Cursus Duits Gouda

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Engeland en Amerika, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, was het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten te voorzien van elementaire verbale communicatieve vaardigheden. Hierdoor werd de audiolinguale methode ook de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan als een antwoord op de grammatica-vertaalmethode worden gezien. Nieuw was dat de taallessen geheel in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) werden gegeven. De belangrijkste vaardigheden zijn kunnen spreken en luisteren (in het Duits) en de (Duitse) grammaticale structuren worden geleerd aan de hand van mondelinge structuuroefeningen. Het doel is vrijwel zonder fouten Duits kunnen spreken en verstaan; dit begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; er wordt met driloefeningen gewerkt om Duitse zinnen en structuren te leren beheersen, zodat reacties spontaan en automatisch worden. De docent Duits kan een zin bijvoorbeeld tien keer herhalen en vervolgens een nieuw Duits woord hieraan toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt veel gewerkt in zogenaamde talenpractica, waar lerenden een hoofdtelefoon op hebben en zinnen beluisteren en nazeggen. Het geschreven Duits wordt pas aangeboden zodra het mondelinge Duits vertrouwd is geworden. Er wordt wel met afbeeldingen gewerkt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas geïntroduceerd rond het jaar 1970 toen de Mammoetwet van kracht werd. Er waren al gauw bezwaren tegen deze betekenisloze driloefeningen. Het kwam soms voor dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica vrij snel in onbruik raakten. In plaats daarvan maakte men de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk. Schrijvers van leerboeken namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. De audiolinguale methode heeft wel sporen nagelaten Het was nu alom aanvaard dat het bij een taal (zoals Duits) leren niet gaat om het uit het hoofd leren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om het gebruik van de grammatica. De luistervaardigheid (Duits), waar de meeste docenten vóór 1970 geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor studenten die Duits beginnen te leren effectief. Direct van het begin wordt een correcte uitspraak Duits aangeleerd. Deze methode is een docentgestuurde methode en kan daardoor een snelle en efficiënte kennisoverdracht bieden. Ook bij grotere groepen kan deze methode worden gebruikt.
Tegelijkertijd heeft dit docentgestuurde aspect een keerzijde; er wordt geen eigen input van de studenten verwacht, waardoor het gevaar op de loer ligt van passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie. Een ander bezwaar is dat de driloefeningen niet zo eenvoudig om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkelde de GoldList Method (‘gouden lijst-methode’).

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een methode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) op een zodanige manier wijze te leren dat deze opgeslagen worden in het langetermijngeheugen van de lerende. Deze GoldList-methode werkt aan de hand van zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die herhaald worden na verloop van tijd. Deze Duitse woorden en zinnen van de woordenlijst worden door de lerende hardop gelezen. Al deze woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, is niet de bedoeling, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door blootstelling. De woordenlijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die zijn geleerd, gaan van de woordenlijst af. De Duitse woorden die nog altijd problemen geven, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method beweren dat de zinnen of woorden in het Duits spontaan opgeslagen worden in het langetermijngeheugen, iets dat door geheugenwetenschappers betwijfeld wordt. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen opgeslagen wanneer deze kennis ook betekenisvol en relevant is voor de student. De GoldList-methode kan goed werken voor Duitse woorden en zinnen die van betekenis en relevant zijn voor de lerende.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Deze methode kan goed functioneren voor studenten die voordeel hebben bij bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun. Opschrijven functioneert effectiever dan typen of, behoorlijk zinloos: een fotootje maken, omdat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt. Een nadeel van deze methode is het gebrek aan context. Talen zijn uiteraard veel meer dan een serie losse woorden en zinnen. Bovendien is de methode bijzonder tijdrovend omdat er steeds met de hand geschreven lijsten moeten worden aangemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is in 1983 ontwikkeld door Tracy D. Terrell en Stephen Krashen.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method richt zich op een natuurlijke wijze van het verwerven van de taal (zoals bijvoorbeeld Duits). De leermethode probeert het Duits te leren op de manier waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken. De taalregels van het Duits leert studenten ook onbewust op deze manier. Alleen de Duitse taal wordt hiervoor gebruikt met de nodige visuele hulpmiddelen. Er wordt gestreefd naar een stressvrije leeromgeving voor de studenten. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de lerenden blootgesteld. De taalproductie Duits mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De nadruk ligt op communicatie en minder op expliciete Duits grammatica en de correctie van vormfouten.
De methode heeft het meeste rendement als de student wordt ondergedompeld in het Duits. De activiteiten die in het Duits worden aangeboden, dienen stimulerend te zijn, om te zorgen dat de student van de ervaring kan genieten.
De Natural Method lijkt vrij veel op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid is dat de Directe Methode meer de focus op de praktijk legt en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is vaak bewezen dat onderdompeling een heel effectieve methode kan zijn. De natuurlijke aanpak is een populaire methode van lesgeven bij taaltrainers Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig is om te begrijpen voor lerenden. Maar er kleven ook nadelen aan de natuurlijke aanpak. De methode richt zich voornamelijk op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits. De lerenden zouden weliswaar leren om te communiceren, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, versimpelde versie van het Duits door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een taal aan te leren, wordt prettig gevonden. Lerenden wordt de mogelijkheid geboden voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Doordat er niet ‘uit het hoofd geleerd hoeft te worden’, beklijft het geleerde voor een langere tijd.
Doordat er bijna geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het langer duurt voor er resultaten geboekt worden. De methode bereidt studenten ook niet per se voor op een specifiek Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engels: Structural Approach; ‘SA’) is in de begin jaren 50 ontwikkeld door de Amerikaanse taaldocent Charles en Robert Lado.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

