Cursus Duits Europoort Rotterdam

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw in Amerika en in Engeland ontwikkeld, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog werd het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten van elementaire verbale communicatieve vaardigheden te voorzien. Vanwege de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode ook de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je beschouwen als een reactie op de grammatica-vertaalmethode. Het was nieuw dat de lessen geheel werden gegeven in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). De belangrijkste vaardigheden zijn spreken en luisteren (in het Duits) en (Duitse) grammaticale structuur worden geleerd door middel van mondelinge structuuroefeningen. De bedoeling is foutloos Duits leren verstaan en spreken, wat begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel; er wordt gewerkt met driloefeningen om Duitse zinnen en structuren goed te leren beheersen, zodat reacties spontaan en als het ware automatisch gaan worden. De taaltrainers Duits kunnen bijvoorbeeld een zin tien keer herhalen en dan een extra Duits woord hieraan toevoegen. Er wordt vaak gewerkt in zogenaamde talenpractica, waar studenten Duits een koptelefoon dragen en zinnen beluisteren en naspreken. Het geschreven Duits komt pas aan bod als het mondelinge Duits al vertrouwd is geworden. Er wordt wel gebruikgemaakt van afbeeldingen om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas rond 1970 geïntroduceerd toen de Mammoetwet inging. Al snel waren er grote bezwaren tegen deze saaie driloefeningen. Het kwam wel eens voor dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica al snel in onbruik raakten. In plaats daarvan werden de mondelinge structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode sporen na. Nu was alom geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet om het uit het hoofd leren van de regels van de (Duitse) grammatica gaat, maar om het gebruik. De luistervaardigheid (Duits), die vóór 1970 voor het merendeel van docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Duits. De juiste uitspraak Duits wordt vanaf het begin aangeleerd. De audiolinguale methode is een docentgestuurde methode en en biedt daardoor een efficiënte en snelle overdracht van taalkennis. Ook bij grotere groepen kan deze audiolinguale methode worden gebruikt.
Tegelijk heeft deze docentgestuurde kant een keerzijde; er wordt geen eigen inbreng van de studenten verlangd. Hierdoor ligt het gevaar van enige passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer. Een ander bezwaar is dat de geoefende drills niet zo gemakkelijk in levend taalgebruik Duits om te zetten zijn.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

Polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkelde de GoldList Method (‘gouden lijst-methode’).

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren op een zodanige wijze dat deze worden opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende. De methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die later herhaald worden. De opgeschreven zinnen of woorden worden hardop gelezen door de lerenden. De bedoeling is niet om al deze woorden of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, maar dit gaat automatisch door blootstelling. Deze woordenlijst wordt telkens herzien; Duitse woorden die zijn geleerd, gaan van de woordenlijst af, Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method claimen dat deze woorden op de woordenlijst of zinnen spontaan terechtkomen in het langetermijngeheugen, maar veel geheugenwetenschappers bestrijden dat. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen opgeslagen als deze van betekenis en relevant is. Deze methode kan dus alleen werken voor Duitse woorden die relevant en betekenisvol zijn.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor lerenden die het prettig vinden om bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun te gebruiken, kan deze GoldList-methode werken. Opschrijven werkt effectiever dan typen of, zelfs redelijk zinloos: een fotootje maken, omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven meewerkt en wordt aangesproken. Het gebrek aan context is een keerzijde. Talen zijn veel meer dan een serie losse woorden en/of zinnen. Daarnaast is de GoldList-methode nogal tijdrovend omdat er steeds handgeschreven lijsten moeten worden aangemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door Tracy Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is op een natuurlijke wijze van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits) gericht. Op de manier waarop mensen als kind hun moedertaal leerden, probeert de methode het Duits te leren. De taalregels van het Duits leert men ook onbewust op die manier. Hiervoor wordt alleen het Duits gebruikt met een aantal visuele hulpmiddelen. Een leeromgeving zonder stress is het streven van de leermethode. De lerenden worden blootgesteld aan een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input. Bij de Natural Approach wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De methode legt de nadruk op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en het corrigeren van vormfouten.
Als de student wordt ondergedompeld in het Duits, is de leermethode het meest effectief. Om te zorgen dat de student plezier van de ervaring heeft, dienen de activiteiten in het Duits stimulerend te zijn.
De Natural Method lijkt vrij veel op de Directe Methode. Beide methoden zijn gebaseerd op het idee van natuurlijke taalverwerving; het verschil tussen deze twee methoden is dat de Directe Methode meer de focus op de praktijk legt en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Dat onderdompeling heel effectief is, is vaak bewezen. De methode is een populaire manier van lesgeven onder taaltrainers Duits, doordat de methode vrij eenvoudig te begrijpen is voor studenten. Kritiek kent de Natural Method ook. De leermethode is vooral gericht op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits. Studenten zouden inderdaad leren te communiceren in het Duits, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal door ontoereikende kennis van de grammatica.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Op een natuurlijke manier leren, wordt als een prettige manier ervaren om een taal aan te leren. Lerenden krijgen de kans voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Doordat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, blijft het geleerde voor een langere tijd onthouden.
Omdat er bijna geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het langer duurt voor er resultaten geboekt worden. Ook bereidt de methode studenten niet per se op een specifiek Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engelse naam: Structural Approach; ‘SA’) is door Charles Carpenter Fries en Robert Lado ontwikkeld in de jaren 50.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een methode om vreemde talen te leren met als doel lerenden vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuur van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). De beheersing van deze structuren levert volgens de SA meer op dan het verwerven van woordenschat van het Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en groepen woorden in de juiste woordvolgorde is waar het bij de methode om gaat. Deze combinaties worden aan de lerende aangeboden in herkenbare situaties middels visualisatie, gezichtsuitdrukking, dramatisering en handelingen. De taalstructuren die in de praktijk het vaakst in het Duits worden gebruikt, worden eerst aangeboden. De mondelinge vaardigheden Duits (luistervaardigheden en spreekvaardigheden) worden hier in eerste instantie bij gebruikt; leesvaardigheden en schrijfvaardigheden volgen daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheden Duits (spreken en schrijven), krijgt de grammatica een belangrijke plaats. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 toegepast op vrij grote schaal om Engels te leren in Engelssprekende landen, de voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van een structurele aanpak is dat studenten het Duits op een accurate wijze leren. De lerende krijgt inzicht in de Duitse grammatica leert in welke situatie bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet geschikt zijn. De methode van de Structurele Aanpak gebruikt alledaagse taal. Aan de Structurele Aanpak kleven ook nadelen. De methodiek kost tamelijk veel tijd en geeft niet direct een succeservaring. De eigen inbreng van de student is gelimiteerd; de methode is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Communicatief taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching; CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, ontstond in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van de ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk op competenties bij het leren van talen legde. Taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie het uiteindelijke doel is van het leren van talen (zoals Duits).
Met behulp van CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie onderling en de taaltrainer Duits. Er wordt gebruikgemaakt van teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Het Duits wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de taaldocent Duits draagt onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in allerlei soorten situaties uit de praktijk te oefenen. Duitse grammatica leren studenten inductief, dit houdt in aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT zijn docenten Duits echt trainers, die studenten helpen te communiceren in het Duits.

