Cursus Duits Oss

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw ontwikkeld in Engeland en Amerika, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Hierdoor werd deze audiolinguale methode ook bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan beschouwd worden als reactie op de grammatica-vertaalmethode. Het was nieuw dat de taallessen volledig werden gegeven in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). De belangrijkste vaardigheden zijn spreken en luisteren (in het Duits) en (Duitse) grammaticale structuur worden geleerd door middel van mondelinge structuuroefeningen. Het doel is vrijwel zonder fouten Duits kunnen spreken en verstaan, wat begint bij leren naspreken. Het middel hiervoor is herhaling; er wordt gewerkt met driloefeningen om Duitse zinnen en structuren goed aan te leren, zodat reacties spontaan en automatisch gaan worden. De docent Duits kan zo bijvoorbeeld een bepaalde zin tien keer herhalen en vervolgens een extra Duits woord toevoegen. De methode werkt veel in zogenaamde talenpractica, waar studenten Duits een koptelefoon op hebben en naar zinnen luisteren en deze naspreken. Geschreven Duits wordt pas behandeld als het mondelinge Duits al vertrouwd is geworden. Afbeeldingen worden wel gebruikt voor het introduceren van nieuwe woorden in het Duits.

Populariteit

In ons land werd de methode pas geïntroduceerd rond het jaar 1970 bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al snel grote bezwaren tegen de inhoudsloze drills. De techniek wilde wel eens problemen geven, waardoor de talenpractica vrij gauw in onbruik raakten. In plaats daarvan maakte men de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk. Schrijvers van leerboeken namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch heeft de audiolinguale methode haar sporen nagelaten. Nu was alom geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet om het uit het hoofd leren van de regels van de (Duitse) grammatica gaat, maar om het gebruik. Luistervaardigheid (Duits), die vóór 1970 voor het merendeel van docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor studenten Duits die beginnen effectief. Een juiste uitspraak Duits wordt vanaf het begin aangeleerd. De audiolinguale methode is docentgestuurd waardoor deze een vlotte en efficiënte overdracht van de kennis van de taal kan bieden. Ook voor grote(re) groepen is de methode geschikt.
Dit docentgestuurde aspect heeft tegelijkertijd een keerzijde; er wordt geen eigen input verwacht van de studenten, waardoor het gevaar dreigt van enige passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie. Een ander bezwaar van de audiolinguale methode is dat de geoefende drills niet zo gemakkelijk in levend taalgebruik Duits zijn om te zetten.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

Polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkelde de GoldList Method (‘gouden lijst-methode’).

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) zodanig te leren dat het in het langetermijngeheugen wordt opgeslagen. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die nadien worden herhaald. Deze Duitse woorden en zinnen van de woordenlijst worden door de studenten hardop gelezen. Al deze woorden en/of zinnen uit het hoofd te leren, is niet het idee, maar door de blootstelling gebeurt dit automatisch. Bij de GoldList-methode wordt de woordenlijst steeds veranderd; Duitse woorden die zijn geleerd, gaan van de woordenlijst af. De Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode stellen dat deze zinnen of woorden spontaan opgeslagen worden in het langetermijngeheugen, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt betwijfeld. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt (taal)kennis in het algemeen onthouden wanneer de kennis relevant en betekenisvol is voor de student. Deze methode kan goed functioneren voor Duitse woorden en zinnen die relevant en betekenisvol zijn voor de lerende.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor lerenden die bij bijvoorbeeld Post-its^® baat hebben als geheugensteuntje kan deze GoldList-methode goed werken. Omdat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt, functioneert het met de hand schrijven beter dan typen of, behoorlijk zinloos: een fotootje maken. Een nadeel van deze methode is het gebrek aan context. Talen zijn uiteraard veel meer dan een serie losse woorden en zinnen. Bovendien is de GoldList-methode nogal tijdrovend omdat er steeds met de hand geschreven lijsten moeten worden aangemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door Tracy D. Terrell en Stephen D. Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is op op een natuurlijke wijze verwerven van de vreemde taal (zoals bijvoorbeeld Duits) gericht. De methode probeert het Duits te leren op de wijze waarop mensen als kind hun moedertaal leerden spreken. De Duitse taalregels leert studenten ook onbewust op deze manier. Alleen het Duits wordt hiervoor gebruikt met de nodige visuele hulpmiddelen. Het streven is een leeromgeving zonder stress. De studenten worden blootgesteld aan een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De methode legt de nadruk op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en het corrigeren van vormfouten.
Als de lerende wordt ondergedompeld in het Duits, werkt de leermethode het meest effectief. De activiteiten in het Duits dienen stimulerend te zijn zodat de lerenden van de ervaringen kunnen genieten.
De Natural Method leermethode lijkt vrij veel op de Directe Methode. De leermethoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het onderscheid tussen de beide methoden is dat bij de Directe Methode meer de focus wordt gelegd op de praktijk en bij de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het feit dat onderdompeling zeer effectief is, is al veelvuldig aangetoond. Omdat de methode betrekkelijk eenvoudig te begrijpen is, is de Natural Approach een populaire wijze van lesgeven onder taaltrainers Duits. Maar er is ook kritiek op de Natural Method. De nadruk wordt vooral gelegd op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits. De student zou weliswaar leren in het Duits te communiceren, maar blijven steken in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal door ontoereikende kennis van de grammatica.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Het wordt prettig gevonden om op een natuurlijke manier Duits te leren. Studenten wordt de kans geboden om een persoonlijke band met het Duits op te bouwen. Omdat er niet ‘uit het hoofd geleerd hoeft te worden’, beklijft het geleerde Duits langer.
Het nadeel kan zijn dat het langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, doordat er bijna geen druk op de taalproductie ligt. Ook bereidt de methode lerenden niet per se op een bepaald Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel ‘Structurele Aanpak’ is door Charles Fries en Robert Lado in de jaren 50 ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de student vertrouwd te maken met de grammaticale en fonologische structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits). De leermethode staat voor dat het beheersen van deze structuren meer oplevert dan het verwerven van woordenschat Duits. Het gaat om het kunnen herkennen en toepassen van bepaalde combinaties van Duitse woorden en groepen woorden in de juiste woordvolgorde. Deze vaste combinaties van woorden worden aan lerenden gepresenteerd in betekenisvolle situaties met behulp van visualisatie, dramatisering, handelingen en gezichtsuitdrukking. De taalstructuren die het meest in het Duits gebruikt worden, worden als eerste geleerd. De mondelinge vaardigheden Duits (luisteren en spreken) worden hierbij in eerste instantie gebruikt; lezen en schrijven volgen hieruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheden Duits (spreken en schrijven), krijgt grammatica een belangrijke plek. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal ingezet om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van een structurele aanpak is dat studenten het Duits op een nauwkeurige wijze leren. De studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en leren in welke situatie bepaalde bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties passend zijn of niet. De methode van de Structurele Aanpak gebruikt alledaagse taal. De methode van de Structurele Aanpak heeft ook nadelen. De manier van werken is tamelijk tijdverslindend en biedt niet direct ervaringen van succes. De eigen inbreng van studenten is behoorlijk beperkt; de methode is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Communicatief taalonderwijs (Engelse benaming: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse benaming: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, is in de jaren zestig van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van de ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een taal. De Amerikaanse taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie het uiteindelijke streven is bij het leren van een vreemde taal (zoals Duits).
De studenten leren middels CLT-technieken het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de docent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van teksten in het Duits of ander materiaal uit de werkomgeving en het dagelijks leven. Het Duits wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de taaltrainer Duits draagt onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in diverse realistische situaties te oefenen. De Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dit betekent aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij het communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de lerende helpt te communiceren in het Duits.