Deze Structurele Aanpak is een methode om een vreemde taal te leren die als doel heeft om studenten vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuur van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). Volgens de SA levert de beheersing van deze structuren meer op dan het verwerven van woordenschat Duits. Bij de methode draait het om het kunnen herkennen en toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en groepen woorden in de juiste woordvolgorde. Deze combinaties worden aangereikt aan studenten in reële situaties met gebruik van visualisatie, dramatisering, handelingen en gezichtsuitdrukking. De structuren die het vaakst in het Duits gebruikt worden, worden eerst aan de taallerende geleerd. De mondelinge vaardigheden Duits (luisteren en spreken) worden hier in eerste instantie bij gebruikt; lezen en schrijven volgen daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (de spreekvaardigheden en de schrijfvaardigheden), krijgt de grammatica een belangrijke plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

In de jaren vóór 1970 werd de Structurele Aanpak op grote schaal gebruikt voor het geven van Engelse les in Engelssprekende landen, de voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Een structurele aanpak heeft als sterke kant dat de studenten het Duits op een nauwkeurige wijze kunnen leren. De leren eveneensden krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en leren eveneens in welke situatie bepaalde bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties passend zijn of niet voor de situatie. De SA gebruikt de taal van alle dag. Nadelen heeft de Structurele Aanpak ook. De manier van werken is tamelijk tijdrovend en biedt niet meteen ervaringen van succes. De eigen inbreng van lerenden is behoorlijk beperkt; de methode is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (Engelse naam: Communicative Language Teaching; CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse naam: Communicative Approach; CA) genoemd, is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van de ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een vreemde taal. Taalkundige Dell Hymes was in het jaar 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de opvatting dat interactie het uiteindelijke streven is van het leren van een taal (zoals Duits).
De studenten leren het Duits in praktijk te brengen middels CLT-technieken door de interactie met elkaar en de docent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werksituatie. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les om gebruikt.
Studenten praten met medestudenten over persoonlijke gebeurtenissen en docenten Duits dragen onderwerpen aan buiten het gebied van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in verschillende situaties uit de praktijk te oefenen. De Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dit houdt in aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de student leert om in het Duits te communiceren.

Populariteit

De CLT werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. Binnen een verenigd Europa was er meer vraag aan het leren van talen op een direct toepasbare manier.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs heeft veel positieve kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; de methode is functioneel en studentgericht. Omdat authentieke materialen te gebruiken, leren studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. CLT is efficiënt. Voor de studenten is het stimulerend, omdat zij gauw succes ervaren. Foutjes mogen worden gemaakt; de taalvaardigheden wordt al doende geleerd en verbeterd. Een keerzijde van de communicatieve benadering is dat er niet zo veel aandacht wordt geschonken voor grammatica, woordenschat die niet meteen toepasbaar is en de uitspraak. De voorbereiding en de planning vraagt veel tijd van de taaltrainer en van lerenden vereist het een actieve deelname. Deze manier van een taal leren, is voor een aantal studenten moeilijk of afwijkend, afhankelijk wat voor achtergrond zij hebben. CLT draait om het trainen van taalvaardigheden; hierbij gaat het vooral om de functie en in mindere mate om de vorm en deze methode biedt dan ook geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was taalonderwijs vooral gefocust op praktisch taalgebruik. Men leerde om gebruiksklare zinnen, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, woordenlijsten enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en daarna vervolgens op te zeggen. Dit werd anders gedaan door docent Frans en Italiaans uit Duitsland en eveneens leerboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger. Rond 1783 ontwikkelde Meidinger een methode waarbij de grammatica van de taal in het middelpunt stond. Meidinger wordt als de grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (Engels: Grammar-Translation Method, afgekort GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gebaseerd; de taal van de wetenschap, de cultuur en de religie. Dit onderwijs in het Latijn was uiteraard gericht op geschreven teksten van klassieke schrijvers en geheel gericht op de grammatica en het vertalen. Dat werd destijds als een degelijke en wetenschappelijke aanpak gezien. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de student inzicht ontwikkelt. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten hebben de nadruk. De docenten dragen de kennis Duits over, de studenten memoriseren.