Populariteit

Het communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, deels omdat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. Binnen het verenigde Europa ontstond meer behoefte om een taal te leren middels een methode die meteen toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Communicatief taalonderwijs (CLT) heeft veel voordelen. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; de methode is functioneel en studentgericht. Door het gebruik van authentieke materiaal, leren de studenten de Duitse woorden die zij moeten weten. Het is efficiënt. Deze methode is stimulerend voor de lerenden doordat zij snel succes ervaren. Er mogen fouten worden gemaakt; al doende wordt de taalvaardigheid geleerd en verder verbeterd. Een nadeel van deze communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en uitspraak minder aandacht wordt besteed. De voorbereiding en de planning vereist veel tijd van de taaldocent en vraagt een actieve deelname van lerenden. Deze manier van een vreemde taal leren, is voor een aantal lerenden moeilijk of ongebruikelijk, afhankelijk van hun achtergrond. Communicatief taalonderwijs (CLT) traint de vaardigheden; het gaat vooral om de functie en minder om de vorm en de methode biedt als zodanig geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

Het taalonderwijs was in de 18^de en de 19^de eeuw vooral op praktisch taalgebruik gericht. Er word geleerd om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens schrijver van leerboeken; Johann Valentin Meidinger, deed dit op een andere manier. Omstreeks het jaar 1783 ontwikkelde Meidinger een methode waarbij de grammatica centraal stond. Meidinger wordt beschouwd als grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (Engels: Grammar-Translation Method, afgekort GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gestoeld; de taal van de wetenschap, cultuur en religie. Onderwijs in Latijn was vanzelfsprekend op geschreven teksten van de klassieke schrijvers gericht en was geheel op vertalen en grammatica gericht. Deze aanpak werd destijds gezien als degelijk en wetenschappelijk. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse van de taalvormen en de taalstructuren (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de studenten inzicht ontwikkelen. Bij deze methode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits hebben de nadruk. De taaltrainer draagt kennis Duits over, de student memoriseert.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw waren er ook tegengeluiden. Desondanks is tot vrij recent de grammatica-/vertaalmethode van grote invloed geweest op het talenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

De methode is een aardige mentale training voor diegenen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren. Ook biedt deze methode inzichten in de structuur van het Duits, vanwege de nadruk die wordt gelegd op de grammatica.
Er zijn echter meer minpunten dan pluspunten. Het belangrijkste minpunt is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits bij de methode ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie weinig mondeling toegepast kan worden. De methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het over het algemeen om literair taalgebruik gaat. Deze leermethode geeft niet de mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief proces bij studenten bij het werken in een groep. De student is alleen toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt over de hele wereld gebruikt sinds de jaren 70, en dan met name op de middelbare school waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) wordt gegeven in een vreemde taal. In Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die bij onze bekende collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd, gebruikt wordt. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die taalles Frans onderwezen aan welgestelde vrouwen uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling behelst dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, vanaf het eerste moment omgeven wordt door de te leren taal. De instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); in het begin langzaam en met veel herhalingen, later op een natuurlijkere wijze. De studenten worden ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Duits te spreken. Bij onderdompeling gewerkt met simulaties en rollenspellen. De leeromgeving op scholen die met onderdompeling werken, wordt veelal ingericht in de stijl van het land van de Duitse taal om een situatie te creëren alsof studenten in Duitsland zijn. Studenten oefenen het Duits spreken één-op-één of in kleine groepjes. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is daadwerkelijk naar Duitsland te gaan en daar in een gastgezin te verblijven.

