Cursus Duits Lelystad

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw in Amerika en in Engeland ontwikkeld, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, was het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten te voorzien van elementaire verbale communicatieve vaardigheden. Door de invloed van het leger stond de audiolinguale methode ook bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je beschouwen als antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Het was nieuw dat de les geheel werd gegeven in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). Spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en (Duitse) grammaticale structuur worden geleerd met behulp van mondelinge structuuroefeningen. Het doel is foutloos Duits leren spreken en verstaan, wat begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is hiervoor het middel; drills worden gebruikt om Duitse zinnen alsook structuren te leren beheersen, om te zorgen dat reacties spontaan en automatisch worden. De taaltaaltrainers Duits kunnen bijvoorbeeld een zin 10 keer herhalen en dan een nieuw Duits woord hieraan toevoegen. Er wordt veel gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waar studenten Duits een hoofdtelefoon dragen en zinnen beluisteren en deze zinnen nazeggen. Het geschreven Duits komt pas aan bod als het mondelinge Duits inmiddels vertrouwd is. Er worden wel afbeeldingen gebruikt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

De audiolinguale methode werd in Nederland pas geïntroduceerd rond 1970 bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al snel bezwaren tegen de betekenisloze driloefeningen. Het gebeurde wel eens dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica vrij gauw in onbruik raakten. In plaats van de talenpractica maakte men de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk. Schrijvers van leerboeken namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch heeft de audiolinguale methode haar sporen nagelaten. Het was nu breed geaccepteerd dat het bij een taal (zoals Duits) leren niet om het memoriseren van de (Duitse) grammatica gaat, maar om de toepassing ervan. De luistervaardigheid (Duits), die vóór de jaren zeventig voor veel docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Duits. Direct van het begin wordt een juiste uitspraak Duits aangeleerd. Deze audiolinguale methode is een docentgestuurde methode waardoor deze een vlotte en efficiënte overdracht van kennis kan bieden. De audiolinguale methode kan ook bij grotere groepen worden toegepast.
Dit docentgestuurde aspect heeft tegelijkertijd een keerzijde; er wordt geen eigen inbreng van de studenten verwacht, waardoor het risico op enige passiviteit en onvoldoende motivatie en betrokkenheid op de loer ligt. Een ander bezwaar van de methode is dat de geoefende drills niet zo gemakkelijk in levend taalgebruik Duits om te zetten zijn.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkelde de GoldList Method (‘gouden lijst-methode’).

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een methode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren op een zodanige manier dat het in het langetermijngeheugen plaatsneemt. De methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die worden herhaald na verloop van tijd. Deze Duitse zinnen of woorden van de woordenlijst worden hardop gelezen door de student. Het is niet de bedoeling om al deze woorden of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, maar door blootstelling gaat dit automatisch. Deze woordenlijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die aangeleerd zijn, worden van de lijst gehaald. Die Duitse woorden die nog altijd problemen geven, blijven op de lijst op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method claimen dat de zinnen en woorden in het Duits spontaan in het langetermijngeheugen van de student worden opgeslagen, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt bestreden. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen opgeslagen als deze kennis ook relevant en van betekenis is voor de student. De GoldList-methode kan werken voor Duitse woorden die van betekenis en relevant zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor lerenden die het prettig vinden om bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun te gebruiken, kan deze GoldList-methode goed werken. Met de hand schrijven functioneert beter dan typen of, redelijk zinloos: een fotootje maken, omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt. Een keerzijde is het gebrek aan context. Taal is uiteraard veel meer dan een reeks losse woorden en/of zinnen. De methode is bovendien bijzonder tijdrovend; er moeten steeds handgeschreven woordenlijsten worden gemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is door Tracy D. Terrell en Stephen D. Krashen ontwikkeld in 1983.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method richt zich op een natuurlijke wijze van het verwerven van de taal (zoals bijvoorbeeld Duits). De leermethode probeert het Duits aan te leren op de wijze waarop mensen als kind hun moedertaal leerden spreken. Zo leert studenten onbewust ook de taalregels van het Duits. Hiervoor wordt alleen het Duits gebruikt met een aantal visuele hulpmiddelen. Een stressvrije leeromgeving is het streven van de leermethode. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de lerenden blootgesteld. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en het corrigeren van vormfouten.
Als de lerende in het Duits wordt ondergedompeld, werkt de leermethode het meest effectief. Om te zorgen dat de lerenden plezier van de ervaring hebben, dienen de leeractiviteiten in het Duits stimulerend te zijn.
De Natural Method heeft vrij veel overeenkomsten met de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid tussen deze twee methoden is dat de Directe Methode meer de focus legt op de praktijk en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Dat onderdompeling zeer effectief is, is vaak aangetoond. De Natural Approach is een populaire wijze van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig te begrijpen is voor studenten. Er kleven ook nadelen aan de Natural Method. De leermethode legt vooral nadruk op het impliciet leren van de Duitse grammatica. Lerenden zouden inderdaad leren om te communiceren, maar door onvoldoende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal blijven hangen.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een taal aan te leren, wordt als prettig ervaren. Lerenden krijgen de kans voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Het geleerde beklijft voor een langere tijd, omdat studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’.
Omdat er vrijwel geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het wat langer duurt voor er resultaten te merken zijn. De methode bereidt lerenden eveneens niet per se voor op een bepaald Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engels: Structural Approach; ‘SA’) is in de jaren 50 door de Amerikaanse taaldocent Charles en Robert Lado ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