Populariteit

De grammatica-/vertaalmethode heeft tot recente datum een grote invloed op het taalonderwijs gehad, ondanks dat al sinds halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren, vormt deze grammatica-/vertaalmethode vormt een aardige mentale training. De methode biedt eveneens inzicht in de structuur van het Duits, omdat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
Aan de methode kleven echter meer keerzijden dan positieve kanten. Het grootste nadeel is dat de luister- en spreekvaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de geleerde taal zelfs na jaren studeren weinig mondeling toegepast kan worden. Omdat het meestal om literair taalgebruik gaat, staat de methode ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden. Bij het werken in groepsverband biedt de methode niet de mogelijkheid tot differentiatie of een eigen creatief proces voor de lerenden. Lerenden zijn alleen toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (In het Engels: language immersion) wordt wereldwijd toegepast sinds de jaren 70, voornamelijk op de middelbare school waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) in de vreemde taal wordt onderwezen. In Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die wordt gebruikt bij Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ‘de nonnen van Vught’. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles onderwezen aan rijke vrouwen uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling behelst dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, vanaf het eerste moment wordt omgeven door de te leren taal. De instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); eerst langzaam en met veel herhaling en later op een natuurlijkere wijze. Vanaf het begin wordt de lerende ook uitgedaagd om in het Duits te spreken. Er wordt met rollenspellen en simulaties gewerkt. Scholen die met onderdompeling werken, richten de omgeving veelal in de stijl van het Duits om een situatie te creëren alsof de lerenden in Duitsland zijn. Studenten oefenen één-op-één of in kleine groepen met Duits spreken. Een andere manier om een taal te leren door middel van onderdompeling, is daadwerkelijk naar Duitsland te reizen en daar in een gastgezin te verblijven.

Populariteit

Onderdompeling wordt als een erg goede methode om een vreemde taal te leren gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan uitstekend worden ontwikkeld op deze manier.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het wezenlijke voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de leermethode behoorlijk intensief is. Omdat de lerende wordt erdoor omgeven, is de leermethode een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet echt in het Duits gaan communiceren. Feitelijk is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. De sociale interactie wordt versterkt door het samen oefenen in een groep. Lerenden ervaren dat als motiverend.
Een minpunt is dat de bereikte resultaten niet altijd wordt vastgehouden. De mogelijkheid is reëel dat het nieuw geleerde snel wegzakt als studenten in een korte tijd de Duitse taal leren, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer overgaan tot de orde van de dag. Een ander nadeel kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet alle lerenden hebben genoeg conditie om deze manier van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om een vreemde taal te leren uit de zeventig jaren van de vorige eeuw. Suggestopedia (Nederlandse naam: Suggestopedie) is door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov ontwikkeld.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedia is gebaseerd op het principe van de suggestie. Volgens Lozanov is positieve suggestie een voorwaarde om (talen; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Hiervoor zijn een ontspannen sfeer alsook een wederzijds vertrouwen tussen de docent (Duits) en de lerenden van essentieel belang. Dat studenten zich veilig voelen en ontspannen zijn, is hiervoor de voorwaarde. Een leslokaal met een rijopstelling was uit den boze om dit te bewerkstelligen. De lerenden namen tijdens de lessen plaats in comfortabele stoelen die in een halve cirkel waren geplaatst en er was ook altijd muziek tijdens de les. De methodiek zoals Lozanov voorstond, bestond uit verschillende teksten voorlezen, op de achtergrond werd klassieke muziek afgespeeld of waren natuurgeluiden te horen. Bij de teksten bestonden bestonden woordenlijsten alsook opmerkingen over de grammatica van de te leren taal (het Duits). Er werd met gebaren alsook veel expressie in stem voorgelezen. Zo werden studenten verleid om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren, konden gemakkelijk begrepen en opgenomen worden. In de lessen was veel aandacht voor de cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland). Er werd met rollenspellen gewerkt en ook (Duitse) streekgerechten werden in de klas gemaakt en gegeten.

Populariteit

De leermethode Suggestopedia was enigszins omstreden en is niet erg bekend meer. Sommige elementen van de methodiek worden nog steeds toegepast, zoals het gebruiken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

De methode van Suggestopedie zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer, waardoor de lerende geen hinder zal krijgen van faalangst of frustratie. Deze sfeer kan voor immigranten bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt aan betere leerprestaties bij. Dat studenten gestimuleerd worden om actief mee te doen en zich in te leven in de situaties, wat voor sommige mensen een nieuwe ervaring is, is een bijkomend voordeel van de methodiek. Tegelijkertijd vormt dit voor bepaalde lerenden een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommige mensen eerder afleiden en verstorend werken in plaats van stimulerend of ontspannend. Een ander zwak punt is dat de relatie trainer-lerende niet gelijkwaardig is; alle input komt van de Duitse trainer en de lerende is altijd de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles A. Curran ontwikkelde in het jaar 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning of afgekort CLL genoemd.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

CLL (Community Language Learning) is een methode om een taal te leren waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de taal zij willen leren. CLL baseert zich op de counseling-benadering waarbij de taaldocent als een counselor optreedt die de zinnen van lerenden omschrijft. De studenten beginnen het gesprek. Zij spreken in hun moedertaal als de studenten de doeltaal (Duits) nog niet voldoende machtig zijn. De docent (Duits) vertaalt en legt uit. Hierna herhalen de lerenden de uitspraken van de docent zo nauwkeurig mogelijk. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om nadien daarna opnieuw te beluisteren.
De methode bevordert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de wisselwerking tussen de lerenden als middel om het Duits te leren. Het zijn de studenten zelf die het lesmateriaal bepalen aan de hand van betekenisvolle gesprekken. Er is geen lesboek Duits dat gevolgd wordt.

