Cursus Duits Moerdijk

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en Engeland, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, werd het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten de elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Hierdoor werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je zien als een antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de taallessen geheel werden gegeven in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). De belangrijkste vaardigheden zijn kunnen spreken en luisteren (in het Duits) en (Duitse) grammaticale structuren worden middels mondelinge structuuroefeningen geleerd. De bedoeling is zonder fouten Duits kunnen spreken en verstaan; het begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Het middel hiertoe is herhaling; er wordt met drills gewerkt om Duitse zinnen en structuren goed te leren beheersen, om te zorgen dat reacties spontaan en automatisch gaan worden. De taaltrainer Duits kan bijvoorbeeld een zin tien keer herhalen en vervolgens een nieuw Duits woord hieraan toevoegen. Er wordt vaak gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waar studenten Duits een koptelefoon op hebben en zinnen beluisteren en nazeggen. Het geschreven Duits wordt pas aangeboden wanneer het mondelinge Duits al vertrouwd is. Er worden wel afbeeldingen gebruikt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas rond 1970 geïntroduceerd toen de Mammoetwet van kracht werd. Men maakte al gauw bezwaar tegen de betekenisloze drills. De techniek haperde wel eens. Daardoor raakten de talenpractica vrij snel in onbruik. In plaats daarvan werden de mondelinge structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden weer expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode wel sporen na. Het was nu breed geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet gaat om het memoriseren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om het te gebruiken. De luistervaardigheid (Duits), die vóór de jaren zeventig voor de meeste docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor studenten die Duits beginnen te leren effectief. De juiste uitspraak Duits wordt vanaf het begin aangeleerd. Deze audiolinguale methode is docentgestuurd en en biedt daardoor een efficiënte en snelle overdracht van kennis. De methode kan ook bij grotere groepen gebruikt worden.
Deze docentgestuurde kant is tegelijk een nadeel; er wordt geen eigen input van de studenten verwacht, waardoor het risico dreigt van passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie. Een ander bezwaar van de methode is dat de driloefeningen niet zo gemakkelijk om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een methode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Duits) op een zodanige wijze te leren dat ze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de lerende. De methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die nadien worden herhaald. Deze Duitse woorden en zinnen van de woordenlijst worden door de studenten hardop gelezen. De woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, is niet de bedoeling, maar dit eigenlijk gebeurt vanzelf door blootstelling. De woordenlijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die zijn aangeleerd, worden van de woordenlijst gehaald. Die Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method claimen dat deze woorden op de woordenlijst en zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de lerende opgeslagen worden, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt betwijfeld. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen onthouden wanneer deze kennis van betekenis en relevant is voor de lerende. Deze GoldList-methode kan goed functioneren voor Duitse woorden die relevant en betekenisvol zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

De methode kan goed functioneren voor studenten die voordeel hebben bij bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteuntje. Schrijven met de hand werkt effectiever dan typen of, zelfs redelijk zinloos: een foto maken, doordat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt. Het gebrek aan context is een keerzijde. Talen zijn veel meer dan een serie losse woorden en/of zinnen. Daarnaast is de GoldList-methode nogal tijdrovend omdat er steeds handgeschreven woordenlijsten moeten worden gemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door de Amerikanen Tracy Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits). De methode probeert het Duits aan te leren op de manier waarop mensen als kind hun moedertaal leerden. Zo leert men onbewust ook de taalregels van het Duits. Alleen het Duits wordt hiervoor gebruikt met de nodige visuele hulpmiddelen. Er wordt gestreefd naar een stressvrije leeromgeving voor de studenten. Een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. De taalproductie Duits mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De nadruk ligt op communicatie en minder op het corrigeren van vormfouten en expliciete Duits grammatica.
De methode is het meest effectief als de student wordt ondergedompeld in het Duits. Om te zorgen dat de student van de ervaring kan genieten, moeten de activiteiten die in het Duits worden aangeboden, stimulerend zijn.
De Natural Method lijkt veel op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid tussen de beide methoden is dat de Directe Methode meer de focus legt op de praktijk en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het feit dat onderdompeling erg effectief is, is veelvuldig bewezen. De methode is een populaire methode van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de Natural Approach betrekkelijk eenvoudig te begrijpen is voor studenten. Maar er is eveneens kritiek op de natuurlijke aanpak. De leermethode is vooral gericht op het impliciet aanleren van de Duitse grammatica. De student zou weliswaar leren in het Duits te communiceren, maar door onvoldoende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal blijven hangen.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een vreemde taal aan te leren, wordt prettig gevonden. Lerenden wordt de mogelijkheid geboden een persoonlijke band met het Duits op te bouwen. Doordat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, beklijft het geleerde Duits voor een langere tijd.
Omdat er bijna geen druk ligt op de taalproductie, kan het nadeel zijn dat het wat langer duurt voor er resultaten geboekt worden. Ook bereidt de methode lerenden niet per se voor op een bepaald Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel ‘Structurele Aanpak’ is in de jaren 50 door Charles Fries en Robert Lado ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de lerende met de fonologische en grammaticale structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits) vertrouwd te maken. De beheersing van deze structuren levert volgens de Structurele Aanpak meer op dan het leren van woordenschat Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van vaste Duitse woordcombinaties en groepen woorden in de juiste woordvolgorde is waar het bij de methode om gaat. De vaste woordcombinaties worden in betekenisvolle situaties met behulp van visualisaties, dramatiseringen, gezichtsuitdrukkingen en handelingen gepresenteerd aan de student. Bij de leermethode in het Duits worden de structuren die in de praktijk het vaakst in het Duits gebruikt worden, als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hier in eerste instantie bij gebruikt; daaruit volgen lezen en schrijven. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreekvaardigheid en schrijfvaardigheid), krijgt de grammatica een grote plaats. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd op grote schaal in de jaren vóór 1970 gebruikt om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Dat studenten het Duits op een nauwkeurige manier geleerd wordt, is de sterke kant van de Structurele Aanpak. De lerenden krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en leren in welke situaties bepaalde Duitse woorden of combinaties van woorden passend zijn of niet. De methode gebruikt alledaagse taal. Aan de methode van de Structurele Aanpak kleven ook nadelen. Deze manier van werken kost tamelijk veel tijd en biedt niet onmiddellijk een succeservaring. De eigen input van de student is beperkt; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching; CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van de ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van vreemde talen. Taalkundige Dell Hymes was in het jaar 1966 de grondlegger van het concept van communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de gedachte dat interactie de uiteindelijke doelstelling is van het leren van een taal (zoals Duits).
Met behulp van CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie onderling en de taaltrainer Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en trainers Duits dragen onderwerpen aan die buiten het domein van de traditionele grammatica liggen, om de taalvaardigheid Duits in alle soorten realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica wordt inductief onderwezen, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT is de taaldocent Duits echt een trainer, die de student leert om te communiceren in het Duits.

