel; eigen inbreng wordt niet verlangd van de studenten, waardoor het gevaar dreigt van passiviteit en onvoldoende motivatie en betrokkenheid. Een bijkomend bezwaar van de audiolinguale methode is dat de geoefende drills niet zo gemakkelijk om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Duits) te leren op een zodanige manier dat ze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de lerende. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die worden herhaald na verloop van tijd. De opgeschreven Duitse woorden en zinnen worden hardop gelezen door de studenten. Deze woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, is niet het idee, maar door de blootstelling gebeurt dit eigenlijk automatisch. De woordenlijst wordt steeds bijgewerkt; Duitse woorden die aangeleerd zijn, gaan van de lijst af. De Duitse woorden die nog steeds problemen opleveren, blijven op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode claimen dat deze woorden op de woordenlijst of zinnen in het Duits spontaan in het langetermijngeheugen van de student opgeslagen worden, iets dat door geheugenwetenschappers bestreden wordt. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen onthouden wanneer deze kennis relevant en betekenisvol is voor de student. De methode kan functioneren voor Duitse woorden die betekenisvol en relevant zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor lerenden die het prettig vinden om bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun te gebruiken, zou deze GoldList-methode goed kunnen functioneren. Met de hand schrijven werkt effectiever dan typen of, tamelijk zinloos: een fotootje maken, doordat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt. Een minpunt is het ontbreken van context. Taal is veel meer dan alleen een verzameling losse woorden of zinnen. Deze methode is bovendien bijzonder tijdrovend omdat er steeds handgeschreven lijsten moeten worden aangelegd.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is in 1983 ontwikkeld door Tracy Terrell en Stephen D. Krashen.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op de natuurlijke manier van het verwerven van de taal (zoals bijvoorbeeld Duits). Op de wijze waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de methode het Duits te leren. De Duitse taalregels leert iemand eveneens onbewust op deze manier. Alleen het Duits wordt hiervoor gebruikt met een aantal visuele hulpmiddelen. Een stressvrije leeromgeving is het streven van de methode. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de lerenden blootgesteld. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en minder op expliciete Duits grammatica en de correctie van vormfouten.
De methode werkt het meest effectief als de studenten worden ondergedompeld in het Duits. De leeractiviteiten in het Duits moeten stimulerend zijn zodat de studenten van de ervaring kunnen genieten.
De Natural Method heeft veel overeenkomsten met de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid is dat bij de Directe Methode meer focus wordt gelegd op de praktijk en bij de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is veelvuldig aangetoond dat onderdompeling zeer effectief is. De natuurlijke aanpak is een populaire methode van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig is om te begrijpen voor de lerende. Maar er is ook kritiek op de natuurlijke aanpak. De methode richt zich voornamelijk op het impliciet leren van de grammatica van het Duits. De studenten zouden inderdaad leren in het Duits te communiceren, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een vreemde taal aan te leren, wordt prettig gevonden. Lerenden wordt de mogelijkheid geboden een persoonlijke band met het Duits op te bouwen. Doordat er niet ‘uit het hoofd geleerd hoeft te worden’, beklijft het geleerde Duits langer.
Het nadeel kan zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, doordat er vrijwel geen druk ligt op de taalproductie. De methode bereidt lerenden eveneens niet per se voor op een bepaald Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel de ‘Structurele Aanpak’ is in de jaren 50 door de Amerikaanse taaldocent Charles en Robert Lado ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode met als doel de student vertrouwd te laten raken met de grammaticale en fonologische structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits). Volgens de methode van Structurele Aanpak levert de beheersing van deze structuren meer op dan de verwerving van woordenschat Duits. Bij de Structurele Aanpak gaat het om het herkennen en kunnen toepassen van bepaalde samenstellingen van Duitse woorden en woordgroepen in de correcte woordvolgorde. Deze vaste combinaties worden in realistische situaties met behulp van dramatiseringen, visualisaties, handelingen en gezichtsuitdrukkingen gepresenteerd aan lerenden. Bij de leermethode in het Duits worden de structuren die het vaakst in het Duits worden gebruikt, als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hierbij in eerste instantie gebruikt; hieruit volgen lezen en schrijven. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreken en schrijven), krijgt grammatica een grote plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

In de jaren vóór 1970 werd de Structurele Aanpak op grote schaal gebruikt om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Het voordeel van een structurele aanpak is dat de lerenden de Duitse taal op een nauwkeurige manier kunnen leren. De student krijgt inzicht in de Duitse grammatica leert in welke situatie bepaalde bepaalde Duitse woorden of combinaties van woorden passend zijn of niet. De methode gebruikt de taal van alle dag. Nadelen heeft de Structurele Aanpak ook. De methodiek is behoorlijk tijdverslindend en biedt niet direct succeservaringen. De eigen inbreng van lerenden is behoorlijk beperkt; het is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (Engelse naam: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse naam: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, ontstond in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van talen. De taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie de uiteindelijke doelstelling is bij het leren van vreemde talen (zoals Duits).
Met gebruik van CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie met de docent Duits en met elkaar. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werksituatie. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en trainers Duits dragen onderwerpen aan buiten het gebied van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in verschillende realistische situaties te oefenen. De Duitse grammatica wordt inductief onderwezen, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de student helpt te communiceren in het Duits.