Deze Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de lerende vertrouwd te laten raken met de fonologische en grammaticale structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits). De leermethode staat voor dat de beheersing van deze structuren meer oplevert dan de verwerving van woordenschat Duits. Bij de Structurele Aanpak draait het om het herkennen en kunnen toepassen van vaste samenstellingen van Duitse woorden en woordgroepen in de juiste woordvolgorde. Deze combinaties worden in betekenisvolle situaties met behulp van visualisatie, gezichtsuitdrukking, dramatisering en handelingen gepresenteerd aan studenten. De structuren die in de praktijk het meest in het Duits gebruikt worden, worden het eerst aan de taallerende aangeboden. Mondelinge vaardigheden Duits (luisteren en spreken) worden hier in eerste instantie bij gebruikt; lezen en schrijven volgen hieruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreekvaardigheden en schrijfvaardigheden), krijgt de grammatica een grote plek. Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering) zijn andere namen voor de Structurele Aanpak.

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal gebruikt om Engels te leren in Engelssprekende landen, de voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Dat de kunnen lerenden het Duits op een nauwkeurige manier kunnen leren, is de sterke kant van een structurele aanpak. De leren eveneensde krijgt inzicht in de Duitse grammatica leert eveneens in welke situatie bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet passend zijn voor de situatie. De methode van de Structural Approach gebruikt alledaagse taal. De Structural Approach heeft ook minpunten. De methodiek is tamelijk tijdrovend en zorgt niet direct voor succeservaringen. De inbreng van de studenten zelf is beperkt; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Communicatief taalonderwijs (Engelse benaming: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse benaming: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, ontstond in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een taal. De taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs is gestoeld op de opvatting dat interactie het uiteindelijke doel is van het leren van vreemde talen (zoals Duits).
Middels CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de taaldocent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werkomgeving. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les om gebruikt.
Studenten praten met medestudenten over persoonlijke gebeurtenissen en docenten Duits dragen onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in verschillende realistische situaties te oefenen. De Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de student helpt om in het Duits te communiceren.

Populariteit

Het communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Dit kwam mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes geen groot succes bleken. Binnen het verenigde Europa was er meer behoefte aan het leren van vreemde talen door middel van een methode die meteen toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Communicatief taalonderwijs (CLT) heeft veel sterke aspecten. Lerenden ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; de methode is functioneel en studentgericht. Door het gebruik van authentieke materiaal, leren studenten de Duitse woorden die voor hen nodig zijn. CLT is efficiënt. Voor de studenten werkt het stimulerend doordat zij snel succeservaringen hebben. Er mogen foutjes worden gemaakt; de vaardigheden van de student wordt al doende geleerd en verbeterd. Een keerzijde van de communicatieve benadering is dat er niet zo veel aandacht wordt geschonken voor grammatica, woordenschat die niet direct toepasbaar is en de uitspraak. Het plannen en voorbereiden vereist veel tijd van de docent en van studenten vraagt het een actieve deelname. Voor sommige studenten is deze manier van een taal leren lastig of ongebruikelijk, afhankelijk van welke achtergrond zij hebben. Communicatief taalonderwijs (CLT) draait om het trainen van vaardigheden; daarbij gaat het vooral om de functie en niet zo zeer om de vorm en de methode biedt als leermethode geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw richtte het taalonderwijs vooral op praktisch taalgebruik. Men leerde om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, woordenlijsten enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens leerboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger, deed dit op een andere wijze. Rond het jaar 1783 ontwikkelde hij een methode waarin de grammatica van de taal centraal stond. Meidinger wordt gezien als grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method; GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gestoeld op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van religie, cultuur en wetenschap was. Dit onderwijs in het Latijn was natuurlijk op geschreven teksten van klassieke schrijvers gericht en volledig op de grammatica en het vertalen gericht. Deze aanpak werd destijds als degelijk en wetenschappelijk gezien. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse van taalvormen en taalstructuren (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij studenten zelf inzicht ontwikkelen. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij de Grammatica-vertaalmethode. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits krijgen de nadruk. De taaltrainer draagt de kennis Duits over, de studenten memoriseren.