Populariteit

Communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw, deels doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet heel succesvol bleken. Binnen een verenigd Europa was er meer behoefte aan het leren van talen op een wijze die direct kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs heeft veel goede kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is functioneel en studentgericht. Vanwege het gebruik van authentieke materialen, leren studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. CLT is een efficiënte methode. Voor de student werkt het stimulerend, omdat hij of zij vlug succes ervaart. Fouten mogen worden gemaakt; de taalvaardigheid wordt al doende geleerd en verder verbeterd. Een nadeel van deze communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en uitspraak minder aandacht wordt besteed. De voorbereiding en planning vragen veel meer tijd van de taaltrainer en vereist een actieve deelname van studenten. Afhankelijk van welke achtergrond zij hebben, is voor sommige studenten deze manier van een taal leren moeilijk of ongebruikelijk. Communicatief taalonderwijs (CLT) draait om het trainen van taalvaardigheden; daarbij gaat het om de functie en in mindere mate om de vorm en CLT biedt de lerende geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was het taalonderwijs vooral op praktisch taalgebruik gefocust. Er word geleerd om gebruiksklare zinnetjes, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, woordenlijsten enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere wijze gedaan door Johann Valentin Meidinger; een Duitse docent Frans en Italiaans. Meidinger ontwikkelde rond het jaar 1783 een methode waarin de grammatica in het middelpunt stond. Meidinger wordt als de grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (Engels: Grammar-Translation Method; GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van de religie, de cultuur en de wetenschap was. Onderwijs in Latijn was natuurlijk gericht op geschreven teksten van de klassieke schrijvers en geheel gericht op het vertalen en de grammatica (van bijvoorbeeld Duits). Dat werd destijds gezien als een wetenschappelijke en degelijke aanpak. De Grammatica-/vertaalmethode (GVM) gaat van de analyse van taalstructuren en taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de lerende inzicht ontwikkelt. Bij deze methode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits hebben de nadruk. De taaldocent draagt kennis Duits over, de lerenden memoriseren.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw was ook tegengeluid te horen. Desondanks heeft tot recente datum de grammatica-/vertaalmethode een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

De methode is een aardige mentale training voor diegenen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren. De methode biedt ook inzicht in de structuur van de Duitse taal, omdat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
De grammatica-/vertaalmethode kent echter meer nadelen dan voordelen. Het grootste nadeel is dat de luister- en spreekvaardigheid Duits behoorlijk achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie nauwelijks mondeling toegepast kan worden. Deze methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal gaat om literair taalgebruik. Deze leermethode biedt geen mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief proces bij de studenten bij het werken in een groep. De lerende is alleen toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt de leermethode ‘onderdompeling’ (Engelse naam: language immersion) over de hele wereld gebruikt, voornamelijk op middelbare scholen waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) in de vreemde taal wordt gegeven. In Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die wordt gebruikt bij bijvoorbeeld onze bekende collega’s van Taleninstituut Regina Coeli, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles aan rijke vrouwen uit Vught gaven.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling zorgt ervoor dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, vanaf het eerste moment is omgeven door de nieuwe taal. Alle instructies vinden in de doeltaal (Duits) plaats; eerst langzaam en met veel herhaling, later op een natuurlijkere wijze. Vanaf het begin wordt de lerende ook uitgedaagd om in het Duits te spreken. Er wordt met rollenspellen en simulaties gewerkt. Op scholen die met onderdompeling werken, wordt de omgeving veelal in de stijl van het land van de Duitse taal ingericht om een situatie te creëren alsof studenten in Duitsland zijn. De studenten oefenen één-op-één of in kleine groepjes met Duits spreken. Een andere wijze om onderdompeling te bereiken, is te gaan naar Duitsland en daar te verblijven in een gastgezin.

