Cursus Duits Vlissingen

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en Engeland, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten te voorzien van elementaire verbale communicatieve vaardigheden. Vanwege de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je beschouwen als een antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Het was nieuw dat de les geheel plaatsvond in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits). De belangrijkste vaardigheden zijn kunnen spreken en luisteren (in het Duits) en (Duitse) grammaticale structuren worden met behulp van mondelinge structuuroefeningen geleerd. De bedoeling is om vrijwel foutloos Duits te leren verstaan en te leren spreken, wat begint met een Duitssprekende leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; er wordt gewerkt met drills om Duitse zinnen en structuren goed aan te leren, zodat reacties spontaan en automatisch worden. De docent Duits kan zo een zin bijvoorbeeld tien maal herhalen om daarna een nieuw Duits woord toe te voegen Er wordt veel gewerkt in zogeheten talenpractica, waarbij lerenden een koptelefoon op hebben en naar deze zinnen luisteren en deze naspreken. Het geschreven Duits komt pas aan bod als het mondelinge Duits inmiddels vertrouwd is geworden. Er wordt wel gebruikgemaakt van afbeeldingen om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas rond het jaar 1970 geïntroduceerd bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al snel grote bezwaren tegen de inhoudsloze drills. De techniek wilde wel eens haperen, waardoor de talenpractica vrij gauw in onbruik raakten. In plaats hiervan werden de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch heeft de audiolinguale methode haar sporen nagelaten. Het was nu alom geaccepteerd dat het bij het leren van de taal (zoals Duits) niet gaat om het uit het hoofd leren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om het gebruik. Luistervaardigheid (Duits), waar de meeste docenten vóór 1970 geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Duits. De goede uitspraak Duits wordt van het begin af aangeleerd. Deze audiolinguale methode is een docentgestuurde methode waardoor deze een snelle en efficiënte overdracht van taalkennis kan bieden. Ook voor grotere groepen is de audiolinguale methode geschikt.
Tegelijk is deze docentgestuurde kant een nadeel; er wordt geen eigen inbreng van de lerenden verwacht, waardoor het gevaar op de loer ligt van passiviteit en onvoldoende motivatie en betrokkenheid. Een bijkomend bezwaar van de audiolinguale methode is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkelde de GoldList Method (‘gouden lijst-methode’).

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een methode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) op een zodanige manier wijze te leren dat deze opgeslagen worden in het langetermijngeheugen van de student. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die worden herhaald na verloop van tijd. De opgeschreven Duitse woorden en zinnen worden door de lerende hardop gelezen. Al deze woorden of zinnen uit het hoofd te leren, is niet het idee, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door de blootstelling. De woordenlijst wordt telkens veranderd; Duitse woorden die aangeleerd zijn, worden van de lijst gehaald, Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method stellen dat deze woorden op de woordenlijst of zinnen in het Duits spontaan in het langetermijngeheugen van de student worden opgeslagen, iets dat door veel geheugenwetenschappers bestreden wordt. (Taal)kennis in het algemeen wordt onthouden wanneer deze ook van betekenis en relevant is voor de lerende. De GoldList-methode kan dus alleen goed functioneren voor Duitse woorden die betekenisvol en relevant zijn voor de lerende.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Deze methode kan goed werken voor lerenden die het fijn vinden om bijvoorbeeld Post-its^® als geheugensteun te gebruiken. Omdat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt, functioneert het met de hand schrijven beter dan typen of, behoorlijk zinloos: een fotootje maken. Een nadeel is het gebrek aan context. Talen zijn veel meer dan een reeks losse woorden en/of zinnen. Daarnaast is deze methode bijzonder tijdrovend; er dienen steeds handgeschreven lijsten te worden aangelegd.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is ontwikkeld in 1983 door Tracy D. Terrell en Stephen Krashen.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van taalverwerving (van bijvoorbeeld Duits). De methode probeert het Duits te leren op de wijze waarop mensen als kind hun moedertaal leerden spreken. De taalregels van het Duits leert de student ook onbewust op deze wijze. Alleen het Duits met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Er wordt gestreefd naar een stressvrije leeromgeving voor de studenten. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de lerenden blootgesteld. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en minder op expliciete Duits grammatica en de correctie van vormfouten.
De methode heeft het meeste rendement als de lerende in het Duits wordt ondergedompeld. De activiteiten die in het Duits worden aangeboden dienen stimulerend te zijn zodat de student van de ervaringen kan genieten.
De Natural Method lijkt veel op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het verschil is dat de Directe Methode meer de nadruk op de praktijk legt en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is veelvuldig bewezen dat onderdompeling een heel effectieve leermethode kan zijn. De Natural Approach is een populaire methode van lesgeven bij taaldocenten Duits, omdat de methode vrij eenvoudig te begrijpen is voor lerenden. Kritiek kent de natuurlijke aanpak ook. De nadruk wordt voornamelijk op het impliciet leren van de Duitse grammatica gelegd. De lerenden zouden weliswaar leren om te communiceren, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, versimpelde versie van het Duits door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Op een natuurlijke manier leren, wordt als een prettige manier ervaren om een taal te leren. Studenten krijgen de kans voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Duits. Doordat de studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’, beklijft het geleerde Duits voor een langere tijd.
Doordat bijna geen druk ligt op de taalproductie, kan het nadeel zijn dat het wat langer duurt voor er resultaten geboekt worden. Ook bereidt de methode lerenden niet per se voor op een bepaald Duits examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De ‘Structurele Aanpak’ (Engelse benaming: Structural Approach; ‘SA’) is in de jaren 50 door Charles Fries en Robert Lado ontwikkeld.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de lerende met de fonologische en grammaticale structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits) vertrouwd te maken. Volgens de SA levert de beheersing van deze structuren meer op dan de verwerving van woordenschat Duits. Bij de leermethode gaat het om het herkennen en kunnen toepassen van bepaalde samenstellingen van Duitse woorden en woordgroepen in de correcte woordvolgorde. Deze vaste combinaties worden in reële situaties met behulp van visualisatie, dramatisering, gezichtsuitdrukking en handelingen aan lerenden aangedragen. De structuren die in de praktijk het meest in het Duits worden gebruikt, worden als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheid Duits (luisteren en spreken) wordt hierbij als eerste gebruikt; lezen en schrijven volgen hieruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Duits (spreekvaardigheid en schrijfvaardigheid), krijgt de grammatica een grote plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 op grote schaal gebruikt om Engelse les te geven in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Het voordeel van een structurele aanpak is dat de studenten het Duits op een nauwkeurige manier leren. De student krijgt inzicht in de Duitse grammatica leert in welke situatie bepaalde Duitse woorden of combinaties van woorden wel of niet passend zijn. De methode gebruikt alledaagse taal. De Structural Approach heeft ook minpunten. Deze manier van werken is behoorlijk tijdrovend en zorgt niet onmiddellijk voor een succeservaring. De inbreng van de studenten zelf is beperkt; het is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching; CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach; CA) genoemd, is ontstaan in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een taal. Amerikaans taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in het jaar 1966 van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie de uiteindelijke doelstelling is bij het leren van een vreemde taal (zoals Duits).
Middels CLT-technieken leren de studenten het Duits in de praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de taaldocent Duits. Authentieke teksten, geschreven in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werksituatie worden gebruikt. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en trainers Duits dragen onderwerpen aan buiten het gebied van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in alle soorten realistische situaties te oefenen. Duitse grammatica wordt inductief onderwezen, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT is de docent Duits echt een trainer, die de student helpt te communiceren in het Duits.

