Cursus Duits Purmerend

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en Engeland, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, moesten de (Amerikaanse) soldaten de elementaire verbale communicatieve vaardigheden leren. Vanwege de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan gezien worden als een reactie op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de les volledig in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) werden gegeven. De belangrijkste vaardigheden zijn spreken en luisteren (in het Duits) en (Duitse) grammaticale structuren worden geleerd middels mondelinge structuuroefeningen. Het doel is vrijwel foutloos Duits leren verstaan en spreken, wat begint met leren naspreken. Herhaling is hiervoor het middel; drills worden gebruikt om Duitse zinnen en structuren goed te leren beheersen, om te zorgen dat reacties spontaan en automatisch worden. De taaldocent Duits kan bijvoorbeeld een bepaalde zin tien maal herhalen en daarna een extra Duits woord toevoegen. Er wordt veel gewerkt in de zogeheten talenpractica, waar studenten Duits een koptelefoon op hebben en naar deze zinnen luisteren en deze nazeggen. Het geschreven Duits wordt pas behandeld als het mondelinge Duits inmiddels vertrouwd is geworden. Er wordt wel met afbeeldingen gewerkt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de audiolinguale methode pas rond 1970 geïntroduceerd toen de Mammoetwet van kracht werd. Er waren al snel grote bezwaren tegen de saaie driloefeningen. Het kwam soms voor dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica vrij snel in onbruik raakten. In plaats daarvan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers wonnen weer aan populariteit en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. De audiolinguale methode heeft wel sporen nagelaten Het was nu breed geaccepteerd dat het bij het leren van een taal (zoals Duits) niet gaat om het memoriseren van de (Duitse) grammatica, maar om het gebruiken ervan. De luistervaardigheid (Duits), die vóór de jaren zeventig voor veel docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Duits. De correcte uitspraak Duits wordt aangeleerd van het begin. De audiolinguale methode is een docentgestuurde methode en en biedt daardoor een snelle en efficiënte overdracht van kennis. Ook voor grote(re) groepen is deze methode geschikt.
Dit docentgestuurde aspect is tevens een nadeel; eigen input wordt niet verlangd van de studenten, waardoor het risico op passiviteit en onvoldoende motivatie en betrokkenheid op de loer ligt. Een ander bezwaar van de methode is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig in levend taalgebruik Duits zijn om te zetten.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is ontwikkeld door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Duits) te leren op een zodanige wijze dat ze plaatsnemen in het langetermijngeheugen. Deze methode werkt aan de hand van zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die worden herhaald na verloop van tijd. Deze Duitse zinnen of woorden op de woordenlijst worden hardop gelezen door de studenten. De bedoeling is niet om al deze woorden uit het hoofd te leren, maar dit gaat automatisch door blootstelling. De lijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die aangeleerd zijn, worden van de lijst gehaald. Die Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode claimen dat deze woorden op de woordenlijst en zinnen in het Duits spontaan in het langetermijngeheugen van de student worden opgeslagen, iets dat door geheugenwetenschappers betwijfeld wordt. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen opgeslagen als deze kennis ook van betekenis en relevant is. De GoldList-methode kan dus alleen functioneren voor Duitse woorden die relevant en van betekenis zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Bij studenten die baat hebben bij bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteuntje kan deze GoldList-methode werken. Met de hand schrijven functioneert effectiever dan typen of, behoorlijk zinloos: een foto maken, doordat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt. Een nadeel is het gebrek aan context. Talen bestaan uit veel meer dan alleen een reeks losse woorden en zinnen. Daarnaast is de methode zeer tijdrovend; er moeten steeds met de hand geschreven lijsten worden gemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door de Amerikanen Tracy Terrell en Stephen D. Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke wijze van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits). De leermethode probeert het Duits te leren op de manier waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken. De taalregels van het Duits leert men eveneens onbewust op die manier. Hiervoor wordt alleen het Duits gebruikt met een aantal visuele hulpmiddelen. Een leeromgeving zonder stress voor de studenten is het streven. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. De taalproductie Duits mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De methode legt de nadruk op communicatie en minder op het corrigeren van vormfouten en expliciete Duits grammatica.
De methode heeft het meeste rendement als de studenten worden ondergedompeld in het Duits. De leeractiviteiten die in het Duits worden aangeboden, moeten stimulerend zijn, om te zorgen dat de student van de ervaringen kan genieten.
De Natural Method leermethode heeft veel overeenkomsten met de Directe Methode. De methoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het verschil is dat de Directe Methode meer de nadruk op de praktijk legt en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is vaak bewezen dat onderdompeling een heel effectieve leermethode is. Doordat de natuurlijke aanpak vrij eenvoudig te begrijpen is, is de methode een populaire manier van lesgeven bij taaltrainers Duits. Kritiek kent de natuurlijke aanpak ook. De leermethode richt zich vooral op het impliciet aanleren van de Duitse grammatica. Lerenden zouden inderdaad leren te communiceren in het Duits, maar door onvoldoende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal blijven hangen.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een taal aan te leren, wordt prettig gevonden. Lerenden wordt de mogelijkheid geboden voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Doordat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, beklijft het geleerde voor een langere tijd.
Omdat bijna geen druk ligt op de taalproductie, kan het nadeel zijn dat het langer duurt voor er resultaten geboekt worden. Ook bereidt de methode studenten niet per se voor op een bepaald Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engelse naam: Structural Approach; ‘SA’) is in de begin jaren 50 ontwikkeld door Charles Fries en Robert Lado.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een methode om vreemde talen te leren die als doel heeft om de student vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuur van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). De beheersing van deze structuren levert volgens de methode meer op dan het leren van woordenschat Duits. Het gaat om het herkennen en kunnen toepassen van vaste samenstellingen van Duitse woorden en woordgroepen in de juiste woordvolgorde. Deze vaste combinaties worden in herkenbare situaties met gebruik van visualisatie, gezichtsuitdrukking, dramatisering en handelingen aangeboden aan de student. De taalstructuren die het vaakst gebruikt worden, worden eerst aan de taallerende aangeboden. De mondelinge vaardigheid Duits (de luistervaardigheid en de spreekvaardigheid) wordt hierbij in eerste instantie gebruikt; daaruit volgen de leesvaardigheid en de schrijfvaardigheid volgt daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreken en schrijven), krijgt de grammatica een grote plaats. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op vrij grote schaal gebruikt voor het geven van Engelse les in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Een structurele aanpak heeft als sterke kant dat het Duits op een nauwkeurige manier geleerd wordt. Studenten krijgen inzicht in de Duitse grammatica leren eveneens in welke situatie bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet passend zijn voor die situatie. De methode van de Structural Approach gebruikt de taal van alle dag. Nadelen heeft de Structural Approach ook. Deze methodiek kost tamelijk veel tijd en zorgt niet direct voor een succeservaring. De eigen inbreng van studenten is gelimiteerd; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT), ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, is ontstaan in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een vreemde taal. Amerikaans taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs is gestoeld op de visie dat interactie de uiteindelijke doelstelling is van het leren van een vreemde taal (zoals Duits).
De studenten leren het Duits in praktijk te brengen met gebruik van CLT-technieken door de interactie met elkaar en de docent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werkomgeving. Zowel tijdens als buiten de les wordt het Duits gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en taaldocenten Duits dragen onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in verschillende realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica leren studenten inductief, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de student helpt in het Duits te communiceren.

