Cursus Duits Spijkenisse

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en in Engeland, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, was het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten van elementaire verbale communicatieve vaardigheden te voorzien. Hierdoor werd deze audiolinguale methode ook bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je zien als reactie op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de lessen volledig in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) werden gegeven. Spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en (Duitse) grammaticale structuur worden met behulp van mondelinge structuuroefeningen geleerd. De bedoeling is vrijwel foutloos Duits kunnen spreken en verstaan, wat begint bij leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; er wordt gewerkt met drills om Duitse zinnen alsook structuren in te slijpen, zodat reacties spontaan en automatisch gaan worden. De trainer Duits kan zo bijvoorbeeld een zin 10 keer herhalen en daarna een extra Duits woord hieraan toevoegen. Er wordt veel gewerkt in zogeheten talenpractica, waar studenten Duits een koptelefoon dragen en zinnen beluisteren en naspreken. Het geschreven Duits komt pas aan bod als het mondelinge Duits al vertrouwd is geworden. Er wordt wel gebruikgemaakt van afbeeldingen om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas omstreeks 1970 geïntroduceerd bij het ingaan van de Mammoetwet. Er kwamen al snel bezwaren tegen deze inhoudsloze driloefeningen. De techniek haperde soms, waardoor de talenpractica vrij gauw in onbruik raakten. In plaats daarvan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch heeft de audiolinguale methode haar sporen nagelaten. Het was nu alom geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet om het memoriseren van de regels van de (Duitse) grammatica gaat, maar om de toepassing van de grammatica. De luistervaardigheid (Duits), die vóór de jaren zeventig voor het merendeel van docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Duits. Een juiste uitspraak Duits wordt vanaf het begin aangeleerd. De audiolinguale methode is docentgestuurd waardoor deze een snelle en efficiënte overdracht van kennis kan bieden. Ook bij grotere groepen kan deze audiolinguale methode worden gebruikt.
Tegelijkertijd is dit docentgestuurde aspect een nadeel; er wordt geen eigen inbreng verlangd van de lerenden. Hierdoor ligt het gevaar van enige passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer. Een ander bezwaar is dat de geoefende drills niet zo gemakkelijk in levend taalgebruik Duits om te zetten zijn.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een methode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Duits) op een zodanige manier wijze te leren dat ze worden opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende. De GoldList-methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die worden herhaald na verloop van tijd. De opgeschreven zinnen of woorden worden hardop gelezen door de lerende. Het idee is niet om al deze woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, maar dit gaat vanzelf door de blootstelling. Deze woordenlijst wordt telkens herzien; Duitse woorden die aangeleerd zijn, gaan van de lijst af. Die Duitse woorden die nog altijd problemen geven, blijven staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode claimen dat de woorden op de woordenlijst of zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de student opgeslagen worden, iets dat door geheugenwetenschappers bestreden wordt. In het algemeen wordt (taal)kennis opgeslagen als deze relevant en van betekenis is voor de lerende. De GoldList-methode kan dus alleen werken voor Duitse woorden die van betekenis en relevant zijn.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Bij studenten die het prettig vinden om bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun te gebruiken, kan deze GoldList-methode goed werken. Schrijven met de hand functioneert beter dan typen of, zelfs tamelijk zinloos: een foto maken, doordat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt. Het gebrek aan context is een minpunt. Talen zijn uiteraard veel meer dan een serie losse woorden of zinnen. Bovendien is de GoldList-methode nogal tijdrovend omdat er steeds handgeschreven woordenlijsten moeten worden aangelegd.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is door de Amerikanen Tracy Terrell en Stephen D. Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van het verwerven van een vreemde taal (zoals bijvoorbeeld Duits). De leermethode probeert het Duits aan te leren op de wijze waarop mensen als kind hun moedertaal leerden. Op deze manier leert studenten onbewust ook de taalregels van het Duits. Alleen het Duits wordt hiervoor gebruikt met een aantal visuele hulpmiddelen. Een stressvrije leeromgeving is het streven van de methode. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en minder op het corrigeren van vormfouten en expliciete Duits grammatica.
De leermethode heeft het meeste rendement als de studenten worden ondergedompeld in het Duits. De activiteiten die in het Duits worden aangeboden, moeten stimulerend zijn, om te zorgen dat de lerenden van de ervaringen kunnen genieten.
De Natural Method lijkt veel op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het verschil is dat de Directe Methode meer de focus legt op de praktijk en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het feit dat onderdompeling heel effectief is, is veelvuldig bewezen. De Natural Approach is een populaire wijze van lesgeven bij taaltrainers Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig te begrijpen is voor studenten. Maar er kleven eveneens nadelen aan de natuurlijke aanpak. De methode is voornamelijk gericht op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits. De studenten zouden weliswaar leren om te communiceren, maar in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal blijven steken door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Het wordt prettig gevonden om op een natuurlijke manier Duits te leren. Studenten wordt de kans geboden een persoonlijke band met het Duits te krijgen. Het geleerde beklijft langer, omdat studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’.
Het nadeel kan zijn dat het langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, doordat er bijna geen druk ligt op de taalproductie. De methode bereidt studenten ook niet per se voor op een specifiek Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engelse naam: Structural Approach; ‘SA’) is door Charles Fries en Robert Lado ontwikkeld in de jaren 50.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

