Cursus Duits Sneek

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en Engeland, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, moesten de (Amerikaanse) soldaten elementaire verbale communicatieve vaardigheden leren. Door de invloed van het leger werd de audiolinguale methode soms bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je beschouwen als een antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de taallessen volledig plaatsvonden in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). Spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en de (Duitse) grammaticale structuur worden door middel van mondelinge structuuroefeningen geleerd. Het doel is om vrijwel zonder fouten Duits te leren spreken en verstaan, wat begint met een Duitssprekende na kunnen spreken. Herhaling is het middel hiertoe; er wordt met drills gewerkt om Duitse zinnen en structuren in te slijpen, zodat reacties spontaan en als het ware automatisch gaan worden. De taaltrainer Duits kan zo bijvoorbeeld een zin tien maal herhalen en vervolgens een extra Duits woord toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt veel gewerkt in zogenaamde talenpractica, waarbij studenten Duits een koptelefoon dragen en zinnen beluisteren en deze zinnen naspreken. Het geschreven Duits wordt pas aangeboden als het mondelinge Duits inmiddels vertrouwd is. Er worden wel afbeeldingen gebruikt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In ons land werd de methode pas rond 1970 geïntroduceerd toen de Mammoetwet inging. Al gauw waren er grote bezwaren tegen de betekenisloze driloefeningen. Het gebeurde wel eens dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica al snel in onbruik raakten. In plaats daarvan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode sporen na. Het was nu alom aanvaard dat het bij het leren van een taal (zoals Duits) niet gaat om het uit het hoofd leren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om het te gebruiken. Luistervaardigheid (Duits), waar de meeste taaldocenten vóór 1970 geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor mensen die Duits beginnen te leren effectief. Direct vanaf het begin wordt een goede uitspraak Duits aangeleerd. Deze methode is een docentgestuurde methode en en biedt daardoor een vlotte en efficiënte overdracht van kennis. Deze methode kan ook bij grote(re) groepen worden toegepast.
Tegelijkertijd is dit docentgestuurde aspect een nadeel; er wordt geen eigen inbreng van de studenten verlangd, waardoor het gevaar dreigt van passiviteit en onvoldoende motivatie en betrokkenheid. Een bijkomend bezwaar van de audiolinguale methode is dat de geoefende drills niet zo gemakkelijk zijn om te zetten in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Duits) te leren op een zodanige wijze dat deze plaatsnemen in het langetermijngeheugen. De methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die na verloop van tijd worden herhaald. De opgeschreven Duitse woorden en zinnen worden door de studenten hardop gelezen. Deze woorden en/of zinnen of zinnen uit het hoofd te leren, is niet het idee, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door blootstelling. De woordenlijst wordt steeds bijgewerkt; Duitse woorden die zijn aangeleerd, worden van de woordenlijst gehaald. Die Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method beweren dat deze woorden en zinnen in het Duits spontaan worden opgeslagen in het langetermijngeheugen, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt bestreden. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen opgeslagen wanneer deze kennis ook relevant en van betekenis is voor de student. Deze methode kan functioneren voor Duitse woorden die relevant en betekenisvol zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor lerenden die baat hebben bij bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteuntje zou deze methode goed kunnen functioneren. Het opschrijven functioneert effectiever dan typen of, zelfs behoorlijk zinloos: een foto maken, omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt. Het ontbreken van context is een minpunt. Taal is veel meer dan een verzameling losse woorden en/of zinnen. Deze methode is daarnaast bijzonder tijdrovend; er moeten steeds handgeschreven lijsten worden aangelegd.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door Tracy D. Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is op een natuurlijke wijze van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits) gericht. Op de manier waarop mensen als kind hun moedertaal leerden, probeert de methode het Duits aan te leren. Op die wijze leert de student onbewust eveneens de taalregels van het Duits van het Duits. Alleen het Duits met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Er wordt gestreefd naar een leeromgeving zonder stress voor de studenten. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt blootgesteld aan de studenten. De taalproductie Duits mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De methode legt de nadruk op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en het corrigeren van vormfouten.
Als de lerenden in het Duits worden ondergedompeld, werkt de leermethode het meest effectief. Om te zorgen dat de lerende plezier heeft van de ervaring, dienen de leeractiviteiten in het Duits stimulerend te zijn.
De Natural Method leermethode heeft veel overeenkomsten met de Directe Methode. De methoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het verschil tussen de beide methoden is dat bij de Directe Methode meer focus wordt gelegd op de praktijk en bij de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is veelvuldig aangetoond dat onderdompeling een zeer effectieve leermethode is. Doordat de natuurlijke aanpak vrij eenvoudig is om te begrijpen, is de methode een populaire manier van lesgeven onder taaldocenten Duits. Minpunten heeft de natuurlijke aanpak ook. De leermethode richt zich vooral op het impliciet leren van de Duitse grammatica. Studenten zouden weliswaar leren om te communiceren, maar door ontoereikende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal blijven hangen.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Op een natuurlijke manier leren, wordt als een prettige manier ervaren om een taal aan te leren. Lerenden krijgen de kans voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Omdat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, beklijft het geleerde voor een langere tijd.
Doordat er vrijwel geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het wat langer duurt voor er resultaten merkbaar zijn. Ook bereidt de methode lerenden niet per se voor op een bepaald Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel ‘Structurele Aanpak’ is in de jaren 50 door Charles Fries en Robert Lado ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de lerende vertrouwd te maken met de grammaticale en fonologische structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits). De Structurele Aanpak staat voor dat de beheersing van deze structuren meer oplevert dan het verwerven van woordenschat Duits. Het herkennen en kunnen toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en woordgroepen in de correcte woordvolgorde is waar het bij de methode om gaat. De vaste combinaties worden aan lerenden aangeboden in reële situaties met behulp van dramatisering, visualisatie, handelingen en gezichtsuitdrukking. De taalstructuren die in de praktijk het vaakst worden gebruikt, worden als eerste geleerd. De mondelinge vaardigheden Duits (luisteren en spreken) worden hierbij in de eerste instantie gebruikt; lezen en schrijven volgen hieruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (de spreekvaardigheden en de schrijfvaardigheden), krijgt de grammatica een grote plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal gebruikt om Engelse les te geven in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Het voordeel van de Structurele Aanpak is dat de studenten de Duitse taal op een accurate manier leren. De student krijgt inzicht in de Duitse grammatica leert in welke situatie bepaalde Duitse woorden en woordcombinaties wel of niet passend zijn voor de situatie. De methode van de Structural Approach gebruikt alledaagse taal. Aan de Structurele Aanpak kleven ook nadelen. De werkwijze is behoorlijk tijdrovend en geeft niet direct een succeservaring. De eigen inbreng van studenten is beperkt; het is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching; CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk op competenties bij het leren van een vreemde taal legde. Taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept van communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie de uiteindelijke doelstelling is bij het leren van vreemde talen (zoals Duits).
Met behulp van CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de taaltrainer Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Zowel tijdens als buiten de les wordt het Duits gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en taaldocenten Duits dragen onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in allerlei soorten realistische situaties te oefenen. De Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij het communicatief taalonderwijs zijn docenten Duits echt trainers, die de studenten helpen in de Duitse taal te communiceren.