Populariteit

Het communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw, deels doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet heel succesvol waren gebleken. Binnen het verenigde Europa was er meer vraag aan het leren van talen op een direct toepasbare manier.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

De CLT (communicatief taalonderwijs) heeft veel voordelen. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in de Duitse taal; deze methode van leren is functioneel en studentgericht. Vanwege het gebruik van authentieke materiaal, leren studenten de Duitse woorden die voor hen nodig zijn. De methode is efficiënt. Voor de studenten is het stimulerend doordat zij gauw succeservaringen hebben. Foutjes maken mag; al doende wordt de vaardigheid geleerd en verder verbeterd. Een nadeel van de communicatieve benadering is dat voor grammatica, woordenschat die niet direct toepasbaar is en de uitspraak minder aandacht is. De voorbereiding en de planning vereist veel meer tijd van de trainer en van studenten vraagt het een actieve deelname. Deze manier van een vreemde taal leren, is voor bepaalde lerenden ongewoon of moeilijk, afhankelijk wat voor achtergrond zij hebben. Communicatief taalonderwijs (CLT) (communicatief taalonderwijs) traint de vaardigheden; hierbij gaat het vooral om de functie en niet zo zeer om de vorm en CLT biedt dan ook geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

Het taalonderwijs was in de 18^de en de 19^de eeuw vooral gericht op praktisch taalgebruik. Taaldocenten leerden de studenten om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans; Johann Valentin Meidinger, deed dit op een andere wijze. Meidinger ontwikkelde een methode waarin de grammatica in het middelpunt stond omstreeks 1783. Meidinger wordt als grondlegger van de grammatica-vertaalmethode (Grammar-Translation Method; GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van de religie, wetenschap en cultuur was. Dit onderwijs in het Latijn was vanzelfsprekend gericht op geschreven teksten van klassieke schrijvers en was volledig gericht op de grammatica en het vertalen. Dat werd gezien als een degelijke en wetenschappelijke aanpak. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse uit van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) waarbij de student inzicht ontwikkelt. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij deze methode. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten krijgen de nadruk. De trainer draagt taalkennis Duits over, de studenten memoriseren.