Populariteit

De grammatica-/vertaalmethode heeft tot vrij recent een grote invloed op het taalonderwijs gehad, ondanks dat reeds sinds halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren, biedt deze grammatica-/vertaalmethode biedt een aardige mentale training. Ook biedt deze methode inzichten in de structuur van het Duits, door de nadruk die wordt gelegd op de grammatica.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De belangrijkste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie zelden mondeling kan worden toegepast. De leermethode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die aangeboden wordt, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. Bij het werken in groepen biedt de methode niet de mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief proces voor de studentenn. De student is slechts toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (Engels: language immersion) wordt over de hele wereld toegepast sinds de jaren 70, voornamelijk op middelbare scholen waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) in de vreemde taal wordt gegeven. Binnen Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die gebruikt wordt bij bijvoorbeeld Taleninstituut Regina Coeli in de provincie Brabant, ‘de nonnen van Vught’. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles onderwezen aan rijke dames uit Vught en omgeving.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling zorgt ervoor dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, vanaf het eerste moment wordt omgeven door de te leren taal. De instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); in het begin langzaam en met veel herhalingen, later op een natuurlijkere manier. De studenten worden ook uitgedaagd vanaf het begin om in het Duits te spreken. Er wordt met rollenspellen en simulaties gewerkt. Op onderwijsinstellingen die werken met onderdompeling, wordt de omgeving vaak in de stijl van het land van de Duitse taal ingericht om een situatie te creëren alsof de studenten in Duitsland zijn. Lerenden oefenen één-op-één of in kleine groepen met Duits spreken. Naar Duitsland reizen en daar bijvoorbeeld in een gastgezin verblijven, is een andere manier om een taal te leren door middel van onderdompeling.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een zeer goede leermethode voor vreemde talen beschouwd. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan op deze manier uitstekend worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, doordat de methode zo intensief is. Het is ‘sink or swim’, de lerende moet echt gaan communiceren in het Duits want hij of zij wordt erdoor omgeven. Feitelijk is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. Door in groepsverband samen te oefenen, wordt de sociale interactie versterkt. Dit wordt door de studenten als motiverend ervaren.
Dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden, is een nadeel. Als iemand in een vrij korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar daarna weer overgaat tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt. Het feit dat een dergelijke training Duits erg intensief is, kan een bijkomend minpunt zijn. Niet alle lerenden hebben de conditie om deze leermethode vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Volgens Georgi Lozanov is positieve suggestie een voorwaarde om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen tussen de student en de docent (Duits) zijn daarvoor van essentieel belang. Hiervoor dienen lerenden zich ontspannen en veilig te voelen. Om dit te bereiken, waren lesloken met rijopstellingen uit den boze. In de lessen zaten lerenden in comfortabele stoelen die in een halve cirkel geplaatst werden en er was altijd muziek tijdens de klas. De leermethode zoals Lozanov die beoogde, bestond uit verschillende teksten voorlezen, op de achtergrond werd klassieke muziek afgespeeld of waren natuurgeluiden te horen. Er waren opmerkingen over de (Duitse) grammatica en lijsten met woorden bij deze teksten. Er werd met gebaren en veel expressie in stem voorgelezen. De studenten werden zo overgehaald om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren voor de studenten, konden gemakkelijk worden begrepen en opgenomen. Er was veel aandacht tijdens de lessen voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland). In de klas werden rollenspellen gespeeld en er bijvoorbeeld ook (Duitse) streekgerechten werden gemaakt en geproefd.

Populariteit

De leermethode was omstreden en is niet erg bekend meer. Sommige elementen worden nog steeds toegepast, bijvoorbeeld het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten in de vreemde taal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer in de les, waardoor lerenden geen hinder zullen krijgen van faalangst of frustratie. Voor nieuwkomers kan deze sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt bij aan betere leerprestaties. Een ander voordeel van de methode is dat de lerende gestimuleerd wordt om actief mee te doen en zich in te leven in de situaties. Dit is voor sommige mensen een nieuwe ervaring. Tegelijk vormt dit voor sommige studenten een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Daarnaast kan muziek bij sommige mensen eerder afleiden en zelfs verstorend werken in tegenstelling tot stimulerend of ontspannend. Dat de relatie tussen de docent en de student niet gelijkwaardig is, is een andere zwakke kant; alle inbreng komt van de kant van de Duitse docent en de student is steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

In 1976 ontwikkelde de Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een methode om een taal te verwerven waarbij de studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de taal zij willen leren. Deze methode is op de counseling-benadering gebaseerd waarbij de trainer als een counselor optreedt die de zinnen van lerenden kenschetst. De studenten beginnen het gesprek. Zij spreken in de moedertaal als de studenten de doeltaal (Duits) nog onvoldoende machtig zijn. De trainer (Duits) vertaalt en legt uit, waarna de studenten de uitingen van de trainer zo goed mogelijk herhalen. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om opnieuw te beluisteren.
Community Language Learning stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de wisselwerking tussen de studenten onderling als middel om de Duitse taal te leren. Het zijn de studenten zelf die de lesstof bepalen met behulp van betekenisvolle gesprekken. Een leerboek Duits wordt niet gevolgd.

Populariteit

Het succes van de methode is sterk afhankelijk van de kunde van de docent-counselor. Bij deze methode dient de taaldocent zowel sociaal-cultureel kundig als taalkundig onderlegd te zijn. Deze docent dient zowel het Duits als de moedertaal van de studenten zeer goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de studenten te vertalen. CLL kan goed functioneren indien deze correct toegepast wordt. CLL is niet bruikbaar voor grote groepen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt studenten een hoge mate van autonomie. Vaak vinden studenten het analyseren van eigen gesprekken nuttig. Niet alleen tijdens de les Duits, maar ook buiten de les wordt de groep vaak heel hecht. Met deze methode worden studenten zich een stuk meer bewust van anderen in de groep, hun sterke en zwakke punten en ze leren om als een team samen te werken. Van het bespreken van hun foutjes en het evalueren van de taallessen Duits leren studenten vaak veel. Vaak blijven dergelijke verbeteringen in het geheugen gegrift en worden deel van de actieve woordenschat van studenten.
Dat de docent niet sturend is, terwijl sommige studenten deze sturing wel nodig hebben, kan een nadeel zijn. Er wordt geen gebruikgemaakt van een lesboek en er worden ook geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de les is hierdoor lastig meetbaar. Een aantal lerenden wordt geremd in hun Duits spreken als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse naam: Lexical Approach; LA) is een methode om vreemde talen te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze lexicografische benadering is gebaseerd op de visie dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. De studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. De woordenschat Duits neemt bij deze benadering een grotere plaats in dan de Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialoog gericht. Voor interactie is aandacht maar ook voor i>exposure; voor de receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er bestaat veel ruimte voor de student om zelf de Duitse taal te ontdekken.
De taak van de taaltrainer Duits is te zorgen voor genoeg inbreng en het faciliteren van het leerproces van de student.