Deze Structurele Aanpak is een methode van taalverwerving die als doel heeft om de student vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuren van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). De beheersing van deze structuren levert volgens de methode meer op dan het verwerven van woordenschat Duits. Het draait om het herkennen en kunnen toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en groepen woorden in de juiste woordvolgorde. Deze vaste combinaties worden aan de student gepresenteerd in realistische situaties met gebruik van visualisatie, gezichtsuitdrukking, dramatisering en handelingen. De structuren die in de praktijk het meest gebruikt worden, worden eerst geleerd. Mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hier in eerste instantie bij gebruikt; daaruit volgen lezen en schrijven. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreekvaardigheid en schrijfvaardigheid), krijgt grammatica een belangrijke plek. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal gebruikt om Engels te leren in Engelssprekende landen, de voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van de Structural Approach is dat studenten het Duits op een nauwkeurige manier leren. Studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en leren eveneens in welke situatie bepaalde bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet passend zijn. De SA gebruikt de taal van alle dag. Nadelen heeft de Structurele Aanpak ook. De manier van werken is tamelijk tijdverslindend en biedt niet onmiddellijk een ervaring van succes. De eigen inbreng van studenten is behoorlijk beperkt; de methode is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching; CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, is ontstaan in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van de ideeën van taalkundige Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een taal. Taalkundige Dell Hymes was in het jaar 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie het uiteindelijke doel is van het leren van talen (zoals Duits).
De studenten leren met behulp van de CLT-technieken het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de docent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les om gebruikt.
Studenten praten met medestudenten over persoonlijke gebeurtenissen en docenten Duits dragen onderwerpen aan die buiten het domein van de traditionele grammatica liggen, om de taalvaardigheid Duits in alle soorten realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica leren studenten inductief, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT is de taaldocent Duits echt een trainer, die de student helpt om in het Duits te communiceren.

Populariteit

De CLT werd erg populair in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Dit kwam mede omdat de traditionele taalonderwijsmethodes niet heel succesvol bleken. Door de verdere eenwording van Europa ontstond meer behoefte om talen te leren op een manier die meteen toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Communicatief taalonderwijs heeft veel pluspunten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in de Duitse taal; de methode is functioneel en studentgericht. Omdat authentieke materialen te gebruiken, leren studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. Het is een efficiënte methode. Voor de studenten werkt het stimulerend, omdat zij gauw succeservaringen hebben. Er mogen fouten worden gemaakt; al doende wordt de vaardigheid geleerd en verbeterd. Een nadeel van deze communicatieve benadering is dat er niet zo veel aandacht wordt besteed voor grammatica, woordenschat die niet direct toepasbaar is en de uitspraak. Het plannen en voorbereiden vereist veel meer tijd van de trainer en van lerenden vraagt het een actieve deelname. Deze manier van een taal leren, is voor een aantal lerenden moeilijk of ongewoon, afhankelijk van hun achtergrond. Communicatief taalonderwijs (CLT) traint de taalvaardigheden; hierbij gaat het vooral om de functie en niet zo zeer om de vorm en de methode biedt als zodanig geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw richtte het taalonderwijs vooral op praktisch taalgebruik. Taaldocenten leerden de studenten om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, woordenlijsten enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens schrijver van leerboeken; Johann Valentin Meidinger, deed dit anders. Omstreeks 1783 ontwikkelde hij een methode waarin de grammatica van de taal in het middelpunt stond. Meidinger wordt als grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method; GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn; de taal van de religie, cultuur en wetenschap. Dit onderwijs in het Latijn was vanzelfsprekend gericht op geschreven teksten van de klassieke schrijvers en was geheel gericht op vertalen en grammatica. Dat werd als een wetenschappelijke en degelijke aanpak gezien. De Grammatica-vertaalmethode gaat van de analyse uit van de taalvormen en de taalstructuren (van bijvoorbeeld Duits) waarbij studenten zelf inzicht ontwikkelen. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits krijgen de nadruk. De taaldocent draagt kennis Duits over, de lerende memoriseert.