Populariteit

Onderdompeling wordt beschouwd als een zeer goede leermethode voor vreemde talen. Vooral de mondelinge taalvaardigheid Duits kan op deze manier zeer goed worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Doordat de methode zo intensief is, is het grote voordeel dat deze methode snel resultaten laat zien. De leermethode is ‘sink or swim’, de lerenden moeten wel in het Duits gaan communiceren omdat zij erdoor worden omgeven. De studenten zijn feitelijk 24 uur per dag Duits aan het leren. Het samen oefenen in groepsverband versterkt de sociale interactie. Dit wordt door studenten als motiverend ervaren.
Een nadeel is dat de bereikte resultaten niet altijd wordt vastgehouden. Als iemand in een korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer tot de orde van de dag overgaat, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel wegzakt. Een ander nadeel van de methode kan zijn dat een dergelijke taaltraining Duits nogal intensief is. Niet alle lerenden hebben de conditie om deze methode van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methodiek om taal te leren uit de zeventig jaren van de vorige eeuw. Deze leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Positieve suggestie is volgens Lozanov een voorwaarde om (talen; bijvoorbeeld Duits) te leren. Daarvoor is het van essentieel belang dat er een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen is tussen de trainer (Duits) en de studenten. De voorwaarde is dat de lerende zich veilig voelt en ontspannen is. Om dit te kunnen bereiken, was een leslokaal met een rijopstelling uit den boze. Tijdens de les zaten lerenden in comfortabele stoelen die waren opgesteld in een halve cirkel en in de klas was ook altijd muziek. De leermethode die Lozanov voorstond, bestond uit het voorlezen van teksten, op de achtergrond werd klassieke muziek gespeeld of waren natuurgeluiden te horen. Er waren opmerkingen over de (Duitse) grammatica en lijsten met woorden bij deze teksten. Er werd met veel expressies in stem en gebaren voorgelezen. De lerenden werden op deze manier uitgenodigd om te luisteren en ze konden de (Duitse) woorden die nieuw waren, gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor cultuur en kennis over het land van de vreemde taal (Duitsland) was veel aandacht tijdens de lessen. Er werden rollenspellen gespeeld en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en gegeten.

Populariteit

De methode van Lozanov was enigszins omstreden en is niet erg bekend meer. Een aantal elementen van Suggestopedia wordt nog steeds toegepast, zoals het gebruiken van stemexpressies en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia creëert een veilige en ontspannen sfeer, waardoor de lerende geen last van faalangst of frustratie zal hebben. Voor een immigrant kan deze sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Dat studenten gestimuleerd worden om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is, is een bijkomend voordeel van de methode. Tegelijk is dit voor sommige lerenden een nadeel, omdat niet iedereen hiertoe in staat is. Ook kan muziek bij sommigen afleiden en verstorend zijn en niet stimulerend en ontspannend. Een andere zwakke kant is dat de relatie taaldocent-student niet gelijkwaardig is; alle inbreng komt van de Duitse taaldocent en de student is altijd de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles A. Curran ontwikkelde in het jaar 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een methode om een taal te leren waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de vreemde taal zij willen leren. Deze methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de taaldocent fungeert als counselor die de zinnen van de lerende omschrijft. De lerenden starten een gesprek. Als zij de taal (Duits) nog niet genoeg machtig zijn, spreken zij in de moedertaal. De taaldocent (Duits) geeft uitleg en vertaalt. De uitingen van de docent worden hierna zo nauwkeurig mogelijk herhaald. De gesprekken in het Duits worden opgenomen om nadien opnieuw te kunnen beluisteren.
De methode bevordert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de interactie tussen de lerenden onderling als middel om de Duitse taal te leren. Er wordt geen leerboek Duits gevolgd; de lerenden bepalen zelf de inhoud van de les middels zinvolle gesprekken.

Populariteit

De mate van succes van de methode hangt sterk af van de expertise van de docent-counselor. De taaldocent dient naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn. Deze trainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden erg goed te beheersen om de taaluitingen van de lerenden te kunnen vertalen. De methode kan goed functioneren indien deze correct gebruikt wordt. Voor grote groepen is CLL niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt studenten een hoge mate van autonomie. Het analyseren van hun eigen gesprekken vinden de lerenden vaak nuttig. De groep wordt vaak heel hecht, niet alleen tijdens de les Duits, maar eveneens buiten de les. Door deze methode worden de lerenden zich veel meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en zwakke punten en ze leren te werken als team. Van het bespreken door hun fouten en het evalueren van de taallessen Duits leren studenten veel. Vaak blijven dergelijke verbeteringen in het geheugen gegrift en worden deel van de actieve woordenschat van de lerenden.
Dat de trainer niet sturend is, terwijl een aantal lerenden wel sturing nodig heeft, kan een keerzijde zijn. Bij deze methode wordt geen gebruikgemaakt van een lesboek en ook geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de lessen is daardoor lastig meetbaar. Sommige lerenden worden belemmerd in hun Duits spreken wanneer zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om een vreemde taal te leren die in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw is ontwikkeld door Michael Lewis.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze lexicografische benadering gaat uit van het idee dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en het produceren van ‘lexicale eenheden’. Dit zijn brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits is in deze benadering belangrijker dan Duitse grammatica. Instructies zijn gericht op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialoog. Voor interactie is aandacht maar eveneens voor i>exposure; voor de receptieve vaardigheden van de lerenden (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal door de student is veel mogelijkheid.
Het is de taak van de docent Duits om voor voldoende input te zorgen en het faciliteren van het leertraject van de student.

