Cursus Duits Utrecht

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw in Engeland en in Amerika ontwikkeld, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten de elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Vanwege de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan beschouwd worden als een reactie op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de les geheel plaatsvond in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). Kunnen spreken en luisteren (in het Duits) zijn de belangrijkste vaardigheden en de (Duitse) grammaticale structuur worden geleerd middels mondelinge structuuroefeningen. De bedoeling is foutloos Duits kunnen verstaan en spreken, wat begint bij een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; er wordt gewerkt met drills om Duitse zinnen en structuren te leren beheersen, om te zorgen dat reacties spontaan en automatisch gaan worden. De docenten Duits kunnen zo bijvoorbeeld een zin tien maal herhalen en vervolgens een nieuw Duits woord toevoegen. Er wordt vaak in de zogenaamde talenpractica gewerkt, waar studenten Duits een hoofdtelefoon op hebben en zinnen beluisteren en nazeggen. Het geschreven Duits wordt pas behandeld als het mondelinge Duits al vertrouwd is geworden. Wel worden afbeeldingen gebruikt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In ons land werd de methode pas geïntroduceerd rond 1970 toen de Mammoetwet van kracht werd. Al snel kwamen er grote bezwaren tegen de betekenisloze drills. De techniek gaf wel eens problemen, waardoor de talenpractica vrij snel in onbruik raakten. In plaats daarvan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers wonnen weer aan populariteit en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode haar sporen na. Nu was alom aanvaard dat het bij een taal (zoals Duits) leren niet om het memoriseren van de regels van de (Duitse) grammatica gaat, maar om de toepassing. De luistervaardigheid (Duits), waar de meeste taaldocenten vóór 1970 geen of nauwelijks aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor studenten die Duits beginnen te leren effectief. Een juiste uitspraak Duits wordt van het begin af aangeleerd. Deze methode is een docentgestuurde methode en en biedt daardoor een vlotte en efficiënte overdracht van kennis. Ook voor grote(re) groepen is deze methode geschikt.
Tegelijkertijd heeft de docentgestuurde kant een keerzijde; eigen inbreng wordt niet verlangd van de studenten. Hierdoor ligt het gevaar van enige passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer. Een ander bezwaar is dat de geoefende drills niet zo gemakkelijk in levend taalgebruik Duits om te zetten zijn.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren op een zodanige manier dat deze worden opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerende. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die herhaald worden na verloop van tijd. De Duitse zinnen en woorden op de woordenlijst worden door de student hardop gelezen. Al deze woorden en/of zinnen of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, is niet de bedoeling, maar door de blootstelling gaat dit eigenlijk vanzelf. De woordenlijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die zijn aangeleerd, verdwijnen van de woordenlijst. Die Duitse woorden die nog problemen opleveren, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode claimen dat deze zinnen of woorden in het Duits spontaan worden opgeslagen in het langetermijngeheugen, iets dat door geheugenwetenschappers wordt bestreden. In het algemeen wordt kennis opgeslagen als deze kennis ook van betekenis en relevant is. Deze methode kan dus alleen goed functioneren voor Duitse woorden die relevant en van betekenis zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor lerenden die bij bijvoorbeeld Post-its^® baat hebben als geheugensteuntje kan deze GoldList Method functioneren. Doordat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt, werkt het met de hand schrijven effectiever dan typen of, zelfs behoorlijk zinloos: een foto maken. Het gebrek aan context is een minpunt. Talen bestaan uiteraard uit veel meer dan een serie losse woorden en/of zinnen. De methode is bovendien bijzonder tijdrovend; er moeten steeds handgeschreven woordenlijsten worden gemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is in 1983 ontwikkeld door de Amerikanen Tracy D. Terrell en Stephen Krashen.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van het verwerven van een vreemde taal (zoals bijvoorbeeld Duits). Op de wijze waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de leermethode het Duits te leren. De taalregels van het Duits leert studenten eveneens onbewust op deze manier. Alleen het Duits wordt hiervoor gebruikt met de nodige visuele hulpmiddelen. Het streven is een stressvrije leeromgeving. De lerenden worden blootgesteld aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en het corrigeren van vormfouten.
Als de student wordt ondergedompeld in het Duits, is de methode het meest effectief. De activiteiten die in het Duits worden aangeboden, moeten stimulerend zijn, om te zorgen dat de lerenden van de ervaringen kunnen genieten.
De Natural Method lijkt erg op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid is dat de Directe Methode meer de focus legt op de praktijk en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het feit dat onderdompeling een zeer effectieve methode is, is veelvuldig aangetoond. De methode is een populaire wijze van lesgeven bij taaltrainers Duits, omdat de Natural Approach betrekkelijk eenvoudig te begrijpen is voor studenten. Maar er is eveneens kritiek op de Natural Method. De methode is voornamelijk gericht op het impliciet leren van de Duitse grammatica. De studenten zouden inderdaad leren in het Duits te communiceren, maar door onvoldoende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal blijven hangen.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Op een natuurlijke manier leren, wordt als een prettige manier ervaren om een taal aan te leren. Lerenden wordt de mogelijkheid geboden voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Omdat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, beklijft het geleerde Duits langer.
Een minpunt kan zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, omdat bijna geen druk op de taalproductie ligt. Ook bereidt de methode lerenden niet per se op een bepaald Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engelse naam: Structural Approach; ‘SA’) is door Charles Fries, oprichter en directeur van de English Language Institute aan de Universiteit van Michigan en één van zijn studenten Robert Lado in de begin jaren 50 ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om studenten vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuren van de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits). Volgens de Structurele Aanpak levert de beheersing van deze structuren meer op dan het verwerven van woordenschat Duits. Het draait om het herkennen en kunnen toepassen van vaste combinaties van Duitse woorden en groepen woorden in de juiste woordvolgorde. Deze combinaties worden aan de studenten aangedragen in herkenbare situaties met behulp van dramatisering, visualisatie, gezichtsuitdrukking en handelingen. De structuren die het vaakst gebruikt worden, worden eerst geleerd. Mondelinge vaardigheden Duits (luistervaardigheden en spreekvaardigheden) worden hierbij in eerste instantie gebruikt; leesvaardigheden en schrijfvaardigheden volgen daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreekvaardigheden en schrijfvaardigheden), krijgt de grammatica een grote plek. Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering) zijn andere namen voor de Structurele Aanpak.