Populariteit

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw werd communicatief taalonderwijs erg populair, mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. Binnen een verenigd Europa was er meer vraag aan het leren van vreemde talen op een manier die direct kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

De CLT (communicatief taalonderwijs) heeft veel goede kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is studentgericht en functioneel. Doordat authentiek materiaal wordt gebruikt, leren studenten de Duitse woorden die voor hen nodig zijn. CLT is efficiënt. Voor de lerenden is dit stimulerend, omdat zij vlug succeservaringen hebben. Fouten mogen worden gemaakt; al doende wordt de vaardigheid geleerd en geperfectioneerd. Een nadeel van de communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en de uitspraak minder aandacht wordt besteed. De voorbereiding en de planning vraagt veel tijd van de docent en vereist een actieve deelname van studenten. Afhankelijk van hun achtergrond, is voor een aantal lerenden deze manier van een taal leren ongebruikelijk of lastig. CLT (communicatief taalonderwijs) draait om het trainen van vaardigheden; daarbij gaat het om de functie en in mindere mate om de vorm en de methode biedt als leermethode geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was taalonderwijs vooral op praktisch taalgebruik gericht. Er word geleerd om gebruiksklare zinnen, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens lesboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger, deed dit anders. Hij ontwikkelde omstreeks 1783 een leermethode waarbij de grammatica centraal stond. Meidinger wordt als de grondlegger gezien van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (Engels: Grammar-Translation Method; GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn; de taal van de wetenschap, de cultuur en de religie. Onderwijs in Latijn was uiteraard gericht op geschreven teksten van de klassieke schrijvers en was geheel gericht op het vertalen en de grammatica (van bijvoorbeeld Duits). Deze aanpak werd destijds als degelijk en wetenschappelijk gezien. De Grammatica-/vertaalmethode (GVM) gaat van de analyse van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij de studenten inzicht ontwikkelen. Bij deze methode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten hebben de nadruk. De trainer draagt taalkennis Duits over, de student memoriseert.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw was ook tegengeluid te horen. Desondanks heeft tot vrij recent de grammatica-/vertaalmethode een grote invloed op het taalonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

De methode vormt een aardige mentale training aan personen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren. De methode biedt ook inzichten in de structuur van het Duits, omdat de nadruk op de grammatica gelegd wordt.
De methode heeft echter meer keerzijden dan positieve kanten. De belangrijkste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits bij de methode ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie weinig mondeling toegepast kan worden. De leermethode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die aangeboden wordt, omdat het meestal om literair taalgebruik gaat. Bij het leren in groepen biedt de methode niet de mogelijkheid tot differentiatie of een eigen creatief proces voor de lerenden. De lerenden zijn slechts toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

De leermethode ‘Onderdompeling’ (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt wereldwijd toegepast sinds de jaren 70, hoofdzakelijk op middelbare scholen waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) in de vreemde taal wordt onderwezen. Binnen Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die bij Taleninstituut Regina Coeli in Brabant, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd, gebruikt wordt. De methode van ‘onderdompeling’ is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die Franse les gaven aan welgestelde dames uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling houdt in dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, direct vanaf het begin door de nieuwe taal is omgeven. De instructies vinden in de doeltaal (Duits) plaats; in het begin langzaam en met veel herhalingen, later op een meer natuurlijke manier. De lerenden worden ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Duits te spreken. De methode werkt met rollenspellen en simulaties. De omgeving op scholen die met onderdompeling werken, wordt veelal in de stijl van het land van de Duitse taal ingericht om een situatie te creëren alsof de lerenden in Duitsland zijn. Lerenden oefenen één-op-één of in een klein groepje met Duits spreken. Daadwerkelijk naar Duitsland reizen en daar in een gastgezin verblijven, is een andere manier om onderdompeling te bereiken.