Populariteit

Door de invloed van de ideeën over taal van (onder andere) Michael Lewis zijn in de afgelopen drie decennia de lesboeken aanmerkelijk veranderd. Er is veel meer aandacht voor de woordenschat die wordt aangeboden in chunks, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de vergaande verandering in de wijze waarop vreemde talen worden onderwezen, bleef echter uit.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

De studenten leren het Duits op een heel natuurlijke manier te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal. Zo ontstaat souplesse in het taalgebruik Duits.
Het nadeel van deze leermethode van de leermethode is dat de werkelijkheid altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties. Met het zelf leren herkennen van de taalpatronen hebben sommige studenten moeite en zij hebben meer aan een taaldocent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ is in 1880 door de Franse leraar François Gouin ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin is gebaseerd op een serie verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica vereisen. Studenten leren zinnetjes op basis van een actie, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze reeksen of series behandelden onderwerpen als de mens in de samenleving, het leven in de natuur, wetenschap en beroep, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal. De seriemethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Lerenden gaan vanzelf snel in de nieuwe taal (bijvoorbeeld het Duits) denken doordat een soort eentalige leermethode is, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’.

Populariteit

Gouin’s principes over het leren van een vreemde taal waren hun tijd ver vooruit. De seriemethode van Gouin was gedurende een bepaalde periode succesvol, ondanks de vrij afwijkende aanpak. Berlitz’ Directe Methode overschaduwde deze methode van Gouin echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Seriemethode van Gouin ontwikkelt sterk de mondelinge vaardigheden Duits van de student en zorgt voor een sfeer die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
François Gouin’s methode biedt levendig taalonderwijs. Dit soort taalonderwijs Duits wekt de seriemethode enthousiasme van de studenten op doordat de seriemethode gebruikmaakt van visuele leermiddelen, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, en dergelijke. Een taal leren wordt tastbaar; dit was iets dat volledig nieuw was. De studenten Duits worden nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te ontwikkelen, de prestatiedruk te verlagen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve vaardigheden Duits van de lerenden worden vrij intensief gestimuleerd.
De leermethode heeft als nadeel dat taal die wat meer abstract of subjectief is, moeilijk met bewegingen en expressies in één concrete ervaring te vangen is. Een bijkomend van de methode van François Gouin is de bewerkelijkheid voor de taaldocent, die immers een scala aan reeksen voor moet bereiden. Ten derde richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het reguliere onderwijssysteem nog vaak draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheden toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engels: Task-Based Language Teaching; TBLT) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Graham Crookes en Michael H. Long.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De gedachte achter deze methode is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een hulpmiddel om bepaalde taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) vereist is. Om deze taken goed uit te voeren, is het nodig dat zij over taalregels en woordenschat beschikken. Deze taken zijn alledaagse taken, zoals het schrijven van een e-mail, bellen met de klantenservice, een boodschap doen, iets te drinken bestellen of de krant lezen. De opdracht wordt in drie fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst voorbereidt op de taak, vervolgens de taak uitvoert en tot slot op de taak terugblikt. De studenten dienen samen te werken om de taken uit te voeren. De taken moeten net boven het taalniveau Duits van de lerenden liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Task-Based Language Teaching heeft aan populariteit gewonnen vanaf het begin van de jaren negentig en zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheden van lerenden (met name lerenden met een achterstand) te verhogen in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het taakgericht taalonderwijs is een activerende manier van werken, waarbij lerenden uitgedaagd worden om hun vaardigheid (Duits) te gebruiken. Mits de opdracht goed bij de lerenden aansluit, is Task-Based Language Teaching een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak. De student komt op een alledaagse, natuurlijke manier in contact met het Duits en leert zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren daarnaast om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door lerenden als prettig en motiverend ervaren .
Als keerzijde kan gezien worden dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor studenten die niet heel nauwkeurig leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

De Nieuw-Zeelandse docententrainer en taalkundige op het gebied van Engels taalonderwijs; Scott Thornbury, bedacht in het jaar 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (de ‘Dogmabenadering’).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

