Cursus Duits Zwolle

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw in Amerika en Engeland ontwikkeld, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Door de invloed van het leger stond de audiolinguale methode ook bekend als de ‘legermethode’.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kun je zien als reactie op de grammatica-vertaalmethode. Nieuw was dat de taallessen volledig in de doeltaal (bijvoorbeeld Duits) werden gegeven. De belangrijkste vaardigheden zijn spreken en luisteren (in het Duits) en de (Duitse) grammaticale structuur worden met behulp van mondelinge structuuroefeningen geleerd. Het doel is zonder fouten Duits leren verstaan en spreken, wat begint bij leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; er wordt gewerkt met drills om Duitse zinnen en structuren in te slijpen, om te zorgen dat reacties spontaan en automatisch worden. De trainer Duits kan bijvoorbeeld een zin tien keer herhalen en vervolgens een extra Duits woord hieraan toevoegen. Er wordt veel gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waarbij studenten Duits een hoofdtelefoon dragen en zinnen beluisteren en nazeggen. Geschreven Duits komt pas aan bod wanneer het mondelinge Duits al vertrouwd is geworden. Wel worden afbeeldingen gebruikt om nieuwe Duitse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas geïntroduceerd rond 1970 toen de Mammoetwet van kracht werd. Al gauw waren er grote bezwaren tegen de betekenisloze driloefeningen. Het kwam wel eens voor dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica al snel in onbruik raakten. In plaats daarvan maakte men de voor mondeling gebruik bedoelde structuuroefeningen schriftelijk. Schrijvers van leerboeken namen de markt weer over en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode sporen na. Nu was alom geaccepteerd dat het bij een taal (zoals Duits) leren niet gaat om het memoriseren van de (Duitse) grammaticaregels, maar om de toepassing van de grammatica. De luistervaardigheid (Duits), waar de meeste docenten vóór de jaren zeventig geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor studenten Duits die beginnen effectief. De juiste uitspraak Duits wordt vanaf het begin aangeleerd. De methode is docentgestuurd waardoor deze een vlotte en efficiënte overdracht van kennis kan bieden. Ook voor grotere groepen is deze audiolinguale methode geschikt.
Deze docentgestuurde kant is tegelijkertijd een nadeel; er wordt geen eigen inbreng van de lerenden verlangd, waardoor het gevaar dreigt van passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie. Een bijkomend bezwaar van de audiolinguale methode is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig om te zetten zijn in levend taalgebruik Duits.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door polyglot David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een leermethode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren op een zodanige wijze dat deze worden opgeslagen in het langetermijngeheugen van de student. Deze methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Duits) die later worden herhaald. De opgeschreven zinnen of woorden worden hardop gelezen door de student. Het is niet de bedoeling om deze woorden en/of zinnen of zinnen uit het hoofd te leren, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door blootstelling. De woordenlijst wordt steeds herzien; Duitse woorden die zijn aangeleerd, verdwijnen van de woordenlijst. De Duitse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode claimen dat deze woorden en zinnen in het Duits spontaan in het langetermijngeheugen van de studenten worden opgeslagen, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt betwijfeld. In het algemeen wordt kennis onthouden wanneer deze ook van betekenis en relevant is voor de student. De GoldList-methode kan goed functioneren voor Duitse woorden en zinnen die relevant en van betekenis zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor lerenden die bij bijvoorbeeld Post-its^® voordeel hebben als geheugensteuntje zou deze GoldList-methode goed kunnen functioneren. Opschrijven werkt beter dan typen of, behoorlijk zinloos: een fotootje maken, doordat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven aangesproken wordt en meewerkt. Een nadeel van deze methode is het ontbreken van context. Taal bestaat uit veel meer dan een verzameling losse woorden en/of zinnen. Daarnaast is de methode nogal tijdrovend omdat er steeds handgeschreven woordenlijsten gemaakt moeten worden.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is in 1983 ontwikkeld door Tracy Terrell en Stephen D. Krashen.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method richt zich op een natuurlijke wijze van het verwerven van de taal (zoals bijvoorbeeld Duits). Op de wijze waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de methode het Duits aan te leren. Op deze wijze leert men onbewust eveneens de taalregels van het Duits. Alleen het Duits met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Er wordt gestreefd naar een stressvrije leeromgeving voor de studenten. Een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. Bij de deze methode wordt de taalproductie Duits niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De methode legt de nadruk op communicatie en niet zo zeer op expliciete Duits grammatica en het corrigeren van vormfouten.