Populariteit

Communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. Dit kwam mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol waren gebleken. Binnen een verenigd Europa was er meer behoefte om talen te leren op een wijze die direct kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs heeft veel sterke kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is studentgericht en functioneel. Door het gebruik van authentieke materialen, leren studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. Het is efficiënt. Voor de studenten werkt deze methode stimulerend omdat zij vlug succeservaringen hebben. Foutjes mogen worden gemaakt; al doende wordt de vaardigheden geleerd en geperfectioneerd. Een keerzijde van deze communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet direct toepasbaar is en uitspraak minder aandacht is. De voorbereiding en planning vragen veel meer tijd van de taaldocent en vereist een actieve deelname van de lerende. Afhankelijk van hun achtergrond, is voor een aantal studenten deze manier van een taal leren afwijkend of lastig. Communicatief taalonderwijs (CLT) (communicatief taalonderwijs) traint de vaardigheden; daarbij gaat het om de functie en niet zo zeer om de vorm en deze methode biedt geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was taalonderwijs vooral op praktisch taalgebruik gericht. Er word geleerd om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens lesboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger, deed dit anders. Hij ontwikkelde een methode waarin de grammatica centraal stond omstreeks het jaar 1783. Meidinger wordt beschouwd als grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method; GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van wetenschap, cultuur en religie was. Onderwijs in Latijn was vanzelfsprekend gericht op geschreven teksten van klassieke schrijvers en geheel gericht op het vertalen en de grammatica (van bijvoorbeeld Duits). Dat werd destijds als een wetenschappelijke en degelijke aanpak beschouwd. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de student zelf inzicht ontwikkelt. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten krijgen de nadruk. De trainer draagt de kennis Duits over, de studenten memoriseren.

Populariteit

Al sinds halverwege de negentiende eeuw waren er ook tegengeluiden te horen. Desondanks heeft tot vrij recent de grammatica-/vertaalmethode een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren, vormt de grammatica-/vertaalmethode vormt een aardige mentale training. Deze methode biedt eveneens inzicht in de structuur van het Duits, doordat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De grootste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits behoorlijk achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studeren nauwelijks mondeling kan worden toegepast. De leermethode staat ver van het dagelijks gebruik van het Duits af, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. Bij het werken in groepsverband biedt de methode geen mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief leerproces bij de lerenden. Lerenden zijn slechts toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt de leermethode ‘onderdompeling’ (In het Engels: language immersion) wereldwijd gebruikt, vooral op middelbare scholen waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) in de vreemde taal wordt onderwezen. In Nederland is ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de methode die toegepast wordt bij onze collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Brabant, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd. De leermethode is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles aan rijke dames uit Vught onderwezen.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling zorgt ervoor dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, direct vanaf het eerste moment door de nieuwe taal is omgeven. Alle instructies vinden in de doeltaal (Duits) plaats; in het begin langzaam en met veel herhalingen, later op een meer natuurlijke wijze. De lerenden worden ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Duits te spreken. Er wordt met rollenspellen en simulaties gewerkt. Scholen die met onderdompeling werken, richten de omgeving vaak in de stijl van het Duits om een situatie te creëren alsof studenten in Duitsland zijn. Studenten oefenen één-op-één of in kleine groepjes met Duits spreken. Een andere wijze om onderdompeling te bereiken, is daadwerkelijk naar Duitsland te reizen en daar in een gastgezin te verblijven.

Populariteit

Onderdompeling wordt beschouwd als een erg goede methode om vreemde talen te leren. Vooral de mondelinge taalvaardigheid Duits kan op deze manier zeer goed worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Omdat de leermethode vrij intensief is, is het grote voordeel dat deze methode snel resultaat laat zien. Het is een kwestie van ‘sink or swim’, de lerende moet wel in het Duits gaan communiceren want hij of zij wordt erdoor omgeven. Feitelijk is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. In groepen versterkt het samen oefenen de sociale interactie. De studenten ervaren dat als motiverend.
Dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden, is een nadeel van de methode. Als iemand in een korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar daarna weer tot de orde van de dag overgaat, is de kans groot dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt. Dat een dergelijke taaltraining Duits erg intensief is, kan een ander minpunt zijn. Niet alle lerenden hebben de conditie om deze manier van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om een vreemde taal te leren ontwikkeld in de jaren 70 van de vorige eeuw. Suggestopedia is door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov ontwikkeld.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedie is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Lozanov stelt dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen tussen lerenden en de docent (Duits) zijn daarvoor van essentieel belang. Hiervoor moeten studenten zich veilig en ontspannen voelen. Een leslokaal met een rijopstelling was niet geschikt om deze situatie te creëren. Tijdens de lessen zaten lerenden in comfortabele stoelen die in een halve cirkel gezet werden en in de klas werd altijd achtergrondmuziek gespeeld. De methode zoals Lozanov die beoogde, bestond uit verschillende teksten voorlezen, terwijl klassieke muziek werd gespeeld of natuurgeluiden te horen waren op de achtergrond. Er waren woordenlijsten bij deze teksten en opmerkingen over de grammatica van de doeltaal (het Duits). Dit voorlezen werd gedaan met veel expressies in stem en gebaren. De studenten werden zo verleid om te luisteren en de nieuwe (Duitse) woorden konden gemakkelijk begrepen en opgenomen worden. Tijdens de lessen was er veel aandacht voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland). Er werden rollenspellen gespeeld en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en geproefd.