Populariteit

Het succes van CLL is sterk afhankelijk van de expertise van de trainer-counselor. Bij deze methode dient de taaldocent sociaal-cultureel kundig alsook taalkundig te zijn onderlegd. Deze taaltrainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden zeer goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de lerenden te vertalen. CLL kan goed werken wanneer deze op de juiste wijze wordt toegepast. Voor grote klassen is deze methode niet geschikt.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt de studenten veel autonomie. De studenten vinden het analyseren van eigen gesprekken vaak nuttig. Niet alleen tijdens de les Duits, maar ook buiten de les wordt de groep vaak heel hecht. Door deze methode worden studenten zich een stuk meer bewust van anderen in de groep, hun sterke en zwakke punten en leren om als een team samen te werken. Het bespreken door hun foutjes en het evalueren van de les Duits is heel leerzaam voor de studenten. Deze correcties blijven vaak in het geheugen gegrift en worden deel van de actieve woordenschat van de studenten.
Dat de docent niet sturend is, ondanks dat sommige studenten wel sturing nodig hebben, kan een keerzijde zijn. Er wordt geen leerboek gebruikt en er worden geen toetsen Duits gehouden. Daardoor is het succes moeilijk meetbaar. Een aantal lerenden wordt geremd in hun Duits spreken als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse benaming: Lexical Approach; LA) is een methode om een vreemde taal te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering is gebaseerd op het idee dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die uit (Duitse) woorden, woordcombinaties alsook uitdrukkingen bestaan. Studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits neemt in deze benadering een grotere plaats in dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialoog gericht. Voor interactie is aandacht maar ook voor i>exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden van de lerenden (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er is veel mogelijkheid voor studenten om de Duitse taal zelf te ontdekken.
De rol van de taaltrainer Duits is te zorgen voor genoeg inbreng en het faciliteren van het leerproces van de lerende.

Populariteit

Door de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis zijn de lesboeken in de laatste drie decennia duidelijk veranderd. Veel meer aandacht wordt aan de woordenschat geschonken die aangeboden wordt in zogenaamde chunks, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Michael Lewis streefde; de ingrijpende omwenteling in de manier waarop taal wordt onderwezen, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

De studenten leren het Duits op een heel natuurlijke manier te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal. Zo ontstaat souplesse in het taalgebruik Duits.
Het nadeel van deze methode is dat de werkelijkheid altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties. Met het zelf leren herkennen van de patronen van het Duits heeft een aantal lerenden moeite en deze lerenden hebben meer aan een taaldocent Duits die hen de weg wijst, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is in 1880 ontwikkeld door de Franse leraar François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

Een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van de grammatica vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnetjes op basis van een actie, bijvoorbeeld het huis verlaten in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, wetenschap en beroep, leven in de natuur, ontwikkeld vanuit het verschil tussen objectief, subjectief en figuurlijk taalgebruik. In de François Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het is een soort eentalige methode, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor lerenden vanzelf snel in de te leren taal (bijvoorbeeld het Duits) gaan denken.

Populariteit

De concepten van Gouin over taal waren hun tijd ver vooruit. François Gouin’s leermethodiek kon gedurende een bepaalde periode een succes worden genoemd, ondanks de ongewone aanpak. De Directe Methode van Maximilian Berlitz overschaduwde de methode echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

Gouin’s Seriemethode ontwikkelt sterk de mondelinge vaardigheden Duits en de leermethode zorgt voor het opbouwen van een natuurlijke, harmonieuze en gelijkwaardige sfeer.
Gouin’s methode creëert levendig onderwijs. Dit type taalonderwijs Duits wekt het enthousiasme bij de lerenden op door gebruik te maken van visuele leermiddelen, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, enzovoort. Een nieuwe taal leren wordt tastbaar; dit was iets dat totaal nieuw was. Het maakt Duitslerenden nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te ontwikkelen, prestatiedruk te verminderen en het zelfvertrouwen te verbeteren. de methode van François Gouin stimuleert de communicatieve competenties Duits van de studenten vrij intensief.
De seriemethode van Gouin heeft als nadeel dat taal die iets meer abstract of subjectief wordt, wat moeilijk met bewegingen en expressies in één concrete ervaring is te vangen. Een bijkomend nadeel is de bewerkelijkheid voor de docent, die een scala aan reeksen voor moet bereiden. Ten derde richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog meestal draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheden toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engels: Task-Based Language Teaching) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers van deze methode zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael Hugh Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen het Communicatief Taalonderwijs/een Communicatieve Benadering. De denkwijze erachter is dat het verwerven van de taal (zoals het Duits) geen op zichzelf staand doel, maar een hulpmiddel om bepaalde taken uit te voeren. Lerenden krijgen motiverende taken aangeboden. Hiervoor is taalkennis (Duits) vereist. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, is het nodig dat zij over woordenschat en taalregels van het Duits beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals een boodschap doen, een e-mail schrijven, bellen met een klantenservice, de krant lezen of een drankje bestellen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst op de taak voorbereidt, daarna de taak uitvoert en tot slot erop terugblikt. Studenten dienen samen te werken om de taken uit te kunnen voeren. De taken moeten net boven het kennisniveau van de lerende liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Vanaf het begin van de jaren negentig is taakgericht onderwijs zeer populair geworden, zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheden van lerenden (met name lerenden in een achterstandspositie) te verhogen in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende manier van werken, waarbij studenten worden uitgedaagd om hun vaardigheden (Duits) te gaan gebruiken. Het is een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak, mits de opdracht goed bij de lerenden aansluit. Studenten komen op een alledaagse, natuurlijke wijze in contact met het Duits en leren op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren bovendien om met andere studenten Duits samen te werken. De studenten ervaren taakgericht taalonderwijs als motiverend en plezierig.
Als nadeel kan worden genoemd dat de communicatie het belangrijkst is en niet zozeer de correcte vorm van het Duits, waardoor de lerenden die niet zozeer precies leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse linguïst en docententrainer op het gebied van Engels taalonderwijs bedacht Dogme Language Teaching/Dogme ELT in 2000. Deze methode wordt ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