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal gebruikt om Engelse les te geven in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van een structurele aanpak is dat de studenten het Duits op een accurate manier kunnen leren. De studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en ze leren in welke situaties bepaalde Duitse woorden en woordcombinaties wel of niet passend zijn. De methode van de Structural Approach gebruikt alledaagse taal. De methode van de Structurele Aanpak kent ook keerzijden. De methode van werken is behoorlijk tijdrovend en biedt niet direct een succeservaring. De eigen input van de studenten is beperkt; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, is in de jaren zestig van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk op competenties bij het leren van vreemde talen legde. De taalkundige Dell Hymes was in 1966 de grondlegger van het concept van communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie het uiteindelijke doel is van het leren van talen (zoals Duits).
Middels CLT-technieken leren de studenten het Duits in de praktijk te brengen door de interactie met de docent Duits alsook met elkaar. Authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werkomgeving worden gebruikt. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les om gebruikt.
Studenten praten met medestudenten over persoonlijke gebeurtenissen en docenten Duits dragen onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in verschillende realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica wordt inductief geleerd, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de docent Duits echt een trainer, die de student helpt om in het Duits te communiceren.

Populariteit

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw werd het communicatief taalonderwijs erg populair, mede omdat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol bleken. Binnen een verenigd Europa was er meer vraag om een taal te leren op een wijze die direct toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs heeft veel positieve kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is studentgericht en functioneel. Vanwege het gebruik van authentieke materialen, leren studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. CLT is een efficiënte methode. Voor de studenten is deze methode stimulerend, omdat zij snel succes ervaren. Er mogen fouten worden gemaakt; de taalvaardigheid wordt al doende geleerd en verbeterd. Een nadeel van deze communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en de uitspraak minder aandacht wordt geschonken. Het plannen en voorbereiden vereist veel tijd van de docent en vraagt een actieve deelname van studenten. Deze manier van een taal leren, is voor een aantal lerenden ongewoon of moeilijk, afhankelijk wat voor achtergrond zij hebben. CLT (communicatief taalonderwijs) traint taalvaardigheden; daarbij gaat het vooral om de functie en niet zo zeer om de vorm en CLT biedt als zodanig geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was het taalonderwijs vooral gericht op praktisch taalgebruik. Er word geleerd om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en daarna vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere manier gedaan door een Duitse docent Frans en Italiaans; Johann Valentin Meidinger. Meidinger ontwikkelde rond 1783 een methode waarbij de grammatica van de taal centraal stond. Meidinger wordt als de grondlegger beschouwd van de grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method, afgekort GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gestoeld; de taal van religie, cultuur en wetenschap. Onderwijs in Latijn was vanzelfsprekend op geschreven teksten van klassieke schrijvers gericht en was volledig op de grammatica en het vertalen gericht. Deze aanpak werd als degelijk en wetenschappelijk beschouwd. De Grammatica-/vertaalmethode gaat van de analyse uit van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) waarbij de lerende zelf inzicht ontwikkelt. De lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk bij de Grammatica-vertaalmethode. De nadruk ligt op literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits. De taaldocenten dragen kennis Duits over, de lerenden memoriseren.

Populariteit

Alhoewel reeds sinds halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren, is tot vrij recent de grammatica-/vertaalmethode van grote invloed geweest op het talenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren, vormt deze grammatica-/vertaalmethode vormt een aardige mentale training. Deze methode biedt ook inzichten in de structuur van het Duits, omdat de nadruk wordt gelegd op de grammatica.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De belangrijkste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits behoorlijk achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie nauwelijks mondeling toegepast kan worden. Deze methode staat ver van het dagelijks gebruik van de Duitse taal af, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het over het algemeen om literair taalgebruik gaat. Bij het werken in een groep geeft de leermethode niet de mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief leerproces bij studenten. De student is slechts toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