Populariteit

Communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, deels doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet zo succesvol bleken. Door de verdere eenwording van Europa was er meer vraag aan het leren van vreemde talen op een wijze die direct toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

De CLT (communicatief taalonderwijs) heeft veel sterke kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is functioneel en studentgericht. Vanwege het gebruik van authentieke materiaal, leren studenten de Duitse woorden die voor hen nodig zijn. CLT is efficiënt. Voor de lerenden is het stimulerend doordat zij vlug succeservaringen hebben. Foutjes mogen worden gemaakt; de vaardigheden van de student wordt al doende geleerd en daarna geperfectioneerd. Een keerzijde van deze communicatieve benadering is dat er niet zo veel aandacht is voor grammatica, woordenschat die niet direct toepasbaar is en uitspraak. De voorbereiding en planning vereisen veel tijd van de taaldocent en van de studenten vraagt het een actieve deelname. Afhankelijk van welke achtergrond zij hebben, is voor sommige lerenden deze manier van leren lastig of ongebruikelijk. Communicatief taalonderwijs (CLT) draait om het trainen van vaardigheden; het gaat vooral om de functie en minder om de vorm en de methode biedt als leermethode geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw richtte taalonderwijs vooral op praktisch taalgebruik. Men leerde om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en daarna vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere manier gedaan door een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens leerboekenschrijver; Johann Valentin Meidinger. Hij ontwikkelde omstreeks het jaar 1783 een methode waarin de grammatica centraal stond. Meidinger wordt beschouwd als de grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (Grammar-Translation Method, afgekort GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gebaseerd; de taal van wetenschap, cultuur en religie. Onderwijs in Latijn was vanzelfsprekend gericht op geschreven teksten van de klassieke schrijvers en was geheel gericht op het vertalen en de grammatica (van bijvoorbeeld Duits). Dat werd destijds gezien als een wetenschappelijke en degelijke aanpak. De Grammatica-/vertaalmethode (GVM) gaat van de analyse van taalvormen en taalstructuren (van bijvoorbeeld Duits) uit waarbij lerenden zelf inzicht ontwikkelen. Bij deze methode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. De nadruk ligt op literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits. De taaltrainer draagt kennis Duits over, de lerende memoriseert.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw waren er ook tegengeluiden te horen. Desondanks heeft de grammatica-/vertaalmethode tot vrij recent een grote invloed op het taalonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Deze grammatica-/vertaalmethode is een aardige mentale training aan personen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren. Deze methode biedt ook inzicht in de structuur van het Duits, omdat de nadruk gelegd wordt op de grammatica.
Er zijn echter meer keerzijden dan positieve kanten. De grootste keerzijde is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de geleerde taal zelfs na jaren studeren nauwelijks mondeling kan worden toegepast. Omdat het meestal gaat om literair taalgebruik, staat de methode ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die aangeboden wordt. Bij het werken in groepsverband biedt de methode geen mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief leerproces bij studenten. Lerenden fungeren slechts als toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (In het Engels: language immersion) wordt wereldwijd gebruikt sinds de jaren 70, en dan met name op de middelbare school waarbij een vak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) wordt onderwezen in een vreemde taal. In Nederland is ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de methode die wordt toegepast bij bijvoorbeeld onze collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd. De methode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die Franse les aan welgestelde vrouwen uit Vught gaven.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling houdt in dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, direct vanaf het eerste moment omgeven wordt door de nieuwe taal. De instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); eerst langzaam en met veel herhaling, later op een meer natuurlijke wijze. Vanaf het begin wordt de student ook uitgedaagd om in het Duits te spreken. De methode werkt met rollenspellen en simulaties. Op onderwijsinstellingen die met onderdompeling werken, wordt veelal de omgeving in de stijl van het land van de Duitse taal ingericht om een situatie te creëren alsof de studenten in Duitsland zijn. De studenten oefenen één-op-één of in kleine groepen met Duits spreken. Een andere methode om onderdompeling te bereiken, is naar Duitsland reizen en daar bijvoorbeeld verblijven in een gastgezin.