Populariteit

Onderdompeling wordt beschouwd als een erg goede methode om een vreemde taal te leren. Voornamelijk de mondelinge taalbeheersing Duits kan uitstekend worden ontwikkeld met onderdompeling.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de methode behoorlijk intensief is. Het is ‘sink or swim’, de lerende moet wel gaan communiceren in het Duits want hij of zij wordt erdoor omgeven. Feitelijk is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. In groepen versterkt het samen oefenen de sociale interactie. Lerenden ervaren dat als motiverend.
Een minpunt is dat de bereikte resultaten niet altijd wordt vastgehouden. De kans is groot dat het nieuw geleerde snel weer wegzakt als studenten in een korte tijd Duits leren, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer overgaan tot de orde van de dag. Een ander nadeel kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet alle lerenden hebben de conditie om deze leermethode vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De methode is ontwikkeld door de Bulgaarse wetenschapper en psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Zoals de naam al aangeeft, is de methode van Suggestopedia gebaseerd op de kracht van de suggestie. Lozanov was van mening dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen tussen de lerenden en de trainer (Duits) zijn daarvoor van essentiële betekenis. Hiervoor moeten studenten zich veilig en ontspannen voelen. Leslokalen met rijopstellingen waren uit den boze om deze situatie te creëren. De lerenden zaten in de lessen in comfortabele stoelen die waren opgesteld in een halve cirkel en er was altijd muziek tijdens de klas. De methodiek zoals Georgi Lozanov die beoogde, bestond uit teksten voorlezen, terwijl op de achtergrond klassieke muziek werd afgespeeld of natuurgeluiden te horen waren. Bij de teksten waren lijsten met woorden alsook opmerkingen over de grammatica van de doeltaal (het Duits). Er werd met gebaren alsook veel expressie in stem voorgelezen. Op deze manier werden studenten overgehaald om te luisteren en ze konden de (Duitse) woorden die nieuw waren voor ze, gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland) was veel aandacht tijdens de lessen. Er werd met rollenspellen gewerkt en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten bereid en gegeten.

Populariteit

De leerleermethode was enigszins omstreden en is niet erg bekend meer. Sommige elementen van de methode worden nog steeds toegepast, zoals het gebruikmaken van stemexpressies en gebaren bij het lezen van teksten in de vreemde taal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer, waardoor de lerende minder last zal hebben van frustratie of faalangst. Deze sfeer kan voor immigranten bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt bij aan betere leerprestaties. Dat de lerenden worden gestimuleerd om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is, is een ander voordeel van de leermethode. Tegelijk is dit voor bepaalde lerenden een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommige studenten afleiden en verstorend werken in tegenstelling tot stimulerend of ontspannend. Dat de relatie docent-student niet gelijkwaardig is, is een andere zwakke kant; alle inbreng komt van de zijde van de Duitse docent en de studenten zijn altijd de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge ontwikkelde in het jaar 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning (CLL) is een methode om een taal te leren waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de taal zij willen leren. De CLL methode is op de counseling-benadering gestoeld waarbij de docent optreedt als counselor die de zinnen van de lerende omschrijft. De lerenden beginnen het gesprek. Zij spreken in hun moedertaal als de studenten de doeltaal (Duits) nog niet machtig genoeg zijn. De docent (Duits) geeft uitleg en vertaalt. Hierna herhalen de studenten de uitingen van de docent zo nauwkeurig mogelijk. De gesprekken in het Duits worden opgenomen om daarna opnieuw te beluisteren.
De CLL stimuleert gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de interactie tussen de studenten als middel om het Duits te leren. Een leerboek Duits wordt niet gebruikt; de studenten bepalen zelf het lesmateriaal met behulp van betekenisvolle gesprekken.

Populariteit

Het slagen van de methode is in hoge mate afhankelijk van de expertise van de docent-counselor. De taaldocent dient naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig onderlegd te zijn. De taaltrainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de student uitstekend te beheersen om de taaluitingen van de student te kunnen vertalen. De methode kan prima werken als deze op de juiste wijze gebruikt wordt. Community Language Learning is niet geschikt voor grote groepen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt studenten veel autonomie. Het analyseren van de eigen gesprekken wordt door studenten vaak als nuttig ervaren. Niet alleen tijdens de les Duits, maar ook buiten de les wordt de groep vaak zeer hecht. Met deze methode worden studenten zich een stuk meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en zwakke punten en ze leren als een team te werken. Het bespreken door de fouten en het evalueren van de lessen Duits is heel leerzaam voor de studenten. Zulke verbeteringen blijven vaak in het geheugen gegrift en worden deel van het actieve vocabulaire van de lerende.
Dat de docent niet sturend is, ondanks dat een aantal studenten wel sturing nodig heeft, kan een keerzijde zijn. Bij CLL wordt geen lesboek gebruikt en er worden geen toetsen Duits gehouden. Hierdoor is het succes lastig meetbaar. Een aantal studenten wordt in hun Duits spreken geremd wanneer zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse naam: Lexical Approach; LA) is een methode om een taal te leren die door Michael Lewis in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw is ontwikkeld.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De lexicografische benadering gaat uit van het idee dat een belangrijk gedeelte van het leren van een vreemde taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en het produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo wordt geleerd hoe het Duits ‘in het echt’ gebruikt wordt. In deze benadering neemt woordenschat Duits een grotere plaats in dan Duitse grammatica. Instructies zijn gericht op situaties en Duitse uitdrukkingen die vaak in dialogen voorkomen. Aan interactie wordt aandacht geschonken maar eveneens aan exposure; aan de receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Er bestaat veel ruimte voor het zelfstandig ontdekken van de Duitse taal.
Het is de taak van de taaldocent Duits om voor voldoende inbreng te zorgen en het faciliteren van het leerproces van de student.