Populariteit

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw werd het communicatief taalonderwijs erg populair, deels omdat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. In het verenigde Europa was er een grotere behoefte aan het leren van talen door middel van een methode die direct toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs heeft veel sterke aspecten. Lerenden ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; de methode is functioneel en studentgericht. Door het gebruik van authentieke materialen, leren de studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. Het is efficiënt. Voor de lerenden is deze methode stimulerend, omdat zij snel succeservaringen hebben. Er mogen fouten worden gemaakt; al doende wordt de taalvaardigheden geleerd en verder verbeterd. Een keerzijde van de communicatieve benadering is dat er niet zo veel aandacht wordt geschonken voor grammatica, woordenschat die niet meteen toepasbaar is en de uitspraak. De voorbereiding en planning vragen veel tijd van de docent en van de lerende vereist het een actieve deelname. Afhankelijk van welke achtergrond zij hebben, is voor een aantal studenten deze manier van een taal leren ongebruikelijk of moeilijk. Communicatief taalonderwijs (CLT) (communicatief taalonderwijs) draait om het trainen van vaardigheden; daarbij gaat het om de functie en in mindere mate om de vorm en de methode biedt als zodanig geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

Het taalonderwijs was in de 18^de en de 19^de eeuw vooral op praktisch taalgebruik gericht. Er word geleerd om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en op te zeggen. Dit werd op een andere manier gedaan door Johann Valentin Meidinger; docent Frans en Italiaans uit Duitsland. Rond 1783 ontwikkelde hij een methode waarbij de grammatica van de taal in het middelpunt stond. Meidinger wordt als de grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (Grammar-Translation Method, afgekort GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gestoeld; de taal van de religie, de cultuur en de wetenschap. Dit onderwijs in het Latijn was vanzelfsprekend op geschreven teksten van de klassieke schrijvers gericht en was geheel op het vertalen en de grammatica (van bijvoorbeeld Duits) gericht. Dat werd destijds als een degelijke en wetenschappelijke aanpak beschouwd. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse van taalstructuren en taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de studenten zelf inzicht ontwikkelen. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij de Grammatica-vertaalmethode. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten krijgen de nadruk. De docenten dragen de kennis Duits over, de lerenden memoriseren.