Populariteit

Onderdompeling wordt als een zeer goede methode om vreemde talen te leren gezien. Vooral de mondelinge taalvaardigheid Duits kan op deze wijze uitstekend worden aangeleerd.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Doordat de methode zo intensief is, is het grote voordeel dat deze methode snel resultaat laat zien. De leermethode is ‘sink or swim’, de lerende moet wel in het Duits gaan communiceren want hij of zij wordt erdoor omgeven. In principe zijn de studenten 24 uur per dag Duits aan het leren. De sociale interactie wordt versterkt door het samen oefenen in een groep. Studenten ervaren dit als motiverend.
Een minpunt is dat het bereikte resultaat niet altijd wordt vastgehouden. Als studenten in een korte tijd Duits leren, door in Duitsland te zijn of door in een kunstmatig gecreëerde omgeving te zijn ondergedompeld, maar daarna weer overgaan tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel wegzakt. Dat een dergelijke training Duits erg intensief is, kan een ander minpunt zijn. Niet elke lerende heeft de conditie om deze manier van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De methode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedie is op de kracht van de suggestie gebaseerd. Georgi Lozanov was van mening dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen tussen de student en de docent (Duits) zijn daarvoor van essentieel belang. Hiervoor is de voorwaarde dat de student zich veilig en ontspannen voelt. Om dit te bereiken, waren lesloken met rijopstellingen uit den boze. De student zat in een comfortabele stoel tijdens de lessen die waren opgesteld in een halve cirkel en in de klas was ook altijd achtergrondmuziek. De leermethode voorgestaan door Georgi Lozanov, bestond uit het voorlezen van teksten, terwijl op de achtergrond natuurgeluiden te horen waren of klassieke muziek werd gedraaid. Er bestonden opmerkingen met betrekking tot de (Duitse) grammatica en woordenlijsten bij de teksten. Het voorlezen ging gepaard met gebaren en veel expressie in stem. De lerenden werden op deze manier overgehaald om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren voor de lerenden, konden ze gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Duitsland) was veel tijd tijdens de lessen. Er werd met rollenspellen gewerkt en er bijvoorbeeld ook (Duitse) streekgerechten werden gemaakt en gegeten.

Populariteit

De leermethode Suggestopedia was enigszins omstreden en de leermethode is in de vergetelheid geraakt. Sommige elementen worden nog steeds gebruikt, zoals het toepassen van stemexpressies en het maken van gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia creëert een ontspannen en veilige sfeer, waardoor lerenden minder last hebben van faalangst of frustratie. Voor nieuwkomers kan deze sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Een ander pluspunt van Suggestopedie dat studenten worden gestimuleerd om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is. Tegelijk vormt dit voor bepaalde lerenden een nadeel, want niet iedereen is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommigen afleiden en verstorend werken in plaats van ontspannend of stimulerend. Een andere zwakke kant is dat de relatie taaldocent-student niet gelijkwaardig is; alle input komt van de Duitse taaldocent en de student is altijd de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge ontwikkelde in het jaar 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) of CLL geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een taalverwervingsmethode waarbij de lerenden samenwerken om te bepalen welke aspecten van een taal zij willen leren. De CLL methode is gestoeld op de counseling-benadering waarbij de docent als counselor optreedt die de zinnen van de lerende parafraseert. De lerenden beginnen het gesprek. Zij spreken in de moedertaal als zij de doeltaal (Duits) nog niet voldoende machtig zijn. De taaldocent (Duits) geeft uitleg en vertaalt. De uitspraken van de docent worden hierna zo goed mogelijk herhaald. Dit gesprek in het Duits wordt opgenomen om opnieuw te kunnen beluisteren.
Community Language Learning stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en de methode ziet de interactie tussen de lerenden als middel om te leren. Er wordt geen leerboek Duits gevolgd; het zijn de lerenden zelf die de inhoud van de les bepalen middels betekenisvolle gesprekken.