Populariteit

Onderdompeling wordt als een uitstekende methode om een vreemde taal te leren beschouwd. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan uitstekend worden ontwikkeld op deze wijze.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat met deze methode snel resultaten wordt bereikt, omdat de methode vrij intensief is. De leermethode is ‘sink or swim’, de lerende moet wel in het Duits gaan communiceren want hij of zij wordt erdoor omgeven. Feitelijk zijn de studenten 24 uur per dag Duits aan het leren. In groepsverband versterkt het samen oefenen de sociale interactie. Dit wordt door de studenten als motiverend ervaren.
Dat het bereikte resultaat niet altijd vastgehouden wordt, is een nadeel van de leermethode. De kans is groot dat het nieuw geleerde snel weer wegzakt als studenten in een korte tijd Duits leren, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer overgaan tot de orde van de dag. Een bijkomend nadeel van de methode kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet elke student heeft de conditie om deze manier van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om een vreemde taal te leren uit de zeventig jaren van de vorige eeuw. Suggestopedia is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedia is op de kracht van de suggestie gebaseerd. Positieve suggestie is volgens Georgi Lozanov een voorwaarde om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te leren. Een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen tussen de taaldocent (Duits) en studenten zijn hiervoor van essentiële betekenis. De voorwaarde is dat lerenden zich veilig voelen en ontspannen zijn. Leslokalen met rijopstellingen waren niet geschikt om dit te kunnen bewerkstelligen. De lerende zat in een comfortabele stoel tijdens de les die in een halve cirkel waren opgesteld en er werd ook altijd muziek gedraaid in de klas. De methodiek voorgestaan door Georgi Lozanov, bestond uit teksten voorlezen, op de achtergrond werd klassieke muziek gespeeld of waren natuurgeluiden te horen. Bij deze teksten waren woordenlijsten alsook opmerkingen met betrekking tot de (Duitse) grammatica. Het voorlezen ging gepaard met veel expressies in stem en gebaren. De studenten werden op deze manier verleid om te luisteren en ze konden de (Duitse) woorden die nieuw waren voor ze, gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland) was veel aandacht tijdens de lessen. In de klas werden rollenspellen gespeeld en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en geproefd.

Populariteit

De methodiek van Lozanov was omstreden en is niet heel bekend meer. Sommige elementen bijvoorbeeld het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten, worden nog steeds toegepast.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedie creëert een ontspannen en veilige sfeer. Hierdoor hebben de studenten geen last zullen van frustratie of faalangst. Voor immigranten kan deze sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Een ander voordeel van de methode is dat de lerende gestimuleerd wordt om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie. Dit is voor sommigen een nieuwe ervaring. Tegelijk vormt dit voor sommigen een nadeel, omdat niet elke student hiertoe in staat is. Ook kan muziek bij sommigen eerder afleiden en zelfs verstorend werken in plaats van stimulerend of ontspannend. Een ander zwak punt is dat de relatie trainer-student niet gelijkwaardig is; alle inbreng komt van de kant van de Duitse trainer en de student is steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) of CLL genoemd, is ontwikkeld door de Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge in het jaar 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een methode om een taal te verwerven waarbij de lerenden samenwerken om te bepalen welke aspecten van een vreemde taal zij willen leren. Deze CLL methode is op de counseling-benadering gebaseerd waarbij de taaldocent optreedt als counselor die de zinnen van de lerende omschrijft. Lerenden beginnen een gesprek. Zijn de lerenden de taal (Duits) nog niet voldoende machtig, dan spreken de lerenden in hun moedertaal. De taaldocent (Duits) geeft uitleg en vertaalt. De uitingen van de docent worden hierna zo nauwkeurig mogelijk herhaald. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om opnieuw te kunnen beluisteren.
Community Language Learning stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en de methode ziet de interactie tussen de lerenden als middel om het Duits te leren. Er is geen leerboek Duits dat wordt gevolgd; het zijn de lerenden zelf die de inhoud van de les bepalen middels zinvolle gesprekken.

Populariteit

Het slagen van deze methode hangt grotendeels af van de expertise van de docent-counselor. Bij deze methode dient de trainer naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn onderlegd. De taaltrainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden zeer goed te beheersen om de taaluitingen van de lerenden te kunnen vertalen. Deze methode kan prima werken wanneer deze op de juiste wijze gebruikt wordt. Voor grote klassen is deze methode niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