Populariteit

In de afgelopen drie decennia zijn door de invloed van de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis leerboeken duidelijk veranderd. Veel meer aandacht wordt besteed aan de woordenschat die in chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de vergaande verandering in de wijze waarop vreemde talen worden onderwezen, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal, leren de studenten het Duits op een natuurlijke manier te gebruiken. Dit zorgt voor souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties, is de keerzijde van de methode. Sommige lerenden vinden het moeilijker om taalpatronen zelf te herkennen en hebben meer aan een docent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is in het jaar 1880 ontwikkeld door de Fransman François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

Een serie verbonden zinnen die eenvoudig te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnen op basis van een actie, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, beroep en wetenschap, vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk taalgebruik ontwikkeld. De leermethode van François Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Het betreft een soort eentalige leermethode, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’. Hierdoor gaan studenten snel in de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits) denken.

Populariteit

Gouin’s principes over taal waren zeer vooruitstrevend. Ondanks dat het een vrij ongebruikelijke aanpak was, was de seriemethode van François Gouin gedurende een bepaalde periode een succes. Deze methode van Gouin werd echter overschaduwd door de Directe Methode van Berlitz.

Voor- en nadelen van de Series Method

François Gouin’s Seriemethode ontwikkelt de mondelinge vaardigheden Duits goed en zorgt voor het creëren van een natuurlijke, harmonieuze en gelijkwaardige sfeer.
Gouin’s leermethode biedt levendig taalonderwijs. Dit type onderwijs Duits wekt het enthousiasme bij de lerenden op door gebruik te maken van visueel leermateriaal, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, en dergelijke. Een nieuwe taal leren werd tastbaar; dit was iets dat geheel nieuw was. De leermethode maakt de studenten Duits nieuwsgierig, dit werkt goed om het leergeheugen te ontwikkelen, prestatiedruk te verminderen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. de methode van François Gouin stimuleert de communicatieve taalvaardigheden Duits van de lerenden goed.
De methode van François Gouin heeft echter als nadeel dat taal die wat subjectiever of abstracter wordt, wat lastig in één duidelijke ervaring kan worden gevangen met beweging en expressie. De bewerkelijkheid voor de trainer, die tenslotte een scala aan series voor moet bereiden, is een ander nadeel. Ten derde is de Gouin-seriemethode vooral gericht op mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog veelal draait om examens voor het toetsen van de lees- en schrijfvaardigheid.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Task-Based Language Teaching; TBLT (Taakgericht taalonderwijs) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen het Communicatief Taalonderwijs/een Communicatieve Benadering. De denkwijze erachter is dat het verwerven van de doeltaal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een methode om specifieke taken uit te kunnen voeren. De studenten krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) nodig is. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, is het nodig dat ze over woordenschat en taalregels van het Duits beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld e-mails schrijven, boodschappen doen, bellen met een klantenservice, een krant lezen of een drankje bestellen. De taak wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de studenten zich eerst op de taak voorbereiden, de taak daarna uitvoeren en tot slot erop terugblikken. De studenten moeten samenwerken om de opdrachten uit te voeren. De opdrachten dienen net boven het niveau van de student Duits te liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Vanaf de vroege jaren 90 is taakgericht onderwijs erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. Taakgericht taalonderwijs de meest bruikbare vorm te zijn voor het verbeteren van de taalvaardigheden bij de studenten (vooral de studenten in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende werkvorm, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun taalvaardigheden (Duits) te gaan gebruiken. Zolang de taak goed aansluit bij de lerende, is de methode een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. Studenten komen op een natuurlijke, dagelijkse wijze in aanraking met het Duits en leren op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Daarnaast leren studenten om met andere studenten Duits samen te werken. De lerenden ervaren taakgericht onderwijs als plezierig en motiverend.
Dat de communicatie het belangrijkst is en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor de studenten die niet zeer precies leren, kan als nadeel van de methode genoemd worden.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse taalkundige en docententrainer op het gebied van Engels taalonderwijs ontwikkelde Dogme Language Teaching/Dogme ELT in 2000. Deze methode wordt ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