Populariteit

De mate van succes van de methode hangt erg af van de expertise van de trainer-counselor. Bij deze methode dient de docent naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn onderlegd. De taaltrainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerende erg goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de lerende te vertalen. CLL kan goed werken indien deze correct wordt gebruikt. Voor grote klassen is CLL niet bruikbaar.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt de lerenden een hoge mate van autonomie. Vaak vinden lerenden het analyseren van hun eigen gesprekken zinvol. De leergroep wordt vaak zeer hecht, niet alleen tijdens de lessen Duits, maar eveneens daarbuiten. Met CLL worden lerenden zich zo veel meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en minder sterke punten en leren om te werken als team. Van het bespreken van de fouten en het evalueren van de taallessen Duits leren studenten veel. Vaak blijven dergelijke verbeteringen in het geheugen gegrift en worden deel van de actieve woordenschat van lerenden.
Dat de docent niet sturend is, ondanks dat een aantal lerenden wel sturing nodig heeft, kan een keerzijde zijn. Er wordt geen leerboek gebruikt en ook geen toetsen Duits afgenomen. Het succes van de les is hierdoor moeilijk te meten. Een aantal studenten wordt belemmerd in hun Duits spreken wanneer zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse naam: Lexical Approach; LA) is een methode om vreemde talen te leren ontwikkeld door Michael Lewis in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering gaat uit van de visie dat een belangrijk gedeelte van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. De lerenden verwerven al doende inzicht in de patronen van het Duits (grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Ze leren hoe het Duits ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Duits krijgt in deze benadering meer nadruk dan Duitse grammatica. Instructies zijn op situaties en Duitse uitdrukkingen die vaak voorkomen in dialogen gericht. Aan interactie wordt aandacht geschonken maar ook aan exposure; aan de zogenaamde receptieve vaardigheden van de studenten (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er is veel ruimte voor de student om de Duitse taal zelf te ontdekken.
De taak van de trainer Duits is te zorgen voor genoeg input en het faciliteren van het leertraject van de lerenden.

Populariteit

Door de invloed van de ideeën over taal van (onder andere) Michael Lewis zijn in de laatste dertig jaar lesboeken aanmerkelijk veranderd. Er is veel meer aandacht voor de woordenschat van de te leren taal die in chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. De ingrijpende omwenteling in de wijze waarop vreemde talen worden onderwezen, waar Lewis streefde, bleef echter uit.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal, leren de studenten het Duits op een heel natuurlijke manier te gebruiken. Zo ontstaat souplesse in het taalgebruik Duits.
Het minpunt van de leermethode is dat de werkelijkheid toch altijd weer afwijkt van de aangeleerde taalsituaties. Sommige studenten hebben moeite om de patronen van het Duits zelf te leren herkennen en hebben meer aan een docent Duits die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is door de Franse taaldocent François Gouin in 1880 ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

Een serie van verbonden zinnen die eenvoudig te begrijpen zijn en weinig kennis vereisen van grammatica, is het uitgangspunt van de seriemethode (The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnen op basis van een actie, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als de mens in de samenleving, wetenschap en beroep, het leven in de natuur, ontwikkeld vanuit het onderscheid tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal. In de Gouin-serie wordt geen moedertaal gebruikt. Het betreft een soort eentalige leermethode, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor studenten snel denken in de doeltaal (bijvoorbeeld het Duits).

Populariteit

De ideeën van François Gouin over het leren van een vreemde taal waren bijzonder vooruitstrevend. Ondanks dat het een vrij ongebruikelijke aanpak was, was de seriemethode van Gouin enige tijd een succes. De leermethode werd echter overschaduwd door de Directe Methode van Berlitz.