Populariteit

Al sinds halverwege de negentiende eeuw waren er ook tegengeluiden te horen. Desondanks is de grammatica-/vertaalmethode tot recente datum van grote invloed geweest op het taalonderwijs.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren, vormt deze grammatica-/vertaalmethode vormt een aardige mentale training. De methode biedt eveneens inzichten in de structuur van het Duits, vanwege de nadruk die gelegd wordt op de grammatica.
De methode kent echter meer keerzijden dan positieve kanten. De belangrijkste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits bij de methode ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie zelden mondeling toegepast kan worden. De methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die aangeboden wordt, omdat het over het algemeen om literair taalgebruik gaat. Bij het werken in groepsverband biedt de methode geen mogelijkheid tot een eigen creatief proces of tot differentiatie bij de lerenden. Lerenden zijn slechts toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt de leermethode ‘onderdompeling’ (Engelse naam: language immersion) wereldwijd gebruikt, vooral op middelbare scholen waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) in de vreemde taal wordt onderwezen. Binnen Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die gebruikt wordt bij bijvoorbeeld onze collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ‘de nonnen van Vught’. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles aan welgestelde dames uit Vught gaven.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling behelst dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, vanaf het eerste moment is omgeven door de nieuwe taal. Alle instructies vinden in de doeltaal (Duits) plaats; eerst langzaam en met veel herhaling en later op een meer natuurlijke wijze. Vanaf het begin wordt de lerende ook uitgedaagd om in het Duits te spreken. Bij onderdompeling met rollenspellen en simulaties gewerkt. De omgeving op scholen die met onderdompeling werken, wordt veelal ingericht in de stijl van het land van de Duitse taal om een situatie te creëren alsof lerenden in Duitsland zijn. Studenten oefenen één-op-één of in een klein groepje met Duits spreken. Een andere methode om een taal te leren door middel van onderdompeling, is daadwerkelijk naar Duitsland reizen en daar in een gastgezin verblijven.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een zeer goede leermethode voor vreemde talen gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan met onderdompeling uitstekend worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaten laat zien, omdat de methode behoorlijk intensief is. Omdat de lerende wordt erdoor omgeven, is de leermethode een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet wel in het Duits gaan communiceren. Feitelijk is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. De sociale interactie wordt versterkt door het samen oefenen in een groep. Lerenden ervaren dat als motiverend.
Dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden, is een nadeel. Als iemand in een vrij korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door in een kunstmatig gecreëerde omgeving te zijn ondergedompeld, maar vervolgens weer overgaat tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel wegzakt. Een ander minpunt kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet alle studenten hebben de conditie om deze leermethode vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om een vreemde taal te leren die ontwikkeld is in de zeventig jaren van de vorige eeuw. Suggestopedia is door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov ontwikkeld.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedie is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Volgens Lozanov is positieve suggestie een voorwaarde om (vreemde talen; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Daarvoor zijn een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen tussen de docent (Duits) en studenten van essentiële betekenis. De voorwaarde hiervoor is dat studenten zich veilig voelen en ontspannen zijn. Leslokalen met rijopstellingen waren uit den boze om dit te bewerkstelligen. De student zat in een comfortabele stoel in de lessen die opgesteld waren in een halve cirkel en er was altijd achtergrondmuziek tijdens de klas. De methode voorgestaan door Georgi Lozanov, bestond uit verschillende teksten voorlezen, terwijl op de achtergrond natuurgeluiden te horen waren of klassieke muziek werd afgespeeld. Er waren lijsten met woorden bij deze teksten en opmerkingen over de grammatica van de te leren taal (het Duits). Er werd met veel expressie in stem alsook gebaren voorgelezen. Op deze manier werd de student verleid om te luisteren en hij of zij kon de nieuwe (Duitse) woorden gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor de cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland) was veel aandacht tijdens de lessen. In de les werden rollenspellen gespeeld en ook (Duitse) streekgerechten werden in de klas gemaakt en geproefd.

Populariteit

De leermethode van Lozanov was omstreden en is niet heel bekend meer. Sommige elementen zoals het gebruiken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten, worden nog steeds toegepast.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer in de les, waardoor de student geen last zal krijgen van faalangst of frustratie. Voor immigranten kan deze sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Een ander pluspunt van de methodiek is dat de student gestimuleerd wordt om zich in te leven in de situatie en actief mee te doen, wat voor sommige mensen een nieuwe ervaring is. Tegelijk is dit voor sommigen een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommige studenten eerder afleiden en verstorend zijn dan stimulerend of ontspannend werken. Een ander zwak punt is dat de relatie tussen de docent en de student niet gelijkwaardig is; alle input komt van de Duitse docent waarbij de student steeds de ontvangende partij is.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge ontwikkelden Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning of CLL genoemd in het jaar 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een methode om een taal te leren waarbij lerenden samenwerken om te bepalen welke aspecten van een taal zij willen leren. De CLL methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de taaldocent als een counselor optreedt die de zinnen van de lerenden kenschetst. De studenten starten het gesprek. Zij spreken in hun moedertaal als de studenten de te leren taal (Duits) nog niet genoeg machtig zijn. De taaldocent (Duits) vertaalt en legt uit. Hierna herhalen de lerenden de uitspraken van de docent zo nauwkeurig mogelijk. Het gesprek in het Duits wordt opgenomen om daarna opnieuw te beluisteren.
De CLL stimuleert gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de interactie tussen de studenten onderling als middel om het Duits te leren. Er is geen lesboek Duits dat gevolgd wordt; de lerenden bepalen zelf de lesstof aan de hand van betekenisvolle gesprekken.