‘Dogme 95’; de beweging van een groep van Deense filmmakers waaronder filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995 was de inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT). De deelnemers houden zich aan 10 strikte regels (10 dogma’s) voor het maken van films die samen ‘de eed van zuiverheid’ behelzen. Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare manier. De aanhangers van deze methode zoeken naar een vorm van communicatief onderwijs van vreemde talen die niet door enig voorgedrukt materiaal belast is. Het houden van echte gesprekken over praktische items is het doeleinde van Dogme-taalonderwijs. Hierbij draait het om communicatie als de drijvende kracht van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). Deze leermethode is daarom een communicatieve aanpak van het onderwijs, die taalonderwijs zonder lesboeken wil bieden of overig lesmateriaal en zich in plaats daarvan focust op de communicatie tussen taaldocent en studenten. Het Dogme-taalonderwijs kent, net zoals de Dogme-beweging in de film, tien uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Thornbury dat de overeenkomsten met het taakgericht leren van een taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een voordeel voor de trainer Duits is dat voorbereiding vrijwel niet is vereist. Het kan heel motiverend werken dat de studenten de verantwoording dragen voor hun eigen leerproces. Zo zijn de taallessen Duits niet voorspelbaar. Dit garandeert spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. In een les volgens de Dogme-methode is bijna alles bespreekbaar. Dit zorgt dat de studenten alert en betrokken blijven.
Als de studenten zo weinig door de taaldocent bij de hand worden genomen, kunnen ze zich echter wat minder op hun gemak voelen. Voor deze manier van lesgeven zijn ook niet alle trainers Duits in voldoende mate flexibel. Dat de studenten zich vaak moeten voorbereiden op een specifiek examen Duits en het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof aan bod komt in de lessen, kan een ander minpunt zijn.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in het jaar 2007 door Language consultants Greg en Angela Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-benadering geldt als een alternatieve visie op het leren van een nieuwe taal (zoals het Duits). De primaire aanname van de GPA is dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het verwerven van het Duits; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom gebruikt GPA de termen ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraar of docent’. De GPA vertoont overeenkomsten met, en is ook gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De leermethode bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden door de lerende en een verzorger uit Duitsland uitgevoerd. Begrip is belangrijker dan productie. De Duitse woordenschat en de cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 van de methode is de hier-en-nu-fase. Deze neemt ongeveer 100 uur in beslag. De ‘groeiende deelnemer’ richt zich in deze fase 1 op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze neemt ongeveer 150 uur in beslag en nu begint de deelnemer het Duits ook te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die tussen culturen worden gedeeld alsook verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu meer diepgaande gesprekken over het leven in de Duitse cultuur te voeren. In fase 5 van de methode begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van films, televisie, nieuws en literatuur. Ook het Duits dat nodig is voor het werk wordt geleerd. Fase 6 van de leermethode is de zogenaamde ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Hier gaat het om de groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De methode van Greg en Angela Thomson is nog tamelijk nieuw en er is nog weinig bekend over het succes ervan. Deelnemende studenten zijn enthousiast over de leermethode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een goede doorkijk geboden op het proces van taalverwerving Duits. Deze zes fasen van de methode bieden een duidelijk tijdsschema en realistische doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis verworven van het Duits, maar eveneens van de omgeving en de lerende verwerft daarnaast een nieuw sociaal netwerk.
Dat voor elke deelnemer of elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die veel tijd wil investeren, is een keerzijde van deze benadering.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is in de vroege jaren 2000 bedacht door de Amerikaanse polyglot en taalkundige Prof. Alexander Argüelles.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Duits) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. Het werkt een eenvoudige methode: lerenden luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en zij herhalen wat zij horen. Het gaat in de eerste plaats om de klanken; de Duitse tekst begrijpen is niet van belang. Het luisteren en herhalen oefent men net zo veel totdat het heel soepel gaat en de student simultaan met de audio-opname Duits kunnen spreken. Na enige tijd zullen de lerenden een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat zij gezegd hebben. Zolang er maar dialogen of stukken samenhangende tekst in staan, zijn veel leerboeken geschikt voor deze leermethode. De Duitse audio-opnames dienen idealiter iets boven het niveau van de lerende te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ongeveer één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. De aanbeveling van Argüelles is lerenden studenten om tijdens het spreken te gaan lopen, het liefst buiten, en niet te gaan zitten, omdat lichamelijke beweging de opname van de te leren taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterkt. Dat de lerenden minder gauw worden afgeleid als zij in beweging zijn, is een andere reden waardoor het leren van het Duits veel effectiever gaat.