Als de lerende in het Duits wordt ondergedompeld, werkt de leermethode het meest effectief. De activiteiten in het Duits, moeten stimulerend zijn, om te zorgen dat de student van de ervaring kan genieten.
De Natural Method lijkt erg op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid is dat de Directe Methode meer nadruk legt op de praktijk en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is vaak bewezen dat onderdompeling een erg effectieve leermethode is. De Natural Approach is een populaire methode van lesgeven bij taaldocenten Duits, doordat de methode betrekkelijk eenvoudig te begrijpen is voor studenten. Maar er is eveneens kritiek op de natuurlijke aanpak. De methode is voornamelijk gericht op het impliciet aanleren van de grammatica van het Duits. De lerenden zouden weliswaar leren te communiceren in het Duits, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal door ontoereikende kennis van de grammatica.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Op een natuurlijke manier leren, wordt als een prettige manier ervaren om Duits te leren. De studenten krijgen de mogelijkheid een persoonlijke band met het Duits op te bouwen. Het geleerde beklijft langer, doordat studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’.
Het nadeel kan zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, doordat er vrijwel geen druk op de taalproductie ligt. De methode bereidt de lerende ook niet per se op een specifiek Duits examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel ‘Structurele Aanpak’ is door Charles Fries, oprichter en directeur van de English Language Institute aan de Universiteit van Michigan en één van zijn studenten Robert Lado ontwikkeld in de jaren 50.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode die als doel heeft om de lerende vertrouwd te maken met de grammaticale en fonologische structuren van de taal (bijvoorbeeld het Duits). De SA staat voor dat de beheersing van deze structuren meer oplevert dan het verwerven van woordenschat Duits. Het draait om het herkennen en kunnen toepassen van vaste samenstellingen van Duitse woorden en woordgroepen in de correcte woordvolgorde. Deze vaste combinaties van woorden worden in betekenisvolle situaties met behulp van visualisaties, gezichtsuitdrukkingen, dramatiseringen en handelingen aan de lerenden aangeboden. Bij de methode worden de taalstructuren die het meest gebruikt worden, als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheden Duits (de luistervaardigheden en de spreekvaardigheden) worden hierbij in de eerste instantie gebruikt; daaruit volgen de leesvaardigheden en de schrijfvaardigheden. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheden Duits (spreken en schrijven), krijgt de grammatica een grote rol. Andere namen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 toegepast op grote schaal om Engels te leren in Engelssprekende landen, de voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van een structurele aanpak is dat studenten het Duits op een nauwkeurige manier geleerd wordt. Studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Duits en leren eveneens in welke situatie bepaalde Duitse woorden of woordcombinaties wel of niet passend zijn. De methode van de Structurele Aanpak gebruikt alledaagse taal. Aan de methode van de Structurele Aanpak kleven ook nadelen. De werkwijze kost behoorlijk veel tijd en geeft niet direct ervaringen van succes. De eigen inbreng van de student is behoorlijk beperkt; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het zogenaamde communicatief Taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, is ontstaan in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van de ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk op competenties bij het leren van een vreemde taal legde. De taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept van communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de opvatting dat interactie de uiteindelijke doelstelling is van het leren van een vreemde taal (zoals Duits).
Met behulp van de CLT-technieken leren de studenten het Duits in praktijk te brengen door de interactie met elkaar en de taaldocent Duits. Er wordt gebruikgemaakt van authentieke teksten in het Duits of ander materiaal uit het dagelijks leven of de werkomgeving. Het Duits wordt zowel tijdens als buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en docenten Duits dragen onderwerpen aan buiten het domein van de traditionele grammatica, om de taalvaardigheid Duits in allerlei soorten situaties uit de praktijk te oefenen. De Duitse grammatica leren studenten inductief, dit houdt in aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT zijn docenten Duits echt trainers, die de studenten leren te communiceren in het Duits.