Populariteit

De leermethode Suggestopedia was omstreden en de leermethode is in de vergetelheid geraakt. Sommige elementen van de methode worden nog steeds toegepast, zoals het gebruiken van stemexpressies en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een veilige en ontspannen sfeer, waardoor lerenden geen last krijgen van faalangst of frustratie. Voor immigranten kan deze gemoedelijke sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Vaak werkt muziek motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Dat de student gestimuleerd wordt om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor een aantal mensen een nieuwe ervaring is, is een ander voordeel van de methode. Tegelijk is dit voor sommige lerenden een nadeel, want elke lerende is hiertoe in staat. Muziek kan bij sommigen ook afleiden en verstorend werken in plaats van stimulerend en ontspannend. Dat de verhouding taaldocent-lerende niet gelijkwaardig is, is een andere zwakke kant; alle input komt van de kant van de Duitse taaldocent en de lerende is steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

In 1976 ontwikkelde de Amerikaanse priester en psycholoog Charles A. Curran Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning of afgekort CLL genoemd.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

CLL (Community Language Learning) is een taalverwervingsmethode waarbij lerenden samenwerken om te bepalen welke aspecten van de vreemde taal zij willen leren. Deze CLL methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de docent fungeert als counselor die de zinnen van lerenden omschrijft. De lerenden beginnen het gesprek. Zij spreken in de moedertaal als de studenten de taal (Duits) nog niet voldoende machtig zijn. De taaltrainer (Duits) vertaalt en geeft uitlegen hierna herhalen de studenten de uitspraken van de trainer zo nauwkeurig mogelijk. Dit gesprek in het Duits wordt opgenomen om nadien opnieuw te kunnen beluisteren.
De methode bevordert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en ziet de interactie tussen de studenten onderling als middel om het Duits te leren. Er wordt geen leerboek Duits gevolgd; het zijn de studenten zelf die het lesmateriaal bepalen door middel van zinvolle gesprekken.

Populariteit

Of CLL succesvol is, is sterk afhankelijk van de kunde van de docent-counselor. De taaldocent dient sociaal-cultureel kundig alsook taalkundig onderlegd te zijn. Deze trainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de student erg goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de student te vertalen. CLL kan goed functioneren indien deze op de juiste wijze wordt toegepast. Community Language Learning is niet geschikt voor grote groepen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

CLL biedt lerenden veel autonomie. De lerenden vinden het analyseren van de eigen gesprekken vaak zinvol. De groep wordt vaak heel hecht, niet alleen tijdens de les Duits, maar eveneens daarbuiten. Met Community Language Learning worden de lerenden zich veel meer bewust van anderen in hun groep, hun sterke en zwakke punten en ze leren te werken als een team. Van het bespreken van hun fouten en het evalueren van de taallessen Duits leren studenten vaak veel. Vaak blijven deze correcties in het geheugen gegrift en worden onderdeel van de actieve woordenschat van de student.
Het kan een nadeel zijn dat de taal trainer niet sturend is, ondanks dat sommige lerenden deze sturing wel nodig hebben. Bij CLL wordt geen leerboek gebruikt en ook geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de les is hierdoor moeilijk meetbaar. Sommige studenten worden in hun Duits spreken geremd wanneer zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engels: Lexical Approach; LA) is een taalverwervingsmethode die door Michael Lewis in de jaren negentig van de vorige eeuw is ontwikkeld.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze lexicografische benadering is gebaseerd op het idee dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’. Dit zijn brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Lerenden verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen met woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ gebruikt wordt. In deze benadering neemt de woordenschat Duits een grotere plaats in dan de Duitse grammatica. De instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen gericht die vaak in dialoog voorkomen. Voor interactie is aandacht maar ook voor i>exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Er bestaat veel ruimte voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal.
Het is de rol van de trainer Duits om te zorgen voor voldoende input en het faciliteren van het leertraject van de student.