Populariteit

Het succes van de methode hangt grotendeels af van de kunde van de trainer-counselor. Bij deze methode dient de taaltrainer naast sociaal-cultureel kundig eveneens taalkundig te zijn. De docent dient zowel het Duits als de moedertaal van de student erg goed te beheersen om de taaluitingen van de student te kunnen vertalen. Deze methode kan goed functioneren indien deze correct gebruikt wordt. Voor grote klassen is deze methode niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt voor lerenden een hoge mate van autonomie. Het analyseren van hun eigen gesprekken vinden de lerenden vaak zinvol. De leergroep wordt vaak heel hecht, niet alleen tijdens de les Duits, maar eveneens daarbuiten. Met CLL worden de lerenden zich zo veel meer bewust van anderen in hun groep, hun sterke en zwakke punten en ze leren als een team te werken. Studenten leren veel door het bespreken door de fouten en het evalueren van de lessen Duits. Dergelijke verbeteringen blijven vaak in het geheugen gegrift en worden deel van de actieve woordenschat van de lerende.
Dat de docent niet sturend is, terwijl een aantal studenten wel sturing nodig heeft, kan een keerzijde zijn. Er is geen lesboek en er zijn geen toetsen Duits. Het succes van de lessen is daardoor lastig meetbaar. Sommige studenten worden belemmerd in hun Duits spreken als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (In het Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om een taal te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De lexicografische benadering gaat uit van het idee dat een belangrijk gedeelte van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en het produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits krijgt in deze benadering meer nadruk dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen die vaak voorkomen in dialoog gericht. Voor interactie is aandacht maar eveneens voor i>exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Voor het zelf ontdekken van de Duitse taal door studenten is veel mogelijkheid.
De rol van de taaltrainer Duits is te zorgen voor genoeg inbreng en het faciliteren van het leerproces van de lerende.

Populariteit

In de laatste dertig jaar zijn door de invloed van de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis leerboeken aanmerkelijk anders geworden. Er wordt veel meer aandacht geschonken aan de woordenschat die aangeboden wordt in chunks, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de vergaande verandering in de wijze waarop vreemde talen worden onderwezen, heeft echter niet plaatsgevonden.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

De studenten leren om op een natuurlijke wijze het Duits te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal. Op deze manier ontstaat souplesse in het taalgebruik Duits.
Het minpunt is dat de werkelijkheid altijd weer afwijkend is van de aangeleerde taalsituaties. Sommige studenten hebben meer aan een docent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator omdat ze meer moeite hebben om de patronen van het Duits zelf te leren herkennen.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is door de Fransman François Gouin in 1880 ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

Een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis vereisen van grammatica, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnetjes op basis van een handeling, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, wetenschap en beroep, vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk gebruik van de taal ontwikkeld. In de François Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het betreft een soort eentalige methode, die niet van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ uitgaat maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’. Hierdoor gaan studenten vanzelf snel in de te leren taal (bijvoorbeeld het Duits) denken.

Populariteit

François Gouin’s concepten over taal waren hun tijd ver vooruit. Gouin’s leermethodiek was enige tijd succesvol, ondanks de afwijkende aanpak. Deze methode werd echter overschaduwd door de Directe Methode van Berlitz.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Seriemethode van François Gouin ontwikkelt de mondelinge vaardigheid Duits sterk en zorgt voor een sfeer die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
François Gouin’s taalmethodiek biedt levendig taalonderwijs. Doordat het gebruikmaakt van visuele leermiddelen, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit soort onderwijs Duits enthousiasme bij de lerenden op. Een nieuwe taal leren wordt tastbaar; iets wat totaal nieuw was. De leermethode maakt Duitslerenden nieuwsgierig, dit werkt goed om het leergeheugen te ontwikkelen, druk om te presteren te verlagen en het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve vaardigheden Duits van de studenten worden goed gestimuleerd.
De keerzijde van de methode is dat taal die iets meer subjectief of abstract is, moeilijk met beweging en expressie in één duidelijke ervaring is te vangen. De bewerkelijkheid voor de docent, die tenslotte een scala aan series moet voorbereiden, is een bijkomend minpunt. Als derde punt richt de Gouin-seriemethode zich vooral op mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog veelal draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheid toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Task-Based Language Teaching; TBLT (Taakgericht taalonderwijs) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham V. Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een middel om specifieke taken uit te kunnen voeren. Lerenden krijgen motiverende taken aangeboden. Hiervoor is taalkennis (Duits) vereist. Om deze taken goed uit te voeren, dienen ze over woordenschat en taalregels te beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld een boodschap doen, een e-mail schrijven, een drankje bestellen, met een klantenservice bellen of een krant lezen. De taak wordt in drie fasen opgedeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de studenten zich eerst voorbereiden op de taak, de taak vervolgens uitvoeren en tot slot hierop terugblikken. Om de taken uit te voeren, moeten lerenden samenwerken. Om leereffect te hebben, moeten de taken iets boven het niveau van de studenten Duits liggen.