De leermethode ‘Onderdompeling’ (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt wereldwijd gebruikt sinds de jaren 70, en dan met name op de middelbare school waarbij een schoolvak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) wordt onderwezen in een vreemde taal. Binnen Nederland is ‘onderdompeling’ bekend als de methode die bij bijvoorbeeld onze bekende collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Brabant, ‘de nonnen van Vught’ wordt gebruikt. De methode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die taalles Frans onderwezen aan welgestelde dames uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling zorgt ervoor dat degenen die de taal (zoals het Duits) leren, vanaf het eerste moment is omgeven door de te leren taal. Alle instructies vinden in de doeltaal (Duits) plaats; in het begin langzaam en met veel herhaling en later op een natuurlijkere wijze. De lerende wordt ook uitgedaagd vanaf het begin om in de Duitse taal te spreken. Bij onderdompeling gebruikgemaakt van rollenspellen en simulaties. De omgeving op onderwijsinstellingen die met onderdompeling werken, wordt veelal ingericht in de stijl van het land van de Duitse taal om een situatie te creëren alsof de studenten in Duitsland zijn. Studenten oefenen één-op-één of in een klein groepje met Duits spreken. Een andere manier om een taal te leren door middel van onderdompeling, is naar Duitsland gaan en daar bijvoorbeeld in een gastgezin verblijven.

Populariteit

Onderdompeling wordt als een zeer goede methode om vreemde talen te leren gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan op deze wijze uitstekend worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat met deze methode snel resultaat wordt bereikt, omdat de methode zo intensief is. Omdat de student wordt erdoor omgeven, is het een kwestie van ‘sink or swim’; hij of zij moet wel in het Duits gaan communiceren. In principe is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. Door in een groep samen te oefenen, wordt de sociale interactie versterkt. Studenten ervaren dat als motiverend.
Dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden, is een minpunt. De kans is groot dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt als iemand in een korte tijd Duits leert, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer overgaat tot de orde van de dag. Een andere keerzijde van de methode kan zijn dat een dergelijke training Duits erg intensief is. Niet alle studenten hebben de conditie om deze wijze van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om taal te leren uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De methode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut en wetenschapper Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Volgens Georgi Lozanov is positieve suggestie een voorwaarde om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Hiervoor is het van essentieel belang dat er een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen is tussen de docent (Duits) en lerenden. Hiervoor moeten studenten zich veilig voelen en ontspannen zijn. Om deze situatie te creëren, waren lesloken met rijopstellingen uit den boze. Studenten zaten tijdens de les in comfortabele stoelen die in een halve cirkel opgesteld waren en er werd ook altijd muziek tijdens de klas gespeeld. De leermethode zoals Georgi Lozanov voorstond, bestond uit verschillende teksten voorlezen, terwijl op de achtergrond klassieke muziek werd gespeeld of natuurgeluiden waren te horen. Er waren lijsten met woorden bij deze teksten en opmerkingen over de (Duitse) grammatica. Dit voorlezen gebeurde met gebaren alsook veel expressie in stem. Zo werden de studenten verleid om te luisteren en de nieuwe (Duitse) woorden konden gemakkelijk worden begrepen en opgenomen. In de lessen werd veel aandacht geschonken voor cultuur en kennis over het land van de vreemde taal (Duitsland). Er werden rollenspellen gespeeld en er werden bijvoorbeeld (Duitse) streekgerechten gemaakt en geproefd.

Populariteit

De methode was omstreden en de methode is in de vergetelheid geraakt. Sommige elementen bijvoorbeeld het gebruikmaken van stemexpressies en gebaren bij het lezen van teksten, worden nog steeds toegepast.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer in de les, waardoor de student minder last zal hebben van frustratie of faalangst. Voor immigranten kan deze gemoedelijke sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Vaak werkt muziek motiverend en draagt aan betere leerprestaties bij. Een ander voordeel van de leermethode is dat de student gestimuleerd wordt om actief mee te doen en zich in te leven in de situaties, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is. Tegelijkertijd is dit voor sommige lerenden een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommigen afleiden en verstorend zijn en niet stimulerend of ontspannend. Een ander zwak punt is dat de relatie docent-lerende niet gelijkwaardig is; alle input komt van de kant van de Duitse docent en de lerende is altijd de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles A. Curran ontwikkelde Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) of CLL genoemd in het jaar 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning (CLL) is een methode om een taal te leren waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de taal zij willen leren. Deze methode is gestoeld op de counseling-benadering waarbij de trainer fungeert als counselor die de zinnen van de lerende omschrijft. De lerenden starten het gesprek. Zij spreken in de moedertaal als de studenten de te leren taal (Duits) nog niet machtig genoeg zijn. De docent (Duits) legt uit en vertaalt. Hierna herhalen de studenten de uitspraken van de docent zo nauwkeurig mogelijk. Deze gesprekken in het Duits worden opgenomen om opnieuw te beluisteren.
Community Language Learning bevordert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en de methode ziet de wisselwerking tussen de studenten als middel om de Duitse taal te leren. Het zijn de lerenden zelf die de inhoud van de les bepalen middels zinvolle gesprekken. Er is geen lesboek Duits dat gebruikt wordt.