Populariteit

De leerboeken zijn in de afgelopen drie decennia aanmerkelijk anders geworden door de invloed van (onder meer) de ideeën over taal van Michael Lewis. Er wordt veel meer aandacht geschonken aan de woordenschat van de te leren taal die in chunks aangeboden wordt, in betekenisvolle brokjes. Een vergaande wending in de manier waarop taal wordt onderwezen, waar Lewis streefde, heeft echter niet plaatsgevonden.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

De studenten leren het Duits op een heel natuurlijke manier te gebruiken door met ‘chunks’ (brokjes taal) te werken; met ‘echte’ taal. Zo ontstaat souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer afwijkt van de aangeleerde taalsituaties, is het nadeel van de leermethode. Met het zelf leren herkennen van de patronen van het Duits heeft een aantal studenten moeite en deze studenten hebben meer aan een docent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ook wel ‘seriemethode van taalverwerving’ genoemd, is in het jaar 1880 ontwikkeld door de Franse taaldocent François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van François Gouin gaat uit van een serie van verbonden zinnen die eenvoudig te begrijpen zijn en weinig kennis van de grammatica vereisen. De studenten leren zinnen op basis van een handeling, bijvoorbeeld het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als de mens in de samenleving, het leven in de natuur, wetenschap en beroep, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk gebruik van de taal. In de Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het betreft een soort eentalige methode, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor studenten al gauw in de nieuwe taal (bijvoorbeeld het Duits) gaan denken.

Populariteit

De ideeën van Gouin over het leren van een vreemde taal waren zeer vooruitstrevend. Alhoewel de methode een ongebruikelijke aanpak had, kon de seriemethode van Gouin enige een succes worden genoemd. De leermethode van François Gouin werd echter overschaduwd door de Directe Methode van Berlitz.

Voor- en nadelen van de Series Method

Door de Series method van Gouin worden de mondelinge vaardigheid Duits sterk ontwikkeld en het zorgt voor het creëren van een natuurlijke, harmonieuze en gelijkwaardige sfeer in de taallessen.
François Gouin’s taalmethodiek garandeert levendig onderwijs. Doordat het gebruikmaakt van visuele leermiddelen, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, en dergelijke, wekt dit soort onderwijs Duits enthousiasme bij de lerenden op. Leren werd tastbaar; dit was geheel nieuw. De seriemethode maakt Duitslerenden nieuwsgierig, wat helpt om het leergeheugen te ontwikkelen, druk om te presteren te verminderen en het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve vaardigheid Duits van de student wordt sterk gestimuleerd.
De methode heeft echter als nadeel dat taal die iets meer abstract of subjectief is, lastig in één concrete ervaring kan worden gevangen met bewegingen en expressies. De bewerkelijkheid voor de docent, die per slot van rekening een scala aan reeksen voor moet bereiden, is een ander nadeel. Ten derde is de Gouin-seriemethode vooral gericht op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog meestal draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheid toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engels: Task-Based Language Teaching; TBLT) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael Hugh Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat de verwerving van de taal (zoals het Duits) geen op zichzelf staand doel, maar een hulpmiddel om bepaalde taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen verschillende motiverende taken voorgeschoteld, waarvoor kennis van de (Duitse) taal vereist is. Voor het goed uitvoeren van deze taken, is het nodig dat ze over woordenschat en taalregels beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals het schrijven van een e-mail, een boodschap doen, bellen met een klantenservice, een krant lezen of iets te drinken bestellen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen opgedeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst op de taak voorbereidt, de taak daarna uitvoert en tot slot op de taak terugblikt. Om de opdrachten uit te kunnen voeren, moeten lerenden samenwerken. Om leereffect te hebben, moeten de taken net boven het taalniveau Duits van de lerende liggen.