Populariteit

Hoewel reeds sinds halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren, is tot vrij recent de grammatica-/vertaalmethode van grote invloed geweest op het taalonderwijs.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan mensen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren, is deze grammatica-/vertaalmethode is een aardige mentale training. Ook biedt deze methode inzicht in de structuur van het Duits, omdat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De grootste keerzijde is dat de spreekvaardigheid en luistervaardigheid Duits behoorlijk achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie zelden mondeling toegepast kan worden. De methode staat ver van het dagelijks gebruik van het Duits af, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het over het algemeen om literair taalgebruik gaat. Bij het werken in groepsverband biedt de methode geen mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief leerproces bij studenten. Lerenden fungeren alleen als toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt de leermethode ‘onderdompeling’ (Engelse naam: language immersion) over de hele wereld gebruikt, vooral op de middelbare school waarbij een vak (bijvoorbeeld wiskunde) wordt onderwezen in een vreemde taal. In Nederland is ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de methode die wordt toegepast bij bijvoorbeeld Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ‘de nonnen van Vught’. De methode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die Franse taalles gaven aan rijke dames uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling behelst dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, vanaf het eerste moment wordt omgeven door de te leren taal. De instructies worden in de doeltaal (Duits) gegeven; in het begin langzaam en met veel herhaling, later op een meer natuurlijke wijze. De studenten worden ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Duits te spreken. Er wordt met rollenspellen en simulaties gewerkt. Op onderwijsinstellingen die werken met onderdompeling, wordt vaak de omgeving in de stijl van het Duits ingericht om een situatie te creëren alsof studenten in Duitsland zijn. De studenten oefenen één-op-één of in kleine groepen met Duits spreken. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is daadwerkelijk naar Duitsland reizen en daar verblijven in een gastgezin.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een uitstekende leermethode voor vreemde talen beschouwd. Voornamelijk de mondelinge taalbeheersing Duits kan op deze manier uitstekend worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de methode zo intensief is. De leermethode is een kwestie van ‘sink or swim’, de student moet wel in het Duits gaan communiceren want hij of zij wordt erdoor omgeven. Feitelijk zijn de studenten 24 uur per dag Duits aan het leren. In groepsverband versterkt het samen oefenen de sociale interactie. Dit wordt door studenten als motiverend ervaren.
Een keerzijde is dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden. Als iemand in een korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door in een kunstmatig gecreëerde omgeving te zijn ondergedompeld, maar vervolgens weer tot de orde van de dag overgaat, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel wegzakt. Een ander minpunt kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet elke student heeft de conditie om deze wijze van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode uit de zeventig jaren van de vorige eeuw. De methode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedie is gebaseerd op het principe van de suggestie. Positieve suggestie is volgens Lozanov een voorwaarde om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen tussen de taaldocent (Duits) en de lerende zijn daarvoor essentieel. De voorwaarde is dat lerenden zich ontspannen en veilig voelen. Om dit te bewerkstelligen, was een leslokaal met een rijopstelling ongeschikt. In de lessen zaten lerenden in comfortabele stoelen die in een halve cirkel waren gezet en in de les werd ook altijd muziek gedraaid. De leermethode zoals Lozanov voorstond, bestond uit verschillende teksten voorlezen, op de achtergrond werd klassieke muziek gespeeld of waren natuurgeluiden te horen. Er waren opmerkingen over de grammatica van de doeltaal (het Duits) en woordenlijsten bij deze teksten. Dit voorlezen gebeurde met gebaren en veel expressies in stem. Lerenden werden zo gestimuleerd om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren, konden gemakkelijk begrepen en opgenomen worden. Er was veel aandacht tijdens de lessen voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland). Er werden rollenspellen gespeeld en er bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten werden bereid en geproefd.

Populariteit

De leermethodiek was omstreden en de leermethodiek is in de vergetelheid geraakt. Sommige elementen zoals het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten, worden nog steeds toegepast.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedie creëert een ontspannen en veilige sfeer in de les, waardoor studenten geen hinder zullen krijgen van faalangst of frustratie. Voor een immigrant kan deze sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Muziek werkt vaak motiverend en draagt bij aan betere leerprestaties. Een ander voordeel van de methodiek is dat de student wordt gestimuleerd om actief mee te doen en zich in de situatie in te leven. Dit is voor sommige mensen een nieuwe ervaring. Tegelijk is dit voor sommige studenten een nadeel, want niet elke student is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommige mensen eerder afleiden en zelfs verstorend werken in tegenstelling tot stimulerend of ontspannend. Een ander zwak punt is dat de verhouding docent-student niet echt gelijkwaardig is; alle input komt van de kant van de Duitse docent waarbij de student steeds de ontvangende partij is.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles A. Curran ontwikkelde Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning geheten in 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

CLL (Community Language Learning) is een methode om een vreemde taal te leren waarbij lerenden samenwerken om te bepalen welke aspecten van de vreemde taal zij willen leren. CLL baseert zich op de counseling-benadering waarbij de taaldocent optreedt als een counselor die de zinnen van de lerenden kenschetst. De studenten beginnen een gesprek. Zijn de studenten de te leren taal (Duits) nog onvoldoende machtig, dan spreken de studenten in de moedertaal. De trainer (Duits) vertaalt en legt uit en hierna herhalen de studenten de uitingen van de trainer zo nauwkeurig mogelijk. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om nadien daarna opnieuw te kunnen beluisteren.
De methode bevordert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de interactie tussen de lerenden als middel om de Duitse taal te leren. Er wordt geen lesboek Duits gebruikt; het zijn de studenten zelf die de inhoud van de les bepalen middels zinvolle gesprekken.