CLL biedt voor lerenden een hoge mate van autonomie. Het analyseren van eigen gesprekken wordt door studenten vaak als nuttig ervaren. Niet alleen tijdens de lessen Duits, maar ook buiten de lessen wordt de groep vaak zeer hecht. Door deze methode worden studenten zich zo een stuk bewuster van anderen in de groep, hun sterke en minder sterke punten en leren om als team samen te werken. Het bespreken van de foutjes en het evalueren van de les Duits is heel leerzaam voor de studenten. Deze verbeteringen blijven vaak in het geheugen gegrift en worden zo onderdeel van de actieve woordenschat van de student.
Een keerzijde van de methode van Community Language Learning kan zijn dat de taal docent niet sturend is, terwijl een aantal studenten wel sturing nodig heeft. Bij CLL wordt geen lesboek gebruikt en er worden eveneens geen toetsen Duits afgenomen. Het succes van de lessen is daardoor lastig te meten. Sommige studenten worden in hun Duits spreken belemmerd als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (In het Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om vreemde talen te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering gaat uit van de visie dat een belangrijk deel van het leren van een vreemde taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van zogenaamde ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. De lerenden verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits krijgt in deze benadering meer nadruk dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen gericht die regelmatig voorkomen in dialoog. Voor interactie is aandacht maar ook voor i>exposure; voor de receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal door de studenten is veel mogelijkheid.
Het is de rol van de docent Duits om voor voldoende input te zorgen en het faciliteren van het leerproces van de student.

Populariteit

In de laatste dertig jaar zijn door de invloed van de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis de lesboeken duidelijk veranderd. Veel meer aandacht wordt aan de woordenschat van de te leren taal besteed die aangeboden wordt in chunks, in betekenisvolle brokjes. De drastische omwenteling in de manier waarop talen worden onderwezen, waar Lewis streefde, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal te werken, leren de studenten op een natuurlijke wijze het Duits te gebruiken. Er ontstaat souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer afwijkend is van de geleerde taalsituaties, is het nadeel. Een aantal studenten heeft moeite om de patronen van de Duitse taal zelf te leren herkennen en deze studenten hebben meer aan een trainer Duits die hen de weg wijst, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ is in het jaar 1880 ontwikkeld door de Franse leraar François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin is gebaseerd op een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica van de doeltaal vereisen. De studenten leren zinnen op basis van een actie, zoals het huis verlaten in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze series of reeksen behandelden onderwerpen als mens in de samenleving, wetenschap en beroep, leven in de natuur, ontwikkeld vanuit het verschil tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal. In de Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het is een soort eentalige methode, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’. Hierdoor gaan studenten heel snel in de nieuwe taal (bijvoorbeeld het Duits) denken.

Populariteit

Gouin’s principes over taal waren hun tijd ver vooruit. François Gouin’s leermethodiek was toch enige tijd een succes, ondanks de afwijkende aanpak. Maximilian Berlitz’ Directe Methode overschaduwde deze leermethode echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

Door de Series method van Gouin worden de mondelinge vaardigheid Duits goed ontwikkeld en het creëert een harmonieuze, natuurlijke en gelijkwaardige sfeer in de lessen.
De methode biedt levendig taalonderwijs. Dit soort taalonderwijs Duits wekt het enthousiasme op van de studenten doordat het gebruikmaakt van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, en dergelijke. Een taal leren wordt tastbaar; dit was iets dat geheel nieuw was. De Duitslerenden worden nieuwsgierig, wat helpt om het leergeheugen te ontwikkelen, druk om te presteren te verminderen alsook het zelfvertrouwen te verbeteren. De communicatieve taalvaardigheid Duits van de lerende wordt goed gestimuleerd.
Het nadeel van de leermethode van Gouin is dat taal die iets meer abstract of subjectief wordt, lastig in één concrete ervaring kan worden gevangen met beweging en expressie. Een bijkomend nadeel is de bewerkelijkheid voor de trainer, die immers een scala aan series moet voorbereiden. Als derde punt richt de Gouin-seriemethode zich vooral op mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog veelal draait om examens voor het toetsen van de competentie van lezen en schrijven.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Task-Based Language Teaching (Taakgericht taalonderwijs) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers van deze methode waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham V. Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat de verwerving van de doeltaal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een hulpmiddel om bepaalde taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen verschillende motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) nodig is. Voor het goed uitvoeren van deze taken, dienen ze over woordenschat en regels van het Duits te beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld een e-mail schrijven, bellen met de klantenservice, boodschappen doen, iets te drinken bestellen of een krant lezen. De opdracht wordt in drie fasen opgedeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst op de taak voorbereidt, de taak vervolgens uitvoert en tot slot hierop terugblikt. Om de opdrachten uit te voeren, moeten lerenden samenwerken. Om leereffect te hebben, moeten de opdrachten iets boven het niveau van de studenten Duits liggen.