Voor- en nadelen van de Series Method

Door de Seriemethode van François Gouin worden de mondelinge vaardigheden Duits goed ontwikkeld en het zorgt voor het creëren van een sfeer in de lessen die harmonieus, natuurlijk en gelijkwaardig is.
De leermethode biedt levendig taalonderwijs. Doordat de leermethode gebruikmaakt van visuele leermiddelen, bijvoorbeeld afbeeldingen, grafieken, en dergelijke, wekt dit type taalonderwijs Duits enthousiasme op van de lerenden. Het leren wordt tastbaar; dit was totaal nieuw. De methode maakt de Duitslerenden nieuwsgierig, wat helpt om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, de prestatiedruk te verminderen alsook het zelfvertrouwen te verbeteren. De communicatieve vaardigheid Duits van de lerende wordt sterk gestimuleerd.
De seriemethode van Gouin heeft echter als nadeel dat taal die iets meer abstract of subjectief wordt, lastig met beweging en expressie in één concrete ervaring te vangen is. De bewerkelijkheid voor de taaldocent, die immers een scala aan series moet voorbereiden, is een ander minpunt. Als derde punt focust de Gouin-seriemethode vooral op mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog vaak draait om examens die de competentie van lezen en schrijven toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engelse naam: Task-Based Language Teaching) is in de jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael Hugh Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Het taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Duits) geen op zichzelf staand doel, maar een middel om bepaalde taken uit te kunnen voeren. Lerenden krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) vereist is. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, is het nodig dat ze over woordenschat en taalregels beschikken. De taken zijn alledaagse taken, zoals een e-mail schrijven, een boodschap doen, bellen met de klantenservice, de krant lezen of een drankje bestellen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst voorbereidt op de taak, vervolgens de taak uitvoert en tot slot op de taak terugblikt. Om de opdrachten uit te kunnen voeren, moeten studenten samenwerken. De taken dienen iets boven het niveau van de studenten Duits te liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Het taakgericht onderwijs is vanaf de vroege jaren negentig erg populair geworden, zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest praktisch bruikbare vorm te zijn voor het verhogen van de taalvaardigheid bij lerenden (hoofdzakelijk lerenden met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Duits) biedt duidelijke voordelen. Het is een activerende werkvorm, waarbij de lerenden worden uitgedaagd om hun taalvaardigheid (Duits) toe te passen. Het is een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak, mits de opdracht goed bij de lerenden aansluit. Lerenden komen op een natuurlijke, alledaagse manier in aanraking met het Duits en leren zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Daarnaast leren studenten om samen te werken met andere studenten Duits. Studenten ervaren taakgericht onderwijs als motiverend en plezierig.
Dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor lerenden die niet heel nauwkeurig leren, kan als minpunt worden genoemd.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; Nieuw-Zeelands taalkundige en docententrainer op het gebied van taalonderwijs Engels ontwikkelde Dogme Language Teaching/Dogme ELT in 2000. Deze methode wordt ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT) was ‘Dogme 95’; de stroming van een groep filmmakers uit Denemarken onder wie Deense filmregisseur Lars von Trier uit 1995. De deelnemers confirmeren zich aan tien strenge regels (tien dogma’s) voor het filmmaken die samen ‘de eed van zuiverheid’ behelzen. Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare manier. De aanhangers van de Dogme benadering zoeken naar een methode van communicatief onderwijs van vreemde talen die niet door voorgedrukt materiaal is belast. Het starten van echte conversaties die over praktische onderwerpen gaan, is het doel van Dogme-taalonderwijs. Bij deze methode gaat het om communicatie als drijvende kracht van het leren. Deze leermethode is daarom een communicatieve werkwijze van het taalonderwijs, die taal wil onderwijzen zonder een lesboek te gebruiken of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan focust op communicatie tussen docent en studenten. Net zoals de Dogme-beweging van de filmmakers, kent het Dogme-taalonderwijs tien uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Thornbury dat de parallellen met taakgericht leren van vreemde talen (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk leidt tot vergelijkbare resultaten.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er zo goed als geen voorbereiding nodig is, is een voordeel voor docenten Duits. Het kan erg motiverend werken dat de studenten verantwoordelijk voor zijn of haar eigen leerproces zijn. Zo is de les Duits nooit voorspelbaar. Dat garandeert spontane communicatie en dat de verveling niet toeslaat. Tijdens een les volgens de Dogme-benadering is vrijwel alles bespreekbaar. Dit zorgt dat lerenden alert en betrokken blijven.
De lerenden kunnen zich daarentegen wel iets ongemakkelijk voelen als ze zo weinig door de docent bij de hand worden genomen. Voor dit type van onderwijs zijn ook niet alle trainers Duits flexibel genoeg. Dat de lerenden zich vaak op een bepaald examen Duits moeten voorbereiden, terwijl het niet zeker is dat de daarvoor benodigde stof wordt behandeld tijdens de taalles, kan een ander keerzijde zijn van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in 2007 door Language consultants Greg en Angela Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-benadering is een alternatieve kijk op het leren van een vreemde taal (zoals het Duits). Het primaire uitgangspunt van de methode is dat taal en cultuur niet los van elkaar staan. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het uiteindelijke doel is uitgroeien tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom gebruikt GPA de termen ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docenten of leraren’. De GPA vertoont gelijkenissen met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De methode bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de lerende met een verzorger uit Duitsland. Begrijpen gaat voor produceren. De focus ligt op Duitse woordenschat en cultuur. Fase 1 van de leermethode is de hier-en-nu-fase. Deze neemt ruwweg 100 uur in beslag. De ‘groeiende deelnemer’ concentreert zich in fase 1 op het luisteren en het geven van non-verbale feedback.
Fase 2 is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase neemt ongeveer 150 uur in beslag en nu beginnen de deelnemers het Duits ook te produceren. In fase 3 van de leermethode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die tussen culturen worden gedeeld en verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemers en de verzorgers beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 van de leermethode begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Duits door middel van films, televisie, nieuws en literatuur. Het Duits dat voor het werk van de deelnemer is vereist, wordt ook geleerd. Fase 6 is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hier gaat het om de groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

De methode van Thomson is nog redelijk nieuw en er is nog weinig bekend over het succes van deze methode. Deelnemers zijn er in elk geval enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-benadering biedt een duidelijke doorkijk op het proces van de taalverwerving Duits. De zes afzonderlijke fasen van de methode bieden een duidelijk tijdsschema alsook realistische doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis verworven van het Duits, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een nadeel van deze leermethode is dat voor elke deelnemer of minimaal elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is om behoorlijk veel tijd te investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen om de uitspraak en intonatie (Duits) te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. Deze techniek werkt relatief eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt dan wat hij of zij hoort. Bij deze methode is het niet belangrijk om de Duitse tekst te begrijpen; het gaat in de eerste plaats om de klank. Het luisteren en daarna herhalen wordt geoefend tot het heel gemakkelijk gaat en de student simultaan met de audio-opname Duits kunnen spreken. De studenten zullen na enige tijd een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat zij gezegd hebben. Zolang er maar dialogen in staan of delen met samenhangende tekst, zijn veel leerboeken geschikt voor deze techniek. De Duitse audio-opnames dienen ideaal bezien iets boven het niveau van de student te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ruwweg één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes. Argüelles raadt aan om te gaan lopen tijdens het spreken, liefst in de buitenlucht, en niet te gaan zitten, doordat fysieke bewegingen de opname versterken van de te leren taal (het Duits) in het zenuwstelsel. Dat de lerenden minder snel worden afgeleid als zij in beweging zijn, zodat het leren van het Duits aanzienlijk effectiever gaat, is een andere reden.

De techniek van Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar het onderscheid is dat bij de audiolinguale methode grammaticale drills werden gebruikt in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Ook simultaan spreken is anders aan Shadowing.