Populariteit

Het slagen van de methode is grotendeels afhankelijk van de expertise van de trainer-counselor. Bij deze methode dient de trainer naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn onderlegd. Deze docent dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerende uitstekend te beheersen om de taaluitingen van de lerende te kunnen vertalen. Community Language Learning kan goed werken indien deze correct toegepast wordt. Deze methode is niet bruikbaar voor grote klassen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt de lerenden een hoge mate van autonomie. De lerenden vinden het analyseren van de eigen gesprekken vaak zinvol. De leergroep wordt vaak zeer hecht, niet alleen tijdens de lessen Duits, maar eveneens daarbuiten. Met CLL worden lerenden zich zo veel meer bewust van anderen in de groep, hun sterke en zwakke punten en leren om als team samen te werken. Studenten leren vaak veel door het bespreken door hun foutjes en het evalueren van de taallessen Duits. Vaak blijven dergelijke correcties in het geheugen gegrift en worden onderdeel van de actieve woordenschat van studenten.
Het kan een nadeel zijn dat de trainer niet sturend is, terwijl sommige lerenden deze sturing wel nodig hebben. Er wordt geen lesboek gebruikt en er worden ook geen toetsen Duits gehouden. Het succes van de les is hierdoor moeilijk te meten. Sommige lerenden worden belemmerd in hun Duits spreken als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse benaming: Lexical Approach; LA) is een methode om talen te leren die door Michael Lewis is ontwikkeld in de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze lexicografische benadering is gebaseerd op het idee dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die uit (Duitse) woorden, woordcombinaties alsook uitdrukkingen bestaan. Studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen met woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits krijgt in deze benadering meer nadruk dan Duitse grammatica. Instructies zijn gericht op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialogen. Er wordt aandacht geschonken aan interactie maar ook aan exposure; aan de zogenaamde receptieve vaardigheden van de student (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er bestaat veel ruimte voor de studenten om zelf de Duitse taal te ontdekken.
De rol van de taaltrainer Duits is voor genoeg inbreng te zorgen en het faciliteren van het leertraject van de lerenden.

Populariteit

Door de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis zijn in de laatste drie decennia lesboeken duidelijk veranderd. Veel meer aandacht wordt besteed aan woordenschat van de te leren taal die aangeboden wordt in chunks, in betekenisvolle brokjes. De drastische omwenteling in de manier waarop talen worden onderwezen, waar Michael Lewis streefde, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal te werken, leren de studenten op een natuurlijke wijze het Duits te gebruiken. Op deze manier ontstaat souplesse in het taalgebruik Duits.
Het nadeel van deze methode van de methode is dat de werkelijkheid toch altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties. Met het zelf leren herkennen van de patronen van het Duits hebben sommige lerenden moeite en zij hebben meer aan een taaldocent Duits die hen de weg wijst, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ook wel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) genoemd, is in 1880 door de Franse leraar François Gouin ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

Een serie verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica van de doeltaal vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnetjes op basis van een actie, zoals het huis verlaten in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen behandelden onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, wetenschap en beroep, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk taalgebruik. In de Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het is een soort eentalige manier van taalverwerving, die niet van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ uitgaat maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor lerenden heel snel denken in de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits).

Populariteit

De seriemethode van Gouin was zijn tijd ver vooruit. De seriemethode van Gouin was toch enige tijd een succes, ondanks de afwijkende aanpak. Maximilian Berlitz’ Directe Methode overschaduwde deze methode echter.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Seriemethode van Gouin ontwikkelt sterk de mondelinge vaardigheden Duits en zorgt voor een harmonieuze, natuurlijke en gelijkwaardige sfeer.
Gouin’s leermethode biedt levendig taalonderwijs. Dit type taalonderwijs Duits wekt de leermethode enthousiasme op bij de studenten door gebruik te maken van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort. Leren wordt tastbaar; dit was iets dat totaal nieuw was. Het maakt de studenten Duits nieuwsgierig, dit werkt goed om het leergeheugen te ontwikkelen, prestatiedruk te verlagen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve taalvaardigheid Duits van de student wordt sterk gestimuleerd met de methode.
De leermethode heeft echter als nadeel dat taal die iets abstracter of subjectiever wordt, wat moeilijk in één duidelijke ervaring is te vangen met beweging en expressie. De bewerkelijkheid voor de docent, die immers een scala aan reeksen dient voor te bereiden, is een bijkomend minpunt. Ten derde richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het reguliere onderwijssysteem nog meestal draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheden toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engelse naam: Task-Based Language Teaching) is ontwikkeld in de jaren 80 van de vorige eeuw. De grondleggers van deze methode waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham V. Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De gedachte achter deze methode is dat het verwerven van de taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een methode om specifieke taken uit te kunnen voeren. De studenten krijgen motiverende taken aangeboden. Hiervoor is taalkennis (Duits) vereist. Om deze taken goed uit te voeren, dienen zij over taalregels en woordenschat te beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld boodschappen doen, een e-mail schrijven, met de klantenservice bellen, een drankje bestellen of een krant lezen. De opdracht wordt in drie fasen opgesplitst: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de lerende zich eerst op de taak voorbereidt, daarna de taak uitvoert en tot slot erop terugblikt. De studenten dienen samen te werken om de taken uit te kunnen voeren. De opdrachten dienen net boven het niveau van de student Duits te liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Task-Based Language Teaching heeft aan populariteit gewonnen vanaf het begin van de jaren negentig en zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid bij de studenten (hoofdzakelijk de studenten met een achterstand) te verhogen in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het taakgericht taalonderwijs is een activerende werkvorm, waarbij lerenden uitgedaagd worden om hun vaardigheid (Duits) toe te passen. Het is een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak, zolang de taak goed aansluit bij de lerende. De studenten komen op een natuurlijke, alledaagse manier in contact met het Duits en leren zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren bovendien om samen met andere studenten Duits te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door lerenden als motiverend en plezierig ervaren .
Als nadeel kan worden gezien dat de communicatie centraal staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor studenten die niet zeer nauwkeurig leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

De Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van Engels taalonderwijs; Scott Thornbury, ontwikkelde in 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching was ‘Dogme 95’; de beweging van een groep filmmakers uit Denemarken waaronder de Deense filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995. De deelnemers houden zich voor het filmmaken aan tien strikte regels (dogma’s). Deze vormen samen ‘de eed van zuiverheid’. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van deze methode zoeken naar een vorm van communicatief taalonderwijs die onbelast is door voorgedrukt materiaal. Het doeleinde van de Dogme-methode is het beginnen van echte inhoudelijke conversaties over praktische items. Hierbij draait het om communicatie als drijvende kracht van het leren. Daarom is de methode een communicatieve aanpak voor het taalonderwijs, die taal wil onderwijzen zonder het gebruik van leerboeken of overige lesmaterialen en zich in plaats daarvan op communicatie tussen de docent en de studenten focust. Het Dogme-taalonderwijs heeft, net als de Dogme-beweging in de film, 10 uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Onderzoek naar het succes van Dogme is beperkt, maar Scott Thornbury stelt dat de parallellen met taakgericht leren van een taal (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er nauwelijks voorbereiding is vereist, is een positieve bijkomstigheid voor docenten Duits. Dat de studenten de verantwoording dragen voor het eigen leerproces, kan zeer motiverend zijn. Voorspelbaar zijn de taallessen Duits zo nooit. Het zorgt ervoor dat de communicatie spontaan is en verveling krijgt geen kans. Vrijwel alles kan in een les volgens de Dogme-methode worden besproken. Dit zorgt dat de studenten betrokken en alert blijven.
Als ze zo weinig door de trainer begeleid worden, kunnen de lerenden zich daartegenover iets ongemakkelijk voelen. Voor dit type van onderwijs zijn ook niet alle taaltrainers Duits in voldoende mate flexibel. Dat lerenden zich vaak dienen voor te bereiden op een bepaald examen Duits, terwijl het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof in de les aan bod komt, kan een bijkomend minpunt vormen van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld door Language consultants Angela en Greg Thomson in 2007.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-methode is een alternatieve visie om een nieuwe taal (zoals het Duits) te verwerven. Dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn, is de primaire aanname van de GPA. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het uiteindelijke doel om tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland) uit te groeien. GPA gebruikt daarom de benamingen ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraar of docent’. De GPA vertoont gelijkenissen met, en is gedeeltelijk gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De methode bestaat uit zes fasen van activiteiten. De activiteiten worden uitgevoerd door de lerende met een verzorger uit Duitsland. Begrip gaat boven productie. Duitse woordenschat en cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 van de methode is de hier-en-nu-fase. Deze fase duurt ruwweg 100 uur. De ‘groeiende deelnemer’ richt zich in deze fase 1 op luisteren en non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase duurt ongeveer 150 uur en nu begint de deelnemer het Duits ook te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die worden gedeeld tussen culturen en verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de methode is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 begint de deelnemer zich te richten op het taalgebruik van de moedertaalsprekers Duits aan de hand van televisie, films, nieuws en literatuur. Ook het Duits dat vereist is voor het werk wordt geleerd. Fase 6 is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Het gaat het hierbij om groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De leermethode van Greg en Angela Thomson is nog tamelijk nieuw en er is nog niet veel bekend over het succes ervan. Deelnemende studenten zijn er enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-methode biedt een duidelijke doorkijk op het proces van de taalverwerving Duits. Deze zes fasen van de leermethode bieden realistische doelen en een duidelijk tijdsschema. De lerende verwerft niet alleen taalkennis Duits, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een keerzijde van deze leermethode is dat voor elke deelnemer of minimaal elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is om behoorlijk wat tijd te investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of kortweg Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door Alexander Argüelles; een Amerikaanse polyglot en taalkundige in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen om de intonatie (Duits) en uitspraak te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek werkt eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt wat hij of zij hoort. Het is niet van belang om de Duitse tekst te begrijpen; in de eerste plaats gaat het om de klanken. Luisteren en herhalen oefent men net zo vaak totdat dit heel soepel gaat en de lerende simultaan Duits kan spreken met de opname. Na enige tijd zullen de lerenden een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat zij hebben uitgesproken. Zolang er maar dialogen of stukken samenhangende tekst in staan, zijn veel leerboeken geschikt voor deze leermethode. De Duitse audio-opnames dienen idealiter iets boven het niveau van de student te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ongeveer één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Argüelles doet de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, het liefst buiten, en niet te zitten, doordat lichamelijke beweging de opname versterkt van de nieuwe taal (het Duits) in het zenuwstelsel. Een andere reden is dat de lerende minder gauw afgeleid wordt als hij of zij in beweging is, zodat het leren van het Duits aanzienlijk effectiever gaat.

De shadowing-techniek heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Ook het simultaan spreken is anders aan Shadowing.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan de afgelopen jaren naar de techniek van Shadowing waaruit is gebleken dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid aanzienlijk verbetert. Maar ook het algemene begrip van de Duitse taal wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch voordeel dat de methodiek in een groep lerenden kan worden gebruikt, waarbij alle deelnemers actief aan de methodiek leren zijn. De methode heeft een hoog rendement.