‘Dogme 95’; een stroming uit het jaar 1995 van een aantal Deense filmmakers onder wie de filmregisseur Lars von Trier, was de inspiratie voor Dogme Language Teaching. De deelnemers houden zich aan tien strikte regels (dogma’s) voor het filmmaken die samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity) vormen. Iets soortgelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van de Dogme Language Teaching zoeken naar een vorm van communicatief onderwijs van vreemde talen die niet door voorgedrukt materiaal belast is. Het starten van echte inhoudelijke gesprekken over praktische items is het doeleinde van de Dogme-methode. Bij deze methode draait het om communicatie als drijvende kracht van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). Daarom is de Dogme-benadering een communicatieve benadering voor taalonderwijs, die een vreemde taal wil onderwijzen zonder het gebruik van lesboeken of overig lesmateriaal en zich in plaats daarvan richt op het communiceren tussen trainer en lerenden. Het Dogme-taalonderwijs heeft, net zoals de Dogme-beweging van de filmmakers, tien dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Ondanks dat er niet veel onderzoek naar het succes van Dogme is gedaan, gaat Scott Thornbury ervan uit dat de overeenkomsten met het taakgericht leren van een taal (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk leidt tot vergelijkbare resultaten.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een pluspunt voor de taaltrainer Duits is dat er vrijwel geen voorbereiding voor nodig is. Het kan zeer motiverend werken dat de lerenden voor hun eigen leerproces de verantwoording dragen. Voorspelbaar zijn de taallessen Duits zo nooit. Dit garandeert spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. Bij een taalles volgens de Dogme-methode is vrijwel alles bespreekbaar. Dit zorgt dat studenten betrokken en alert blijven.
Als de studenten zo weinig door de taaldocent bij de hand worden genomen, kunnen ze zich daartegenover iets ongemakkelijk voelen. Voor dit type van onderwijs zijn ook niet alle taaltrainers Duits voldoende flexibel. Dat de studenten zich vaak op een bepaald examen Duits dienen voor te bereiden, terwijl het niet zeker is dat de daarvoor benodigde stof aan bod komt tijdens de taallessen, kan een bijkomend minpunt zijn van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in het jaar 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-methode geldt als een alternatieve kijk op het leren van een nieuwe taal (zoals het Duits). Het primaire uitgangspunt van de methode is dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van de Duitse taal; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). GPA gebruikt daarom de benaming ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docent’. De GPA-benadering vertoont overeenkomsten met, en is ook deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De leermethode kent zes fasen van activiteiten. De lerende met een verzorger uit Duitsland voeren de activiteiten uit. Begrijpen gaat boven produceren. De nadruk ligt op Duitse woordenschat en cultuur. Fase 1 van de methode is de hier-en-nu-fase. Deze fase duurt ongeveer 100 uur. In fase 1 concentreert de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase duurt ongeveer 150 uur en de deelnemers beginnen nu ook Duits te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op zogenaamde ‘gedeelde verhalen’. ‘Gedeelde verhalen’ zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die worden gedeeld tussen culturen alsook verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de leermethode is de fase van het ‘diepe delen’. Nu beginnen de deelnemer en de verzorger diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 van de leermethode begint de deelnemer zich te richten op het taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van films, televisie of nieuws en literatuur. Ook het Duits dat is vereist voor het werk wordt geleerd. Fase 6 van de leermethode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Hier gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De leermethode van Greg en Angela Thomson is nog tamelijk nieuw en er is nog niet veel bekend over het succes van deze methode. De deelnemers zijn er enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-benadering biedt een goede doorkijk op het proces van taalverwerving Duits. De zes afzonderlijke fasen bieden een duidelijk tijdsschema en haalbare doelen. Er wordt door de lerende niet alleen taalkennis Duits verworven, maar eveneens van de omgeving en de lerende verwerft daarnaast een nieuw sociaal netwerk.
Dat voor iedere deelnemer of minimaal iedere kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gezocht moet worden die bereid is om veel tijd te investeren, is een nadeel van deze benadering.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique, ook wel simpelweg Shadowing (‘schaduwen’) genoemd, is bedacht in de vroege jaren 2000 door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. De techniek is eenvoudig: lerenden luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen wat zij horen. Bij de methode is het niet van belang om de Duitse tekst te begrijpen; het gaat in de eerste plaats om de klanken van de te leren taal. Luisteren en daarna herhalen wordt net zo vaak geoefend totdat dit heel gemakkelijk gaat en de student simultaan Duits kan spreken met de opname. De student zal na enige tijd een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij gezegd heeft. Er zijn veel lesboeken geschikt voor deze techniek, zolang de boeken dialogen bevatten of stukken samenhangende tekst. De Duitse audio-opnames dienen idealiter wat boven het niveau van de lerenden te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, zonder kunstmatige pauzes en op natuurlijke snelheid. Alexander Argüelles doet de aanbeveling om te gaan lopen tijdens het spreken, het liefst in de buitenlucht, en niet te gaan zitten, omdat fysieke beweging de opname van de te leren taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterkt. Dat de studenten minder snel afgeleid worden als zij in beweging zijn, zodat het leren van het Duits veel effectiever gaat, is een bijkomende reden.

Shadowing heeft veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar het onderscheid is dat de audiolinguale methode gebruikmaakte van grammaticale driloefeningen in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Het simultaan spreken is bij Shadowing ook anders.

Populariteit

In de afgelopen jaren is veel onderzoek naar de techniek van Shadowing gedaan waaruit blijkt dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid aanzienlijk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt ook vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat het in een groep studenten kan worden gebruikt, waarbij alle deelnemers actief aan het leren zijn. De methode heeft een hoog rendement.