Populariteit

Al sinds halverwege de negentiende eeuw was ook tegengeluid te horen. Desondanks heeft tot recente datum de grammatica-/vertaalmethode een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren, biedt de grammatica-/vertaalmethode biedt een aardige mentale training. Ook biedt de methode inzichten in de structuur van het Duits, omdat de nadruk op de grammatica gelegd wordt.
De grammatica-/vertaalmethode heeft echter meer minpunten dan pluspunten. Het grootste minpunt is dat de spreekvaardigheid en luistervaardigheid Duits behoorlijk achterblijft, waardoor de geleerde taal zelfs na jaren studie nauwelijks mondeling toegepast kan worden. Omdat het meestal gaat om literair taalgebruik, staat de methode ver van het dagelijks gebruik van het Duits af, ook in de context die wordt aangeboden. Bij het werken in een groep geeft de leermethode niet de mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief proces voor studenten. De student is alleen toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt over de hele wereld toegepast sinds de jaren 70, en dan met name op de middelbare school waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) wordt gegeven in een vreemde taal. In Nederland is ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de methode die bij Taleninstituut Regina Coeli in Brabant, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd, gebruikt wordt. De leermethode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die taalles Frans onderwezen aan rijke dames uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling houdt in dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, direct vanaf het eerste moment door de nieuwe taal wordt omgeven. De instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); eerst langzaam en met veel herhaling, later op een natuurlijkere manier. Vanaf het begin wordt de lerende ook uitgedaagd om in het Duits te spreken. Er wordt gewerkt met simulaties en rollenspellen. Op onderwijsinstellingen die werken met onderdompeling, wordt veelal de omgeving in de stijl van het Duits ingericht om een situatie te creëren alsof de lerenden in Duitsland zijn. De studenten oefenen één-op-één of in kleine groepjes met Duits spreken. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is te gaan naar Duitsland en daar te verblijven in een gastgezin.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een erg goede leermethode voor vreemde talen gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan op deze manier uitstekend worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het belangrijkste voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de leermethode zo intensief is. Het is ‘sink or swim’, de studenten moeten wel gaan communiceren in het Duits omdat zij erdoor worden omgeven. De student is feitelijk 24 uur per dag Duits aan het leren. Door samen te oefenen in een groep wordt de sociale interactie versterkt. De studenten ervaren dat als motiverend.
Een nadeel is dat het bereikte resultaat niet altijd vastgehouden wordt. Als iemand in een korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar daarna weer overgaat tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel wegzakt. Dat een dergelijke training Duits erg intensief is, kan een bijkomend minpunt zijn. Niet alle lerenden hebben genoeg conditie om deze wijze van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode ontwikkeld in de jaren 70 van de vorige eeuw. Deze leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Zoals de naam al doet vermoeden, is Suggestopedia op de kracht van de suggestie gebaseerd. Positieve suggestie is volgens Georgi Lozanov een voorwaarde om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te leren. Hiervoor is het essentieel dat er een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen is tussen de studenten en de docent (Duits). Dat lerenden zich veilig en ontspannen voelen, is de voorwaarde. Een leslokaal met een rijopstelling was ongeschikt om deze situatie te creëren. In de lessen zaten lerenden in comfortabele stoelen die in een halve cirkel waren gezet en in de klas werd ook altijd muziek gespeeld op de achtergrond. De leermethodiek zoals Georgi Lozanov die beoogde, bestond uit het voorlezen van verschillende teksten, terwijl klassieke muziek werd gespeeld of natuurgeluiden te horen waren op de achtergrond. Bij de teksten waren woordenlijsten alsook opmerkingen met betrekking tot de grammatica van de doeltaal (het Duits). Het voorlezen gebeurde met gebaren alsook veel expressies in stem. De student werd zo verleid om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren, konden gemakkelijk worden begrepen en opgenomen. Er was veel aandacht tijdens de lessen voor cultuur en kennis over het land van de vreemde taal (Duitsland). Er werd met rollenspellen gewerkt en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en gegeten.

Populariteit

De leermethodiek was enigszins omstreden en is niet erg bekend meer. Sommige elementen worden nog steeds toegepast, zoals het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia zorgt voor een veilige en ontspannen sfeer, waardoor de lerende minder last van faalangst of frustratie zal hebben. Deze sfeer kan voor een immigrant bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt bij aan betere leerprestaties. Dat de lerende gestimuleerd wordt om zich in te leven in de situatie en actief mee te doen, wat voor een aantal mensen een nieuwe ervaring is, is een bijkomend voordeel van de methode. Tegelijkertijd vormt dit voor sommigen een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommigen eerder afleiden en verstorend werken in plaats van stimulerend en ontspannend. Dat de relatie taaldocent-lerende niet gelijkwaardig is, is een andere zwakke kant; alle input komt van de zijde van de Duitse taaldocent en de lerende is steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

In 1976 ontwikkelde de Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) of CLL geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning (CLL) is een methode om een taal te verwerven waarbij de lerenden samenwerken om te bepalen welke aspecten van een taal zij willen leren. CLL is op de counseling-benadering gebaseerd waarbij de taaltrainer fungeert als een counselor die de zinnen van lerenden parafraseert. De studenten beginnen het gesprek. Zij spreken in de moedertaal als de lerenden de taal (Duits) nog niet machtig genoeg zijn. De docent (Duits) geeft uitleg en vertaalt. Hierna herhalen de studenten de uitingen van de docent zo nauwkeurig mogelijk. Het gesprek in het Duits wordt opgenomen om nadien daarna te kunnen herbeluisteren.
De methode bevordert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de wisselwerking tussen de lerenden als middel om het Duits te leren. Het zijn de studenten zelf die de lesstof bepalen middels betekenisvolle gesprekken. Er wordt geen lesboek Duits gebruikt.