Populariteit

Het taakgericht onderwijs is vanaf de vroege jaren 90 erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest praktisch bruikbare vorm te zijn voor het verbeteren van de taalvaardigheid bij de studenten (hoofdzakelijk de studenten met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Taakgericht taalonderwijs is een activerende werkvorm, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun taalvaardigheden (Duits) te gaan gebruiken. Het is een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak, mits de taak goed bij de lerende aansluit. De studenten komen op een natuurlijke, alledaagse wijze in aanraking met het Duits en leren op deze manier authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Daarnaast leren studenten om met andere studenten Duits samen te werken. De studenten ervaren taakgericht taalonderwijs als motiverend en prettig.
Als nadeel kan worden genoemd dat de communicatie het belangrijkst is en niet zozeer de correcte vorm van het Duits, waardoor lerenden die niet zozeer precies leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van Engels taalonderwijs bedacht Dogme Language Teaching/Dogme ELT (de ‘Dogmabenadering’) in 2000.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT) was ‘Dogme 95’; een stroming van een groep van Deense filmmakers waaronder Deense filmregisseur Lars von Trier uit 1995. De deelnemers houden zich aan tien strenge regels (tien dogma’s) voor het filmmaken die samen ‘de eed van zuiverheid’ vormen. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van deze methode zoeken naar een vorm van communicatief onderwijs van vreemde talen die onbelast is door enig voorgedrukt materiaal. Het doel van de Dogme-benadering is het beginnen van echte inhoudelijke conversaties die over praktische zaken gaan. Hierbij draait het om communicatie als stuwende kracht van de taal leren (bijvoorbeeld het Duits). Daarom is de Dogme-benadering een communicatieve benadering van het onderwijs, die taalonderwijs wil bieden zonder lesboeken of overig lesmateriaal en zich in plaats daarvan op de communicatie tussen de student en de taaltrainer focust. Het Dogme-taalonderwijs kent, net zoals de Dogme-beweging in de film, 10 uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, gaat Scott Thornbury ervan uit dat de overeenkomsten met taakgericht leren van een taal (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een voordeel voor de docent Duits is dat voorbereiding vrijwel niet is vereist. Het kan heel motiverend werken dat de studenten voor het eigen leerproces verantwoordelijk is. Voorspelbaar is de les Duits zo niet. Dat creëert spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. Bij een les volgens de Dogme-benadering is vrijwel elk item bespreekbaar. Op deze manier blijven lerenden alert en betrokken.
Als ze zo weinig door de taaldocent begeleid worden, kunnen de studenten zich echter wel wat minder op hun gemak voelen. Voor deze manier van lesgeven zijn ook niet alle taaldocenten Duits voldoende flexibel. Nog een keerzijde kan zijn dat studenten zich vaak dienen voor te bereiden op een specifiek examen Duits, terwijl het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof tijdens de taallessen aan bod komt.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is in 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson ontwikkeld.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-methode geldt als een alternatieve visie op het leren van een nieuwe taal (zoals het Duits). Het primaire uitgangspunt van de methode is dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom gebruikt GPA de benaming ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docent of leraar’. De GPA-benadering vertoont overeenkomsten met, en is ook deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De leermethode bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Duitsland. Begrip is belangrijker dan productie. De focus ligt op Duitse woordenschat alsook cultuur. Fase 1 is de zogenaamde hier-en-nu-fase. Deze fase neemt ongeveer 100 uur in beslag. In fase 1 focust de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase duurt om en nabij 150 uur en de deelnemer begint nu ook Duits te produceren. In fase 3 van de leermethode van de methode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die tussen culturen worden gedeeld en verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 van de methode is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu diepere gesprekken over het leven in de Duitse cultuur te voeren. In fase 5 begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van films, televisie, nieuws en literatuur. Ook het Duits dat is vereist voor het werk wordt geleerd. Fase 6 van de methode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hier gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits om.

Populariteit

De leermethode van Thomson is nog tamelijk nieuw en er is nog vrij weinig bekend over het succes ervan. Deelnemers zijn enthousiast over de methode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-methode biedt een duidelijke doorkijk op het proces van taalverwerving Duits. De zes fasen van GPA bieden een duidelijk tijdsschema en haalbare doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis van de Duitse taal verworven, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een nadeel van deze benadering is dat voor elke deelnemer of elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ moet worden gezocht die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht in de vroege jaren 2000 door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse polyglot en taalkundige.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Het is een eenvoudige techniek: de studenten luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen vervolgens wat zij horen. Bij de methode is het niet belangrijk om de Duitse tekst te begrijpen; het gaat in de eerste instantie om de klank. Het luisteren en herhalen oefent men net zo vaak totdat het gemakkelijk gaat en de student simultaan Duits kan spreken met de audio-opname. Na enige tijd gebruikt de student een transcript om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij uitgesproken heeft. Er zijn diverse leerboeken geschikt voor deze techniek, zolang er maar dialogen in staan of stukken samenhangende teksten. Het niveau van de Duitse audio-opname dient ideaal bezien iets boven het niveau van de student te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ongeveer één pagina, zonder kunstmatige pauzes en op natuurlijke snelheid. De aanbeveling van Argüelles is om te lopen tijdens het spreken, liefst buiten, en niet te zitten, omdat fysieke bewegingen de opname van de vreemde taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterken. Dat de lerenden minder gauw worden afgeleid als zij in beweging zijn, waardoor het werken aan het Duits veel effectiever gaat, is een andere grond.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Ook simultaan spreken is anders aan Shadowing.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan de afgelopen jaren naar de techniek van Shadowing waaruit blijkt dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt eveneens vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat het kan worden gebruikt in een groep van studenten, waarbij elke deelnemer individueel actief aan het leren is. Het rendement van Shadowing is hoog.