De Shadowing-techniek heeft als keerzijde is dat lerende het soms wat saai kan kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die uitgaat van het idee dat mensen leren door middel van bewegingen en handelingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun jonge kinderen continu opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste instantie is het de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheden Duits zijn de basis, de spreekvaardigheden komen later.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De taaltrainer geeft op een vriendelijke en begrijpelijke wijze taken, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de studenten doen deze taken na. In het begin wordt nog niet van de studenten verwacht dat zij Duits praten; de studenten geven de opdrachten in een later stadium. Bekende opdrachten worden verder uitgebreid of gedeeltelijk gewijzigd.
Door de combinatie van bewegingen en spraak, spreekt TPR^® beide hersenhelften aan. Hierdoor kost het minder moeite om iets te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

Voornamelijk wordt TPR^® gebruikt binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende lerenden en ook wel op de basisschool bij Engels. Maar ook middelbare scholieren of volwassenen werken met veel plezier met Total Physical Response en behalen hierbij goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

De methode van Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de nieuwe taal. De leermethodiek levert vlotte succeservaringen op. Dit bevordert het plezier in leren. Dit zorgt voor stressvrij leren. De methode van TPR^® is in principe voor alle doelgroepen geschikt, ongeacht leeftijd of achtergrond en de leermethode kan ook in grotere klassen gebruikt worden. Het verworven Duits wordt direct in het langetermijngeheugen van de student opgeslagen.
Het feit dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is, is de keerzijde van TPR^®. Dit is de reden dat de methode tot op een zeker taalniveau werkt en daarnaast nog een andere methode (als aanvulling) nodig is. Ook is de methode niet echt creatief. Studenten leren niet om meningen, gevoelens en ideeën in het Duits te uiten.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz bedacht eind jaren 80 van de negentiende eeuw de Directe Methode. Deze methode wordt ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. Deze methode is ontwikkeld als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er sprake van een Reformbeweging omstreeks het jaar 1900 met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat zelfontdekkend en inductief moest zijn. Deze Reformbeweging ging overigens niet alleen over het leren van talen, maar ook over voeding, kleding, naturisme en natuurgeneeskunde. De mensen streefden, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, rond het jaar 1900 naar natuurlijke leefwijzen en een bevrijding van keurslijven. In het taalonderwijs kwam veel aandacht voor de gesproken, ‘levende’ taal, waarbij de grammatica meer inductief werd onderwezen, met behulp van voorbeeldzinnen. Door de studenten moesten de taalregels hieruit afgeleid worden. Veel mondelinge oefeningen met veel aandacht kwamen er voor de uitspraak van de taal (zoals het Duits). Lerenden werden aangemoedigd veel Duits te spreken. Nieuw was eveneens dat de lessen in het Duits werden gegeven. In de les werd nadrukkelijk niet vertaald. De (Duitse) woordenschat werd aangeleerd door middel van voorbeelden en plaatjes. Abstracte vocabulaire werd aangeboden door de studenten zelf voor het associëren van ideeën.

Populariteit

De golf van vernieuwing van begin twintigste eeuw ebde weg, deels onder invloed van de crises en oorlogen, om in de jaren 60 weer een andere vorm te krijgen.
Met (een moderne vorm van) de Directe Methode wordt nog steeds gewerkt door taleninstituten als Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat de Directe Methode een vrij natuurlijke manier van leren is, is het belangrijkste grote voordeel. Spreken en luisteren worden ruimschoots behandeld. Hierdoor ontwikkelen lerenden zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits. Aan deze Direct Methode kleven echter eveneens keerzijden. Voor schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze methode zeer weinig aandacht en voor lezen in de doeltaal ook relatief weinig. Voor de meer gevorderde student Duits, heeft de Directe Methode te weinig uitdagingen te bieden. Doordat de Directe Methode op een dynamische inzet vanuit de student is gestoeld, is de leermethode ook niet heel bruikbaar voor langzaam lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”) in 1835. In januari 2015 ging An oral system of teaching living languages in herdruk.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca is op hetzelfde principe gebaseerd als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om een taal te leren, is de manier waarop een kind zijn moedertaal leert. Het leren van een taal (zoals Duits) moet veilig en gemakkelijk zijn. Om die reden wil Manesca niet met abstracte regels en lijstjes met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de oudste, bekende, volledige taalcursus. De methode is gebaseerd op het werken met een groep van lerenden en een taaldocent Duits, die steeds één Duits woord tegelijk introduceert. Er hoort een specifieke beweging bij het woord. Het Duitse woord en deze beweging worden daarna door de studenten één voor één herhaald. De herhaling helpt de studenten hhet Duitse woord te onthouden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap worden de woorden zo zinnen en weer variaties op deze Duitse zinnen. Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De methode van Jean Manesca is al enkele jaren later overgenomen en aangepast door grammaticaschrijver en taaldocent de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en staat dan ook wel bekend als de Ollendorff-methode.