Populariteit

Het slagen van CLL is sterk afhankelijk van de kunde van de trainer-counselor. Bij deze methode dient de taaldocent naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig onderlegd te zijn. De taaldocent dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden uitstekend te beheersen om de taaluitingen van de lerenden te kunnen vertalen. Community Language Learning kan goed werken wanneer deze op de juiste wijze wordt gebruikt. Voor grote klassen is deze methode niet geschikt.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt de lerenden veel autonomie. Studenten vinden het analyseren van de eigen gesprekken vaak nuttig. Niet alleen tijdens de lessen Duits, maar ook buiten de lessen wordt de leergroep vaak zeer hecht. Door deze methode worden studenten zich een stuk bewuster van anderen in hun groep, hun sterke en minder sterke punten en ze leren om te werken als team. Studenten leren veel door het bespreken door de fouten en het evalueren van de lessen Duits. Deze verbeteringen blijven vaak in het geheugen gegrift en worden zo deel van het actieve vocabulaire van de student.
Dat de trainer niet sturend is, terwijl een aantal studenten wel sturing nodig heeft, kan een nadeel vormen. Er wordt geen gebruikgemaakt van een leerboek en er worden ook geen toetsen Duits afgenomen. Het succes van het taalonderwijs is daardoor moeilijk meetbaar. Een aantal studenten wordt belemmerd in hun Duits spreken als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse benaming: Lexical Approach; LA) is een methode om een vreemde taal te leren die door Michael Lewis in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw is ontwikkeld.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De lexicografische benadering is gebaseerd op het idee dat een belangrijk deel van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en het produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen bestaan. Studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo wordt geleerd hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits neemt in deze benadering een grotere plaats in dan Duitse grammatica. Instructies zijn gericht op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialogen. Er wordt aandacht geschonken aan interactie maar ook aan exposure; aan de receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er bestaat veel mogelijkheid voor de student om zelfstandig de Duitse taal te ontdekken.
Het is de taak van de taaldocent Duits om te zorgen voor voldoende inbreng en het faciliteren van het leerproces van de lerenden.

Populariteit

In de laatste drie decennia zijn door de invloed van de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis leerboeken duidelijk anders geworden. Er wordt veel meer aandacht aan woordenschat van de te leren taal besteed die aangeboden wordt in chunks, in betekenisvolle brokjes. Een ingrijpende verandering in de manier waarop taal wordt onderwezen, waar Lewis streefde, bleef echter uit.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door het werken met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal, leren lerenden op een natuurlijke wijze de Duitse taal te gebruiken. Op deze manier ontstaat souplesse in het het gebruik van het Duits.
Dat de werkelijkheid altijd weer anders is dan de aangeleerde taalsituaties, is een minpunt van deze leermethode. Met het zelf leren herkennen van de taalpatronen heeft een aantal studenten moeite en deze studenten hebben meer aan een taaltrainer Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ook wel ‘seriemethode van taalverwerving’ genoemd, is in het jaar 1880 ontwikkeld door de Fransman François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (The Series Method of language acquisition) van François Gouin is gebaseerd op een serie verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van de grammatica vereisen. Studenten leren zinnen op basis van een handeling, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, wetenschap en beroep, leven in de natuur, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal. In de François Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Studenten gaan snel in de te leren taal (bijvoorbeeld het Duits) denken omdat een soort eentalige methode is, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’.

Populariteit

Gouin’s principes over taal waren bijzonder vooruitstrevend. De seriemethode van François Gouin was enige tijd een succes, ondanks de ongebruikelijke aanpak. De leermethode van Gouin werd echter overschaduwd door de Directe Methode van Berlitz.

Voor- en nadelen van de Series Method

Door de Series method van Gouin worden de mondelinge vaardigheden Duits sterk ontwikkeld en het creëert een sfeer die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
François Gouin’s taalmethodiek creëert levendig taalonderwijs. Doordat het gebruikmaakt van visueel leermateriaal, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit type taalonderwijs Duits enthousiasme op bij de studenten. Een taal leren wordt tastbaar; dit was geheel nieuw. studenten Duits worden nieuwsgierig, dit werkt goed om het leergeheugen te ontwikkelen, prestatiedruk te verlagen en het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve taalvaardigheid Duits van de lerende wordt sterk gestimuleerd met de methode.
Het nadeel van de seriemethode is dat taal die wat abstracter of subjectiever is, moeilijk in één duidelijke ervaring is te vangen met beweging en expressie. Een bijkomend nadeel is de bewerkelijkheid voor de docent, die per slot van rekening een scala aan reeksen voor moet bereiden. Ten derde richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog meestal draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheid toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Task-Based Language Teaching (Taakgericht taalonderwijs) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Graham Crookes en Michael H. Long.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De gedachte achter deze leermethode is dat het verwerven van de taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een middel om bepaalde taken uit te voeren. Studenten krijgen verschillende motiverende taken aangeboden. Hiervoor is taalkennis (Duits) vereist. Voor het goed uitvoeren van deze taken, is het nodig dat zij over woordenschat en regels van het Duits beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals het schrijven van een e-mail, een boodschap doen, met de klantenservice bellen, een krant lezen of een drankje bestellen. De taak wordt in drie fasen opgesplitst: vóór, tijdens en na de taak, waarbij studenten zich eerst op de taak voorbereiden, de taak daarna uitvoeren en tot slot op de taak terugblikken. De studenten dienen samen te werken om de taken uit te kunnen voeren. De taken moeten iets boven het niveau van de studenten Duits liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Task-Based Language Teaching (TBLT) is vanaf het begin van de jaren negentig zeer populair geworden, zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest praktisch bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid van lerenden (hoofdzakelijk lerenden met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs te verhogen.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het taakgericht taalonderwijs is een activerende manier van werken, waarbij lerenden uitgedaagd worden om hun vaardigheid (Duits) te gebruiken. Zolang de opdracht goed bij de lerenden aansluit, is de leermethode een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. De student komt op een natuurlijke, dagelijkse manier in contact met het Duits en leert zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren bovendien om samen te werken. Studenten ervaren taakgericht taalonderwijs als motiverend en plezierig.
Als nadeel kan worden gezien dat de communicatie het belangrijkst is en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor studenten die niet zeer nauwkeurig leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van taalonderwijs Engels bedacht in 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