Populariteit

Vanaf de vroege jaren negentig is taakgericht onderwijs zeer populair geworden, zeker in het taalonderwijs. De methode lijkt de meest bruikbare vorm te zijn voor het verbeteren van de taalvaardigheid bij studenten (voornamelijk studenten met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het is een activerende werkvorm, waarbij de lerenden worden uitgedaagd om hun taalvaardigheden (Duits) te gebruiken. Zolang de opdracht goed aansluit bij de student, is de methode een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. Studenten komen op een natuurlijke, alledaagse wijze in aanraking met het Duits en leren zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen in het Duits. Daarnaast leren studenten om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door lerenden als plezierig en motiverend ervaren .
Dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor lerenden die niet heel nauwkeurig leren, kan als minpunt worden genoemd.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse taalkundige en docententrainer op het gebied van Engels taalonderwijs ontwikkelde in het jaar 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

‘Dogme 95’; een stroming uit het jaar 1995 van een groep van Deense filmmakers waaronder de filmregisseur Lars von Trier, was de inspiratie voor Dogme Language Teaching. De deelnemers confirmeren zich bij het maken van films aan 10 strenge regels (10 dogma’s). Deze behelzen samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity). Bij het Dogme-taalonderwijs is iets soortgelijks aan de hand. De aanhangers van deze methode streven naar een vorm van communicatief onderwijs van vreemde talen die niet door enig voorgedrukt materiaal is belast. Het beginnen van inhoudelijke conversaties over praktische zaken is het doeleinde van Dogme-taalonderwijs. Bij deze methode draait het om communicatie als de drijvende kracht van het leren van de doeltaal. Daarom is deze leermethode een communicatieve benadering voor het taalonderwijs. Deze methode wil onderwijs bieden zonder het gebruik van lesboeken of overig lesmateriaal en zich in plaats daarvan focust op communicatie tussen de lerenden en de trainer. Het Dogme-taalonderwijs heeft, net zoals de Dogme-beweging in de film, tien uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Ondanks dat er weinig onderzoek naar het succes van Dogme is gedaan, gaat Scott Thornbury ervan uit dat de parallellen met het taakgericht leren van een taal (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er vrijwel geen voorbereiding nodig is, is een pluspunt voor de taaldocent Duits. Het kan heel motiverend zijn dat de studenten de verantwoording dragen voor hun eigen leerproces. Zo zijn de lessen Duits niet voorspelbaar. Dat creëert spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. Tijdens een taalles volgens de Dogme-benadering is vrijwel elk item bespreekbaar. Op deze manier blijven lerenden betrokken en alert.
Als ze zo weinig begeleid worden door de taaltrainer, kunnen de studenten zich echter wat minder op hun gemak voelen. Voor deze manier van lesgeven zijn ook niet alle taaltrainers Duits voldoende flexibel. Dat de lerenden zich vaak op een specifiek examen Duits moeten voorbereiden en het niet zeker is dat de daarvoor benodigde leerstof aan bod komt tijdens de taallessen, kan een keerzijde van de methode vormen.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is in het jaar 2007 ontwikkeld door Language consultants Greg en Angela Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-benadering is een alternatieve kijk op het verwerven van een vreemde taal (zoals het Duits). De primaire aanname van deze methode is dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Bij GPA gaat het om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom gebruikt GPA de termen ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docenten of leraren’. De GPA vertoont overeenkomsten met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Duitsland. Begrijpen gaat voor produceren. De focus ligt op Duitse woordenschat alsook cultuur. Fase 1 van de leermethode is de zogenaamde hier-en-nu-fase. Deze fase neemt ongeveer 100 uur in beslag. In fase 1 concentreert de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het geven van non-verbale feedback.
Fase 2 van de leermethode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze neemt ongeveer 150 uur in beslag en de deelnemer begint het Duits nu ook te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op zogenaamde ‘gedeelde verhalen’. ‘Gedeelde verhalen’ zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die tussen culturen worden gedeeld en verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemers en verzorgers beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 beginnen deelnemers zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits aan de hand van televisie, films, nieuws of literatuur. Ook het Duits dat is vereist voor het werk wordt geleerd. Fase 6 is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hierbij gaat het om groei naast de formele taalsessies Duits.

Populariteit

Er is nog vrij weinig bekend over het succes omdat de methode van Thomson nog redelijk nieuw is. Deelnemende studenten zijn enthousiast over de leermethode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een goede doorkijk geboden op het proces van taalverwerving Duits. De zes afzonderlijke fasen van de methode bieden een duidelijk tijdsschema en realistische doelen. De lerenden verwerven niet alleen kennis van de Duitse taal, maar ook van de omgeving en de lerenden verwerven eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een minpunt van deze methode is dat voor elke deelnemer of minimaal elke groepje deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is om behoorlijk veel tijd te investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is in de vroege jaren 2000 bedacht door de Amerikaanse taalkundige en polyglot Prof. Alexander Argüelles.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die studenten zelfstandig kunnen gebruiken voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Duits) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. De methode is eenvoudig: de lerenden luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen wat zij horen. Het is niet belangrijk om de Duitse tekst al te begrijpen; het gaat in eerste instantie om de klank. Het luisteren en daarna herhalen wordt net zo veel geoefend tot dit heel soepel gaat en de student simultaan met de opname Duits kan spreken. Na enige tijd zal de student een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij heeft uitgesproken. Er zijn diverse lesboeken geschikt voor deze methode, zolang er maar dialogen in staan of stukken samenhangende teksten. De Duitse audio-opnames dienen idealiter iets boven het niveau van de lerende te liggen. De ideale lengte is ongeveer één pagina, zonder kunstmatige pauzes en op een natuurlijke snelheid. Doordat fysieke bewegingen de opname versterken van de vreemde taal (het Duits) in het zenuwstelsel, doet Argüelles de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, liefst buiten, en niet te zitten. Dat de student minder gauw wordt afgeleid als hij of zij beweegt, is een bijkomende reden waardoor het werken aan het Duits veel effectiever wordt.