Populariteit

Communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. Dit kwam mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol waren gebleken. Binnen het verenigde Europa was er meer vraag aan het leren van talen door middel van een methode die direct kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Communicatief taalonderwijs (CLT) heeft veel goede kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Duits; het is functioneel en studentgericht. Doordat authentiek materiaal wordt gebruikt, leren de studenten de Duitse woorden die zij nodig hebben. CLT is efficiënt. Voor de lerenden is het stimulerend doordat zij snel succeservaringen hebben. Foutjes maken mag; al doende wordt de vaardigheden geleerd en geperfectioneerd. Een keerzijde van de communicatieve benadering is dat er niet zo veel aandacht wordt besteed voor grammatica, vocabulaire dat niet direct toepasbaar is en de uitspraak. De voorbereiding en de planning vereist veel meer tijd van de docent en vraagt een actieve deelname van de studenten. Afhankelijk van welke achtergrond zij hebben, is voor sommige studenten deze manier van een taal leren moeilijk of afwijkend. Communicatief taalonderwijs (CLT) traint de vaardigheden; daarbij gaat het om de functie en minder om de vorm en CLT biedt als leermethode geen echt samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

Het taalonderwijs was in de 18^de en de 19^de eeuw vooral op praktisch taalgebruik gericht. Taaldocenten leerden de studenten om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden enzovoort na te spreken, uit het hoofd te leren en op te zeggen. Een Duitse docent Frans en Italiaans; Johann Valentin Meidinger, deed dit op een andere wijze. Meidinger ontwikkelde een methode waarin de grammatica in het middelpunt stond rond 1783. Meidinger wordt als de grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method; GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gestoeld op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van de religie, wetenschap en cultuur was. Onderwijs in Latijn was uiteraard op geschreven teksten van klassieke schrijvers gericht en was geheel op vertalen en grammatica gericht. Deze aanpak werd gezien als degelijk en wetenschappelijk. De Grammatica-/vertaalmethode gaat uit van de analyse van de taalstructuren en de taalvormen (van bijvoorbeeld Duits) waarbij de studenten zelf inzicht ontwikkelen. Bij deze methode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Duits dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Duits hebben de nadruk. De taaldocenten dragen kennis Duits over, de student memoriseert.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw waren er ook tegengeluiden te horen. Desondanks heeft tot recente datum de grammatica-/vertaalmethode een grote invloed op het taalonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

De methode vormt een aardige mentale training voor diegenen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren. De methode biedt eveneens inzicht in de structuur van het Duits, omdat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
De methode kent echter meer minpunten dan pluspunten. Het grootste minpunt is dat de spreek- en luistervaardigheid Duits ver achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studeren zelden mondeling kan worden toegepast. De methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Duits, ook in de context die wordt aangeboden, omdat het meestal gaat om literair taalgebruik. De methode geeft niet de mogelijkheid tot differentiatie of tot een eigen creatief leerproces bij studenten bij het werken in groepsverband. De student is slechts toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Sinds de jaren 70 wordt onderdompeling (In het Engels: language immersion of alleen immersion) over de hele wereld gebruikt, vooral op middelbare scholen waarbij een schoolvak (zoals wiskunde) in de vreemde taal wordt onderwezen. In Nederland is ‘onderdompeling’ bekend als de leermethode die bij onze bekende collega’s van Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ‘de nonnen van Vught’ wordt gebruikt. De leermethode is daar ontstaan in 1963 met Franse nonnen die taalles Frans onderwezen aan welgestelde vrouwen uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling behelst dat degene die de taal (zoals het Duits) leert, vanaf het eerste moment door de nieuwe taal omgeven wordt. Alle instructies worden gegeven in de doeltaal (Duits); in het begin langzaam en met veel herhaling en later op een meer natuurlijke wijze. De student wordt ook uitgedaagd vanaf het begin om in het Duits te spreken. De methode maakt gebruik van simulaties en rollenspellen. Op scholen die met onderdompeling werken, wordt de leeromgeving vaak ingericht in de stijl van het Duits om een situatie te creëren alsof lerenden in Duitsland zijn. Studenten oefenen de spreekvaardigheid Duits één-op-één of in een klein groepje. Een andere wijze om onderdompeling te bereiken, is naar Duitsland gaan en daar in een gastgezin verblijven.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een uitstekende methode om een vreemde taal te leren gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Duits kan uitstekend worden aangeleerd met onderdompeling.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het grote voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, omdat de leermethode vrij intensief is. Het is ‘sink or swim’, de lerende moet echt in het Duits gaan communiceren want hij of zij wordt erdoor omgeven. In principe is de student 24 uur per dag Duits aan het leren. Het samen oefenen in groepsverband versterkt de sociale interactie. Dit wordt door studenten als motiverend ervaren.
Een nadeel van de methode is dat het bereikte resultaat niet altijd vastgehouden wordt. Als studenten in een korte tijd Duits leren, door in Duitsland te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer overgaan tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel weer wegzakt. Een ander minpunt kan zijn dat een dergelijke training Duits nogal intensief is. Niet alle studenten hebben de conditie om deze methode van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode die is ontwikkeld in de zeventig jaren van de vorige eeuw. Deze methode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia is gebaseerd op de kracht van de suggestie. Lozanov was van mening dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een taal; bijvoorbeeld Duits) te kunnen leren. Daarvoor zijn een ontspannen sfeer en wederzijds vertrouwen tussen de trainer (Duits) en studenten essentieel. Hiervoor dienen de studenten ontspannen te zijn en zich veilig te voelen. Een leslokaal met een rijopstelling was uit den boze om dit te bereiken. In de les zaten de lerenden in comfortabele stoelen die in een halve cirkel waren opgesteld en er werd altijd achtergrondmuziek in de les gespeeld. De methode zoals Lozanov die beoogde, bestond uit het voorlezen van verschillende teksten, terwijl klassieke muziek werd gespeeld of natuurgeluiden waren te horen op de achtergrond. Er bestonden opmerkingen met betrekking tot de (Duitse) grammatica en woordenlijsten bij deze teksten. Het voorlezen gebeurde met veel expressies in stem en gebaren. De Lerenden werden op deze manier uitgenodigd om te luisteren en de (Duitse) woorden die nieuw waren, konden lerenden gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor de cultuur en kennis over het land van de te leren taal (Duitsland) was veel aandacht tijdens de lessen. In de les werden rollenspellen gespeeld en in de klas werden ook (Duitse) streekgerechten bereid en geproefd.