Shadowing vertoont veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale driloefeningen gebruikt in plaats van dialoog of samenhangende teksten. Ook simultaan spreken is anders aan Shadowing.

Populariteit

De afgelopen jaren is veel onderzoek naar de techniek van Shadowing gedaan waaruit blijkt dat de leermethodiek naast de uitspraak ook de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar eveneens het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat de methodiek in een groep van lerenden kan worden toegepast, waarbij iedere deelnemer individueel actief leert. Het rendement van de methode is hoog.

De keerzijde van de Shadowing-techniek is dat de lerenden het wellicht een beetje saai vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De keuze van de teksten is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde taal (zoals Duits) te leren die van het principe uitgaat dat mensen leren met behulp van beweging en handelingen. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals kinderen hun moedertaal leren. Ouders geven voortdurend taken aan hun jonge kinderen en belonen hen als ze die taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste plaats de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat verbaal reageren in een later stadium. De luistervaardigheden Duits zijn dus de basis, daarna komen de spreekvaardigheden.
TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De docent geeft taken op een vriendelijke en begrijpelijke manier, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de lerende doet na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de studenten dat zij Duits praten; de studenten geven in een later stadium de opdrachten. Bekende taken worden verder uitgebreid of gedeeltelijk veranderd.
Door de combinatie van bewegingen en spraak, spreekt TPR^® beide hersenhelften aan. Het kost hierdoor minder moeite om dingen te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt voornamelijk toegepast binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel op de basisschool bij Engels. Maar eveneens middelbare scholieren of volwassenen werken met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

De methode van Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen de studenten snel begrip van de nieuwe taal. De methode van Total Physical Response zorgt voor vlotte succeservaringen, wat het plezier in het leren van het Duits bevordert. Dit zorgt voor stressvrij leren. In principe is de methode van TPR^® voor elke doelgroep geschikt, ongeacht achtergrond en leeftijd en kan de leermethode ook toegepast worden in grotere klassen. Het geleerde Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de student.
Het minpunt van TPR^® is dat niet elke taaluiting in TPR^®-taken uit te drukken is. Dit is de reden dat de leermethode tot op een zeker taalniveau werkt en aanvullend een andere leermethode nodig is. De leermethodiek is bovendien niet heel creatief. Studenten leren niet om gevoelens, meningen en ideeën in het Duits te uiten.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) bedacht de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd, eind jaren 80 van de negentiende eeuw. Deze methode is als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er ontstond een Reformbeweging omstreeks het jaar 1900 met nieuwe ideeën over leren dat zelfontdekkend en inductief diende te zijn. Die Reformbeweging ging overigens niet alleen over leren, maar eveneens over voeding, kleding, natuurgeneeskunde en naturisme. Omstreeks 1900 streefden de mensen, net als in de jaren zestig van de vorige eeuw, naar natuurlijke leefwijzen en een bevrijding van keurslijven. In het taalonderwijs kwam veel aandacht voor de ‘levende’, gesproken taal, waarbij grammatica meer inductief werd aangeboden, met voorbeeldzinnen. Hieruit dienden studenten de taalregels af te leiden. Er waren veel mondelinge oefeningen met veel aandacht voor de uitspraak (zoals het Duits). Studenten werden gestimuleerd veel Duits te spreken. Het was ook nieuw dat de lessen in het Duits werden gegeven. In de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van de (Duitse) woordenschat gebeurde aan de hand van afbeeldingen en voorbeelden. Abstracte vocabulaire werd aangeboden door studenten om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Mede door invloed van de oorlogen en crises verdween de vernieuwingsgolf van begin twintigste eeuw langzaam, om in de jaren zestig weer een andere vorm te krijgen.
Taleninstituten als Berlitz en Interlingua werken nog steeds met een (moderne versie van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat de Directe Methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het grote voordeel. Bij de Directe Methode wordt veel aandacht geschonken aan spreken en luisteren. Hierdoor ontwikkelen de studenten vloeiendheid en zelfvertrouwen. Aan deze Direct Methode kleven echter eveneens keerzijden. Aan de schrijfvaardigheid (Duits) besteedt deze methode veel minder aandacht en aan lezen in de vreemde taal relatief ook weinig. De Directe Methode biedt voor de meer gevorderde lerenden Duits onvoldoende uitdaging. Omdat de Directe Methode is gebaseerd op een dynamische inzet van de studenten is de leermethode tevens niet heel bruikbaar voor minder snel lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde in 1835 An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). In januari 2015 is An oral system of teaching living languages in herdruk gegaan.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode is op hetzelfde principe gebaseerd als de ‘natuurlijke aanpak’ (Natural Approach): de beste manier om talen te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een vreemde taal (zoals Duits) leren dient veilig en gemakkelijk te zijn. Om die reden wil Manesca niet met abstracte regels en lijstjes met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de eerst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is op het werken met een groep studenten en een taaldocent Duits gebaseerd, die maar één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een specifieke beweging. Het Duitse woord en de bijbehorende beweging worden daarna door de studenten na elkaar herhaald. Door deze herhaling onthouden de studenten deze Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Deze woorden vormen stap voor stap zinnen en weer variaties op deze Duitse zinnen. Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De methode van Jean Manesca is reeds enkele jaren later door de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en staat ook wel bekend als de Ollendorff-methode.