Populariteit

Het slagen van CLL is in hoge mate afhankelijk van de kunde van de docent-counselor. De taaldocent dient sociaal-cultureel kundig alsook taalkundig te zijn. Deze taaldocent dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden uitstekend te beheersen om de taaluitingen van de lerenden te kunnen vertalen. De methode kan prima werken als deze op de juiste wijze wordt toegepast. CLL is niet geschikt voor grote groepen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt studenten veel autonomie. Het analyseren van de eigen gesprekken vinden veel studenten nuttig. Niet alleen tijdens de les Duits, maar ook buiten de les wordt de groep vaak zeer hecht. Door deze methode worden studenten zich een stuk bewuster van anderen in de groep, hun sterke en zwakke punten en ze leren om als team samen te werken. Van het bespreken door hun foutjes en het evalueren van de taalles Duits leren studenten vaak veel. Vaak blijven zulke correcties in het geheugen gegrift en worden zo onderdeel van het actieve vocabulaire van studenten.
Het kan een nadeel zijn dat de trainer niet sturend is, ondanks dat sommige lerenden wel sturing nodig hebben. Bij CLL wordt geen leerboek gebruikt en er worden geen toetsen Duits gehouden. Hierdoor is het succes moeilijk meetbaar. Een aantal studenten wordt in hun Duits spreken geremd als zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse naam: Lexical Approach; LA) is een methode om vreemde talen te leren ontwikkeld door Michael Lewis in de vroege jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De lexicografische benadering is gebaseerd op de visie dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties alsook uitdrukkingen. De studenten verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ gebruikt wordt. In deze benadering neemt woordenschat Duits een grotere plaats in dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen gericht die vaak in dialogen voorkomen. Aan interactie wordt aandacht besteed maar ook aan exposure; aan de zogenaamde receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er wordt veel ruimte geboden voor de student om zelfstandig de Duitse taal te ontdekken.
Het is de taak van de trainer Duits om te zorgen voor genoeg inbreng en het faciliteren van het leerproces van de student.

Populariteit

De leerboeken zijn in de laatste drie decennia duidelijk anders geworden door (onder meer) de ideeën over taal van Michael Lewis. Er wordt veel meer aandacht besteed aan woordenschat van de te leren taal die wordt aangeboden in chunks, in betekenisvolle brokjes. Een drastische omwenteling in de manier waarop talen worden onderwezen, waar Michael Lewis streefde, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal, leren lerenden het Duits op een natuurlijke manier te gebruiken. Dit zorgt voor souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties, is de keerzijde. Met het zelf leren herkennen van de patronen van het Duits hebben sommige studenten moeite en zij hebben meer aan een docent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ is in het jaar 1880 ontwikkeld door de Fransman François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van François Gouin gaat uit van een serie van verbonden zinnen die eenvoudig te begrijpen zijn en weinig kennis van de grammatica vereisen. Studenten leren zinnen op basis van een actie, zoals het huis verlaten in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze series of reeksen behandelden onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, wetenschap en beroep, ontwikkeld vanuit het verschil tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal. De seriemethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Het is een soort eentalige leermethode, die niet van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ uitgaat maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor lerenden al gauw in de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits) leren denken.

Populariteit

De seriemethode van Gouin was zijn tijd ver vooruit. Ondanks dat het een vrij afwijkende aanpak was, was de seriemethode van Gouin gedurende een bepaalde periode een succes. De leermethode werd echter overschaduwd door Maximilian Berlitz’ Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Series Method

Door de Seriemethode van Gouin worden de mondelinge vaardigheid Duits goed ontwikkeld en het zorgt voor het creëren van een natuurlijke, harmonieuze en gelijkwaardige sfeer.
De leermethode garandeert een levendige manier van lesgeven. Doordat de leermethode gebruikmaakt van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit type taalonderwijs Duits enthousiasme bij de studenten op. Een nieuwe taal leren werd tastbaar; dit was geheel nieuw. Het maakt de Duitslerenden nieuwsgierig, dit is een goede methode om om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, prestatiedruk te verminderen en het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve taalvaardigheid Duits van de student wordt sterk gestimuleerd met de methode.
De keerzijde van de methode van Gouin is dat taal die wat subjectiever of abstracter wordt, wat moeilijk in één duidelijke ervaring kan worden gevangen met beweging en expressie. De bewerkelijkheid voor de taaldocent, die een hele reeks aan series voor moet bereiden, is een ander minpunt. Als derde punt focust de Gouin-seriemethode vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog vaak draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheden toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Task-Based Language Teaching) is in de jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers van deze methode zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Graham Crookes en Michael H. Long.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Het taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat het verwerven van de doeltaal (zoals het Duits) geen op zichzelf staand doel, maar een hulpmiddel om bepaalde taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) nodig is. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, is het nodig dat zij over woordenschat en taalregels van het Duits beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals het schrijven van een e-mail, bellen met een klantenservice, boodschappen doen, de krant lezen of een drankje bestellen. De taak wordt in drie fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst voorbereidt op de taak, de taak vervolgens uitvoert en tot slot op de taak terugblikt. De studenten moeten samenwerken om de opdrachten uit te kunnen voeren. De taken dienen net boven het taalniveau van de student Duits te liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Task-Based Language Teaching heeft aan populariteit gewonnen vanaf de vroege jaren negentig en zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest praktisch bruikbare vorm te zijn voor het verhogen van de taalvaardigheden bij de lerenden (met name de lerenden in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Het taakgericht taalonderwijs is een activerende werkvorm, waarbij de lerenden worden uitgedaagd om hun taalvaardigheid (Duits) toe te passen. Het is een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak, zolang de opdracht goed bij de lerenden aansluit. De student komt op een natuurlijke, dagelijkse manier in aanraking met het Duits en leert zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen in het Duits. Daarnaast leren studenten om met andere studenten Duits samen te werken. Lerenden ervaren taakgericht onderwijs als prettig en motiverend.
Dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor studenten die niet heel nauwkeurig leren, kan als keerzijde gezien worden.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse taalkundige en docententrainer op het gebied van Engels taalonderwijs ontwikkelde Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd) in het jaar 2000.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