De techniek van Shadowing heeft als nadeel is dat student het wellicht een beetje saai kan vinden om dezelfde Duitse tekst te blijven herhalen. De keuze van de tekst is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde in de jaren zestig van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Duits) die gebaseerd is op het principe dat mensen leren door middel van handelingen en bewegingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals kinderen hun moedertaal leren. Ouders geven voortdurend taken aan hun (jonge) kinderen en belonen hen als ze die taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste plaats de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheden Duits vormen dus de basis, daarna volgen de spreekvaardigheden.
TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaltrainer geeft op een vriendelijke en begrijpelijke wijze opdrachten, zoals: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de student doet na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de studenten dat ze Duits spreken; de studenten geven de taken in een later stadium. Bekende opdrachten worden verder uitgebreid of gedeeltelijk gewijzigd.
TPR^® appelleert aan beide hersenhelften door de combinatie van bewegingen en spraak. Het kost hierdoor minder moeite om dingen te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt voornamelijk toegepast binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel op de basisschool bij Engels. Maar eveneens middelbare scholieren of volwassenen werken met veel plezier met Total Physical Response en behalen hierbij goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat de student veel begrijpelijke inbreng krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de doeltaal. De leermethodiek van Total Physical Response levert vlotte succeservaringen op, wat het plezier in leren bevordert. Dit zorgt voor stressvrij leren. TPR^® is in principe geschikt voor alle doelgroepen, ongeacht welke achtergrond of leeftijd en de methodiek kan eveneens in wat grotere klassen worden ingezet. Het verworven Duits wordt direct in het langetermijngeheugen van de studenten opgeslagen.
Dat niet elke taaluiting in TPR^®-taken is uit te drukken, is het nadeel van TPR^®. Hierdoor werkt het tot op een bepaald taalniveau en is daarboven een andere methodiek (als aanvulling) nodig. Ook is de methodiek niet erg creatief. De student leert niet zijn of haar gevoelens, ideeën en meningen in het Duits te uiten.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren tachtig van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De methode is als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er sprake van een Reformbeweging rond 1900 met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat inductief en zelfontdekkend zou moeten zijn. Die Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van vreemde talen, maar ook voeding, kleding, naturisme en natuurgeneeskunde. Rond 1900, net zoals in de jaren 60 van de vorige eeuw, streefde men naar natuurlijke leefwijzen en bevrijding van de keurslijven. Er ontstond op het gebied van het taalonderwijs veel aandacht voor de gesproken, ‘levende’ taal, waarbij de grammatica meer inductief werd geleerd, met behulp van voorbeeldzinnen. De taalregels moesten door de studenten hieruit worden afgeleid. Er waren veel mondelinge oefeningen die veel aandacht voor de uitspraak (zoals het Duits) hadden. De lerenden werden aangemoedigd vaak Duits te praten. Nieuw was ook dat de les in het Duits gegeven werd. In de taalles werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van de (Duitse) woordenschat werd gedaan met behulp van voorbeelden en plaatjes. De studenten boden abstracte vocabulaire aan om ideeën te laten associëren.

Populariteit

De vernieuwingsgolf van het begin van de twintigste eeuw ebde weg, mede door invloed van de oorlogen en crises, om weer een andere vorm te krijgen in de jaren 60.
Taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua werken nog altijd met (een moderne vorm van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het voordeel van de Directe Methode. Spreken en luisteren worden uitgebreid behandeld, waardoor lerenden vloeiendheid en zelfvertrouwen kunnen ontwikkelen. Aan deze leermethode kleven echter ook nadelen. Deze methode besteedt nauwelijks aandacht aan schrijfvaardigheid (Duits) en relatief eveneens veel minder aan lezen in de doeltaal. Deze leermethode biedt voor studenten die al wat meer meer gevorderd zijn in het Duits niet genoeg uitdaging. De Directe Methode is eveneens niet zeer geschikt voor de langzaam lerende studenten, omdat deze methode is gestoeld op een daadkrachtige inzet vanuit de student.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde in 1835 An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in 2015 in herdruk.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode is gebaseerd op hetzelfde principe als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om talen te leren, is de manier waarop een kind zijn moedertaal leert. Het leren van een taal (zoals Duits) moet veilig en gemakkelijk zijn. Daarom wil Manesca niet werken met abstracte regels of woordenlijstjes met Duitse woorden die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de eerst bekende, volledige taalcursus. De methode is op het werken met een groep van lerenden en een trainer Duits gebaseerd, die slechts één Duits woord tegelijk introduceert. Er hoort een bepaalde beweging bij ieder woord. De lerenden herhalen daarna afzonderlijk het Duitse woord en deze beweging. Door deze herhaling onthouden de studenten deze Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. De woorden vormen stap voor stap zinnen en variaties op de Duitse zinnen. De Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De Manesca-methode is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en staat ook wel als de Ollendorff-methode bekend.

Populariteit

Jean Manesca is twee jaar na publicatie van zijn leermethode overleden. Het werk van Manesca is overgenomen en aangepast door anderen, onder wie Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Jean Manesca zijn nog steeds actueel en worden nog steeds in het moderne vreemdetalenonderwijs gebruikt.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en de geleerde stof gemakkelijker en langduriger kan worden onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Wat daar eveneens aan bijdraagt, is het veelvuldige herhalen. Dat dit wat saai kan worden om dezelfde Duitse woorden en zinnetjes steeds te herhalen, kan als een nadeel worden ervaren.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno in het jaar 1963.