Populariteit

Manesca is twee jaar na publicatie van zijn methode overleden. Zijn werk is overgenomen en aangepast door anderen, onder meer door Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Jean Manesca zijn nog steeds actueel en worden nog steeds in het moderne vreemdetalenonderwijs toegepast.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en de geleerde stof gemakkelijker en langer door de lerenden wordt onthouden, is de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Wat daar ook aan bijdraagt, is het veelvuldige herhalen. Het feit dat dit wat saai kan worden om steeds dezelfde Duitse woorden en zinnen te blijven herhalen, kan een nadeel zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

De stille manier is een manier om een taal te leren (bijvoorbeeld Duits) die stilte gebruikt als instructiemiddel. De autonomie van de lerenden en hun actieve deelname is het uitgangspunt van Gattegno’s methode.
De trainer Duits gebruikt een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht te trekken van de lerende, reacties uit te lokken en de lerende aan te moedigen om fouten te verbeteren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) besteed.
Gattegno, die wiskundige was, hechtte er veel waarde aan om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt voor de energievoorraad van de lerenden was. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder energie dan wanneer mensen proberen iets uit het hoofd te leren. Hij zei dat docenten niet zozeer naar het overbrengen van kennis zouden moeten streven, maar het bewustzijn dienen aan te spreken, omdat alleen het het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te leren.
The Silent Way gebruikt onder andere blokken met verschillende kleuren, die voor allerlei dingen kunnen worden gebruikt. De methode werkt eveneens met Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor geluiden waarin elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Met name bij het leren van de uitspraak van het Duits zijn Caleb Gattegno’s ideeën wel van betekenis geweest, alhoewel de Stille Methode in zijn oorspronkelijke versie niet veel meer wordt gebruikt.

Voor- en nadelen van de Silent Way

De sterke kant van de aanpak van Gattegno is dat zijn benadering voor de student niet-bedreigend is, die immers wordt beschouwd als autonoom. De trainer Duits is in feite dienstbaar aan de student, niet andersom. The Silent Way stimuleert het leren van het Duits op een natuurlijke manier. Door lerenden uit te dagen om nieuwe dingen te ontdekken, wordt de geleerde stof vaak goed verwerkt en onthouden. De lerende ‘mag’ fouten maken, wat bijdraagt aan het leerproces.
Een minpunt kan zijn dat sommige lerenden intensievere begeleiding nodig hebben dan de leermethode voorstaat. Een student zou gefrustreerd kunnen raken door het gebrek aan input van de taaltrainer Duits. Het gebruik van kleuren en grafieken heeft als limiterende factor dat de nieuwheid er snel af is. Hierdoor verdwijnt het effect.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode van TPR Storytelling is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en is afgeleid van de TPR-methode (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPRS is een talenverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt van TPRS is natuurlijke taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals een kind zijn of haar moedertaal leert. Om dit te bereiken, wordt de student aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld. Door de trainer Duits wordt een verhaal verteld waarin nieuwe Duitse woorden meerdere keren voorkomen. Deze verhalen zijn interessant of humoristisch en niet te lang. De verhalen zijn vrij eenvoudig te begrijpen, hierdoor ontspannen de studenten zich. Duitse woorden en structuren worden zo vanzelf opgeslagen in het langetermijngeheugen. De studenten worden door de taaldocent op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat studenten regels van het Duits uit het hoofd hoeven te leren.
Na een poosje zal de lerende ‘vanzelf’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuren van de nieuwe taal nadoen. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hierop is om samen met een groepje van studenten een verhaal op te bouwen. Hierbij schrijft de trainer Duits eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met de Duitse vertaling erbij, om vervolgens samen met de studenten hier een verhaal van te maken. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk deel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, omdat dit zorgt voor input. In een later stadium volgt schrijven in het Duits.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een geslaagde manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel voorwaarden: de setting dient geschikt te zijn en de taaldocent dient goed getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en het geleerde wordt grondig verworven. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; er is sprake van breinvriendelijk leren. Voor de lerenden is het een plezierige methode en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Voor studenten werkt het zeer motiverend om zelf een verhaal te verzinnen.
Een keerzijde is dat de methode veel voorbereiding van de docent vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen die is gevonden in Egypte met een tekst in twee talen, waarmee de hiërogliefen zijn ontcijferd. Het is ook de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen aanbiedt. De eerste versie van deze methode is in het jaar 1996 uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren met behulp van een computer. De taalcursussen zijn beschikbaar in meer dan dertig talen en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de wijze nabootst waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dit houdt in ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te zeggen. Het programma gebruikt hiervoor stemmen van native speakers Duits (moedertaalsprekers) en foto’s voor het overbrengen van de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden. De methode maakt gebruik van spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. Op deze manier kan de gebruiker zijn of haar uitspraak met die van native speakers (moedertaalsprekers Duits) vergelijken. De uitspraak kan verbeterd worden door de voorbeeldspreker iets langzamer te laten spreken en de studenten vervolgens veel na te laten spreken.
Er zijn dictee-oefeningen voor de schrijfvaardigheden Duits. De software van de methode controleert de Duitse grammatica en de spelling en wijst op taalfouten met de mogelijkheid om deze taalfouten van de studenten te corrigeren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. Deze leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veelvuldig ingezet en zeker niet door de minsten. Onder andere de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken gebruiken de methode van Rosetta Stone. De methode van Rosetta Stone wordt in Nederland toegepast door een aantal ministeries en diverse hogescholen en universiteiten en ook door een aantal internationale organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