Populariteit

De leermethode Suggestopedie was omstreden en is niet erg bekend meer. Sommige elementen van de methode worden nog steeds toegepast, zoals het gebruikmaken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

De methode van Suggestopedia zorgt voor een ontspannen en veilige sfeer, waardoor de lerende geen hinder zal hebben van frustratie of faalangst. Voor immigranten kan deze sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Een bijkomend voordeel van de methode is dat de lerende wordt gestimuleerd om zich in te leven in de situatie en actief mee te doen. Dit is voor sommigen een nieuwe ervaring. Tegelijk is dit voor bepaalde studenten een keerzijde, omdat niet elke student hiertoe in staat is. Muziek kan bij sommigen ook eerder afleiden en verstorend werken in plaats van stimulerend en ontspannend. Een ander zwak punt is dat de relatie docent-student niet gelijkwaardig is; alle inbreng komt van de Duitse docent en de student is steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran ontwikkelde in het jaar 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning of afgekort CLL geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

CLL (Community Language Learning) is een methode om een taal te verwerven waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van een vreemde taal zij willen leren. Deze CLL methode is op de counseling-benadering gestoeld waarbij de taaldocent fungeert als een counselor die de zinnen van lerenden kenschetst. De studenten beginnen een gesprek. Zijn de studenten de doeltaal (Duits) nog niet genoeg machtig, dan spreken de studenten in de moedertaal. De taaltrainer (Duits) vertaalt en geeft uitleg, waarna de lerenden de uitingen van de trainer zo goed mogelijk herhalen. De gesprekken in het Duits worden opgenomen om daarna te kunnen herbeluisteren.
Community Language Learning stimuleert gemeenschapsgevoel in de leergroep en beschouwt de wisselwerking tussen de lerenden onderling als middel om te leren. Het zijn de studenten zelf die de inhoud van de les bepalen middels zinvolle gesprekken. Er is geen leerboek Duits dat gevolgd wordt.