Populariteit

Task-Based Language Teaching (TBLT) is vanaf de vroege jaren 90 erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest bruikbare vorm te zijn voor het verbeteren van de taalvaardigheid bij de studenten (hoofdzakelijk de studenten met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het is een activerende werkwijze, waarbij lerenden worden uitgedaagd om hun taalvaardigheden (Duits) te gebruiken. Zolang de taak goed aansluit bij de lerende, is de leermethode een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. De student komt op een natuurlijke, alledaagse wijze in contact met het Duits en leert zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen in het Duits. Bovendien leren studenten om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door studenten als prettig en motiverend ervaren .
Als minpunt kan worden gezien dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor studenten die niet heel nauwkeurig leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en taalkundige op het gebied van taalonderwijs Engels bedacht in het jaar 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (de ‘Dogmabenadering’).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT) was ‘Dogme 95’; de beweging van een groep van Deense filmmakers waaronder filmregisseur Lars von Trier uit 1995. De deelnemers houden zich aan 10 strenge regels (dogma’s) bij het maken van films die samen ‘de eed van zuiverheid’ (In het Deens: kyskhedsløfter; in het Engels: Vows of Chastity) vormen. Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare manier. De aanhangers streven naar een vorm van communicatief onderwijs van vreemde talen die onbelast is door voorgedrukt materiaal. Het beginnen van echte conversaties die over praktische onderwerpen gaan, is het oogmerk van de Dogme-benadering, waarbij het om communicatie gaat als de stuwende kracht van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). Daarom is deze leermethode een communicatieve werkwijze van taalonderwijs, die taal wil onderwijzen zonder het gebruik van lesboeken of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan op de communicatie tussen taaltrainer en lerenden richt. Het Dogme-taalonderwijs heeft, net als de Dogme-beweging van de filmmakers, tien uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Onderzoek naar het succes van Dogme is beperkt, maar Thornbury stelt dat de overeenkomsten met het taakgericht leren van een vreemde taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk vergelijkbare resultaten oplevert.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een voordeel voor taaltrainers Duits is dat er vrijwel geen voorbereiding voor nodig is. Dat de student verantwoordelijk is voor het eigen leerproces, kan heel motiverend zijn. Voorspelbaar is de les Duits zo niet. Dit garandeert spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Zo goed als elk item kan in een taalles volgens de Dogme-methode worden besproken. Dit zorgt dat de studenten betrokken en alert blijven.
Als de studenten zo weinig bij de hand worden genomen door de taaltrainer, kunnen ze zich daartegenover iets minder op hun gemak voelen. Ook is niet elke taaltrainer Duits voldoende flexibel voor dit type taalonderwijs. Dat studenten zich vaak op een bepaald examen Duits moeten voorbereiden, terwijl het niet zeker is dat de hiervoor benodigde lesstof hiervoor tijdens de les wordt behandeld, kan een ander nadeel van de methode zijn.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-methode is een alternatieve visie op het verwerven van een vreemde taal (zoals het Duits). De primaire aanname van deze leermethode is dat taal en cultuur niet los van elkaar staan. Bij GPA gaat het om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het doel is uitgroeien tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). GPA hanteert daarom de termen ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraren of docenten’. De GPA vertoont overeenkomsten met, en is ook deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering bestaat uit zes fasen van activiteiten. De activiteiten worden uitgevoerd door de lerende met een verzorger uit Duitsland. Begrip gaat boven productie. Duitse woordenschat en cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 is de hier-en-nu-fase. Deze fase duurt ruwweg 100 uur. In fase 1 richten de ‘groeiende deelnemers’ zich op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de leermethode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt ongeveer 150 uur en nu beginnen de deelnemers ook Duits te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die worden gedeeld tussen culturen en verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de methode is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 beginnen deelnemers zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van televisie, films of nieuws en literatuur. Het Duits dat voor het werk nodig is, wordt ook geleerd. Fase 6 is de zogenaamde ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hierbij gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits om.

Populariteit

De leermethode van Thomson is nog tamelijk nieuw en er is nog weinig bekend over het succes ervan. De deelnemers zijn er in elk geval enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-methode biedt een goede doorkijk op het proces van taalverwerving Duits. De zes fasen bieden realistische doelstellingen en een duidelijk tijdspad. De lerende verwerft niet alleen taalkennis Duits, maar eveneens van de omgeving en de lerende verwerft daarnaast een nieuw sociaal netwerk.
Dat voor iedere deelnemer of tenminste iedere kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is veel tijd te investeren, is een nadeel van deze leermethode.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse polyglot en taalkundige in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die studenten zelfstandig kunnen gebruiken voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Duits) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. De methode is eenvoudig: studenten luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen dan wat zij horen. Bij deze methode is het niet belangrijk om de Duitse tekst te begrijpen; in de eerste instantie gaat het om de klanken. Luisteren en herhalen wordt net zo vaak geoefend totdat dit heel soepel gaat en de lerende simultaan Duits kan spreken met de opname. Na enige tijd zal de student een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij heeft gezegd. Veel lesboeken zijn voor deze techniek geschikt, zolang de boeken dialogen bevatten of delen met samenhangende tekst. De Duitse audio-opname dient idealiter wat boven het niveau van de student te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, op een natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes. Doordat beweging de opname van de te leren taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterkt, doet Alexander Argüelles de aanbeveling om te gaan lopen tijdens het spreken, het liefst buiten, en niet te gaan zitten. Dat de lerenden minder gauw worden afgeleid als zij bewegen, is een andere grond waardoor het werken aan het Duits veel effectiever gaat.

Shadowing vertoont veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar het verschil is dat de audiolinguale methode gebruikmaakte van grammaticale driloefeningen in plaats van dialoog of samenhangende tekst. Bij Shadowing is simultaan spreken eveneens verschillend.

Populariteit

In de afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar de methode van Shadowing waaruit blijkt dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar eveneens het algemene begrip van de Duitse taal wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch voordeel dat het kan worden toegepast in een groep met lerenden, waarbij iedere deelnemer in de groep individueel actief leert. Het rendement is hoog.