Dogme Language Teaching is geïnspireerd op ‘Dogme 95’; de stroming uit 1995 van een groep van filmmakers uit Denemarken onder wie de bekende filmregisseur Lars von Trier. De deelnemers houden zich aan tien strikte regels (tien dogma’s) voor het filmmaken die samen ‘de eed van zuiverheid’ (In het Deens: kyskhedsløfter; in het Engels: Vows of Chastity) vormen. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers streven naar een vorm van communicatief taalonderwijs die onbelast is door enig voorgedrukt materiaal. Het starten van echte inhoudelijke conversaties die over praktische items gaan, is het doel van de Dogme-methode. Hierbij gaat het om communicatie als de drijvende kracht van het leren. Daarom is de Dogme-benadering een communicatieve aanpak van het onderwijs, die taalonderwijs biedt zonder lesboeken te gebruiken of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan richt op communicatie tussen de lerenden en de taaldocent. Het Dogme-taalonderwijs kent, net als de Dogme-beweging in de film, tien dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Thornbury dat de parallellen met het taakgericht leren van een vreemde taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk vergelijkbare resultaten oplevert.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er vrijwel geen voorbereiding is vereist, is een voordeel voor docenten Duits. Het kan zeer motiverend werken dat de lerenden voor het eigen leerproces de verantwoording draagt. Voorspelbaar zijn de taallessen Duits zo niet. Dat zorgt voor spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. Tijdens een les volgens de Dogme-methode is zo goed als elk item bespreekbaar. Dit zorgt ervoor dat de studenten betrokken en alert blijven.
Daartegenover staat dat de studenten zich iets ongemakkelijk kunnen voelen als ze zo weinig door de taaldocent begeleid worden. Voor deze manier van lesgeven zijn ook niet alle taaldocenten Duits voldoende flexibel. Nog een keerzijde kan zijn dat de lerenden zich vaak moeten voorbereiden op een specifiek examen Duits en het niet zeker is dat de hiervoor benodigde lesstof wordt behandeld tijdens de taalles.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-methode is een alternatieve visie op het verwerven van een vreemde taal (zoals het Duits). Dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn, is de primaire aanname van de GPA. Bij GPA gaat het om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het doel om tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland) uit te groeien. Daarom gebruikt GPA de termen ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docenten of leraren’. De Growing Participator Approach (GPA) vertoont overeenkomsten met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De leermethode bestaat uit zes fasen van activiteiten. De activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Duitsland. Begrip is belangrijker dan productiviteit. De nadruk ligt op de Duitse woordenschat en de cultuur. Fase 1 van de methode is de hier-en-nu-fase. Deze fase neemt ongeveer 100 uur in beslag. In deze fase 1 focussen de ‘groeiende deelnemers’ zich op luisteren en non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt ongeveer 150 uur en de deelnemer begint het Duits nu ook te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die tussen culturen gedeeld worden alsook verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de methode is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemers en de verzorgers beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 beginnen deelnemers zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van televisie, films of nieuws en literatuur. Het Duits dat voor het werk vereist is, wordt ook geleerd. Fase 6 is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Het gaat het hierbij om groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De methode van Thomson is nog vrij nieuw en er is nog niet veel bekend over het succes ervan. Deelnemers zijn vrij enthousiast over de leermethode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een duidelijke doorkijk op het proces van taalverwerving Duits geboden. De zes fasen bieden een duidelijk tijdsschema alsook realistische doelen. De lerenden verwerven niet alleen kennis van de Duitse taal, maar eveneens van de omgeving en de lerenden verwerven daarnaast een nieuw sociaal netwerk.
Dat voor elke deelnemer of elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die veel tijd wil investeren, is een minpunt van deze leermethode.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of kortweg Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht in de vroege jaren 2000 door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse polyglot en taalkundige.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen om de uitspraak en intonatie (Duits) te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze methode is eigenlijk eenvoudig: de student luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt wat hij of zij hoort. Bij deze methode is het niet belangrijk om de Duitse tekst te begrijpen; het gaat in eerste instantie om de klank. Luisteren en daarna herhalen oefent men net zo veel tot het heel soepel gaat en de lerenden simultaan met de opname Duits kunnen spreken. Na enige tijd zullen de lerenden een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat zij hebben uitgesproken. Zolang er maar dialogen of stukken samenhangende teksten in staan, zijn veel leerboeken geschikt voor deze techniek. De Duitse audio-opname dient ideaal bezien wat boven het niveau van de lerenden te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ongeveer één pagina, op een natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Omdat lichamelijke beweging de opname versterkt van de nieuwe taal (het Duits) in het zenuwstelsel, doet Argüelles de aanbeveling aan studenten om tijdens het spreken te lopen, liefst in de buitenlucht, en niet te zitten. Dat de studenten minder snel afgeleid worden als zij bewegen, zodat het leren van het Duits aanzienlijk effectiever gaat, is een bijkomende reden.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar het onderscheid is dat de audiolinguale methode gebruikmaakte van grammaticale drills in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Ook het simultaan spreken is verschillend aan Shadowing.

Populariteit

In de afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar de techniek van Shadowing waarin is aangetoond dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar eveneens het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Het praktische pluspunt van Shadowing dat het in een groep lerenden kan worden toegepast, waarbij alle deelnemers actief leren. Het rendement van Shadowing is hoog.