‘Dogme 95’ was een beweging uit het jaar 1995 van een groep van filmmakers uit Denemarken onder wie filmregisseur Lars von Trier, was de inspiratie voor Dogme Language Teaching. De deelnemers houden zich bij het maken van films aan 10 strenge regels (dogma’s). Deze 10 regels vormen samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity). Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare manier. De aanhangers van de Dogme benadering zoeken naar een methode van communicatief taalonderwijs die niet door enig voorgedrukt materiaal is belast. Het doel van de Dogme-benadering is het beginnen van inhoudelijke conversaties over praktische onderwerpen. Bij deze methode draait het om communicatie als drijvende kracht van het leren. De benadering is daarom een communicatieve aanpak van onderwijs, die taalonderwijs biedt zonder leerboeken of overig lesmateriaal en zich in plaats daarvan op het communiceren tussen trainer en lerenden focust. Het Dogme-taalonderwijs heeft, net zoals de Dogme-beweging in de film, 10 dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Onderzoek naar het succes van Dogme is beperkt, maar Scott Thornbury stelt dat de parallellen met taakgericht leren van een vreemde taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk leidt tot vergelijkbare resultaten.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er zo goed als geen voorbereiding nodig is, is een pluspunt voor de docent Duits. Het kan erg motiverend zijn dat de lerenden voor het eigen leerproces verantwoordelijk zijn. Zo zijn de taallessen Duits nooit voorspelbaar. Het zorgt voor spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Zo goed als alles kan in een taalles volgens de Dogme-benadering worden besproken. De studenten blijven zo betrokken en alert.
Als ze zo weinig bij de hand worden genomen door de trainer kunnen de lerenden zich daartegenover iets minder op hun gemak voelen. Voor dit type van onderwijs zijn ook niet alle taaltrainers Duits in voldoende mate flexibel. Dat de lerenden zich vaak op een specifiek examen Duits moeten voorbereiden, terwijl het niet zeker is dat de hiervoor benodigde lesstof hiervoor aan bod komt tijdens de les, kan een bijkomend minpunt zijn van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in 2007 door Language consultants Greg en Angela Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-benadering geldt als een alternatieve kijk op het leren van een vreemde taal (zoals het Duits). Het primaire uitgangspunt van deze leermethode is dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Bij GPA gaat het om veel meer dan alleen het verwerven van het Duits; het uiteindelijke doel om tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland) uit te groeien. Daarom hanteert GPA de term ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraar of docent’. De Growing Participator Approach heeft overeenkomsten met, en is gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering kent zes fasen van activiteiten. De lerende met een verzorger uit Duitsland voeren de activiteiten uit. Begrijpen is belangrijker dan produceren. De nadruk ligt op Duitse woordenschat alsook cultuur. Fase 1 van de methode is de zogenaamde hier-en-nu-fase. Deze duurt ruwweg 100 uur. De ‘groeiende deelnemer’ concentreert zich in fase 1 op het luisteren en het geven van non-verbale feedback.
Fase 2 is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze neemt ongeveer 150 uur in beslag en nu beginnen de deelnemers ook Duits te produceren. In fase 3 van de leermethode ligt de nadruk op zogenaamde ‘gedeelde verhalen’. ‘Gedeelde verhalen’ zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die tussen culturen worden gedeeld en verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de methode van de leermethode is de fase van het ‘diepe delen’. Nu beginnen de deelnemers en de verzorgers meer diepgaande gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 van de methode begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van televisie, films, nieuws of literatuur. Het Duits dat voor het werk van de deelnemers is vereist, wordt ook geleerd. Fase 6 van de leermethode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Hier gaat het om groei naast de formele taalsessies Duits.

Populariteit

Er is nog niet veel bekend over het succes omdat de methode van Thomson nog tamelijk nieuw is. De deelnemers zijn vrij enthousiast over de leermethode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een duidelijk inzicht op het proces van taalverwerving Duits geboden. De zes fasen van de methode bieden een duidelijk tijdsschema en realistische doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis verworven van het Duits, maar eveneens van de omgeving en de lerende verwerft daarnaast een nieuw sociaal netwerk.
Dat voor iedere deelnemer of tenminste iedere kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is om behoorlijk veel tijd te investeren, is een nadeel van deze methode.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of kortweg Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door de Amerikaanse taalkundige en polyglot Prof. Alexander Argüelles in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken om de uitspraak en intonatie (Duits) te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. De techniek van Shadowing werkt eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt wat hij of zij hoort. Het is niet belangrijk om de Duitse tekst ook te begrijpen; in de eerste plaats gaat het om de klanken. Luisteren en herhalen wordt net zo veel geoefend tot het heel soepel gaat en de lerenden simultaan Duits kunnen spreken met de audio-opname. Na enige tijd zullen de lerenden een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat zij hebben uitgesproken. Zolang er maar dialogen in staan of delen met samenhangende tekst, zijn veel leerboeken geschikt voor deze techniek. De Duitse audio-opnames dienen idealiter wat boven het niveau van de lerenden te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ruwweg één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. De aanbeveling van Argüelles is studenten om tijdens het spreken te lopen, liefst buiten, en niet te zitten, omdat lichamelijke beweging de opname versterkt van de nieuwe taal (het Duits) in het zenuwstelsel. Een andere reden is dat de lerenden minder gauw afgeleid worden als zij in beweging zijn, waardoor het leren van het Duits veel effectiever gaat.

De shadowing-techniek vertoont veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar het verschil is dat de audiolinguale methode gebruikmaakte van grammaticale driloefeningen in plaats van dialoog of samenhangende teksten. Ook simultaan spreken is verschillend aan Shadowing.