Kenmerken van de Silent Way

De stille manier is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Duits) die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De methode van Caleb Gattegno gaat uit van de autonomie van de lerenden en hun actieve deelname.
Een combinatie van gebaren en stilte wordt gebruikt door de trainer Duits om de aandacht van de studenten te trekken, reacties te krijgen en hen aan te moedigen om fouten te verbeteren. Veel tijd wordt aan de uitspraak (Duits) van de taal besteed.
Caleb Gattegno, die wiskundige was, hechtte er veel waarde aan om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt was voor de energievoorraad van de lerenden. Hij ontdekte dat het relatief weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder energie dan wanneer lerenden proberen iets uit het hoofd te leren. Hij verklaarde dat trainers niet zozeer dienen te streven naar kennisoverdracht, maar bewustzijn dienen aan te spreken, omdat alleen het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te leren.
Eén van de hulpmiddelen waar The Silent Way van Gattegno gebruik van maakt, zijn gekleurde blokjes (zogenaamde cuisenaire-staven) die voor allerlei dingen kunnen worden gebruikt. De ‘de stille manier’ maakt ook gebruik van Words in Colour; een kleurenkaart voor geluiden waarin elke kleur een specifieke klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Vooral bij het leren van de uitspraak zijn Gattegno’s ideeën van betekenis geweest, alhoewel de Stille Methode in de oorspronkelijke vorm niet veel wordt toegepast.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Het pluspunt van de benadering van Gattegno is dat zijn methodiek voor lerenden niet-bedreigend is, die per slot van rekening worden gezien als autonoom. In feite is de docent Duits dienstbaar aan de student, niet omgekeerd. Met de leermethodiek van The Silent Way wordt het leren op een natuurlijke manier gestimuleerd. De geleerde stof wordt vaak goed verwerkt en onthouden door taallerenden uit te dagen om nieuwe dingen te ontdekken. De lerende ‘mag’ fouten maken, wat helpt bij het leren.
Het kan een nadeel zijn dat een aantal studenten meer begeleiding nodig heeft dan de methode voorstaat. Door het gebrek aan inbreng van de taaltrainer Duits zouden de studenten gefrustreerd kunnen raken. Met kleuren en grafieken werken, heeft als beperking dat ‘het nieuwe’ er snel af gaat, waardoor het effect van de leermethode verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-methode (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een talenverwervingsmethode die verhalen gebruikt om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe is natuurlijke taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals een kind zijn of haar moedertaal leert. De studenten worden blootgesteld aan veel begrijpelijke input om dit te bereiken. De taaldocent Duits vertelt een verhaal, waarin nieuwe Duitse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn nooit te lang en interessant of humoristisch. Studenten ontspannen zich omdat deze verhalen vrij gemakkelijk te begrijpen zijn. Op deze manier worden Duitse structuren en woorden van de nieuwe taal ongemerkt in het langetermijngeheugen van de lerenden opgeslagen. De lerenden worden door de docent op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat lerenden taalregels uit het hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘automatisch’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuren gaan imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hierop is om samen met een groepje van studenten een verhaal op te bouwen. Hierbij schrijft de taaldocent Duits eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met hun Duitse vertaling en vervolgens samen met de studenten hier een verhaal van te maken. Tot slot vertellen de studenten het verhaal na. Lezen in het Duits is een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling, omdat dit zorgt voor inbreng. Schrijven in het Duits volgt in een later stadium.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel voorwaarden: de trainer moet goed getraind zijn en de setting moet geschikt zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