De techniek heeft als nadeel is dat studenten het soms wat saai kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De keuze van de teksten is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde in de jaren zestig van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Duits) die gebaseerd is op het principe dat mensen met behulp van handelingen en beweging leren. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals kinderen hun moedertaal leren. Ouders geven voortdurend taken aan hun (jonge) kinderen en belonen hen als ze die taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste plaats de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheid Duits vormt de basis, daarna volgt de spreekvaardigheid.
TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaldocent geeft op een begrijpelijke en vriendelijke wijze opdrachten, zoals: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de lerenden doen na. Aanvankelijk wordt van de lerenden nog niet verwacht dat ze Duits spreken; de lerenden geven de taken in een later stadium. Taken die bekend zijn worden uitgebreid of gedeeltelijk veranderd.
TPR^® appelleert aan de beide hersenhelften door de combinatie van beweging en spraak. Op deze manier kost het minder moeite om dingen te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

De methode van TPR^® wordt vooral binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel bij Engelse les op de basisschool. Maar middelbare scholieren en volwassenen werken eveneens met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® biedt veel voordelen. Doordat de student veel begrijpelijke inbreng krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de doeltaal. De methode zorgt voor een snelle succeservaring, wat het plezier in het leren bevordert. Het zorgt een stressvrij leerproces. TPR^® is in principe bruikbaar voor alle doelgroepen, ongeacht achtergrond of leeftijd en deze leermethode kan eveneens in wat grotere klassen worden toegepast. Het geleerde Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen.
Het feit dat niet elke taaluiting in TPR^®-taken is uit te drukken, is het nadeel van TPR^®. Dit is de reden dat de leermethode tot op een bepaald niveau werkt en daarboven nog een andere leermethode (ter aanvulling) nodig is. Daarnaast is de leermethode niet bijzonder creatief. De studenten leren niet om hun gevoelens, ideeën en meningen in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren tachtig van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. Deze methode is ontwikkeld als antwoord op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Een Reformbeweging met nieuwe visies over leren dat zelfontdekkend en inductief zou moeten zijn, ontstond rond het jaar 1900. Overigens ging de Reformbeweging niet alleen over het leren van een taal, maar ook over natuurgeneeskunde, voeding, kleding en naturisme. Omstreeks 1900, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, streefde men naar meer natuurlijke leefwijzen en een bevrijding van keurslijven. Er ontstond op het gebied van het taalonderwijs veel aandacht voor ‘levende’, gesproken taal. Hierbij werd de grammatica eerder inductief aangeleerd, met behulp van voorbeeldzinnen. De taalregels moesten de studenten hieruit afleiden. Er kwamen veel mondelinge oefeningen en met veel aandacht voor de uitspraak van de taal (zoals het Duits). Studenten werden gestimuleerd veel Duits te praten. Nieuw was eveneens dat de taallessen in het Duits werden gegeven. Er werd nadrukkelijk niet vertaald in de lessen. Aan de hand van voorbeelden en plaatjes werd de (Duitse) woordenschat aangeleerd. Abstracte vocabulaire werd door studenten aangeboden om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Mede onder invloeden van de oorlogen en crises ebde deze golf van vernieuwing van begin twintigste eeuw weg, om in de jaren 60 weer in een andere vorm terug te keren.
Met (een moderne vorm van) de Directe Methode wordt nog altijd gewerkt door taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat de Directe Methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het voordeel. Luisteren en spreken worden uitgebreid behandeld, waardoor de lerenden vloeiendheid en zelfvertrouwen kunnen krijgen. Keerzijden heeft de Direct Methode echter ook. Voor schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze leermethode zeer weinig aandacht en voor lezen in de doeltaal is dit ook minder. Dez methode biedt niet genoeg uitdaging voor studenten die al wat meer meer gevorderd zijn in het Duits. De Directe Methode is eveneens niet heel geschikt voor de langzaam lerende studenten, doordat deze methode is gebaseerd op een daadkrachtige inzet vanuit de studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in herdruk in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode gaat uit van hetzelfde principe als waar de ‘natuurlijke aanpak’ (Natural Approach) voor staat: de beste manier om talen te leren, is die kinderen hun moedertaal leren. Het leren van een taal (zoals Duits) dient veilig en gemakkelijk te zijn. Manesca wil om die reden niet met abstracte lijstjes of regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode is de oudste, bekende, volledige taalcursus. De Manesca-methode is gebaseerd op het werken met een groep lerenden en een taaldocent Duits, die steeds één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een bepaalde beweging. De lerenden herhalen vervolgens afzonderlijk het Duitse woord en de bijbehorende beweging. Door deze herhaling onthouden de studenten deze Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Stap voor stap vormen de woorden zo zinnen en weer variaties op de Duitse zinnen. Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De Manesca-methode is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door Heinrich Gottfried Ollendorff en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Jean Manesca overleed twee jaar na de publicatie van zijn leermethode. Het werk van Manesca is door anderen opgepakt en verder ontwikkeld, onder meer door Ollendorff. Veel van de ideeën van Manesca zijn nog actueel en worden nog steeds in het moderne vreemdetalenonderwijs gebruikt.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode is de combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langer door de lerenden wordt onthouden. Het vele herhalen draagt daar eveneens aan bij. Het kan door studenten als een keerzijde worden gezien dat het wat saai kan worden om dezelfde Duitse woorden en zinnetjes steeds te herhalen.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een methode om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die stilte gebruikt als instructiemiddel. De methode van Gattegno gaat van de autonomie van de lerende uit en diens actieve deelname.