‘Dogme 95’ was een beweging van een groep van Deense filmmakers waaronder filmregisseur Lars von Trier uit 1995, vormde de inspiratie voor Dogme Language Teaching. Voor het filmmaken, confirmeren de deelnemers zich aan tien strenge regels (dogma’s) die samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity) behelzen. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van de Dogme Language Teaching streven naar een vorm van communicatief taalonderwijs die onbelast is door voorgedrukt materiaal. Het doeleinde van Dogme-taalonderwijs is het beginnen van echte inhoudelijke conversaties over praktische items. Hierbij gaat het om communicatie als de aanjager van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). De benadering is daarom een communicatieve aanpak van onderwijs, die taalonderwijs zonder leerboeken wil bieden of overige lesmaterialen en zich in plaats daarvan op de communicatie tussen de studenten en de trainer richt. Het Dogme-taalonderwijs heeft, net zoals de Dogme-beweging in de film, 10 dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Onderzoek naar het succes van Dogme is beperkt, maar Scott Thornbury stelt dat de overeenkomsten met taakgericht leren van een taal (zoals Duits) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een positieve bijkomstigheid voor docenten Duits is dat hij of zij zich vrijwel geen hoeft voor te bereiden. Het kan zeer motiverend werken dat de lerenden verantwoordelijk voor hun eigen leerproces zijn. Voorspelbaar is de les Duits zo nooit. Dat garandeert spontane communicatie en voorkomt verveling. Tijdens een taalles volgens de Dogme-benadering is vrijwel elk item bespreekbaar. Zo blijven de lerenden alert en betrokken.
Als lerenden zo weinig door de taaldocent bij de hand worden genomen, kunnen ze zich daartegenover iets ongemakkelijk voelen. Ook zijn niet alle taaldocenten Duits voldoende flexibel voor dit type van onderwijs. Nog een minpunt kan zijn dat lerenden zich vaak moeten voorbereiden op een specifiek examen Duits en het niet zeker is dat de daarvoor benodigde leerstof tijdens de les aan bod komt.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-methode geldt als een alternatieve kijk om een nieuwe taal (zoals het Duits) te verwerven. Dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien, is de primaire aanname van de GPA. Bij GPA gaat het om veel meer dan alleen het Duits; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom gebruikt GPA de benamingen ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraar of docent’. De GPA heeft overeenkomsten met, en is ook deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De GPA-benadering bestaat uit zes fasen van activiteiten. De activiteiten worden uitgevoerd door de lerende met een verzorger uit Duitsland. Begrip gaat boven productie. Duitse woordenschat en cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 is de hier-en-nu-fase. Deze fase neemt ongeveer 100 uur in beslag. In deze fase 1 focust de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het geven van non-verbale feedback.
Fase 2 van de methode van de leermethode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze duurt ongeveer 150 uur en de deelnemer begint nu ook Duits te produceren. In fase 3 ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die worden gedeeld tussen culturen en verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 van de methode is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 beginnen de deelnemers zich op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits te richten door middel van films, televisie of nieuws en literatuur. Ook het Duits dat is vereist voor het werk wordt geleerd. Fase 6 van de leermethode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Hier gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De leermethode van Greg en Angela Thomson is nog tamelijk nieuw en er is nog vrij weinig bekend over het succes ervan. Deelnemende studenten zijn enthousiast over de methode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-methode biedt een duidelijke doorkijk op het proces van taalverwerving Duits. De zes fasen van de methode bieden een duidelijk tijdspad alsook realistische doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis verworven van het Duits, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een keerzijde van deze benadering is dat voor elke deelnemer of elke groepje deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of kortweg Shadowing (‘schaduwen’) is in de vroege jaren 2000 bedacht door de Amerikaanse polyglot en taalkundige Prof. Alexander Argüelles.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Duits) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. Deze techniek is eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt wat hij of zij hoort. Het is niet van belang om de Duitse tekst al te begrijpen; het gaat in de eerste instantie om de klanken. Het luisteren en herhalen oefent men net zo vaak totdat het gemakkelijk gaat en de lerenden simultaan Duits kunnen spreken met de opname. Na enige tijd gebruikt de lerende een transcript om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat hij of zij gezegd heeft. Veel leerboeken zijn voor deze techniek geschikt, zolang er maar dialogen in staan of delen met samenhangende tekst. De Duitse audio-opname dient ideaal bezien wat boven het niveau van de student te liggen. De ideale lengte is ongeveer één pagina, op een natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes. Omdat fysieke bewegingen de opname van de nieuwe taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterken, doet Alexander Argüelles de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, liefst in de buitenlucht, en niet te zitten. Dat de lerenden minder snel worden afgeleid als zij in beweging zijn, zodat het werken aan het Duits aanzienlijk effectiever gaat, is een andere grond.