Populariteit

Door de invloed van de ideeën over taal van (onder andere) Michael Lewis zijn in de afgelopen drie decennia leerboeken aanmerkelijk anders geworden. Bij deze methode wordt veel meer aandacht geschonken aan de woordenschat die in zogenaamde chunks aangeboden wordt, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de drastische wending in de manier waarop talen worden onderwezen, is echter uitgebleven.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal, leren studenten het Duits op een natuurlijke manier te gebruiken. Dit zorgt voor souplesse in het taalgebruik Duits.
Het nadeel is dat de werkelijkheid toch altijd weer afwijkend is van de geleerde taalsituaties. Een aantal lerenden heeft meer aan een taaltrainer Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator omdat deze lerenden meer moeite hebben om de patronen van het Duits zelf te leren herkennen.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ook wel ‘seriemethode van taalverwerving’ genoemd, is door de Fransman François Gouin in 1880 ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (Engelse naam: The Series Method of language acquisition) van Gouin gaat uit van een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van de grammatica vereisen. Studenten leren zinnetjes op basis van een handeling, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze handeling zou worden uitgevoerd. Deze reeksen of series gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, wetenschap en beroep, vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk gebruik van de taal ontwikkeld. In de Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het is een soort eentalige leermethode, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor lerenden al gauw denken in de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits).

Populariteit

François Gouin’s ideeën over taal waren zeer vooruitstrevend. Ondanks dat de methode een vrij afwijkende aanpak had, was de seriemethode van Gouin gedurende een bepaalde periode een succes. De Directe Methode van Berlitz overschaduwde deze methode echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Seriemethode van François Gouin ontwikkelt de mondelinge vaardigheden Duits van de student sterk en zorgt voor het creëren van een sfeer in de les die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
De leermethode biedt een levendige manier van lesgeven. Dit soort onderwijs Duits wekt de leermethode enthousiasme op van de studenten door gebruik te maken van visueel leermateriaal, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, enzovoort. Het leren wordt tastbaar; dit was geheel nieuw. De methode maakt de studenten Duits nieuwsgierig, dit is een goede methode om om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, de druk om te presteren te verminderen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve competenties Duits van de lerenden worden sterk gestimuleerd.
De methode heeft als nadeel dat taal die wat abstracter of subjectiever wordt, wat lastig met beweging en expressie in één duidelijke ervaring is te vangen. Een ander van de seriemethode is de bewerkelijkheid voor de taaldocent, die een scala aan series moet voorbereiden. Ten derde is de Gouin-seriemethode vooral gericht op mondelinge taalgebruik, terwijl het reguliere onderwijssysteem nog vaak draait om examens die de competentie van lezen en schrijven toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engels: Task-Based Language Teaching; TBLT) is ontwikkeld in de jaren 80 van de vorige eeuw. De grondleggers zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael Hugh Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De gedachte erachter is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een middel om bepaalde taken uit te kunnen voeren. Lerenden krijgen verschillende motiverende taken aangeboden. Hiervoor is taalkennis (Duits) vereist. Voor het goed uitvoeren van deze taken, is het nodig dat zij over regels van het Duits en woordenschat beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals een boodschap doen, e-mails schrijven, bellen met een klantenservice, een drankje bestellen of de krant lezen. De taak wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de lerende zich eerst op de taak voorbereidt, daarna de taak uitvoert en tot slot erop terugblikt. Studenten moeten samenwerken om de taken uit te voeren. Om leereffect te hebben, moeten de opdrachten net boven het niveau van de lerende liggen.

Populariteit

Vanaf het begin van de jaren 90 is taakgericht onderwijs erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid van studenten (voornamelijk studenten in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs te verbeteren.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Het is een activerende manier van werken, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun vaardigheid (Duits) te gaan gebruiken. Zolang de opdracht goed aansluit bij de student, is de methode een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. Lerenden komen op een natuurlijke, dagelijkse wijze in contact met het Duits en leren op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren bovendien om met andere studenten Duits samen te werken. Studenten ervaren taakgericht onderwijs als motiverend en plezierig.
Dat de communicatie het belangrijkst is en niet zozeer de correcte vorm van het Duits, waardoor lerenden die niet zozeer precies leren, kan als keerzijde worden genoemd.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van Engels taalonderwijs ontwikkelde Dogme Language Teaching/Dogme ELT in 2000. Deze methode wordt ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