Het is een laagdrempelige manier om Duits te leren en de taalkennis wordt goed onthouden. TPRS spreekt eveneens de creatieve intelligentie aan; er is sprake van breinvriendelijk leren. Voor lerenden is TPRS een plezierige methode en het is relatief gemakkelijk om de focus te behouden. Zelf een verhaal maken, werkt zeer motiverend voor lerenden.
Een minpunt is dat TPRS veel voorbereiding van de docenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-leermethode is naar de zogenaamde de Steen van Rosetta vernoemd, een steen die in Egypte werd gevonden met een tekst in twee talen, door middel waarvan uiteindelijk de hiërogliefen zijn ontcijferd. Het is ook de naam van het softwarebedrijf dat de taaltrainingen aanbiedt. In 1996 is de eerste versie van Rosetta Stone is uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om met behulp van een computer vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Deze taalcursussen zijn beschikbaar in ruim dertig talen en ze zijn te volgen vanuit al deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de wijze nabootst waarop kinderen hun moedertaal leren. Dit houdt in ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hier stemmen van moedertaalsprekers Duits alsook foto’s voor om de betekenis over te brengen van nieuwe (Duitse) woorden. De methode maakt gebruik van programma om spraak te herkennen dat de Duitse uitspraak registreert en een schematische weergave hiervan maakt. Dit maakt het mogelijk voor de lerende om zijn of haar uitspraak te vergelijken met die van native speakers (moedertaalsprekers Duits). Uitspraakverbetering kan worden bereikt door de voorbeeldstem minder snel te laten praten en daarna veel na te spreken.
Voor de schrijfvaardigheden Duits van de studenten zijn er dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse spelling en de grammatica en geeft fouten aan, waarbij de mogelijkheid bestaat om deze fouten van de lerende te verbeteren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. Deze leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De methode van Rosetta Stone wordt veel ingezet wereldwijd en niet door de minsten. Onder meer de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken maken gebruik van de Rosetta Stone-methode. Rosetta Stone wordt in ons land gebruikt door enkele ministeries en diverse hogescholen en universiteiten en eveneens door sommige internationale organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is heel makkelijk om te gebruiken en de methode kan door de student worden gebruikt op ieder moment. Welke delen van de methode wat meer of minder aandacht nodig hebben, kan de student zelf bepalen. Veel lerenden vinden het leuk om te werken met de leermethodiek. Bij een gebrek aan taaltrainers kan de methode voor scholen een oplossing zijn. Een nadeel van de methode kan zijn dat er geen taaltrainer beschikbaar is die studenten kan motiveren of wat extra’s kan bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn Amerikaans taalkundige Paul Pimsleur ontwikkeld. De eerste taalcursus van Pimsleur was een cursus Grieks, die hij op de markt bracht in 1963.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze cursussen bestaan uit zinnen en dialogen die worden nagesproken en weer herhaald. Deze Duitse voorbeeldzinnen van de cursus zijn door moedertaalsprekers (native speakers) ingesproken. De cursus is op herhaling, anticiperen, woordenschat en herhaling gebaseerd. De lessen omvatten een halfuur audio-opname met nieuwe woordenschat en taalstructuur in het Duits. De grammaticale structuren van het Duits worden niet uitgelegd maar aangeboden door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes.
Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee kennis van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. Dit (gemiddelde) interval is in de taalcursussen van Pimsleur verwerkt.

Populariteit

De Pimsleur cursussen worden onder meer door Amerikanen gevolgd en de ervaringen met de methode lopen uiteen. Over het algemeen zijn de studenten tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Als uitspraakverbeteraar werkt de methodiek van Pimsleur zeer goed, omdat de insprekers allemaal native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke manier op een normaal tempo Duits praten.
De keerzijde van de leermethodiek is dat niets wordt uitgelegd. Gebruikers leren geen bouwstenen om zelf Duitse zinnen te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnen die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet geheel verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Michel Thomas ontwikkelde zijn methode kort na de Tweede Wereldoorlog in een eigen taleninstituut in Beverly Hills in Los Angeles, die beroemdheden zoals Barbra Streisand, Emma Thompson, Diana Ross, Bob Dylan, Mel Gibson en Pierce Brosnan tot de klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Het principe van Michel Thomas was dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is. Hij maakte zijn lerenden duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen van Michel Thomas zijn audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een vrouwelijke en een mannelijke. De setting is een virtueel klaslokaal, waarbij de student de derde student is. Hij of zij luistert met de les van de stemacteurs mee. Als een vraag aan de stemacteurs wordt gesteld, is het idee dat de gebruikers op de pauzeknop klikken en deze vraag eerst zelf beantwoorden. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. De lessen worden opgebouwd in delen en nieuwe Duitse lesstof wordt met bekende Duitse lesstof afgewisseld. Bij de Michel Thomas-methode is de uitleg steeds in het Engels. Er wordt bijvoorbeeld op verbanden tussen het Engels en het Duits gewezen, als deze er zijn. Grammaticale uitleg wordt ook gegeven. Makkelijke stof wordt eerst aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de student Duits de makkelijke stof heeft begrepen en geleerd. Behalve Duitse woorden en zinnetjes in de doeltaal worden ook bouwstenen aangeleerd waarmee de lerende zelf zinnetjes kan construeren. Ook gebruikt de methode van flashcards waarmee studenten zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel studenten vinden de cursus fijn om mee te werken en zijn tevreden over de uitleg van de structuur van het Duits. Lerenden die wat verder gevorderd zijn met de taal, vinden de methode van Michel Thomas minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De cursus van Michel Thomas is erg toegankelijk en traint luistervaardigheid en uitspraak Duits op een efficiënte manier. Dat de cursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet, kan als een nadeel worden gezien. Een daadwerkelijke interactie is er ook niet doordat de Michel Thomas-methode uit een audiocursus bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in het jaar 1929 is opgericht door Alphonse Chérel. Het bedrijf maakt taalcursussen en publiceert deze. Het eerste boek van Assimil was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent ‘opgaan in de groep, mengen met’, wat voor een taalcursus (zoals Duits) wel een hooggegrepen streven is. De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. Idealiter werken de lerenden ruwweg twintig minuten per dag.
De taallessen van Assimil bestaan uit Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling staat ernaast, samen met de uitleg van de grammatica. Om de uitspraak Duits te oefenen, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnetjes die zijn ingesproken door native speakers en die de cursist daarna herhaalt. De opbouw van de les is van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de cursisten; dit komt pas na ruwweg vijftig lessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn populair. Ze zijn relatief voordelig en er is een ruim aanbod aan verschillende talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Dat de gebruikers in hun eigen snelheid kunnen leren op het moment dat dit het beste past, is het voordeel van de Assimil-methode. Het nadeel hierbij is, wat geldt voor alle computertaalcursussen, dat de cursist op zichzelf is aangewezen. Er is geen taaldocent Duits om studenten te motiveren of te begeleiden.