Populariteit

Jean Manesca is twee jaar na de publicatie van zijn methode overleden. Het werk van Manesca is door anderen opgepakt en aangepast, onder meer door Ollendorff. Veel van zijn ideeën zijn nog steeds actueel en worden nog altijd in het moderne vreemdetalenonderwijs toegepast.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De sterke kant van de Manesca of Ollendorff-leermethode is het combineren van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en de geleerde stof gemakkelijker en langduriger wordt onthouden. Wat daar eveneens aan bijdraagt, is het veelvuldige herhalen. Het feit dat dit wat saai kan worden om dezelfde Duitse woordjes en zinnen steeds te herhalen, kan een keerzijde zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno in 1963.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een methode om een taal te leren (bijvoorbeeld Duits) die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De methode van Caleb Gattegno gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
Een combinatie van stilte en gebaren wordt gebruikt door de trainers Duits om de aandacht te trekken van de lerende, reacties uit te lokken en de lerende aan te moedigen om fouten te verbeteren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) van de taal besteed.
Caleb Gattegno, die wiskundige was, vond het essentieel om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt was voor de voorraad energie van de lerenden. Hij ontdekte dat het relatief weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder energie dan wanneer we proberen om dingen uit het hoofd te leren. Caleb Gattegno verklaarde dat trainers niet zozeer zouden moeten streven naar het overbrengen van kennis, maar bewustzijn aan dienen te boren, want alleen bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te leren.
The Silent Way hierbij gebruikt onder andere gekleurde blokjes, die voor allerlei verschillende dingen kunnen worden gebruikt. De methodiek maakt eveneens gebruik van Words in Colour; een kleurenkaart voor geluiden waarbij elke kleur voor een bepaalde klank van het Duits staat, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die worden gebruikt om spelling te leren.

Populariteit

Caleb Gattegno’s ideeën zijn wel van belang geweest, vooral bij het leren van de uitspraak van het Duits, hoewel de Stille Methode in zijn oorspronkelijke vorm niet veel meer wordt gebruikt.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Het pluspunt van de methodiek van Gattegno is dat zijn benadering voor lerenden niet-bedreigend is, die immers worden gezien als autonoom. In feite is de taaltrainer Duits aan de lerende dienstbaar, niet andersom. The Silent Way stimuleert het leren op een natuurlijke manier. Door taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken, wordt het geleerde vaak goed verwerkt en onthouden. De student ‘mag’ fouten maken, wat helpt bij het leren.
Een nadeel van de leermethode kan zijn dat sommige studenten meer begeleiding nodig hebben dan de leermethode voorstaat. De studenten zouden wat gefrustreerd kunnen worden door het gebrek aan input van de taaltrainer Duits. Met kleuren en grafieken werken, heeft als beperking dat de nieuwheid er snel af gaat, waardoor het effect weer verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling, afgekort ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-methode (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een taalverwervingsmethode die verhalen gebruikt om een taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe is een natuurlijke methode van taalverwerving: een vreemde taal leren zoals kinderen de moedertaal leren. Om dit te kunnen bereiken, worden studenten aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld. De taaldocent Duits vertelt een verhaal aan de studenten, waarin nieuw te leren Duitse woorden diverse keren voorkomen. De verhalen zijn interessant of humoristisch en niet te lang. Omdat deze verhalen gemakkelijk zijn te begrijpen, zijn lerenden ontspannen. Duitse woorden en structuren worden zo vrijwel ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen van de student. De studenten worden door de trainer op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat studenten regels van het Duits uit het hoofd leren.
De lerende zal na een poosje ‘vanzelf’ Duits beginnen te spreken en de Duitse grammaticale structuren gaan imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hierop is om samen met een groep lerenden een verhaal op te bouwen. Hierbij schrijft de docent Duits eerst nieuwe woorden en structuren op een bord, met de Duitse vertaling erbij, om daarna hier een verhaal van te maken samen met de lerenden. Tot slot vertellen de studenten het verhaal na. Lezen in het Duits is een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling, omdat dit voor inbreng zorgt. Schrijven in de Duitse taal volgt in een latere fase.

Populariteit

Er is veel onderzoeken gedaan dat uitwijst dat TPRS een succesvolle manier is om een nieuwe taal te leren. Er zijn wel voorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de trainer moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige wijze om Duits te leren en het geleerde wordt grondig verworven. TPRS spreekt eveneens de creatieve intelligentie aan; TPRS is een vorm van breinvriendelijk leren. Voor de lerende is het een prettige methode en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Voor lerenden werkt het heel motiverend om zelf een verhaal te verzinnen.
Een nadeel is dat de methode veel voorbereiding van de taaldocent vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-leermethode is naar de zogenaamde de Steen van Rosetta vernoemd, een steen die in Egypte werd ontdekt met tweetalige teksten, met behulp waarvan uiteindelijk de hiërogliefen zijn ontcijferd. Rosetta Stone is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat deze taalcursussen op de markt brengt. De eerste versie van Rosetta Stone is uitgebracht in 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een wijze om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren achter een computer. Deze taalcursussen zijn in meer dan dertig talen beschikbaar en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve leermethode, die de manier nabootst waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dat houdt in ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te zeggen. Het programma gebruikt hier stemmen van native speakers Duits (moedertaalsprekers) en foto’s voor voor het overbrengen van de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden. De methode maakt gebruik van programma om spraak te herkennen. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De lerenden kunnen zo hun uitspraak vergelijken met die van een moedertaalspreker Duits (native speaker). Verbetering van de uitspraak kan bereikt worden door de voorbeeldspreker wat langzamer te laten praten en vervolgens veel na te spreken.
Er zijn dictee-oefeningen om de schrijfvaardigheid Duits van de lerende te oefenen. De software controleert de Duitse grammatica en de spelling en geeft taalfoutjes aan, waarbij de optie bestaat om de taalfoutjes van de student te verbeteren.
Het programma omvat ook leesteksten. De teksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