‘Dogme 95’; een stroming uit het jaar 1995 van een groep filmmakers uit Denemarken onder wie de Deense filmregisseur Lars von Trier, vormde de inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT). Voor het filmmaken, houden de deelnemers zich aan tien strenge regels (tien dogma’s). Deze vormen samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity). Iets soortgelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van de Dogme-onderwijs van vreemde talen streven naar een vorm van communicatief onderwijs van vreemde talen die niet door voorgedrukt materiaal belast is. Het doeleinde van de Dogme-benadering is het houden van inhoudelijke gesprekken die over praktische onderwerpen gaan. Bij deze methode gaat het om communicatie als inspirator van het leren. Daarom is de methode een communicatieve aanpak van taalonderwijs. Deze methode wil onderwijs bieden zonder het gebruik van leerboeken of overige lesmaterialen en zich in plaats daarvan richt op het communiceren tussen taaldocent en studenten. Het Dogme-taalonderwijs heeft, net als de Dogme-beweging in de film, tien dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Ondanks dat er niet veel onderzoek naar het succes van Dogme is gedaan, gaat Scott Thornbury ervan uit dat de overeenkomsten met taakgericht leren van een taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een positieve bijkomstigheid voor taaltrainers Duits is dat er zo goed als geen voorbereiding voor nodig is. Het kan erg motiverend werken dat de studenten verantwoordelijk voor hun eigen leerproces zijn. Zo zijn de taallessen Duits nooit voorspelbaar. Dit zorgt voor spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. Tijdens een les volgens de Dogme-benadering is vrijwel alles bespreekbaar. Op deze manier blijven lerenden betrokken en alert.
Studenten kunnen zich daarentegen wel wat ongemakkelijk voelen als ze zo weinig door de taaldocent begeleid worden. Voor dit type van onderwijs zijn ook niet alle taaldocenten Duits in voldoende mate flexibel. Een ander keerzijde kan vormen dat de studenten zich vaak op een bepaald examen Duits dienen voor te bereiden, terwijl het niet zeker is dat de leerstof hiervoor in de lessen aan bod komt.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in het jaar 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-methode is een alternatieve kijk op het verwerven van een vreemde taal (zoals het Duits). De primaire aanname van de methode is dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het Duits; het doel om tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland) uit te groeien. Daarom hanteert GPA de benaming ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docenten of leraren’. De Growing Participator Approach (GPA) heeft overeenkomsten met, en is gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Duitsland. Begrijpen gaat voor produceren. De focus ligt op Duitse woordenschat en cultuur. Fase 1 van de leermethode is de hier-en-nu-fase. Deze fase duurt ongeveer 100 uur. In deze fase 1 concentreert de ‘groeiende deelnemer’ zich op luisteren en non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt ongeveer 150 uur en de deelnemer begint nu ook Duits te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op zogenaamde ‘gedeelde verhalen’. ‘Gedeelde verhalen’ zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die tussen culturen worden gedeeld en verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemers en de verzorgers beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 beginnen de deelnemers zich op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits te richten door middel van nieuws, televisie, films en literatuur. Het Duits dat voor het werk van de deelnemer is vereist, wordt ook geleerd. Fase 6 van de leermethode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Hier gaat het om de groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De methode van Thomson is nog redelijk nieuw en er is nog weinig bekend over het succes ervan. Deelnemers zijn er enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een duidelijk inzicht geboden op het proces van taalverwerving Duits. De zes fasen van de leermethode bieden een duidelijk tijdsschema alsook realistische doelen. De lerenden verwerven niet alleen kennis van de Duitse taal, maar ook van de omgeving en de lerenden verwerven eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een nadeel van deze methode is dat voor elke deelnemer of elke groepje deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique, ook wel simpelweg Shadowing (‘schaduwen’) genoemd, is bedacht door de Amerikaanse taalkundige en polyglot Prof. Alexander Argüelles in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek van Shadowing werkt eenvoudig: de studenten luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en zij herhalen wat zij horen. Het gaat in de eerste plaats om de klanken; de Duitse tekst begrijpen is niet belangrijk. Het luisteren en herhalen oefent men net zo veel tot het heel gemakkelijk gaat en de student simultaan met de opname Duits kan spreken. De lerenden zullen na enige tijd een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat zij gezegd hebben. Zolang er maar dialogen in staan of delen met samenhangende tekst, zijn veel leerboeken geschikt voor deze techniek. De Duitse audio-opnames dienen ideaal bezien iets boven het niveau van de lerende te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ongeveer één pagina, op een natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Omdat lichamelijke beweging de opname versterkt van de nieuwe taal (het Duits) in het zenuwstelsel, doet Argüelles de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, liefst in de buitenlucht, en niet te zitten. Dat de studenten minder snel afgeleid worden als zij in beweging zijn, zodat het leren van het Duits aanzienlijk effectiever gaat, is een bijkomende reden.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills gebruikt in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Bij de Shadowing-methode is ook simultaan spreken anders.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan in de afgelopen jaren naar de techniek van Shadowing dat aantoont dat de leermethodiek naast de uitspraak ook de luistervaardigheid aanzienlijk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt eveneens vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat het in een groep van studenten kan worden gebruikt, waarbij alle deelnemers actief leren. Het rendement van de methode is hoog.