Het nadeel van de Shadowing-techniek is dat de studenten het soms wat saai vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De keuze van de teksten is dus erg belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde taal (zoals Duits) te leren die uitgaat van het idee dat mensen leren met behulp van handelingen en beweging. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun (jonge) kinderen continu opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste plaats is het de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheden Duits zijn dus de basis, daarna volgen de spreekvaardigheden.
TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De docent geeft taken op een vriendelijke en begrijpelijke manier, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet de taken zelf voor; de lerende doet na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de lerenden dat zij Duits praten; in een later stadium geven de lerenden de opdrachten. Opdrachten die bekend zijn worden verder uitgebreid of deels veranderd.
Door het combineren van beweging en spraak, appelleert de methode van TPR^® aan beide hersenhelften. Hierdoor kost het minder moeite om iets te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

Met name wordt de methode van TPR^® toegepast binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel op de basisschool bij Engels. Maar middelbare scholieren of volwassenen werken ook met veel plezier met TPR^® en behalen hiermee goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen de studenten snel begrip van de nieuwe taal. De leermethodiek van Total Physical Response zorgt voor vlotte succeservaringen, wat het plezier in leren bevordert. Dit zorgt voor stressvrij leren. TPR^® is in principe bruikbaar voor elke doelgroep, ongeacht leeftijd en achtergrond en de methode kan eveneens in grotere klassen ingezet worden. Het verworven Duits wordt direct in het langetermijngeheugen van de student opgeslagen.
Dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is, is de keerzijde van TPR^®. Hierdoor werkt het tot op een bepaald niveau en is een andere leermethodiek nodig als aanvulling. De methode is ook niet heel creatief. Studenten leren niet om hun ideeën, gevoelens en meningen in het Duits te uiten.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren tachtig van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De methode is als antwoord op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er was een Reformbeweging omstreeks 1900 met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat inductief en zelfontdekkend zou moeten zijn. Overigens betrof die Reformbeweging niet alleen het leren van een taal, maar ook voeding, kleding, naturisme en natuurgeneeskunde. Omstreeks 1900 streefden de mensen, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, naar meer natuurlijke manieren van leven en bevrijding van keurslijven. Er kwam op het gebied van het taalonderwijs veel aandacht voor de gesproken, ‘levende’ taal, waarbij grammatica meer inductief werd aangeboden, met voorbeeldzinnen. Hieruit moesten lerenden de taalregels afleiden. Veel mondelinge oefeningen en met meer aandacht kwamen er voor de uitspraak (zoals het Duits). Het werd aangemoedigd de studenten vaak in het Duits te laten praten. Het was ook nieuw dat de taallessen in het Duits werden gegeven. Er werd nadrukkelijk niet vertaald in de les. Door middel van voorbeelden en plaatjes werd de (Duitse) vocabulaire aangeleerd. Abstracte vocabulaire werd door de lerenden aangeboden om ideeën te laten associëren.

Populariteit

De vernieuwingsgolf van het begin van de twintigste eeuw ebde weg, deels onder invloed van de crises en oorlogen, om weer een andere vorm te vinden in de jaren 60.
Taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua werken nog altijd met een (moderne versie van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat de Directe Methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het grote voordeel. Bij de methode wordt veel aandacht besteed aan luisteren en spreken, waardoor lerenden vloeiendheid in het Duits en zelfvertrouwen ontwikkelen. Aan deze methode kleven echter ook keerzijden. Deze methode schenkt zeer weinig aandacht aan de schrijfvaardigheid (Duits) en relatief minder aandacht aan lezen in de vreemde taal. De Directe Methode biedt voor de meer gevorderde lerende Duits te weinig uitdagingen. Doordat deze methode een daadkrachtige inzet vanuit de student verwacht, is de methode tevens niet erg bruikbaar voor de langzaam lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”) in 1835. In 2015 ging An oral system of teaching living languages in herdruk.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode is gebaseerd op hetzelfde principe als de ‘natuurlijke aanpak’ (Natural Approach): de beste manier om een taal te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een taal (zoals Duits) leren dient veilig en gemakkelijk te zijn. Daarom wil Manesca niet met abstracte regels of lijstjes met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de vroegst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is gebaseerd op het werken met een groep studenten en een taaldocent Duits, die steeds één Duits woord tegelijk introduceert. Bij dit woord hoort een bepaalde beweging. De studenten herhalen daarna na elkaar het Duitse woord en deze beweging. Deze herhaling helpt de studenten de Duitse woorden te onthouden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap worden deze woorden zo zinnen en vervolgens variaties op de Duitse zinnen. Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De methode van Jean Manesca is al enkele jaren later door de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca is twee jaar na de publicatie van zijn methode overleden. Het werk van Manesca is door anderen overgenomen en verder ontwikkeld, onder meer door Ollendorff. Veel van de ideeën van Manesca zijn actueel en worden nog altijd toegepast in het vreemdetalenonderwijs van nu.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De sterke kant van de Manesca of Ollendorff-leermethode is de combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en het geleerde gemakkelijker en langduriger kan worden onthouden. Wat daar eveneens aan bijdraagt, is het veelvuldige herhalen. Het feit dat dit wat saai wordt om dezelfde Duitse woordjes en zinnetjes steeds te herhalen, kan door studenten als een keerzijde worden gezien.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in het jaar 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