Populariteit

In de afgelopen jaren is veel onderzoek naar de techniek van Shadowing gedaan dat aantoont dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Het algemene begrip van het Duits wordt ook vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch voordeel dat de methodiek in een groep van lerenden kan worden toegepast, waarbij elke deelnemer individueel actief leert. De methode heeft een hoog rendement.

De techniek van Shadowing heeft als keerzijde is dat de lerende het soms wat saai kan vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. Het kiezen van de tekst is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde taal (zoals Duits) te leren die uitgaat van het idee dat mensen leren door middel van bewegingen en handelingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals kinderen de moedertaal leren. Ouders geven hun jonge kinderen voortdurend opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste plaats is het de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheid Duits vormt dus de basis, daarna volgt de spreekvaardigheid.
TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving versneld toe bij het leren van het Duits. De taaltrainer geeft op een vriendelijke en begrijpelijke wijze opdrachten, zoals: “pak het boek” en doet de opdrachten zelf voor; de student doet na. In het begin wordt nog niet van de studenten verwacht dat zij Duits praten; de studenten geven de opdrachten in een later stadium. Bekende taken worden verder uitgebreid of deels gewijzigd.
Door het combineren van bewegingen en spraak, appelleert de methode van TPR^® aan beide hersenhelften. Daardoor kost het minder moeite om dingen te leren en het geleerde Duits beklijft ook beter.

Populariteit

De methode van TPR^® wordt met name binnen het NT2-onderwijs toegepast (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engels op de basisschool. Maar middelbare scholieren of volwassenen werken eveneens met plezier met Total Physical Response en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

De methode van Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input in ‘chunks’ krijgen aangeboden (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de nieuwe taal. Total Physical Response levert snelle succeservaringen op, wat het plezier in leren bevordert. Zo kan de student stressvrij leren. In principe is TPR^® inzetbaar voor elke doelgroep, ongeacht de leeftijd of de achtergrond en kan de methodiek ook in iets grotere klassen worden toegepast. Het verworven Duits wordt direct in het langetermijngeheugen van de student opgeslagen.
De keerzijde van de TPR^®-methode is dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is. Dit is de reden dat de methodiek tot op een zeker niveau werkt en nog een andere methodiek nodig is als aanvulling. Daarnaast is de methode niet echt creatief. De student leert niet zijn of haar ideeën, gevoelens en meningen in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren tachtig van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De Directe Methode is als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er sprake van een Reformbeweging rond het jaar 1900 met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat zelfontdekkend en inductief diende te zijn. Deze Reformbeweging ging overigens niet alleen over het leren van talen, maar ook over voeding, kleding, natuurgeneeskunde en naturisme. Men streefde, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, omstreeks 1900 naar meer natuurlijke leefwijzen en bevrijding van keurslijven. Er kwam in het taalonderwijs veel aandacht voor de gesproken, ‘levende’ taal. Hierbij werd de grammatica vooral inductief onderwezen, aan de hand van voorbeeldzinnen. Hieruit dienden de studenten de taalregels af te leiden. Er kwamen meer mondelinge oefeningen en met meer aandacht voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Duits). Het werd aangemoedigd om de lerenden vaak in het Duits te laten spreken. Nieuw was eveneens dat de taallessen in het Duits gegeven werden. Er werd nadrukkelijk niet vertaald in de lessen. Aan de hand van voorbeelden en plaatjes werd de (Duitse) woordenschat aangeleerd. Abstracte vocabulaire werd aangebracht door lerenden om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Deze vernieuwingsgolf van begin twintigste eeuw ebde weg, mede onder invloed van de crises en oorlogen, om in de jaren 60 weer in een andere vorm terug te komen.
Taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua werken nog altijd met een (moderne versie van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Het grote voordeel van de Directe Methode is dat deze methode een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren. Bij de Directe Methode wordt veel aandacht besteed aan luisteren en spreken, waardoor lerenden zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits kunnen ontwikkelen. Aan deze leermethode kleven echter ook nadelen. Voor de schrijfvaardigheid (Duits) is bij deze methode nauwelijks aandacht en voor lezen in de doeltaal relatief minder. De methode biedt voor de meer gevorderde student Duits niet genoeg uitdagingen. De Directe Methode is ook niet zeer bruikbaar voor minder snel lerende studenten, doordat de leermethode van een daadkrachtige inzet door de student uitgaat.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). In januari 2015 is An oral system of teaching living languages in herdruk gegaan.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca is op hetzelfde principe gebaseerd als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om talen te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een taal (zoals Duits) leren dient veilig en gemakkelijk te zijn. Manesca wil om die reden niet met abstracte lijstjes en regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de oudste, bekende, volledige taalcursus. De leermethode is gebaseerd op het werken met een groep van studenten en een trainer Duits, die steeds één Duits woord tegelijk introduceert. Bij dit woord hoort een bepaalde beweging. De studenten herhalen daarna afzonderlijk het Duitse woord en deze beweging. Door deze herhaling onthouden de lerenden de Duitse woorden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap vormen de woorden zinnen en weer variaties op de Duitse zinnen. De Duitse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De Manesca-methode is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door Heinrich Gottfried Ollendorff en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Jean Manesca overleed twee jaar na publicatie van zijn methode. Het werk van Manesca is opgepakt en verder ontwikkeld door anderen, onder meer door Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Manesca zijn nog steeds actueel en worden nog steeds gebruikt in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en het geleerde gemakkelijker en langer kan worden onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Wat daar eveneens aan bijdraagt, is het veelvuldige herhalen. Dat dit wat saai kan worden om dezelfde Duitse woorden en zinnen te blijven herhalen, kan door studenten als een minpunt worden gezien.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is in het jaar 1963 ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een manier om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De autonomie van de lerende en diens actieve deelname is het uitgangspunt van Gattegno’s methode.
De taaltrainers Duits gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht van de lerende te trekken, reacties te krijgen en hem of haar aan te moedigen om foutjes te corrigeren. Er wordt veel tijd aan de uitspraak (Duits) besteed.
Gattegno, die van oorsprong wiskundige was, vond het belangrijk om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt was voor de voorraad energie van de studenten. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder dan als studenten proberen iets uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat docenten niet naar het overbrengen van kennis an sich zouden moeten streven, maar het bewustzijn dienen aan te spreken, omdat alleen het het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te leren.
The Silent Way hierbij gebruikt onder andere blokjes met verschillende kleuren, die voor diverse dingen kunnen worden gebruikt. De leermethode maakt ook gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor klanken waarbij elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Alhoewel The Silent Way in de oorspronkelijke versie niet veel wordt toegepast, zijn Gattegno’s ideeën wel van invloed geweest, met name bij het aanleren van de uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Het voordeel van de aanpak van Gattegno is dat zijn methode niet-bedreigend is voor de lerende, die per slot van rekening wordt beschouwd als autonoom. In feite is de docent Duits aan de lerende dienstbaar, niet omgekeerd. Met de leermethodiek van The Silent Way wordt het leren op een natuurlijke wijze gestimuleerd. Doorgaans wordt de geleerde stof goed verwerkt en onthouden door lerenden uit te dagen om nieuwe dingen te ontdekken. De lerende ‘mag’ fouten maken. Dit draagt bij aan het leerproces.
Een minpunt kan zijn dat sommige studenten intensievere begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat. De studenten kunnen gefrustreerd raken door de afwezigheid van inbreng van de trainer Duits. Met kleuren en grafieken werken, heeft als limiterende factor dat de nieuwheid er snel af is, waardoor het effect weer verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is door Blaine Ray ontwikkeld in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en is afgeleid van de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPRS is een talenverwervingsmethode die verhalen gebruikt om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het principe is een natuurlijke methode van taalverwerving: een vreemde taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. De studenten worden blootgesteld aan veel begrijpelijke input om dit te bereiken. De trainer Duits vertelt een verhaal aan de studenten, waarin nieuw te leren Duitse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn interessant of humoristisch en nooit te lang. De studenten voelen zich ontspannen doordat de verhalen van de trainer relatief gemakkelijk zijn te begrijpen. Duitse woorden en structuren worden op deze manier vrijwel ongemerkt in het langetermijngeheugen van de lerende opgeslagen. De docent wijst de lerende op grammaticale verschijnselen in het Duits, zonder dat studenten taalregels uit hun hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘automatisch’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuren van de nieuwe taal gaan imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant is om met een groep van studenten een verhaal op te bouwen. De taaldocent Duits schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op het schoolbord, met hun Duitse vertaling, om vervolgens een verhaal te maken met de studenten. Tot slot vertellen de lerenden het verhaal na. Een belangrijk deel van TPR Storytelling is lezen in het Duits, omdat dit zorgt voor input. In een latere fase volgt schrijven in het Duits.