Het nadeel van deze techniek is dat studenten het soms wat saai vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren zestig van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die op het idee gebaseerd is dat mensen door middel van handelingen en bewegingen leren. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun jonge kinderen voortdurend opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste plaats is het de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheid Duits vormt de basis, daarna volgt de spreekvaardigheid.
TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaldocent geeft op een begrijpelijke en vriendelijke manier opdrachten, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de lerenden doen na. In het begin wordt nog niet van de lerenden verwacht dat ze Duits spreken; in een later stadium geven de lerenden de taken. Opdrachten die bekend zijn worden uitgebreid of deels aangepast.
Door het combineren van beweging en spraak, appelleert de methode van TPR^® aan beide hersenhelften. Daardoor kost het minder moeite om dingen te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt met name binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engelse les op de basisschool. Maar ook middelbare scholieren en volwassenen werken met veel plezier met TPR^® en behalen hierbij goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® biedt veel voordelen. Doordat de student veel begrijpelijke inbreng krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de doeltaal. De leermethode van Total Physical Response zorgt voor een vlotte succeservaring, wat het plezier in leren bevordert. Dit zorgt voor stressvrij leren. In principe is de methode van TPR^® bruikbaar voor alle doelgroepen, ongeacht de leeftijd of de achtergrond en kan de methodiek eveneens in wat grotere klassen worden ingezet. Het verworven Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de student.
Dat niet alle taaluitingen in TPR^®-opdrachten kunnen worden uitgedrukt, is het minpunt van TPR^®. Hierdoor werkt de methodiek tot op een bepaald taalniveau en is daarnaast nog een andere methodiek (ter aanvulling) nodig. De leermethode is ook niet bijzonder creatief. De studenten leren niet hun ideeën, meningen en gevoelens in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren tachtig van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz de Directe Methode. Deze methode wordt ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De Directe Methode is ontwikkeld als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er ontstond een Reformbeweging omstreeks 1900 met nieuwe visies over leren dat zelfontdekkend en inductief moest zijn. De Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van een taal, maar ook voeding, natuurgeneeskunde, kleding en naturisme. Rond het jaar 1900 streefde men, net zoals in de jaren 60 van de vorige eeuw, naar meer natuurlijke leefwijzen en bevrijding van keurslijven. Binnen het taalonderwijs werd nu veel aandacht besteed aan de gesproken, ‘levende’ taal. Hierbij werd de grammatica eerder inductief aangeleerd, met voorbeeldzinnen. Hieruit dienden lerenden de taalregels af te leiden. Er kwamen veel mondelinge oefeningen met veel aandacht voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Duits). De lerenden werden gestimuleerd vaak Duits te spreken. Nieuw was ook dat de taallessen in het Duits werden gegeven. Er werd nadrukkelijk niet vertaald in de les. Door middel van voorbeelden en plaatjes werd de (Duitse) vocabulaire aangeleerd. Lerenden boden abstracte vocabulaire aan om ideeën te laten associëren.