Shadowing vertoont veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar het verschil is dat de audiolinguale methode gebruikmaakte van grammaticale driloefeningen in plaats van dialoog of samenhangende tekst. Bij de Shadowing-techniek is ook simultaan spreken verschillend.

Populariteit

De afgelopen jaren is veel onderzoek naar Shadowing gedaan dat aantoont dat de techniek niet alleen de uitspraak maar ook de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar eveneens het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Het praktische pluspunt van Shadowing dat het kan worden toegepast in een groep met lerenden, waarbij iedere deelnemer in de groep individueel actief aan het leren is. Het rendement is hoog.

Het nadeel van de Shadowing-techniek is dat de studenten het soms wat saai kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De teksten kiezen is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren 60 van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde taal (zoals Duits) te leren die uitgaat van het principe dat mensen met behulp van handelingen en beweging leren. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals een kind zijn moedertaal leert. Ouders geven hun (jonge) kinderen continu opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste plaats is het de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheden Duits zijn de basis, de spreekvaardigheden komen daarna.
TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De taaldocent geeft opdrachten op een begrijpelijke en vriendelijke manier, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de lerenden doen na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de lerenden dat zij Duits praten; in een later stadium geven de lerenden de opdrachten. Taken die bekend zijn worden uitgebreid of gedeeltelijk veranderd.
TPR^® appelleert aan de beide hersenhelften door de combinatie van beweging en spraak. Het kost daardoor minder moeite om iets te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

Met name wordt de methode van TPR^® gebruikt binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engels taalonderwijs op de basisschool. Maar middelbare scholieren en volwassenen werken eveneens met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® biedt veel voordelen. Doordat de lerende veel begrijpelijke input krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de nieuwe taal. De leermethodiek zorgt voor een snelle succeservaring. Dit bevordert het plezier in het leren van het Duits. Zo kan de student leren zonder stress. In principe is TPR^® inzetbaar voor elk type doelgroep, ongeacht achtergrond of leeftijd en kan de leermethodiek ook in grotere klassen toegepast worden. De vreemde taal wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de studenten.
Het minpunt van de TPR^®-methode is dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is. Daardoor werkt het tot op een zeker taalniveau en is een andere leermethode nodig als aanvulling. Daarnaast is de leermethode niet bijzonder creatief. De studenten leren niet hun meningen, gevoelens en ideeën in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz bedacht eind jaren 80 van de negentiende eeuw de Directe Methode. Deze methode wordt ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De methode is ontwikkeld als antwoord op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er ontstond een Reformbeweging omstreeks 1900 met nieuwe ideeën dat het leren zelfontdekkend en inductief diende te zijn. Overigens ging die Reformbeweging niet alleen over het leren van vreemde talen, maar ook over voeding, kleding, natuurgeneeskunde en naturisme. Rond 1900 streefden de mensen, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, naar natuurlijke leefwijzen en een bevrijding van keurslijven. In het taalonderwijs kwam veel aandacht voor ‘levende’, gesproken taal. Hierbij werd grammatica vooral inductief aangeboden, met voorbeeldzinnen. De taalregels moesten de studenten hieruit afleiden. Veel mondelinge oefeningen en met veel aandacht kwamen er voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Duits). Lerenden werden gestimuleerd veel Duits te spreken. Nieuw was eveneens dat de lessen in het Duits werden gegeven. Tijdens de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Het leren van (Duitse) woordenschat gebeurde aan de hand van voorbeelden en afbeeldingen. Abstracte vocabulaire werd door de studenten zelf aangeboden om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Mede onder invloeden van de crises en oorlogen ebde de golf van vernieuwing van begin twintigste eeuw weg, om in de jaren 60 weer een andere vorm te vinden.
Taleninstituten zoals Interlingua en Berlitz werken nog steeds met (een moderne vorm van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier van leren is, is het belangrijkste pluspunt van de Directe Methode. Bij de Directe Methode wordt veel aandacht geschonken aan luisteren en spreken. Hierdoor ontwikkelen de studenten zelfvertrouwen en vloeiendheid. Aan deze methode kleven echter eveneens keerzijden. Deze leermethode besteedt zeer weinig aandacht aan schrijfvaardigheid (Duits) en ook minder aandacht aan lezen. Dez methode biedt onvoldoende uitdagingen voor studenten die verder meer gevorderd zijn in het Duits. Voor een langzaam lerende student is de Directe Methode ook niet heel geschikt, omdat deze methode een dynamische inzet van de student verwacht.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages is in herdruk gegaan in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat uit van hetzelfde principe als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om vreemde talen te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een taal (zoals Duits) leren moet gemakkelijk en veilig zijn. Daarom wil Manesca niet met abstracte regels en woordenlijstjes met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode is de oudste, bekende, volledige taalcursus. De Manesca-methode is gebaseerd op het werken met een groep studenten en een taaldocent Duits, die één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een specifieke beweging. Het Duitse woord en de bijbehorende beweging worden vervolgens door de lerenden na elkaar herhaald. Deze herhaling helpt de studenten de Duitse woorden te onthouden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap worden deze woorden zo zinnen en variaties op deze Duitse zinnen. Duitse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De methode van Jean Manesca is reeds enkele jaren later door grammaticaschrijver en taaldocent de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en staat dan ook wel bekend als de Ollendorff-methode.