Populariteit

Er is veel onderzoeken gedaan dat uitwijst dat TPRS een succesvolle manier is om een vreemde taal te leren. Randvoorwaarden zijn er wel: de setting dient geschikt te zijn en de taaldocent dient goed getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige manier om Duits te leren en de taalkennis wordt goed onthouden. Omdat TPRS eveneens de creatieve intelligentie aanspreekt, is TPRS een breinvriendelijke leermethode. Het is plezierig voor de studenten en het is relatief gemakkelijk om de focus te behouden. Zelf verhalen verzinnen, werkt zeer motiverend voor de lerenden.
Dat TPRS veel voorbereiding van de docent vraagt, is een minpunt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is vernoemd naar de Steen van Rosetta, een steen die in Egypte werd ontdekt met tweetalige teksten, waarmee de hiërogliefen worden konden ontcijferd. Rosetta Stone is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen aanbiedt. De eerste versie van deze leermethode is uitgebracht in het jaar 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een methode om met behulp van een computer een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. De taalcursussen worden aangeboden in ruim dertig verschillende talen en ze zijn te volgen vanuit al deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve methode, die de wijze nabootst waarop kinderen hun moedertaal leren. Dat wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te zeggen. Rosetta Stone gebruikt hiervoor foto’s en stemmen van moedertaalsprekers (native speakers Duits) voor het overbrengen van de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden. Er wordt gebruikgemaakt van een spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Duitse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De studenten kunnen zo hun uitspraak van de nieuwe taal met de uitspraak van een moedertaalspreker Duits (native speaker) vergelijken. Uitspraakverbetering kan worden behaald door de voorbeeldstem minder snel te laten spreken en daarna veel na te spreken.
Voor de schrijfvaardigheid Duits van de student biedt de methode dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse grammatica en spelling en geeft fouten aan, waarbij mogelijkheid is om deze fouten te verbeteren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. De teksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