De stille manier is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Duits) die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. Gattegno’s methode gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
De taaldocenten Duits gebruiken een combinatie van gebaren en stilte om de aandacht te trekken van de studenten, reacties te krijgen en hen aan te moedigen om fouten te verbeteren. Aan de uitspraak (Duits) wordt veel tijd besteed.
Gattegno, die wiskundige was, vond het belangrijk om les te geven door middel van een methode die efficiënt was voor de voorraad energie van de lerenden. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder dan als mensen proberen iets uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat taaldocenten niet zozeer dienen te streven naar het overbrengen van kennis, maar het bewustzijn dienen aan te boren, want alleen het bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te kunnen leren.
The Silent Way gebruikt onder andere blokjes met verschillende kleuren, die kunnen worden gebruikt voor allerlei dingen. Ook maakt de methodiek gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor klanken waarbij elke kleur voor een bepaalde klank van het Duits staat, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Voornamelijk bij het aanleren van de uitspraak van het Duits zijn de ideeën van Gattegno van betekenis geweest, hoewel de Stille Manier in de originele vorm niet veel wordt gebruikt.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat zijn methodiek voor lerenden niet-bedreigend is, die tenslotte beschouwd worden als autonoom, is de sterke kant van de methode van Gattegno. In feite is de docent Duits aan de studenten dienstbaar en niet andersom. The Silent Way stimuleert het leren op een natuurlijke wijze. Door taallerenden een uitdaging te geven om nieuwe dingen te ontdekken, wordt het geleerde vaak goed verwerkt en onthouden. Foutjes maken mag, wat helpt bij het leren.
Dat sommige studenten meer begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat, kan een minpunt zijn. De studenten kunnen gefrustreerd raken door de afwezigheid van input van de trainer Duits. Het werken met kleuren en grafieken heeft als beperking dat de nieuwheid er snel af gaat. Hierdoor kan verdwijnen het effect.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode van TPR Storytelling is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, van oorsprong een Amerikaanse docent Spaans, en is van de TPR-techniek (Total Physical Response) afgeleid.

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een taalverwervingsmethode die verhalen gebruikt om een taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe is natuurlijke taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. Om dit te kunnen bereiken, worden de studenten aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld. De taaldocent Duits vertelt een verhaal aan de studenten, waarin nieuwe Duitse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn interessant of humoristisch en nooit te lang. Studenten ontspannen zich omdat de verhalen relatief eenvoudig te begrijpen zijn. Zo worden Duitse structuren en woorden vanzelf opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende. De lerenden worden door de docent op grammaticale fenomenen van het Duits gewezen, zonder dat lerenden regels van het Duits uit het hoofd hoeven te leren.
Na enige tijd zal de lerende ‘automatisch’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuren van de nieuwe taal nadoen. Dit is een natuurlijk proces. Een alternatief is om met een groep lerenden een verhaal op te bouwen. De taaldocent Duits schrijft bij deze methode eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met hun Duitse vertaling en vervolgens samen met de studenten hiervan een verhaal te maken. Tot slot wordt het verhaal door de studenten naverteld. Lezen in het Duits is een belangrijk deel van TPR Storytelling, doordat dit voor input zorgt. Daarna volgt schrijven in het Duits.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een succesvolle manier is om een taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting dient geschikt te zijn en de taaldocent dient ervoor getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

Het is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en de geleerde stof wordt goed onthouden. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; TPRS is een vorm van breinvriendelijk leren. Voor studenten is TPRS een prettige methode en het is relatief gemakkelijk om de focus te behouden. Zelf verhalen maken, werkt zeer motiverend voor de lerende.
Dat TPRS veel voorbereiding van de trainers vraagt, is een minpunt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is naar de Steen van Rosetta vernoemd, een steen die in Egypte is ontdekt met een tweetalige tekst, waarmee de hiërogliefen konden worden ontcijferd. Rosetta Stone is ook de naam van het softwarebedrijf dat deze taaltrainingen op de markt brengt. De eerste versie van Rosetta Stone is uitgebracht in het jaar 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een wijze om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren achter een computer. De taalcursussen zijn beschikbaar in meer dan dertig talen en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve leermethode, die de manier imiteert waarop een kind de moedertaal leert. Dat wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te zeggen. Rosetta Stone gebruikt hier stemmen van moedertaalsprekers (native speakers Duits) en foto’s voor om de betekenis van nieuwe woorden in de doeltaal (het Duits) over te brengen. Er wordt gebruikgemaakt van een spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. Dit maakt het mogelijk voor de student om zijn of haar uitspraak te vergelijken met de uitspraak van een moedertaalspreker Duits (native speaker). Verbetering van de uitspraak kan worden behaald door de voorbeeldspreker langzamer te laten spreken en vervolgens veel na te spreken.
Er zijn dictee-oefeningen om de schrijfvaardigheden Duits van de studenten te oefenen. De software controleert de Duitse grammatica en de spelling en wijst op eventuele taalfouten en biedt de mogelijkheid om deze taalfouten te corrigeren.
Het programma biedt eveneens leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, ideeën en activiteiten.