Populariteit

Jean Manesca is twee jaar na de publicatie van zijn methode overleden. Het werk van Manesca is door anderen opgepakt en aangepast, onder andere door Ollendorff. Veel van zijn ideeën zijn nog actueel en worden nog steeds gebruikt in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De sterke kant van de Manesca of Ollendorff-leermethode geldt als het combineren van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langer door de studenten wordt onthouden. Veelvuldig herhalen draagt daar eveneens aan bij. Het feit dat dit wat saai kan zijn om steeds dezelfde Duitse woorden en zinnetjes te blijven herhalen, kan een nadeel zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een methode om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De methode van Gattegno gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
De taaltrainers Duits gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht te trekken van de lerenden, reacties uit te lokken en ze aan te moedigen om fouten te verbeteren. De methode besteed veel tijd aan de uitspraak (Duits).
Caleb Gattegno, die van oorsprong wiskundige was, vond het essentieel om taalles te geven op een manier die efficiënt voor de energievoorraad van zijn studenten was. Caleb Gattegno kwam erachter dat het relatief weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder dan als mensen proberen om dingen uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat de taaldocenten niet zozeer naar kennisoverdracht dienen te streven, maar bewustzijn aan dienen te boren, omdat alleen het bewustzijn het mogelijk maakt om dingen te kunnen leren.
Gekleurde staven die voor verschillende dingen kunnen worden gebruikt, zijn één van de hulpmiddelen die The Silent Way van Gattegno hierbij gebruikt. De methodiek gebruikt eveneens Words in Colour; een kleurenkaart voor klanken waarin elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Gattegno’s ideeën zijn van betekenis geweest, vooral bij het aanleren van de uitspraak, hoewel The Silent Way in zijn originele vorm niet veel meer wordt toegepast.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat de aanpak van Caleb Gattegno voor de student niet-bedreigend is, die immers als autonoom wordt beschouwd, is de sterke kant van de leermethode. De taaldocent Duits is bij deze leermethode in principe aan de student dienstbaar en niet andersom. Met The Silent Way wordt het leren van het Duits op een natuurlijke manier gestimuleerd. Het geleerde wordt vaak goed verwerkt en onthouden door de taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De lerenden ‘mogen’ fouten maken, wat helpt bij het leren.
Een nadeel kan zijn dat sommige studenten meer begeleiding nodig hebben dan de leermethode voorziet. De lerenden raken mogelijk gefrustreerd door het gebrek aan input van de docent Duits. Het werken met kleuren en grafieken heeft als keerzijde dat de nieuwheid er vrij gauw af is, waardoor het effect van de methode verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt uit de TPR-methode (Total Physical Response) voort.

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een talenverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt is een natuurlijke methode van taalverwerving: een taal leren zoals een kind zijn of haar moedertaal leert. Om dit te bereiken, worden de lerenden aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld. Door de trainer Duits wordt een verhaal verteld waarin nieuw te leren Duitse woorden meerdere keren voorkomen. Deze verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. Omdat de verhalen vrij gemakkelijk zijn te begrijpen, ontspannen de lerenden zich. Duitse woorden en structuren worden op deze manier vanzelf opgeslagen in het langetermijngeheugen. De trainer wijst studenten op grammaticale fenomenen in het Duits, zonder dat studenten regels uit het hoofd hoeven te leren.
De studenten zullen na een poosje ‘vanzelf’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuren van de nieuwe taal imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Samen met een groep studenten een verhaal opbouwen, is een variant. De docent Duits schrijft bij deze methode eerst nieuwe woorden en structuren op een bord, met de Duitse vertaling erbij, om daarna met de lerenden een verhaal te maken. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, omdat dit zorgt voor input. Schrijven in het Duits volgt daarna.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een geslaagde manier is om een taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de taaldocent moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