De shadowing-techniek heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialoog of samenhangende tekst. Bij de Shadowing-methode is eveneens het simultaan spreken anders.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan in de afgelopen jaren naar Shadowing waaruit blijkt dat de techniek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt ook vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat de methodiek in een groep studenten kan worden gebruikt, waarbij alle deelnemers actief leren. De methode heeft een hoog rendement.

De methode van Shadowing heeft als keerzijde is dat de lerenden het wellicht wat saai vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die uitgaat van het idee dat mensen leren door middel van bewegingen en handelingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun jonge kinderen voortdurend taken en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste instantie de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheid Duits vormt de basis, daarna volgt de spreekvaardigheid.
De methode van TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaltrainer geeft op een vriendelijke en begrijpelijke manier taken, zoals: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de studenten doen deze taken na. In het begin wordt nog niet van de studenten verwacht dat zij Duits praten; de studenten geven in een later stadium de opdrachten. Opdrachten die bekend zijn worden verder uitgebreid of gedeeltelijk gewijzigd.
Door het combineren van beweging en spraak, spreekt TPR^® beide hersenhelften aan. Daardoor kost het minder moeite om iets te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt met name binnen het NT2-onderwijs toegepast (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel op de basisschool bij Engels. Maar eveneens middelbare scholieren of volwassenen werken met veel plezier met de methode van Total Physical Response en behalen hierbij goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input in ‘chunks’ krijgen aangeboden (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de nieuwe taal. De methodiek levert vlotte succeservaringen op, wat het plezier in leren bevordert. Dit zorgt voor stressvrij leren. TPR^® is in principe geschikt voor alle doelgroepen, ongeacht leeftijd of achtergrond en de methodiek kan ook toegepast worden in grotere klassen. Het verworven Duits wordt direct in het langetermijngeheugen van de lerende opgeslagen.
Dat niet elke taaluiting in TPR^®-taken uit te drukken is, is het nadeel van TPR^®. Daardoor werkt de leermethode tot op een zeker niveau en is een andere leermethode nodig als aanvulling. De leermethode is ook niet heel creatief. De student leert niet zijn of haar meningen, gevoelens en ideeën in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren 80 van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz de Directe Methode. Deze methode wordt ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. Deze Directe Methode is ontwikkeld als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er ontstond een Reformbeweging omstreeks 1900 met nieuwe ideeën dat het leren inductief en zelfontdekkend diende te zijn. Overigens betrof die Reformbeweging niet alleen het leren van een taal, maar ook voeding, kleding, naturisme en natuurgeneeskunde. Rond 1900 streefde men, net zoals in de jaren 60 van de vorige eeuw, naar natuurlijke manieren van leven en bevrijding van keurslijven. In het taalonderwijs kwam veel aandacht voor ‘levende’, gesproken taal. Hierbij werd de grammatica meer inductief aangeboden, met voorbeeldzinnen. Hieruit moesten studenten de taalregels afleiden. Veel mondelinge oefeningen met veel aandacht kwamen er voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Duits). De lerenden werden aangemoedigd veel Duits te spreken. Het was ook een nieuw verschijnsel dat de lessen in het Duits gegeven werden. Tijdens de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Door middel van plaatjes en voorbeelden werd de (Duitse) woordenschat aangeleerd. Abstracte vocabulaire werd door de lerenden aangebracht voor het associëren van ideeën.

Populariteit

De golf van vernieuwing van begin twintigste eeuw ebde weg, mede door invloed van de oorlogen en crises, om in de jaren zestig weer in een andere vorm terug te komen.
Taleninstituten zoals Interlingua en Berlitz werken nog altijd met (een moderne vorm van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het grote voordeel van de Directe Methode. Bij de methode wordt veel aandacht geschonken aan luisteren en spreken. Hierdoor krijgen lerenden zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits. Minpunten kent de leermethode echter ook. De methode schenkt veel minder aandacht aan de schrijfvaardigheid (Duits) en relatief veel minder voor lezen in de vreemde taal. Voor lerenden die al wat meer meer gevorderd zijn in het Duits, biedt deze leermethode te weinig uitdaging. Doordat de Directe Methode is gebaseerd op een daadkrachtige inzet door de student is de leermethode tevens niet erg geschikt voor minder snel lerende studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”) in 1835. In januari 2015 ging An oral system of teaching living languages in herdruk.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode gaat uit van hetzelfde principe als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om een vreemde taal te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een taal (zoals Duits) leren moet gemakkelijk en veilig zijn. Daarom wil Manesca niet met abstracte regels of woordenlijstjes met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode is de oudste, bekende, volledige taalcursus. De methode is op het werken met een groep lerenden en een taaldocent Duits gebaseerd, die maar één Duits woord tegelijk introduceert. Bij dit woord hoort een bepaalde beweging. De lerenden herhalen vervolgens na elkaar het Duitse woord en deze beweging. De herhaling helpt de lerenden de Duitse woorden te onthouden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Stap voor stap vormen de woorden zinnen en weer variaties op de Duitse zinnen. De Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De methode van Jean Manesca is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door Heinrich Gottfried Ollendorff en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca overleed twee jaar na publicatie van zijn leermethode. Het werk van Jean Manesca is overgenomen en aangepast door anderen, onder andere door Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Jean Manesca zijn nog actueel en worden nog altijd in het moderne vreemdetalenonderwijs toegepast.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en de geleerde stof gemakkelijker en langduriger door de lerende wordt onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca of Ollendorff-leermethode. Het veelvuldige herhalen draagt daar ook aan bij. Het feit dat het wat saai wordt om dezelfde Duitse woordjes en zinnen steeds te herhalen, kan als een nadeel worden ervaren.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is door de Egyptenaar Caleb Gattegno ontwikkeld in 1963.