Populariteit

De golf van vernieuwing van het begin van de twintigste eeuw ebde weg, mede door invloed van de oorlogen en crises, om weer een andere vorm te vinden in de jaren zestig.
Taleninstituten als Interlingua en Berlitz werken nog altijd met (een moderne vorm van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat de Directe Methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het belangrijkste pluspunt. Bij de Directe Methode wordt veel aandacht besteed aan luisteren en spreken. Hierdoor ontwikkelen lerenden zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits. Aan deze Direct Methode kleven echter eveneens minpunten. Voor de schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze methode vrijwel geen aandacht en voor lezen in de vreemde taal ook minder. Voor studenten die verder meer gevorderd zijn in het Duits, biedt deze leermethode te weinig uitdaging. Omdat deze leermethode een daadkrachtige inzet door de studenten verwacht, is de leermethode eveneens niet erg geschikt voor langzaam lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde in 1835 An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages is in herdruk gegaan in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat van hetzelfde principe uit als waar de ‘natuurlijke aanpak’ (Natural Approach) voor staat: de beste manier om een taal te leren, is de manier waarop een kind zijn moedertaal leert. Het leren van een taal (zoals Duits) dient veilig en gemakkelijk te zijn. Manesca wil daarom niet werken met abstracte regels of lijstjes met Duitse woorden die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de oudste, bekende, volledige taalcursus. De methode is gebaseerd op het werken met een groep van studenten en een trainer Duits, die één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een specifieke beweging. Het Duitse woord en de bijbehorende beweging worden daarna door de lerenden één voor één herhaald. De herhalingen helpen de lerenden hhet Duitse woord te onthouden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Deze woorden vormen stap voor stap zinnen en variaties op deze Duitse zinnen. De Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De methode van Jean Manesca is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door Heinrich Gottfried Ollendorff en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca overleed twee jaar na de publicatie van zijn leermethode. Zijn werk is door anderen opgepakt en verder ontwikkeld, onder wie Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Manesca zijn actueel en worden nog steeds toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langduriger door de lerenden wordt onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca of Ollendorff-leermethode. Het vele herhalen draagt daar ook aan bij. Dat het wat saai kan zijn om dezelfde Duitse woordjes en zinnetjes te blijven herhalen, kan als een minpunt worden gezien.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is door de Egyptenaar Caleb Gattegno ontwikkeld in 1963.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een manier om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren die stilte als instructiemiddel gebruikt. De autonomie van de student en diens actieve deelname is het uitgangspunt van de methode van Caleb Gattegno.
Een combinatie van gebaren en stilte wordt gebruikt door de taaldocent Duits om de aandacht te trekken van de studenten, reacties te krijgen en hen aan te moedigen om fouten te corrigeren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) besteed.
Gattegno, die wiskundige was, vond het belangrijk om les te geven op een wijze die efficiënt was voor de voorraad energie van de studenten. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder dan wanneer mensen proberen om dingen uit het hoofd te leren. Hij betoogde dat de taaldocenten niet zozeer naar het overbrengen van kennis dienen te streven, maar bewustzijn dienen aan te spreken, omdat alleen het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te kunnen leren.
The Silent Way van Gattegno gebruikt onder andere gekleurde staafjes, die kunnen worden gebruikt voor allerlei dingen. Ook maakt de methodiek gebruik van Words in Colour; een kleurenkaart voor klanken waarin elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Alhoewel The Silent Way in zijn originele versie niet veel meer wordt gebruikt, zijn Caleb Gattegno’s ideeën wel van invloed geweest, met name bij het aanleren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat zijn aanpak voor lerenden niet-bedreigend is, die immers als autonoom beschouwd worden, is de sterke kant van de benadering van Caleb Gattegno. De taaltrainer Duits is in feite dienstbaar aan de lerende en niet andersom. De leermethodiek van The Silent Way stimuleert het leren op een natuurlijke manier. Vaak wordt de geleerde stof goed verwerkt en onthouden door taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De lerende ‘mag’ fouten maken, wat helpt bij het leerproces.
Het kan een nadeel van de leermethode zijn dat sommige studenten wat meer begeleiding nodig hebben dan de leermethode voorstaat. De studenten kunnen gefrustreerd raken door het gebrek aan input van de trainer Duits. Het gebruik van kleuren en grafieken heeft als beperking dat de nieuwheid er snel af is, waardoor het effect van de methode verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of afgekort ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode is in 1990 door Blaine Ray ontwikkeld, een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-methode (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een taalverwervingsmethode die verhalen gebruikt om een taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe is natuurlijke taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. Om dit te bereiken, worden studenten blootgesteld aan veel begrijpelijke input. Door de taaldocent Duits wordt een verhaal verteld waarin nieuwe Duitse woorden diverse keren voorkomen. De verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. Deze verhalen zijn gemakkelijk te begrijpen, hierdoor ontspannen studenten zich. Op deze manier worden woorden en structuren van het Duits ongemerkt in het langetermijngeheugen van de lerende opgeslagen. De trainer wijst de lerende op grammaticale fenomenen in het Duits, zonder dat lerenden taalregels uit het hoofd hoeven te leren.
De studenten zullen na enige tijd ‘automatisch’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuur imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een alternatief is om samen met een groep lerenden een verhaal op te bouwen. De docent Duits schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met de Duitse vertalingen erbij om vervolgens hier een verhaal van te maken samen met de studenten. Tot slot vertellen de studenten het verhaal na. Lezen in het Duits is een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling, omdat dit voor inbreng zorgt. Schrijven in het Duits volgt in een latere fase.

Populariteit

Er is veel onderzoeken gedaan dat uitwijst dat TPR Storytelling een succesvolle manier is om een vreemde taal te leren. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de trainer moet ervoor getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

Het is een laagdrempelige wijze om Duits te leren en de geleerde stof wordt goed onthouden. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; TPRS is een vorm van breinvriendelijk leren. Het is prettig voor de studenten en het is relatief gemakkelijk om de aandacht erbij te houden. Zelf verhalen verzinnen, werkt heel motiverend voor de student.
Dat TPRS veel voorbereiding van de taaltrainer vraagt, is een nadeel.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is vernoemd naar de zogenaamde de Steen van Rosetta, een steen die in Egypte werd ontdekt met een tweetalige tekst, met behulp waarvan de hiërogliefen ontcijferd zijn. Het is ook de naam van het softwarebedrijf dat deze taaltrainingen aanbiedt. De eerste versie van deze methodiek is in 1996 uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een wijze om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren met behulp van een computer. De taalcursussen van Rosetta Stone worden aangeboden in meer dan dertig talen en de cursussen kunnen vanuit elk van deze talen worden gevolgd.
De Rosetta Stone-methode is een zogenaamde communicatieve methode, die de manier imiteert waarop een kind de moedertaal leert. Dat wil zeggen ‘leren door middel van onderdompeling’, door veel te luisteren en na te zeggen. Het programma gebruikt hiervoor stemmen van moedertaalsprekers (native speakers Duits) en foto’s om de betekenis over te brengen van nieuwe woorden in de doeltaal (het Duits). Er wordt gebruikgemaakt van een programma om spraak te herkennen dat de Duitse uitspraak registreert en een schematische weergave daarvan maakt. De lerenden kunnen zo hun uitspraak vergelijken met die van moedertaalspreker Duits. Door de voorbeeldstem langzamer te laten spreken en de lerenden daarna veel na te laten spreken, kan verbetering van de uitspraak worden behaald.
Voor de schrijfvaardigheid Duits zijn er dictee-oefeningen. De software van de methode controleert de Duitse spelling en de grammatica en geeft eventuele fouten aan en biedt de optie om de fouten van de student te corrigeren.
Het programma van Rosetta Stone biedt ook leesteksten. De teksten gaan over dagelijkse onderwerpen, ideeën en activiteiten.