Populariteit

In de afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar Shadowing dat aantoont dat de techniek naast de uitspraak ook de luistervaardigheid aanzienlijk verbetert. Maar eveneens het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Het praktische voordeel van Shadowing dat het kan worden toegepast in een groep met lerenden, waarbij alle deelnemers actief aan het leren zijn. Het rendement van de Shadowing-methode is hoog.

De techniek heeft als nadeel is dat student het soms een beetje saai kan kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De keuze van de tekst is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren zestig van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Duits) die op het principe is gebaseerd dat mensen leren door middel van handelingen en beweging. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals kinderen hun moedertaal leren. Ouders geven continu taken aan hun (jonge) kinderen en belonen hen als ze die taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste plaats de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheid Duits vormt dus de basis, daarna volgt de spreekvaardigheid.
TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaldocent geeft op een begrijpelijke en vriendelijke wijze taken, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet de taken zelf voor; de student doet na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de studenten dat ze Duits spreken; de studenten geven de taken in een later stadium. Taken die bekend zijn worden uitgebreid of gedeeltelijk veranderd.
TPR^® appelleert aan de beide hersenhelften door de combinatie van beweging en spraak. Het kost hierdoor minder moeite om iets te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt met name binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel op de basisschool bij Engelse les. Maar eveneens middelbare scholieren en volwassenen werken met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® biedt veel voordelen. Doordat de student veel begrijpelijke inbreng krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de nieuwe taal. De methode levert vlotte succeservaringen op, wat het plezier in leren bevordert. Dit zorgt een stressvrij leerproces. In principe is de methode van TPR^® voor alle doelgroepen geschikt, ongeacht welke achtergrond en leeftijd en kan de leermethode ook worden ingezet in grotere klassen. Het geleerde Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende.
Dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is, is het minpunt van TPR^®. Daarom werkt het tot op een bepaald taalniveau en is daarnaast een andere methode (ter aanvulling) nodig. Daarnaast is de leermethode niet erg creatief. Studenten leren niet om gevoelens, meningen en ideeën in het Duits te uiten.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz bedacht eind jaren 80 van de negentiende eeuw de Directe Methode. Deze methode wordt ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. Deze methode is ontwikkeld als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er sprake van een Reformbeweging omstreeks 1900 met nieuwe visies over talen leren dat inductief en zelfontdekkend moest zijn. Die Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van talen, maar eveneens natuurgeneeskunde, voeding, kleding en naturisme. Rond het jaar 1900, net zoals in de jaren 60 van de vorige eeuw, streefde men naar natuurlijke leefwijzen en een bevrijding van keurslijven. Binnen het taalonderwijs kwam veel aandacht voor ‘levende’, gesproken taal, waarbij grammatica vooral inductief werd aangeboden, met behulp van voorbeeldzinnen. De taalregels moesten studenten hieruit afleiden. Er waren veel mondelinge oefeningen met veel aandacht voor de uitspraak (zoals het Duits). Studenten werden gestimuleerd veel Duits te spreken. Het was ook een nieuw verschijnsel dat de lessen in het Duits werden gegeven. Tijdens de les werd nadrukkelijk niet vertaald. De (Duitse) vocabulaire werd aangeleerd door middel van plaatjes en voorbeelden. De studenten boden zelf abstracte vocabulaire aan voor het associëren van ideeën.

Populariteit

Deels onder invloed van de oorlogen en crises verdween de vernieuwingsgolf van begin twintigste eeuw langzaam, om in de jaren zestig weer een andere vorm te krijgen.
Taleninstituten als Berlitz en Interlingua werken nog steeds met (een moderne vorm van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Het pluspunt van de Directe Methode is dat deze methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren. Bij de methode wordt veel aandacht besteed aan spreken en luisteren, waardoor lerenden zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits krijgen. Minpunten kent de leermethode echter ook. De Directe Methode besteedt vrijwel geen aandacht aan schrijfvaardigheid (Duits) en relatief minder aandacht aan lezen. Voor lerenden die verder meer gevorderd zijn in het Duits, biedt deze leermethode niet genoeg uitdaging. Voor langzaam lerende studenten is de Directe Methode eveneens niet erg bruikbaar, omdat deze methode van een dynamische inzet van de studenten uitgaat.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). In januari 2015 is An oral system of teaching living languages in herdruk gegaan.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode is op hetzelfde principe gebaseerd als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om vreemde talen te leren, is de manier waarop een kind zijn moedertaal leert. Het leren van een taal (zoals Duits) moet gemakkelijk en veilig zijn. Manesca wil om die reden niet werken met abstracte regels of woordenlijstjes met Duitse woorden die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode is de oudste, bekende, volledige taalcursus. De Manesca-methode is gebaseerd op het werken met een groep van lerenden en een trainer Duits, die maar één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een bepaalde beweging. De studenten herhalen vervolgens na elkaar het Duitse woord en de bijbehorende beweging. Door deze herhaling onthouden de studenten deze Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Deze woorden vormen stap voor stap zinnen en variaties op de Duitse zinnen. De Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De Manesca-methode is al een aantal jaren later door Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en staat ook wel als de Ollendorff-methode bekend.