De keerzijde van de Shadowing-techniek is dat de lerende het wellicht een beetje saai kan vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De keuze van de teksten is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die van het principe uitgaat dat mensen met behulp van handelingen en bewegingen leren. Al doende leert men, en wel op de manier zoals kinderen hun moedertaal leren. Ouders geven voortdurend taken aan hun jonge kinderen en belonen hen als ze die taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste plaats de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheid Duits is dus de basis, de spreekvaardigheid volgt daarna.
TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De trainer geeft taken op een vriendelijke en begrijpelijke manier, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de lerenden doen na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de lerenden dat ze Duits spreken; de lerenden geven in een later stadium de opdrachten. Bekende opdrachten worden verder uitgebreid of gedeeltelijk gewijzigd.
Door de combinatie van bewegingen en spraak, spreekt TPR^® beide hersenhelften aan. Het kost hierdoor minder moeite om dingen te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt met name toegepast binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel op de basisschool bij Engels. Maar eveneens middelbare scholieren of volwassenen werken met veel plezier met de methode van Total Physical Response en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® heeft veel voordelen. Doordat lerenden veel begrijpelijke inbreng krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de nieuwe taal. De methodiek zorgt voor snelle succeservaringen. Dit bevordert het plezier in het leren van het Duits. Het zorgt een stressvrij leerproces. De methode van TPR^® is in principe geschikt voor elke doelgroep, ongeacht de achtergrond of de leeftijd en de leermethodiek kan ook in iets grotere klassen ingezet worden. Het Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de studenten.
Het nadeel van TPR^® is dat niet elke taaluiting in TPR^®-taken is uit te drukken. Daarom werkt het tot op een bepaald taalniveau en is nog een andere leermethode nodig als aanvulling. De methode is bovendien niet erg creatief. De student leert niet zijn of haar gevoelens, ideeën en meningen in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz bedacht eind jaren tachtig van de negentiende eeuw de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. Deze methode is ontwikkeld als antwoord op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er was een Reformbeweging omstreeks 1900 met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat inductief en zelfontdekkend moest zijn. Overigens ging deze Reformbeweging niet alleen over het leren van vreemde talen, maar eveneens over natuurgeneeskunde, voeding, kleding en naturisme. De mensen streefden, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, omstreeks 1900 naar natuurlijke leefwijzen en bevrijding van de keurslijven. Op het gebied van het taalonderwijs kwam veel aandacht voor ‘levende’, gesproken taal, waarbij grammatica vooral inductief werd onderwezen, door middel van voorbeeldzinnen. Hieruit moesten studenten de taalregels afleiden. Er kwamen veel mondelinge oefeningen en met veel aandacht voor de uitspraak van de taal (zoals het Duits). Studenten werden gestimuleerd veel Duits te praten. Nieuw was ook dat de les in het Duits werd gegeven. Tijdens de taalles werd nadrukkelijk niet vertaald. De (Duitse) woordenschat aangeleerd aan de hand van voorbeelden en plaatjes. Abstracte vocabulaire werd door studenten aangeboden voor het associëren van ideeën.

Populariteit

Deels onder invloeden van de oorlogen en crises ebde deze golf van vernieuwing van het begin van de twintigste eeuw weg, om in de jaren 60 weer in een andere vorm terug te keren.
Met (een moderne versie van) de Directe Methode wordt nog altijd door taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua gewerkt.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier van leren is, is het grote pluspunt van de Directe Methode. Bij de methode wordt veel aandacht besteed aan spreken en luisteren, waardoor lerenden zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits krijgen. Nadelen kent de leermethode echter ook. Deze leermethode besteedt nauwelijks aandacht aan de schrijfvaardigheid (Duits) en relatief eveneens veel minder aan lezen in de doeltaal. De methode biedt voor meer gevorderde lerenden Duits niet genoeg uitdagingen. De Directe Methode is eveneens niet erg bruikbaar voor de langzaam lerende studenten, doordat de leermethode van een dynamische inzet vanuit de student uitgaat.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in herdruk in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode is op hetzelfde principe gebaseerd als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om vreemde talen te leren, is die waarop een kind de moedertaal leert. Een vreemde taal (zoals Duits) leren moet veilig en gemakkelijk zijn. Om die reden wil Manesca niet met abstracte regels en lijstjes met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de vroegst bekende, volledige taalcursus. De Manesca-methode is gebaseerd op het werken met een groep studenten en een taaldocent Duits, die maar één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een bepaalde beweging. De lerenden herhalen vervolgens afzonderlijk het Duitse woord en deze beweging. Door deze herhaling onthouden de lerenden deze Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap worden deze woorden zo zinnen en weer variaties op de Duitse zinnen. De Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De Manesca-methode is reeds enkele jaren later door Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en staat ook wel bekend als de Ollendorff-methode.