De taaldocenten Duits gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht van de lerende te trekken, reacties los te krijgen en hem of haar aan te moedigen om foutjes te corrigeren. Er wordt veel tijd aan de uitspraak (Duits) besteed.
Caleb Gattegno, die van oorsprong wiskundige was, vond het essentieel om taalles te geven door middel van een methode die efficiënt voor de voorraad energie van zijn studenten was. Hij kwam erachter dat het in verhouding weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder dan wanneer mensen proberen om dingen uit het hoofd te leren. Hij betoogde dat de taaltrainers niet zozeer dienen te streven naar kennisoverdracht, maar bewustzijn aan dienen te boren, want alleen bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te kunnen leren.
Eén van de hulpmiddelen waar The Silent Way gebruik van maakt, zijn gekleurde blokjes (zogenaamde cuisenaire-staven) die kunnen worden gebruikt voor allerlei dingen. De methodiek gebruikt eveneens Words in Colour; een kleurenkaart voor geluiden waarin elke kleur een specifieke klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Hoewel de Stille Methode in de originele vorm niet veel meer wordt toegepast, zijn Gattegno’s ideeën van betekenis geweest, met name bij het leren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat de methodiek van Caleb Gattegno niet-bedreigend is voor studenten, die immers worden gezien als autonoom, is de sterke kant van zijn leermethode. De taaltrainer Duits is in feite dienstbaar aan de student en niet omgekeerd. Met The Silent Way wordt het leren op een natuurlijke manier gestimuleerd. Door taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken, wordt het geleerde doorgaans goed verwerkt en onthouden. De lerende ‘mag’ fouten maken. Dit draagt bij aan het leerproces.
Een minpunt van de methode kan zijn dat sommige studenten meer begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat. Een student zou gefrustreerd kunnen raken door het gebrek aan inbreng van de trainer Duits. De beperking van het werken met kleuren en grafieken is dat de nieuwheid er gauw af is, waardoor het effect kan verdwijnen.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of afgekort ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode van TPR Storytelling is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, van oorsprong een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-methode (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPRS is een talenverwervingsmethode die verhalen gebruikt om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt is natuurlijke taalverwerving: een taal leren zoals kinderen de moedertaal leren. Om dit te bereiken, worden de lerenden blootgesteld aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input. De taaldocent Duits vertelt een verhaal, waarin nieuwe Duitse woorden meerdere keren voorkomen. Deze verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. Doordat deze verhalen van de trainer vrij eenvoudig zijn te begrijpen, zijn studenten ontspannen. Duitse woorden en structuren worden zo ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende. De trainer wijst de student op grammaticale fenomenen in het Duits, zonder dat studenten regels van het Duits uit hun hoofd hoeven te leren.
De studenten zullen na enige tijd ‘vanzelf’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuur van de nieuwe taal imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Samen met een groepje van studenten een verhaal opbouwen, is een variant. Hierbij schrijft de trainer Duits eerst nieuwe woorden en structuren op een bord of flipchart, met de Duitse vertalingen erbij, om vervolgens met de studenten een verhaal te maken. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk deel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, omdat dit zorgt voor input. In een later stadium volgt schrijven in het Duits.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de taaldocent moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige manier van taalverwerving en de geleerde stof wordt goed onthouden. Doordat TPRS ook de creatieve intelligentie aanboort, is TPR Storytelling een breinvriendelijke leermethode. TPRS is plezierig voor de student en het is niet moeilijk om bij te les te blijven. Het werkt zeer motiverend voor de studenten om zelf een verhaal te creëren.
Een minpunt is dat TPR Storytelling veel voorbereiding van de taaldocenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen met een tekst in twee talen die in Egypte werd gevonden, door middel waarvan de hiërogliefen worden konden ontcijferd. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taaltrainingen verkoopt. In 1996 is de eerste versie van de methodiek is uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om met behulp van een computer een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Deze taalcursussen zijn beschikbaar in ruim dertig verschillende talen en ze zijn vanuit al deze talen te volgen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve leermethode, die de manier nabootst waarop kinderen de moedertaal leren. Dat houdt in ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te spreken. Rosetta Stone gebruikt hiervoor foto’s alsook stemmen van moedertaalsprekers Duits om de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden over te brengen. Er is een programma om spraak te herkennen dat de Duitse uitspraak registreert en daar een schematische weergave van maakt. Zo kan een gebruiker zijn of haar uitspraak met die van moedertaalsprekers Duits (native speakers) vergelijken. De uitspraak kan worden verbeterd door de voorbeeldstem minder snel te laten spreken en daarna veel na te spreken.
Voor de schrijfvaardigheid Duits van de lerende biedt de methode dictee-oefeningen. De software van de methode controleert de Duitse spelling en de grammatica en geeft eventuele fouten aan, waarbij mogelijkheid is om de fouten van de studenten te verbeteren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, ideeën en activiteiten.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veelvuldig ingezet en niet door de minsten. Onder andere de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken maken gebruik van Rosetta Stone. In Nederland wordt de methode van Rosetta Stone door een aantal ministeries en diverse hogescholen en universiteiten en eveneens door sommige internationale bedrijven toegepast.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