Populariteit

Jean Manesca overleed twee jaar na publicatie van zijn methode. Het werk van Jean Manesca is overgenomen en aangepast door anderen, onder andere door Ollendorff. Veel van zijn ideeën zijn nog actueel en worden nog altijd toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

Het pluspunt van de Manesca- of Ollendorff-methode is de combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en de geleerde stof gemakkelijker en langduriger wordt onthouden. Het veelvuldige herhalen draagt daar ook aan bij. Het kan als een nadeel worden ervaren dat het wat saai kan worden om steeds dezelfde Duitse woorden en zinnetjes te blijven herhalen.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is door de Egyptenaar Caleb Gattegno ontwikkeld in 1963.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een manier om een taal te leren (bijvoorbeeld Duits) die stilte gebruikt als instructiemiddel. De autonomie van de lerenden en hun actieve deelname is het uitgangspunt van Gattegno’s methode.
De trainers Duits gebruiken een combinatie van gebaren en stilte om de aandacht van de studenten te trekken, reacties uit te lokken en ze aan te moedigen om foutjes te corrigeren. Er wordt veel tijd aan de uitspraak (Duits) besteed.
Caleb Gattegno, die van oorsprong wiskundige was, vond het essentieel om taalles te geven op een manier die efficiënt voor de energievoorraad van de studenten was. Caleb Gattegno kwam erachter dat het relatief weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder dan als we proberen om dingen uit het hoofd te leren. Het betoog van Caleb Gattegno was dat de trainers niet naar kennisoverdracht an sich zouden moeten streven, maar bewustzijn aan dienen te boren, omdat alleen het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te kunnen leren.
Gekleurde staven (zogenaamde cuisenaire-staven) die kunnen worden gebruikt voor allerlei verschillende dingen, zijn één van de hulpmiddelen (zogenaamde cuisenaire-staven) die The Silent Way van Gattegno gebruikt. De ‘de stille manier’ gebruikt ook Words in Colour; een kleurenkaart voor klanken waarin elke kleur een specifieke klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Hoewel The Silent Way in de originele versie niet veel meer wordt gebruikt, zijn Caleb Gattegno’s ideeën van betekenis geweest, voornamelijk bij het aanleren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat de benadering van Caleb Gattegno niet-bedreigend is voor studenten, die tenslotte als autonoom gezien worden, is de sterke kant van zijn leermethode. De trainer Duits is in principe aan de student dienstbaar en niet omgekeerd. The Silent Way stimuleert het leren van het Duits op een natuurlijke manier. Door lerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken, wordt het geleerde vaak goed verwerkt en onthouden. De student ‘mogen’ fouten maken, wat helpt bij het leren.
Een nadeel kan zijn dat sommige studenten wat meer begeleiding nodig hebben dan de methode voorziet. Lerenden raken mogelijk gefrustreerd door het gebrek aan input van de trainer Duits. Met kleuren en grafieken werken, heeft als beperking dat de nieuwheid er vrij snel af is, waardoor het effect kan verdwijnen.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of afgekort ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De TPRS-methode is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en is van de TPR-techniek (Total Physical Response) afgeleid.

Kenmerken van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een taalverwervingsmethode die verhalen gebruikt om een taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt is een natuurlijke manier van taalverwerving: de taal leren zoals kinderen de moedertaal leren. De studenten worden aan veel begrijpelijke input blootgesteld om dit te bereiken. De trainer Duits vertelt een verhaal, waarin nieuw te leren Duitse woorden diverse keren voorkomen. Deze verhalen zijn interessant of humoristisch en niet te lang. Deze verhalen zijn eenvoudig te begrijpen, hierdoor ontspannen studenten zich. Duitse woorden en structuren worden zo ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen. De docent wijst de lerende op grammaticale verschijnselen van het Duits, zonder dat studenten regels uit hun hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘vanzelf’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuur van de nieuwe taal imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Samen met een groepje studenten een verhaal opbouwen, is een variant. Hierbij schrijft de trainer Duits eerst nieuwe woorden en structuren op een bord of flipchart, met de Duitse vertalingen erbij, om vervolgens met de studenten een verhaal te maken. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, omdat dit zorgt voor input. Schrijven in het Duits volgt daarna.

Populariteit

Er is veel onderzoeken gedaan dat uitwijst dat TPRS een succesvolle manier is om een taal te leren. Er zijn wel voorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de trainer moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige manier om Duits te leren en de taalkennis wordt goed onthouden. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; TPRS is een breinvriendelijke leermethode. Het is plezierig voor de student en het is relatief gemakkelijk om bij te les te blijven. Zelf een verhaal verzinnen, werkt zeer motiverend voor lerenden.
Een keerzijde is dat TPR Storytelling veel voorbereiding van de taaldocent vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-leermethode is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen die werd ontdekt in Egypte met een tekst in twee talen, door middel waarvan uiteindelijk de hiërogliefen zijn ontcijferd. Rosetta Stone is ook de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen verkoopt. De eerste versie van deze methode is uitgebracht in het jaar 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een wijze om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren achter een computer. Deze taalcursussen worden aangeboden in ruim dertig talen en de cursussen zijn vanuit elk van deze talen te volgen.
De Rosetta Stone-methode is een zogenaamde communicatieve leermethode, die de wijze nabootst waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dit wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hiervoor stemmen van moedertaalsprekers Duits alsook foto’s om de betekenis over te brengen van nieuwe (Duitse) woorden. Er is een programma om spraak te herkennen dat de Duitse uitspraak registreert en een schematische weergave daarvan maakt. Dit maakt het mogelijk voor een gebruiker om zijn of haar uitspraak met die van native speakers (moedertaalsprekers Duits) te vergelijken. Uitspraakverbetering kan bereikt worden door de voorbeeldstem minder snel te laten spreken en vervolgens veel na te zeggen.
Voor de schrijfvaardigheden Duits biedt de methode dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse grammatica en de spelling en wijst op fouten met de optie om deze fouten van de studenten te corrigeren.
Het programma biedt ook leesteksten. De teksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