Het is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en de geleerde stof wordt goed onthouden. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; er is sprake van breinvriendelijk leren. Voor studenten is het een prettige methode en het is relatief gemakkelijk om de aandacht erbij te houden. Zelf een verhaal verzinnen, werkt heel motiverend voor de lerenden.
Een nadeel is dat de methode veel voorbereiding van de trainer vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen met een tweetalige tekst die in Egypte werd ontdekt, waarmee de hiërogliefen ontcijferd konden worden. Het is ook de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen verkoopt. De eerste versie van deze methodiek is in het jaar 1996 uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om achter een computer een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. De taalcursussen van Rosetta Stone worden aangeboden in ruim dertig talen en ze kunnen vanuit elk van deze talen worden gevolgd.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve leermethode, die de manier nabootst waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dit wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te zeggen. Het programma gebruikt hier foto’s en stemmen van moedertaalsprekers Duits voor om de betekenis van nieuwe woorden in de doeltaal (het Duits) over te brengen. Er is een spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De lerende kan zo zijn of haar uitspraak met de uitspraak van een moedertaalspreker Duits (native speaker) vergelijken. Verbetering van de uitspraak kan worden bereikt door de voorbeeldstem langzamer te laten spreken en de studenten daarna veel na te laten spreken.
Voor de schrijfvaardigheid Duits van de student zijn er dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse grammatica en spelling en wijst op taalfouten, waarbij mogelijkheid is om de taalfouten van de student te corrigeren.
Het programma van Rosetta Stone omvat eveneens leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt veel gebruikt wereldwijd en niet door de minsten. Onder meer het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA gebruiken de methode van Rosetta Stone. In ons land wordt de Rosetta Stone-methode door een aantal ministeries en veel universiteiten en hogescholen en ook door een aantal internationaal opererende bedrijven gebruikt.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is erg makkelijk in het gebruik en kan op elk moment door studenten worden ingezet. De lerende kan zelf bepalen welke onderdelen van de leermethode wat meer of wellicht minder aandacht kunnen gebruiken. Veel studenten vinden het plezierig om met de leermethode te werken. Voor scholen kan de methode van Rosetta Stone een oplossing zijn bij een gebrek aan docenten. Een keerzijde is dat geen taaldocent beschikbaar is om de studenten te motiveren of iets extra’s te kunnen bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Dr. Paul M. Pimsleur. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur in 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een Amerikaans computerprogramma om nieuwe talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De taalcursussen bestaan uit zinnetjes en dialoog die door studenten daarna worden nagesproken en herhaald. Deze Duitse voorbeeldzinnetjes zijn ingesproken door moedertaalsprekers. De cursussen zijn op herhaling, anticipatie, woordenschat en herhaling gebaseerd. De lessen van de cursus bieden een halfuur audio-opname die nieuwe vocabulaire en structuur bevat. De grammaticale structuur van het Duits wordt niet apart uitgelegd maar aangeboden via uitbreiding van, en variaties op, de zinnetjes.
Dr. Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is verwerkt in de cursussen van Pimsleur.

Populariteit

Onder andere in de Verenigde Staten worden de cursussen van Pimsleur gebruikt en de ervaringen lopen uiteen. In het algemeen zijn studenten tevreden over de aangeleerde uitspraak.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur werkt erg goed als uitspraakverbeteraar, omdat de insprekers van de zinnen moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke manier Duits spreken in een normaal tempo.
Het nadeel van de leerleermethodiek van Pimsleur is dat er niets wordt uitgelegd. Studenten leren geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet geheel verwonderlijk, door Michel Thomas (Poolse naam: Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Michel Thomas ontwikkelde zijn methode kort na de Tweede Wereldoorlog in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, met beroemdheden als Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Mel Gibson, Pierce Brosnan en Bob Dylan in de klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ uitgangspunt was dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij stressvrij is. Hij begon met de lerenden duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits), ingesproken door twee acteurs; een mannelijke acteur en een vrouwelijke acteur. De setting is bij Michel Thomas een virtuele klas, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert met de les van de acteurs mee. Als een vraag aan de acteurs gesteld wordt, is het idee dat de cursisten op pauze klikken en zelf antwoord geven op de vraag. Er is geen huiswerk en er hoeft niet uit het hoofd geleerd te worden. De lessen worden in kleine stappen opgebouwd en nieuwe Duitse lesstof wordt met reeds bekende Duitse lesstof afgewisseld. De uitleg wordt in de Engelse taal gegeven. Er wordt op verbanden gewezen tussen de talen, als die verbanden er zijn. Er wordt eveneens grammaticale uitleg gegeven. Bij de methode van Michel-Thomas wordt makkelijke stof eerst aangeleerd, moeilijkere stof wordt pas aangeboden nadat de studenten Duits het voorgaande begrepen en geleerd hebben. Naast Duitse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen aangeleerd. Hiermee kunnen de studenten zelf zinnetjes bouwen. De methodiek maakt ook gebruik van flashcards zodat de gebruikers zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel gebruikers zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits en vinden de cursus plezierig werken. Studenten die wat verder zijn met de taal, ervaren de cursussen soms als wat minder leerzaam.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De methode van Michel Thomas traint de luistervaardigheid en de uitspraak Duits op een efficiënte manier en is heel toegankelijk. Dat de taalcursussen Duits niet in schrijfvaardigheid voorzien, kan als een minpunt worden gezien. Er is ook geen daadwerkelijke interactie, omdat de leermethode van Michel Thomas audiocursussen zijn.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in het jaar 1929 door schrijver en polyglot Alphonse Chérel is opgericht. Dit bedrijf maakt cursussen voor vreemde talen en publiceert deze en het begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

Letterlijk betekent ‘assimileren’: ‘mengen met, opgaan in een groep’, wat wel wat hooggegrepen is voor een taalcursus (zoals Duits). De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick. De cursisten werken bij voorkeur ongeveer twintig minuten per dag.
De taallessen bestaan uit Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast deze dialoog, samen met uitleg van de grammatica. Voor het trainen van de uitspraak, maakt Assimil gebruik van zinnen die door native (moedertaal) speakers zijn ingesproken en die de cursisten dienen te herhalen. De opbouw van de les verloopt van receptief naar productief: tijdens de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruiker; dit komt pas na ongeveer 50 lessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn populair. De taalcursussen zijn niet zo duur en het aanbod aan verschillende talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het voordeel van de Assimil-methode is dat de lerende op zijn of haar eigen tempo kan leren op het moment dat dit het beste past. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de lerende is aangewezen op zichzelf. Er is geen docent Duits beschikbaar om de studenten te begeleiden of te motiveren.