Populariteit

Wereldwijd wordt de methode van Rosetta Stone veel toegepast en niet door de minsten. Onder meer het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken gebruik van Rosetta Stone. In ons land wordt Rosetta Stone door enkele ministeries en verschillende hogescholen en universiteiten gebruikt, alsook door sommige internationaal opererende bedrijven.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is erg eenvoudig in het gebruik en de methode kan door de studenten worden gebruikt op elk moment. Welke delen van de leermethode wat meer of wellicht minder aandacht nodig hebben, kunnen de studenten zelf bepalen. Veel lerenden ervaren het als leuk om te werken met de methode. Bij een gebrek aan taaltrainers kan deze methode voor scholen een oplossing zijn. Een nadeel kan zijn dat geen taaldocent is om de studenten te motiveren of wat extra’s te kunnen bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Paul M. Pimsleur. De eerste taalcursus van Pimsleur was een cursus Grieks, die hij in het jaar 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een computerprogramma om nieuwe talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze cursussen van Pimsleur bestaan uit zinnetjes en dialogen in de doeltaal die worden nagesproken en weer herhaald. Deze Duitse voorbeeldzinnen van de cursus zijn ingesproken door moedertaalsprekers. De cursussen zijn op herhaling, anticipatie, woordenschat en herhaling gebaseerd. De lessen van de cursus omvatten een audio-opname van 30 minuten met nieuwe vocabulaire en structuur. De grammaticale structuren van het Duits worden niet apart uitgelegd maar via uitbreiding van, en variaties op, de aangeboden zinnen.
Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee kennis van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. Dit (gemiddelde) interval is in de cursussen van Pimsleur geïntegreerd.

Populariteit

Onder andere Amerikanen volgen de taalcursussen van Pimsleur en de ervaringen met Pimsleur lopen uiteen. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur werkt erg goed als uitspraakverbeteraar doordat de insprekers van de zinnen allemaal moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke manier Duits spreken in een normaal tempo.
Het minpunt van de leermethode van Pimsleur is dat er niets uitgelegd wordt. De studenten leren geen bouwstenen van het Duits om zelf zinnen te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnen die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn methode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills in Los Angeles, die beroemdheden zoals Barbra Streisand, Diana Ross, Mel Gibson, Emma Thompson, Bob Dylan en Pierce Brosnan tot zijn klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Het principe van Michel Thomas was dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij vrij is van stress. Hij begon met de studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De taalcursussen zijn audiolessen (Duits) die zijn ingesproken door twee acteurs; een vrouwelijke en een mannelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarbij de student de derde student is. Hij of zij luistert met de les van de stemacteurs mee. Als een vraag aan de stemacteurs gesteld wordt, is het idee dat de gebruikers op pauze drukken en zelf antwoord geven op de vraag. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in stapjes en nieuwe Duitse lesstof wordt afgewisseld met bekende Duitse lesstof. De uitleg wordt in het Engels gegeven. Er wordt op verbanden tussen het Engels en het Duits gewezen, als die verbanden er zijn. Grammaticale uitleg wordt ook gegeven. Makkelijke stof wordt eerst aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat door de student Duits is begrepen en geleerd. Behalve Duitse woorden en zinnen in de doeltaal worden ook bouwstenen aangeleerd zodat de studenten zelf zinnen kunnen construeren. De methodiek maakt eveneens gebruik van flashcards zodat studenten zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel lerenden zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits en vinden de methode van Michel Thomas fijn om mee te werken. De gebruikers die wat verder gevorderd zijn met de taal, vinden de cursussen minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De methode van Michel Thomas is zeer toegankelijk en traint uitspraak en luistervaardigheid Duits op efficiënte wijze. Het feit dat deze cursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet, is een keerzijde. Ook is er geen echte interactie doordat het een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, opgericht door Alphonse Chérel in het jaar 1929. Het bedrijf maakt cursussen voor vreemde talen en publiceert deze en het begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ of ‘assimilatie’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in een andere groep’, wat voor een taalcursus (zoals Duits) vrij hooggegrepen was. De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. Bij voorkeur werkt de lerende ongeveer twintig minuten per dag.
De taallessen bestaan uit Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast de dialoog, samen met grammaticale uitleg. Om de uitspraak van het Duits te oefenen, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnetjes die door native (moedertaal) speakers zijn ingesproken en die de cursist herhaalt. De opbouw is van receptief naar productief: tijdens de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruiker; dit komt pas na ongeveer 50 lessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn vrij populair. Ze zijn relatief voordelig en het aanbod aan verschillende talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het voordeel van de Assimil-methode is dat de lerenden in hun eigen snelheid kunnen leren op het moment dat dit het beste uitkomt. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de lerende aan zichzelf is overgeleverd. Er is geen trainer Duits beschikbaar om de student te begeleiden of te motiveren.