Populariteit

Jean Manesca overleed twee jaar na publicatie van zijn leermethode. Het werk van Jean Manesca is opgepakt en aangepast door anderen, onder wie Ollendorff. Een groot deel van zijn ideeën zijn nog steeds actueel en worden nog altijd toegepast in het vreemdetalenonderwijs van vandaag.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en het geleerde gemakkelijker en langer kan worden onthouden, is de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Wat daar ook aan bijdraagt, is het veelvuldige herhalen. Het feit dat het wat saai kan worden om dezelfde Duitse woorden en zinnen steeds te herhalen, kan een keerzijde zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in het jaar 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een manier om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die stilte gebruikt als instructiemiddel. De autonomie van de lerende en diens actieve deelname is het uitgangspunt van Gattegno’s methode.
De trainer Duits gebruikt een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht te trekken van de lerenden, reacties uit te lokken en ze aan te moedigen om foutjes te verbeteren. Aan de uitspraak (Duits) van de taal wordt veel tijd besteed.
Caleb Gattegno, die wiskundige was, hechtte er veel waarde aan om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt was voor de energievoorraad van de lerenden. Caleb Gattegno ontdekte dat het relatief weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder energie dan als studenten proberen iets uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat docenten niet naar kennisoverdracht an sich zouden moeten streven, maar het bewustzijn aan dienen te boren, want alleen het bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te leren.
Gekleurde staven (zogenaamde cuisenaire-staven) die voor diverse dingen kunnen worden gebruikt, zijn één van de hulpmiddelen (zogenaamde cuisenaire-staven) die The Silent Way hierbij gebruikt. De ‘de stille manier’ maakt eveneens gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor geluiden waarbij elke kleur voor een specifieke klank van het Duits staat, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Vooral bij het aanleren van de uitspraak van het Duits zijn de ideeën van Caleb Gattegno wel van belang geweest, alhoewel de Stille Methode in de oorspronkelijke vorm niet veel wordt gebruikt.

Voor- en nadelen van de Silent Way

De sterke kant van de methodiek van Gattegno is dat zijn benadering voor de lerende niet-bedreigend is, die immers gezien wordt als autonoom. De trainer Duits is in feite dienstbaar aan de lerenden en niet omgekeerd. Met The Silent Way wordt het leren op een natuurlijke manier gestimuleerd. Het geleerde wordt doorgaans goed verwerkt en onthouden door taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De studenten ‘mogen’ fouten maken, wat helpt bij het leren.
Het kan een nadeel zijn dat sommige studenten intensievere begeleiding nodig hebben dan de methode beoogt. Studenten zouden gefrustreerd kunnen raken door de afwezigheid van input van de trainer Duits. Met kleuren en grafieken werken, heeft als beperking dat de nieuwheid er gauw af is, waardoor het effect weer verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De TPRS-methode is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en is afgeleid van de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een taalverwervingsmethode die verhalen gebruikt om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt is een natuurlijke manier van taalverwerving: een vreemde taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. Om dit te kunnen bereiken, worden de lerenden aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld. Door de trainer Duits wordt een verhaal verteld waarin nieuwe Duitse woorden meerdere keren voorkomen. Deze verhalen zijn interessant of humoristisch en nooit te lang. Studenten ontspannen zich omdat de verhalen van de trainer vrij gemakkelijk zijn te begrijpen. Duitse woorden en structuren worden zo vanzelf opgeslagen in het langetermijngeheugen. De studenten worden door de taaltrainer op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat studenten regels uit het hoofd hoeven te leren.
Na een poosje zal de lerende ‘vanzelf’ Duits beginnen te spreken en de Duitse grammaticale structuren nadoen. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hierop is om samen met een groepje van studenten een verhaal op te bouwen. Hierbij schrijft de docent Duits eerst nieuwe woorden en structuren op een bord, met hun Duitse vertaling, om daarna met de studenten een verhaal te maken. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, doordat dit voor input zorgt. Schrijven in het Duits volgt daarna.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden nodig: de setting dient geschikt te zijn en de taaltrainer dient goed getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een laagdrempelige wijze om Duits te leren en de taalkennis wordt goed onthouden. TPRS spreekt eveneens de creatieve intelligentie aan; TPRS is een vorm van breinvriendelijk leren. Voor de student is het een prettige methode en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Voor de studenten werkt TPRS zeer motiverend om zelf een verhaal te verzinnen.
Een nadeel is dat TPRS veel voorbereiding van de taaldocenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen die is gevonden in Egypte met tweetalige teksten, waarmee uiteindelijk de hiërogliefen ontcijferd zijn. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen aanbiedt. In 1996 is de eerste versie uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een methode om achter een computer vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Deze taalcursussen zijn in meer dan dertig verschillende talen beschikbaar en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een zogenaamde communicatieve methode, die de wijze nabootst waarop een kind de moedertaal leert. Dat houdt in ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hier stemmen van native speakers Duits (moedertaalsprekers) en foto’s voor voor het overbrengen van de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden. Er wordt gebruikgemaakt van een spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De student kan zo zijn of haar uitspraak van de nieuwe taal vergelijken met die van moedertaalsprekers Duits (native speakers). Door de voorbeeldstem minder snel te laten spreken en de studenten vervolgens veel na te laten spreken, kan de uitspraak worden verbeterd.
Voor de schrijfvaardigheid Duits biedt de methode dictee-oefeningen. De software van de methode controleert de Duitse spelling en de grammatica en geeft eventuele taalfouten aan, waarbij taalfouten van de student kunnen worden gecorrigeerd.
Het programma biedt ook leesteksten. Deze leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, ideeën en activiteiten.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veelvuldig ingezet en niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. De Rosetta Stone-methode wordt in ons land gebruikt door een aantal ministeries en diverse hogescholen en universiteiten en ook door sommige internationale bedrijven.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode van Rosetta Stone is zeer makkelijk om te gebruiken en de methode kan op ieder moment door de lerende gebruikt worden. Welke onderdelen meer of wellicht minder aandacht kunnen gebruiken, wordt door lerenden zelf bepaald. Veel lerenden ervaren het als plezierig om met de methodiek te werken. Voor onderwijsinstellingen kan de methode van Rosetta Stone een oplossing zijn bij een gebrek aan docenten. Het feit dat geen docent is die studenten kan motiveren of iets extra’s kan bieden, is een keerzijde van de methode van Rosetta Stone.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn ontwikkeld door Dr. Paul M. Pimsleur; een Amerikaans taalkundige. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die hij op de markt bracht in 1963.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De taalcursussen van Pimsleur bestaan uit zinnetjes/dialoog in de doeltaal die door studenten worden nagesproken en herhaald. De Duitse zinnetjes zijn ingesproken door native speakers (moedertaalsprekers). De cursussen zijn gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling. De lessen bieden een audio-opname van een half uur die nieuwe woordenschat en structuren bevat in het Duits. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet uit maar biedt deze aan door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes.
Dr. Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is geïntegreerd in de Pimsleur taalcursussen.