Wereldwijd wordt de Rosetta Stone-methode veelvuldig ingezet en niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA gebruiken de methode van Rosetta Stone. In Nederland wordt de methode van Rosetta Stone door een aantal ministeries en veel universiteiten en hogescholen toegepast en eveneens door een aantal internationale organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is heel makkelijk om in te zetten en de methode kan door de student worden gebruikt op ieder moment. De studenten bepalen zelf welke onderdelen wat meer of minder aandacht nodig hebben. Velen vinden het prettig om met de leermethode te werken. Bij een gebrek aan taaltrainers kan de Rosetta Stone-methode voor scholen een oplossing bieden. Een minpunt van de methode is dat er geen docent beschikbaar is die studenten motiveert of iets extra’s kan bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Paul M. Pimsleur. De eerste taalcursus van Pimsleur was een cursus Grieks, die hij op de markt bracht in het jaar 1963.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze taalcursus van Pimsleur bestaat uit zinnetjes/dialoog die door lerenden worden nagesproken en worden herhaald. De Duitse voorbeeldzinnetjes van de cursus zijn door moedertaalsprekers (native speakers) ingesproken. De cursussen van Pimsleur zijn op herhaling, anticipatie, woordenschat en herhaling gebaseerd. De les van de cursus omvat een audio-opname van een half uur met nieuwe vocabulaire en taalstructuren in het Duits. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet uit maar biedt deze aan door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes.
Dr. Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee kennis overgaat van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is in de taalcursussen van Pimsleur verwerkt.

Populariteit

De cursussen van Pimsleur worden onder meer door Amerikanen gebruikt en de ervaringen lopen uiteen. In het algemeen zijn studenten tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur werkt erg goed als uitspraakverbeteraar, omdat de insprekers van de zinnen allemaal moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke manier Duits praten in een normaal tempo.
Het nadeel van de leermethodiek is dat er niets uitgelegd wordt. De studenten leren geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moeten het met duizenden voorbeeldzinnetjes doen die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet geheel verrassend, bedacht door Michel Thomas (Poolse naam: Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Hij ontwikkelde zijn methode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, kort na de Tweede Wereldoorlog. Dit taleninstituut kan beroemdheden als Barbra Streisand, Emma Thompson, Diana Ross, Mel Gibson, Bob Dylan en Pierce Brosnan tot de klantenkring rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ principe was dat iemand alleen in staat is om te leren als diegene geen stress heeft. Hij maakte de lerenden duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits) die zijn ingesproken door twee stemacteurs; een vrouwelijke en een mannelijke. De setting is bij Michel Thomas een virtueel klaslokaal, waarin de student als de derde student fungeert. De student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de stemacteurs een vraag wordt gesteld, is het idee dat de lerende op de pauzeknop drukt en deze vraag eerst zelf beantwoordt. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in kleine delen en Duitse lesstof die nieuw is, wordt afgewisseld met Duitse lesstof die al bekend is. De uitleg is steeds in het Engels bij de Michel Thomas-methode. Er wordt op eventuele verbanden tussen de talen gewezen. Er wordt eveneens grammaticale uitleg gegeven. Bij de leermethode van Michel-Thomas wordt makkelijke stof eerst aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de studenten Duits de makkelijke stof hebben begrepen en verworven. Behalve Duitse woorden en zinnen worden ook bouwstenen geleerd. Hiermee kunnen de studenten zelf zinnen bouwen. Ook maakt de leermethode gebruik van flashcards waarmee gebruikers zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel gebruikers zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits en vinden de cursus plezierig werken. De mensen die met de taal wat verder zijn, ervaren de cursussen soms als wat minder leerzaam.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen zijn zeer toegankelijk en trainen luistervaardigheid en uitspraak Duits op efficiënte wijze. Dat de taalcursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet, is een minpunt van de methode van Michel Thomas. Er is ook geen echte interactie, omdat de methode uit audiocursussen bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door polyglot en schrijver Alphonse Chérel. Dit bedrijf maakt en publiceert taalcursussen. Hun eerste boek was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ of ‘assimilatie’ betekent ‘mengen met, opgaan in een andere groep’, wat voor taalcursussen (zoals Duits) wel een hooggegrepen uitgangspunt is. De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. De lerenden besteden bij voorkeur ruwweg twintig minuten per dag aan de cursus.
De taallessen bestaan uit Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast deze dialoog, met de grammaticale uitleg. Om de uitspraak Duits te oefenen, maakt de methode gebruik van zinnetjes die zijn ingesproken door native speakers en die de cursist daarna dient te herhalen. De opbouw is van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruikers; dit komt pas na ongeveer 50 taallessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn vrij gewaardeerd. Ze zijn relatief betaalbaar en het aanbod aan talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de Assimil-methode is dat de cursist Duits in zijn of haar eigen snelheid kan leren wanneer dit het beste uitkomt. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de student is aangewezen op zichzelf. Er is geen docent Duits beschikbaar om de cursisten te begeleiden of te motiveren.