Populariteit

Rosetta Stone wordt veelvuldig gebruikt wereldwijd, ook door grote en bekende organisaties. Onder andere de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken maken gebruik van de Rosetta Stone-methode. Rosetta Stone wordt in ons land door enkele ministeries en verschillende universiteiten en hogescholen ingezet, alsook door een aantal internationaal opererende organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is erg makkelijk in het gebruik en kan op elk moment door de studenten worden toegepast. Welke delen van de methode meer of wellicht minder aandacht nodig hebben, kan de lerende zelf bepalen. Veel studenten ervaren het als prettig om te werken met de methode. Voor scholen kan deze methode een oplossing zijn bij een gebrek aan trainers. Een minpunt van de methode is dat geen trainer beschikbaar is om de studenten te motiveren of wat extra’s te bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn ontwikkeld door Dr. Paul M. Pimsleur; een Amerikaans taalkundige. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Pimsleur op de markt bracht in 1963.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze taalcursussen van Pimsleur bestaan uit zinnen/dialogen in de doeltaal die worden nagesproken en weer herhaald. Deze Duitse zinnetjes zijn door moedertaalsprekers ingesproken. De cursussen zijn gebaseerd op herhaling, anticiperen, woordenschat en herhaling. Elke les biedt een halfuur audio-opname met nieuwe woordenschat en taalstructuur in het Duits. De grammaticale structuur van het Duits wordt niet apart uitgelegd maar aangeboden via uitbreiding van, en variaties op, de zinnetjes.
Dr. Pimsleur deed onderzoek naar het optimale interval waarmee geleerde informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is verwerkt in de cursussen van Pimsleur.

Populariteit

Onder andere in Amerika worden de taalcursussen van Pimsleur gebruikt en de ervaringen met Pimsleur lopen uiteen. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Omdat de insprekers van de zinnen moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Duits spreken, werkt de Pimsleur-methode heel goed als uitspraakverbeteraar.
Het minpunt van de leermethode van Pimsleur is dat niets uitgelegd wordt. Een gebruiker leert geen bouwstenen van de Duitse taal om zelf een zin te maken, maar moet het met duizenden voorbeeldzinnen doen die uit het hoofd worden geleerd.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet verwonderlijk, door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Michel Thomas ontwikkelde zijn leermethode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, kort na de Tweede Wereldoorlog met beroemdheden zoals Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Bob Dylan, Mel Gibson en Pierce Brosnan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is, was het uitgangspunt van Michel Thomas. Michel Thomas begon met de studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits) die zijn ingesproken door twee acteurs; een mannelijke acteur en een vrouwelijke acteur. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarbij de student als de derde student fungeert. De student luistert mee met de les van de stemacteurs. Als een vraag aan de acteurs gesteld wordt, is het idee dat de cursisten op pauze klikken en zelf antwoord geven op de vraag. Er is geen huiswerk en er hoeft niet uit het hoofd te worden geleerd. De lessen worden in stapjes opgebouwd en nieuwe Duitse lesstof wordt met bekende Duitse lesstof afgewisseld. Bij de Michel Thomas-methode is de uitleg steeds in de Engelse taal. Er wordt bijvoorbeeld op verbanden gewezen tussen de Engelse taal en het Duits, als deze er zijn. Grammaticale uitleg wordt eveneens gegeven. Eerst wordt makkelijke stof aangeleerd, moeilijkere stof wordt pas aangeboden nadat de lerende het voorgaande heeft begrepen en geleerd. Behalve Duitse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen aangeleerd waarmee de lerenden zelf zinnetjes kunnen bouwen. Ook maakt de methodiek gebruik van flashcards zodat gebruikers zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel lerenden ze zijn tevreden over de uitleg van de structuur van het Duits en vinden de methode van Michel Thomas prettig werken. Studenten die al wat verder zijn met de taal, vinden de cursussen wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De Michel Thomas-methode traint luistervaardigheid en uitspraak Duits op een efficiënte manier en is ook erg toegankelijk. Het feit dat deze taalcursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien, kan als een keerzijde worden gezien. Een werkelijke interactie is er ook niet, omdat het een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in het jaar 1929 door Alphonse Chérel is opgericht. Het bedrijf maakt cursussen voor vreemde talen en publiceert deze en het begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent ‘opgaan in de andere groep, mengen met’, wat wel een hooggegrepen streven voor taalcursussen (zoals Duits) is. De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een leerboek Duits en audio-CD’s alsook een USB-stick. De lerende besteedt ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De lessen bestaan uit verschillende Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast de dialoog, met uitleg van de grammatica. Voor het trainen van de uitspraak van het Duits, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnen die door native (moedertaal) speakers zijn ingesproken en die de lerenden dienen te herhalen. De opbouw verloopt van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruiker; dit komt pas na ruwweg vijftig taallessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn vrij populair. Ze zijn relatief voordelig en er is een ruim aanbod aan talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Dat de lerenden in hun eigen tempo kunnen leren op het moment dat dit het beste uitkomt, is het voordeel van de Assimil-methode. Het nadeel hierbij is, geldt wat voor alle taalcursussen met een computer, dat de cursist is overgeleverd aan zichzelf. Er is geen trainer Duits om de cursist te begeleiden of te motiveren.