Rosetta Stone is zeer makkelijk in gebruik en de methode kan op ieder moment door de lerende toegepast worden. Welke onderdelen meer of minder aandacht kunnen gebruiken, wordt door lerenden zelf bepaald. Veel mensen vinden het prettig om de leermethodiek te gebruiken. Bij een gebrek aan docenten kan Rosetta Stone een oplossing zijn voor onderwijsinstellingen. Het feit dat er geen docent is die studenten motiveert of iets extra’s kan bieden, is een minpunt.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn Amerikaans taalkundige Dr. Paul Pimsleur ontwikkeld. De eerste Pimsleur taalcursus was een cursus Grieks, die Pimsleur in 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De cursus bestaat uit zinnetjes/dialoog die door studenten worden nagesproken en weer herhaald. De Duitse zinnetjes zijn door moedertaalsprekers (native speakers) ingesproken. De cursussen zijn gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling. De les omvat een audio-opname van een half uur die nieuwe woordenschat en structuren bevat in het Duits. De grammaticale structuren van het Duits worden niet uitgelegd maar aangeboden door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes.
Dr. Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee geleerde informatie overgaat van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is geïntegreerd in de Pimsleur cursussen.

Populariteit

Onder meer Amerikanen gebruiken de Pimsleur taalcursussen en de ervaringen met de methode variëren. Over het algemeen zijn de lerenden tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Omdat de insprekers allemaal moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Duits spreken, werkt de Pimsleur-methode zeer goed om de uitspraak te verbeteren.
Dat niets wordt uitgelegd, is de keerzijde van de methode van Pimsleur. De student leert geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moet het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet geheel verwonderlijk, door Michel Thomas (Poolse naam: Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Michel Thomas ontwikkelde zijn leermethode kort na de Tweede Wereldoorlog in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, met beroemdheden als Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Bob Dylan, Mel Gibson en Pierce Brosnan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is, was het uitgangspunt van Michel Thomas. Michel Thomas maakte zijn studenten duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De Michel Thomas-methode bestaat uit audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting is een virtueel klaslokaal, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de stemacteurs een vraag wordt gesteld, is het de bedoeling dat de gebruikers op de pauzeknop drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er zijn geen huiswerkopdrachtenen er hoeft niet uit het hoofd te worden geleerd. De lessen worden in kleine stappen opgebouwd en nieuwe Duitse lesstof wordt met reeds bekende Duitse lesstof afgewisseld. De uitleg wordt steeds in de Engelse taal gegeven. Er wordt bijvoorbeeld op eventuele verbanden gewezen tussen de Engelse taal en het Duits. Er wordt ook grammaticale uitleg gegeven. Eerst wordt makkelijke lesstof aangeleerd, moeilijkere lesstof wordt pas aangeboden nadat de studenten Duits het voorgaande hebben begrepen en verworven. Behalve Duitse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen aangeleerd zodat de student zelf zinnetjes kan bouwen. De methodiek gebruikt ook flashcards waarmee gebruikers zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel mensen vinden de cursus fijn om mee te werken en ze zijn tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits. Mensen die al wat verder zijn met de taal, ervaren de methode van Michel Thomas soms als wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen trainen luistervaardigheid en uitspraak Duits op een efficiënte manier en zijn zeer toegankelijk. Dat de taalcursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet, kan als een nadeel worden gezien. Een daadwerkelijke interactie is er ook niet, omdat de methode uit audiocursussen bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door polyglot en schrijver en Alphonse Chérel. Het bedrijf Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Dit begon met hun eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

Letterlijk betekent ‘assimileren’: ‘opgaan in de andere groep, mengen met’, wat voor taalcursussen (zoals Duits) wel een hooggegrepen streven is. De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een leerboek Duits en audio-CD’s alsook een USB-stick. De cursist werkt idealiter ongeveer twintig minuten per dag.
De lessen van Assimil bestaan uit verschillende Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling staat ernaast, met toelichting van de grammatica. Om de uitspraak Duits te trainen, maakt de methode gebruik van zinnen die door moedertaal (native) speakers zijn ingesproken en die de lerenden daarna dienen te herhalen. De opbouw gaat van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie van de gebruikers verwacht; dit komt pas na ruwweg vijftig taallessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn populair. De cursussen zijn niet duur en er is een ruim aanbod aan talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Dat de cursist Duits in zijn of haar eigen tempo kan leren wanneer dit het beste uitkomt, is het pluspunt van de Assimil-methode. Het nadeel hierbij is, geldt wat voor alle computertaalcursussen, dat de cursisten aan zichzelf zijn overgeleverd. Er is geen trainer Duits om studenten te motiveren of te begeleiden.