Kenmerken van de Silent Way

De stille manier is een manier om een taal te leren (bijvoorbeeld Duits) die stilte gebruikt als instructiemiddel. De autonomie van de lerende en diens actieve deelname is het uitgangspunt van Gattegno’s methode.
De taaltrainers Duits gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht van de studenten te trekken, reacties uit te lokken en hen aan te moedigen om foutjes te corrigeren. De methode besteed veel tijd aan de uitspraak (Duits).
Gattegno, die wiskundige was, vond het belangrijk om les te geven door middel van een methode die efficiënt was voor de voorraad energie van de lerenden. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder energie dan als studenten proberen iets uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat trainers niet zozeer naar het overbrengen van kennis zouden moeten streven, maar het bewustzijn aan dienen te boren, want alleen het bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te leren.
The Silent Way van Gattegno hierbij gebruikt onder andere staven met verschillende kleuren, die voor diverse dingen kunnen worden gebruikt. De methodiek maakt eveneens gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor geluiden waarin elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Hoewel de Stille Methode in zijn oorspronkelijke versie niet veel meer wordt toegepast, zijn de ideeën van Gattegno wel van belang geweest, met name bij het aanleren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

De sterke kant van de leermethode van Caleb Gattegno is dat zijn methodiek voor de lerende niet-bedreigend is, die per slot van rekening beschouwd wordt als autonoom. De docent Duits is bij deze methode in principe aan de lerenden dienstbaar, niet andersom. The Silent Way stimuleert het leren op een natuurlijke wijze. Het geleerde wordt meestal goed verwerkt en onthouden door taallerenden een uitdaging te geven om nieuwe dingen te ontdekken. Fouten maken mag, wat helpt bij het leren.
Het kan een nadeel zijn dat een aantal studenten meer begeleiding nodig heeft dan de methode voorziet. Door het gebrek aan input van de trainer Duits zouden lerenden gefrustreerd kunnen raken. Het werken met kleuren en grafieken heeft als keerzijde dat de nieuwheid er snel af is, waardoor het effect kan verdwijnen.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt uit de TPR-techniek (Total Physical Response) voort.

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een taalverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe is een natuurlijke methode van taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals kinderen de moedertaal leren. Om dit te bereiken, wordt de student blootgesteld aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input. De trainer Duits vertelt een verhaal aan de studenten, waarin nieuw te leren Duitse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. Omdat deze verhalen van de taaltrainer gemakkelijk te begrijpen zijn, zijn de lerenden ontspannen. Op deze manier worden woorden en structuren van het Duits vrijwel ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen. De docent wijst de student op grammaticale verschijnselen in het Duits, zonder dat lerenden regels van het Duits uit het hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘vanzelf’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuren van de nieuwe taal nadoen. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hiervan is om samen met een groep lerenden een verhaal op te bouwen. De taaldocent Duits schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op een bord of flipchart, met hun Duitse vertalingen, om vervolgens een verhaal te maken met de studenten. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk deel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, doordat dit voor input zorgt. In een latere fase volgt schrijven in het Duits.