Populariteit

Onder andere Amerikanen gebruiken de Pimsleur cursussen en de ervaringen met de methode variëren. Over het algemeen zijn lerenden tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Omdat de insprekers van de zinnen moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Duits spreken, werkt de methodiek van Pimsleur heel goed om de uitspraak te verbeteren.
Dat niets wordt uitgelegd, is een keerzijde van de methode van Pimsleur. De studenten leren geen bouwstenen van de Duitse taal om zelf een zin te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet geheel verrassend, bedacht door Michel Thomas (Poolse naam: Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Michel Thomas ontwikkelde zijn leermethode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, kort na de Tweede Wereldoorlog met beroemdheden als Barbra Streisand, Emma Thompson, Diana Ross, Bob Dylan, Mel Gibson en Pierce Brosnan in de klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ principe was dat iemand alleen in staat is om te leren als diegene geen stress heeft. Michel Thomas begon met zijn studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert met de les van de acteurs mee. Als een vraag aan de stemacteurs gesteld wordt, is het de bedoeling dat de cursisten op pauze klikken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. De les wordt in kleine stappen opgebouwd en nieuwe Duitse lesstof wordt met reeds bekende Duitse lesstof afgewisseld. De uitleg wordt steeds in de Engelse taal gegeven. Er wordt op eventuele verbanden gewezen tussen de talen. Er wordt eveneens grammaticale uitleg gegeven. Bij de leermethode van Michel-Thomas wordt makkelijke stof eerst aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de studenten Duits het voorgaande begrepen en geleerd hebben. Behalve Duitse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen geleerd zodat de gebruiker zelf zinnetjes kan bouwen. De leermethodiek maakt ook gebruik van flashcards zodat gebruikers zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel mensen vinden de cursus plezierig werken en ze zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits. De gebruikers die wat verder zijn met de taal, ervaren de methode van Michel Thomas soms als wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen zijn erg toegankelijk en trainen de uitspraak alsook de luistervaardigheid Duits op een efficiënte manier. Dat de cursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien, kan als een minpunt worden gezien. Een daadwerkelijke interactie is er ook niet doordat de methode van Michel Thomas een audiocursus is.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door schrijver en polyglot Alphonse Chérel. Het bedrijf Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Dit begon met hun eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent ‘opgaan in de andere groep, mengen met’, wat voor taalcursussen (zoals Duits) wel een hooggegrepen streven is. De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick. Bij voorkeur besteden de gebruikers ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De lessen bestaan uit verschillende Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling wordt ernaast weergegeven, alsook grammaticale toelichting. Om de uitspraak van het Duits te oefenen, maakt Assimil gebruik van zinnen die door moedertaal (native) speakers zijn ingesproken en die de cursist daarna herhaalt. De opbouw is van receptief naar productief: in de eerste les wordt nog geen taalproductie van de gebruikers verwacht; dit komt pas na ongeveer vijftig taallessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn populair. De cursussen zijn niet zo duur en er is een groot aanbod aan talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Het voordeel van de methode van Assimil is dat de lerende op zijn of haar eigen tempo kan leren op het moment dat dit het beste past. Het nadeel hierbij is, geldt wat voor alle taalcursussen met een computer, dat de student is overgeleverd aan zichzelf. Er is geen taaltrainer Duits om de lerende te motiveren of te begeleiden.