Wereldwijd wordt Rosetta Stone veel ingezet en niet door de minsten. Onder meer de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken maken gebruik van de Rosetta Stone-methode. De methode van Rosetta Stone wordt in Nederland toegepast door een aantal ministeries en veel universiteiten en hogescholen, alsook door sommige internationale bedrijven.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone-methode is heel makkelijk in gebruik en de methode kan door de studenten worden gebruikt op ieder moment. Welke delen van de methode wat meer of wellicht minder aandacht nodig hebben, kunnen de studenten zelf bepalen. Veel studenten ervaren het als prettig om te werken met de methode. Bij een gebrek aan taaldocenten kan de Rosetta Stone-methode uitkomst bieden voor scholen. Een minpunt van de methode is dat geen trainer beschikbaar is die lerenden motiveert of wat extra’s kan bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Paul Pimsleur. De eerste taalcursus van Pimsleur was een cursus Grieks, die hij in het jaar 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
De taalcursussen bestaan uit zinnetjes en dialogen in de doeltaal die nagesproken worden en weer herhaald worden. De Duitse voorbeeldzinnen zijn door native speakers (moedertaalsprekers) ingesproken. De cursus is op herhaling, anticiperen, woordenschat en herhaling gebaseerd. De les omvat een audio-opname van dertig minuten met nieuwe woordenschat en taalstructuren. De methode van Pimsleur legt de grammaticale structuur van het Duits niet uit maar biedt deze aan via uitbreiding van, en variaties op, deze zinnen.
Pimsleur heeft onderzoeken gedaan naar het optimale interval waarin kennis van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. In de Pimsleur taalcursussen is dit (gemiddelde) interval verwerkt.

Populariteit

De Pimsleur taalcursussen worden onder meer in Amerika gevolgd en de ervaringen met de methode lopen uiteen. Over het algemeen zijn de gebruikers tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Duits.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Als uitspraakverbeteraar werkt de Pimsleur-methode heel goed doordat de insprekers allemaal moedertaalsprekers (native speakers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Duits spreken.
Dat niets uitgelegd wordt, is een keerzijde van de methode van Pimsleur. Een gebruiker leert geen bouwstenen van de Duitse taal om zelf zinnen te maken, maar moet het met duizenden voorbeeldzinnen doen die uit het hoofd worden geleerd.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet verwonderlijk, door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn methode in een eigen taleninstituut in Beverly Hills in Los Angeles, die beroemdheden als Barbra Streisand, Emma Thompson, Diana Ross, Mel Gibson, Bob Dylan en Pierce Brosnan tot de klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Het uitgangspunt van Michel Thomas was dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij vrij is van stress. Michel Thomas begon met zijn lerenden duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De Michel Thomas-methode bestaat uit audiolessen (Duits), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting is een virtueel klaslokaal, waarbij de student als de derde student fungeert. De student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de stemacteurs een vraag gesteld wordt, is het idee dat de lerenden op pauze drukken en zelf antwoord geven op de vraag. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. De lessen worden opgebouwd in delen en nieuwe Duitse lesstof wordt met bekende Duitse lesstof afgewisseld. Bij de Michel Thomas-methode is de uitleg steeds in het Engels. Er wordt bijvoorbeeld op verbanden tussen het Engels en het Duits gewezen, als deze verbanden er zijn. Ook is er grammaticale uitleg. Bij de leermethode van Michel-Thomas wordt makkelijke stof eerst aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de lerende de makkelijke stof heeft begrepen en geleerd. Naast Duitse woorden en zinnen in de doeltaal worden ook bouwstenen geleerd waarmee de lerende zelf zinnen kan maken. Ook maakt de leermethodiek gebruik van flashcards zodat studenten zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te meten.

Populariteit

Veel lerenden vinden de methode van Michel Thomas prettig werken en ze zijn tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits. De studenten die al wat verder zijn met de taal, vinden de cursussen wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De taalcursussen zijn heel toegankelijk en trainen luistervaardigheid en uitspraak Duits op een efficiënte manier. Het feit dat de cursus Duits niet in schrijfvaardigheid voorziet, is een minpunt. Ook is er geen echte interactie doordat de leermethode uit een audiocursus bestaat.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in het jaar 1929 door polyglot en schrijver Alphonse Chérel is opgericht. Het bedrijf Assimil maakt cursussen voor vreemde talen en publiceert deze. Het eerste boek van Assimil was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent letterlijk ‘opgaan in de andere groep, mengen met’. Dit was wel een hooggegrepen streven is voor taalcursussen (zoals Duits). De Assimil-taalcursussen zijn zelfstudielessen die bestaan uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick. Idealiter besteden de gebruikers ruwweg twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De lessen van Assimil bestaan uit Duitse dialogen die beluisterd, nagesproken en gelezen worden. De Duitse vertaling staat naast deze dialoog, met de grammaticale uitleg. Voor het oefenen van de uitspraak van het Duits, maakt de methode gebruik van zinnen die zijn ingesproken door native speakers en die de cursist herhaalt. De opbouw van de les is van receptief naar productief: in de eerste les wordt nog geen taalproductie van de gebruikers verwacht; dit komt pas na ruwweg 50 lessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn populair. De taalcursussen zijn niet zo duur en het aanbod aan verschillende talen is ruim.

Voor- en nadelen van Assimil

Het voordeel van de Assimil-methode is dat de lerende op zijn of haar eigen snelheid kan leren op het moment dat dit het beste past. Het nadeel hierbij is, wat geldt voor alle computertaalcursussen, dat de gebruikers aan zichzelf zijn overgeleverd. Er is geen trainer Duits om de cursist te motiveren of te begeleiden.