Populariteit

Er is veel onderzoeken gedaan dat uitwijst dat TPRS een succesvolle manier is om een vreemde taal te leren. Randvoorwaarden zijn er wel: de setting dient geschikt te zijn en de taaldocent dient goed getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige manier van taalverwerving en de geleerde stof wordt goed onthouden. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; TPRS is een breinvriendelijke leermethode. Voor lerenden is het een plezierige methode en het is niet moeilijk om bij te les te blijven. Voor de lerende werkt het heel motiverend om zelf verhalen te verzinnen.
Een keerzijde is dat TPRS veel voorbereiding van de docenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen die is ontdekt in Egypte met tweetalige teksten, waarmee de hiërogliefen ontcijferd konden worden. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen verkoopt. In het jaar 1996 is de eerste versie van Rosetta Stone is uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een methode om met behulp van een computer vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Deze taalcursussen zijn in meer dan dertig talen beschikbaar en ze zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de wijze nabootst waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dit wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hier stemmen van moedertaalsprekers (native speakers Duits) alsook foto’s voor om de betekenis van nieuwe woorden in de doeltaal (het Duits) over te brengen. Er wordt gebruikgemaakt van een spraakherkenningsprogramma dat de Duitse uitspraak registreert en daar een schematische weergave van maakt. Dit maakt het mogelijk voor de student om zijn of haar uitspraak te vergelijken met die van een moedertaalspreker Duits (native speaker). Uitspraakverbetering kan worden behaald door de voorbeeldstem wat langzamer te laten spreken en daarna veel na te spreken.
Voor de schrijfvaardigheid Duits zijn er dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse spelling en de grammatica en wijst op taalfoutjes met de mogelijkheid om de taalfoutjes van de student te verbeteren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veelvuldig gebruikt, ook door grote en bekende organisaties. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. In ons land wordt de methode van Rosetta Stone door een aantal ministeries en verschillende hogescholen en universiteiten, alsook door sommige internationale bedrijven gebruikt.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is zeer makkelijk in gebruik en de methode kan door de student gebruikt worden op ieder moment. De student bepaalt zelf welke onderdelen van de methode wat meer of minder aandacht nodig hebben. Veel studenten ervaren het als prettig om met de Rosetta Stone-methode te werken. Bij een gebrek aan taaltrainers kan de Rosetta Stone-methode een oplossing bieden voor scholen. Een minpunt van de methode is dat er geen taaltrainer beschikbaar is die studenten motiveert of iets extra’s kan bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn Amerikaans taalkundige Dr. Paul Pimsleur ontwikkeld. De eerste Pimsleur taalcursus was een cursus Grieks, die hij in het jaar 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze cursussen van Pimsleur bestaan uit zinnetjes en dialogen die door lerenden worden nagesproken en weer herhaald. De Duitse zinnen van de taalcursus zijn ingesproken door native speakers (moedertaalsprekers). De cursus is gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling. De les van de cursus omvat een halfuur audio-opname met nieuwe vocabulaire en taalstructuur in het Duits. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet uit maar biedt deze aan via uitbreiding van, en variaties op, de zinnen.
Pimsleur heeft onderzoek gedaan naar het meest optimale interval waarin kennis van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. In de Pimsleur taalcursussen is dit (gemiddelde) interval verwerkt.

Populariteit

De Pimsleur taalcursussen worden onder meer in Amerika gevolgd en de ervaringen met de methode variëren. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Omdat de insprekers van de zinnen moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Duits spreken, werkt de methodiek van Pimsleur heel goed om de uitspraak van de doeltaal te verbeteren.
Dat er niets uitgelegd wordt, is een keerzijde van de methode van Pimsleur. De gebruikers leren geen bouwstenen van de Duitse taal om zelf een zin te maken, maar moeten het met duizenden voorbeeldzinnen doen die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet verrassend, door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn leermethode in een eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, die beroemdheden zoals Barbra Streisand, Diana Ross, Mel Gibson, Emma Thompson, Bob Dylan en Pierce Brosnan tot de klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij vrij is van stress, was het uitgangspunt van Michel Thomas. Michel Thomas maakte zijn studenten duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting is bij Michel Thomas een virtueel klaslokaal, waarin de student de derde student is. Deze student luistert mee met de les van de stemacteurs. Als een vraag aan de stemacteurs wordt gesteld, is het idee dat de lerenden op de pauzeknop drukken en deze vraag eerst zelf beantwoorden. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in kleine delen en Duitse lesstof die nieuw is, wordt afgewisseld met Duitse lesstof die al bekend is. Bij de Michel Thomas-methode is de uitleg steeds in het Engels. Er wordt bijvoorbeeld gewezen op verbanden tussen het Engels en het Duits, als deze er zijn. De methode geeft ook grammaticale uitleg. Eerst wordt makkelijke stof aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de makkelijke stof door de student Duits begrepen en verworven is. Naast Duitse woorden en zinnen in de doeltaal worden eveneens bouwstenen geleerd waarmee de gebruikers zelf zinnen kunnen maken. Ook gebruikt de methodiek van flashcards zodat lerenden zelf hun woordenschat Duits kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te meten.

Populariteit

Veel lerenden ze zijn tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits en vinden de methode van Michel Thomas fijn om mee te werken. De studenten die al wat verder gevorderd zijn, vinden de cursussen wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen zijn erg toegankelijk en trainen luistervaardigheid en uitspraak Duits op efficiënte wijze. Een nadeel van de Michel Thomas-methode is dat deze cursussen Duits niet voorzien in schrijfvaardigheid. Er is ook geen echte interactie doordat de methode uit een audiocursus bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door schrijver en polyglot Alphonse Chérel. Dit bedrijf maakt en publiceert taalcursussen. Dit begon met hun eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in de andere groep’, wat voor taalcursussen (zoals Duits) wel een hooggegrepen streven is. De taalcursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. Idealiter besteden de lerenden ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De taallessen van Assimil bestaan uit Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling staat ernaast, met de toelichting van de grammatica. Voor het oefenen van de uitspraak, maakt de methode gebruik van zinnetjes die door moedertaal (native) speakers zijn ingesproken en die de gebruikers daarna herhalen. De opbouw is van receptief naar productief: tijdens de eerste les wordt nog geen taalproductie van de gebruikers verwacht; dit komt pas na ruwweg vijftig lessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn populair. De cursussen zijn relatief voordelig en er is een ruim aanbod aan verschillende talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Dat de lerenden in hun eigen tempo kunnen leren op het moment dat dit het beste past, is het voordeel van de methode van Assimil. Het nadeel hierbij is, wat geldt voor alle computertaalcursussen, dat de cursisten aan zichzelf zijn overgeleverd. Er is geen trainer Duits om de cursist te motiveren of te begeleiden.