Rosetta Stone is heel eenvoudig in gebruik en de student kan de methode op ieder moment inzetten. De studenten bepalen zelf welke onderdelen wat meer of minder aandacht nodig hebben. Velen vinden het plezierig om de leermethode te gebruiken. Bij een gebrek aan taaldocenten kan de Rosetta Stone-methode uitkomst bieden voor onderwijsinstellingen. Het feit dat er geen docent is die studenten kan motiveren of iets extra’s kan bieden, is een keerzijde van de methode.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Paul Pimsleur. De eerste taalcursus van Pimsleur was een cursus Grieks, die hij in het jaar 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze cursus van Pimsleur bestaat uit zinnetjes/dialogen die door lerenden daarna worden nagesproken en herhaald. De Duitse voorbeeldzinnen van de cursus zijn door moedertaalsprekers (native speakers) ingesproken. De cursus is op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling gebaseerd. De les van de cursus omvat een audio-opname van een half uur die nieuwe vocabulaire en structuren bevat. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet uit maar biedt deze aan door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes.
Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee kennis van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. In de Pimsleur taalcursussen is dit (gemiddelde) interval verwerkt.

Populariteit

De Pimsleur cursussen worden onder meer gebruikt door Amerikanen en de ervaringen lopen uiteen. In het algemeen zijn studenten tevreden over de aangeleerde uitspraak.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur werkt erg goed als uitspraakverbeteraar, omdat de insprekers allemaal native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke wijze Duits praten in een normaal tempo.
Een minpunt van de leerleermethodiek is dat er niets wordt uitgelegd. Studenten leren geen bouwstenen van de Duitse taal om zelf een zin te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet geheel verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn methode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills in Los Angeles, die beroemdheden als Barbra Streisand, Diana Ross, Mel Gibson, Emma Thompson, Bob Dylan en Pierce Brosnan tot de klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Het principe van Michel Thomas was dat iemand alleen in staat is om te leren als diegene geen stress heeft. Hij maakte zijn studenten duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen van Michel Thomas zijn audiolessen (Duits), door twee acteurs ingesproken; een vrouwelijke acteur en een mannelijke acteur. De setting is een virtueel klaslokaal, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de stemacteurs een vraag wordt gesteld, is het de bedoeling dat de gebruiker op de pauzeknop drukt en deze vraag eerst zelf beantwoordt. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in kleine stapjes en Duitse lesstof die nieuw is, wordt afgewisseld met Duitse lesstof die al bekend is. De uitleg wordt steeds in de Engelse taal gegeven. Er wordt op eventuele verbanden gewezen tussen de talen. Er wordt ook grammaticale uitleg gegeven. Bij de leermethode van Michel-Thomas wordt makkelijke stof eerst aangeleerd, moeilijkere stof wordt pas aangeboden nadat de makkelijke stof door de student Duits begrepen en verworven is. Naast Duitse woorden en zinnen worden ook bouwstenen aangeleerd zodat de lerende zelf zinnen kan maken. De leermethode maakt eveneens gebruik van flashcards waarmee lerenden zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te kunnen meten.

Populariteit

Veel gebruikers vinden de cursus plezierig werken en zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits. Mensen die wat verder zijn met de taal, ervaren de cursussen soms als wat minder leerzaam.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen zijn zeer toegankelijk en trainen de uitspraak alsook de luistervaardigheid Duits op een efficiënte wijze. Het feit dat de cursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet, is een minpunt van de methode van Michel Thomas. Een daadwerkelijke interactie is er ook niet doordat de leermethode van Michel Thomas een audiocursus is.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 door polyglot en schrijver Alphonse Chérel is opgericht. Dit bedrijf maakt en publiceert taalcursussen. Het eerste boek van Assimil was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ of ‘assimilatie’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in een andere groep’. Dit was wel wat hooggegrepen is voor een taalcursus (zoals Duits). De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s alsook een USB-stick bestaan. De lerende werkt bij voorkeur ruwweg twintig minuten per dag.
De taallessen van Assimil bestaan uit Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling staat hiernaast, samen met grammaticale toelichting. Om de uitspraak van het Duits te oefenen, maakt de methode gebruik van zinnetjes die zijn ingesproken door native speakers en die de cursist daarna herhaalt. De opbouw van de les is van receptief naar productief: tijdens de eerste les wordt nog geen taalproductie van de cursist verwacht; dit komt pas na ongeveer 50 lessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn gewaardeerd. De taalcursussen zijn niet zo duur en het aanbod aan talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de Assimil-methode is dat de cursist Duits op zijn of haar eigen snelheid kan leren wanneer dit het beste past. De keerzijde hierbij is, wat geldt voor alle computertaalcursussen, dat de lerende is aangewezen op zichzelf. Er is geen taaldocent Duits beschikbaar om de lerenden te motiveren of te begeleiden.