Wereldwijd wordt de methode van Rosetta Stone veelvuldig toegepast en niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. De Rosetta Stone-methode wordt in ons land door enkele ministeries en verschillende universiteiten en hogescholen gebruikt, alsook door een aantal internationaal opererende bedrijven.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode van Rosetta Stone is erg makkelijk in het gebruik en kan op elk moment door de lerende toegepast worden. Welke delen wat meer of minder aandacht kunnen gebruiken, wordt door lerenden zelf bepaald. Veel lerenden ervaren het als leuk om te werken met de methodiek. Voor scholen kan de methode van Rosetta Stone een oplossing bieden bij een gebrek aan docenten. Een nadeel van de methode kan zijn dat er geen taaldocent beschikbaar is om de studenten te motiveren of wat extra’s te bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn ontwikkeld door Dr. Paul M. Pimsleur; een Amerikaans taalkundige. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur in 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De taalcursussen bestaan uit zinnen/dialogen in de doeltaal die worden nagesproken en herhaald. De Duitse zinnetjes zijn ingesproken door moedertaalsprekers (native speakers). De cursussen zijn gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en herhaling. De lessen van de cursus omvatten een halfuur audio-opname met nieuwe vocabulaire en taalstructuur. De grammaticale structuur van het Duits wordt niet apart uitgelegd maar via uitbreiding van, en variaties op, de aangeboden zinnen.
Dr. Pimsleur heeft onderzoek gedaan naar het meest optimale interval waarin geleerde informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is geïntegreerd in de Pimsleur cursussen.

Populariteit

Onder meer Amerikanen gebruiken de Pimsleur taalcursussen en de ervaringen met de methode variëren. Over het algemeen zijn de studenten tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Als uitspraakverbeteraar werkt de methodiek van Pimsleur zeer goed doordat de insprekers van de zinnen native speakers zijn en op een natuurlijke manier Duits spreken op een normaal tempo.
Dat niets wordt uitgelegd, is de keerzijde van de methode van Pimsleur. De studenten leren geen bouwstenen om zelf Duitse zinnen te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnen die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet verwonderlijk, door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Hij ontwikkelde zijn leermethode kort na de Tweede Wereldoorlog in een eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, die beroemdheden zoals Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Mel Gibson, Pierce Brosnan en Bob Dylan tot zijn klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Dat iemand alleen kan leren leren als diegene geen stress heeft, was het uitgangspunt van Michel Thomas. Hij begon met de studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een vrouwelijke en een mannelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarbij de student de derde student is. Hij of zij luistert met de les van de acteurs mee. Als een vraag aan de acteurs gesteld wordt, is het de bedoeling dat de cursisten op pauze klikken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er is geen huiswerk en er hoeft niet uit het hoofd geleerd te worden. De lessen worden in kleine stappen opgebouwd en nieuwe Duitse lesstof wordt met bekende Duitse lesstof afgewisseld. De uitleg wordt steeds in het Engels gegeven. Er wordt bijvoorbeeld gewezen op eventuele verbanden tussen het Engels en het Duits. Grammaticale uitleg wordt ook gegeven. Eerst wordt makkelijke lesstof aangeleerd, moeilijkere lesstof volgt pas nadat de lerende de makkelijke lesstof heeft begrepen en verworven. Behalve Duitse woorden en zinnen in de doeltaal worden eveneens bouwstenen geleerd waarmee de lerenden zelf zinnen kunnen bouwen. Ook maakt de methodiek gebruik van flashcards zodat gebruikers zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel mensen vinden de cursus fijn om mee te werken en zijn tevreden over de uitleg van de structuur van het Duits. De lerenden die wat verder gevorderd zijn met de taal, vinden de methode van Michel Thomas minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De methode van Michel Thomas traint de luistervaardigheid en de uitspraak Duits op efficiënte wijze en is ook heel toegankelijk. Het feit dat deze cursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien, is een keerzijde. Ook is er geen echte interactie, omdat de methode van Michel Thomas audiocursussen zijn.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, opgericht door schrijver en polyglot Alphonse Chérel in 1929. Het bedrijf Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Dit begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

Letterlijk betekent ‘assimileren’ of ‘assimilatie’: ‘opgaan in de groep, mengen met’, wat wel een hooggegrepen uitgangspunt voor een taalcursus (zoals Duits) is. De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die bestaan uit een leerboek Duits en audio-CD’s en een USB-stick. Bij voorkeur besteden de lerenden ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De lessen bestaan uit Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast de dialoog, samen met uitleg van de grammatica. Voor het trainen van de uitspraak van het Duits, maakt Assimil gebruik van zinnetjes die door moedertaal (native) speakers zijn ingesproken en die de gebruiker dient te herhalen. De opbouw verloopt van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de lerenden; dit komt pas na ruwweg vijftig taallessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn vrij populair. Ze zijn betaalbaar en er is een ruim aanbod aan verschillende talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Dat de cursisten Duits in hun eigen tempo kunnen leren op het moment dat dit het beste past, is het voordeel van de methode van Assimil. Het nadeel hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de gebruikers aan zichzelf zijn overgeleverd. Er is geen trainer Duits om de studenten te motiveren of te begeleiden.