Populariteit

Het slagen van deze methode hangt erg af van de kunde van de trainer-counselor. De taaldocent dient naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig onderlegd te zijn. De taaltrainer dient zowel het Duits als de moedertaal van de lerenden uitstekend te beheersen om de taaluitingen van de lerenden te kunnen vertalen. Community Language Learning kan goed functioneren wanneer deze correct wordt gebruikt. Voor grote klassen is Community Language Learning niet geschikt.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

Deze methode biedt voor lerenden veel autonomie. Het analyseren van de eigen gesprekken vinden de studenten vaak zinvol. Niet alleen tijdens de lessen Duits, maar ook daarbuiten wordt de leergroep vaak zeer hecht. Met CLL worden studenten zich een stuk meer bewust van anderen in de groep, hun sterke en minder sterke punten en ze leren om als team samen te werken. Het bespreken van de fouten en het evalueren van de lessen Duits is heel leerzaam voor de studenten. Zulke correcties blijven vaak in het geheugen gegrift en worden zo onderdeel van het actieve vocabulaire van studenten.
Een nadeel van de methode van Community Language Learning kan zijn dat de trainer niet sturend is, ondanks dat een aantal studenten wel sturing nodig heeft. Bij CLL wordt geen leerboek gebruikt en er worden geen toetsen Duits afgenomen. Het succes van de taallessen is hierdoor lastig te meten. Sommige studenten worden in hun Duits spreken geremd als zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (In het Engels: Lexical Approach; LA) is een methode om een taal te leren ontwikkeld door Michael Lewis in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering gaat uit van de visie dat een belangrijk gedeelte van het leren van een taal (zoals het Duits) bestaat uit het begrijpen en produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die uit (Duitse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen bestaan. De studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Duits (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Duits ‘in het echt’ gebruikt wordt. In deze benadering neemt woordenschat Duits een grotere plaats in dan Duitse grammatica. Instructies zijn gericht op situaties en Duitse uitdrukkingen die regelmatig voorkomen in dialoog. Voor interactie is aandacht maar ook voor exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden van de studenten (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Voor het zelf ontdekken van de Duitse taal door de lerenden wordt veel ruimte geboden.
De taak van de taaltrainer Duits is voor voldoende inbreng te zorgen en het faciliteren van het leerproces van de studenten.

Populariteit

De lesboeken zijn in de afgelopen dertig jaar aanmerkelijk veranderd door (onder andere) de ideeën over taal van Michael Lewis. Veel meer aandacht wordt aan de woordenschat besteed die wordt aangeboden in zogenaamde chunks, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de drastische wending in de wijze waarop talen worden onderwezen, bleef echter uit.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal, leren lerenden op een heel natuurlijke manier het Duits te gebruiken. Zo ontstaat souplesse in het taalgebruik Duits.
Het minpunt van de leermethode is dat de werkelijkheid altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties. Een aantal studenten heeft meer aan een trainer Duits die hen de weg wijst, dan aan een docent taal-facilitator omdat deze studenten meer moeite hebben met het zelf leren herkennen van de patronen van het Duits.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ is in 1880 door de Franse taaldocent François Gouin ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (Engelse naam: The Series Method of language acquisition) van Gouin is gebaseerd op een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis vereisen van grammatica van de doeltaal. Studenten leren zinnetjes op basis van een actie, zoals het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze zou worden uitgevoerd. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, beroep en wetenschap, ontwikkeld vanuit het verschil tussen objectief, subjectief en figuurlijk taalgebruik. De leermethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Het is een soort eentalige methode, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’. Hierdoor gaan studenten snel in de te leren taal (bijvoorbeeld het Duits) denken.

Populariteit

Gouin’s ideeën over taalonderwijs waren bijzonder vooruitstrevend. Ondanks dat het een vrij ongebruikelijke aanpak was, was de seriemethode van Gouin toch enige tijd succesvol. Deze methode werd echter overschaduwd door Berlitz’ Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Series Method

François Gouin’s Seriemethode ontwikkelt sterk de mondelinge vaardigheid Duits van de lerende en de methode zorgt voor een harmonieuze, natuurlijke en gelijkwaardige sfeer.
François Gouin’s taalmethodiek biedt levendig taalonderwijs. Doordat het gebruikmaakt van visueel leermateriaal, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort, wekt dit soort onderwijs Duits enthousiasme op van de lerenden. Een vreemde taal leren werd tastbaar; dit was geheel nieuw. Duitslerenden worden nieuwsgierig, dit werkt goed om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, de prestatiedruk te verlagen alsook het zelfvertrouwen te verbeteren. Door de methode van François Gouin worden de communicatieve competenties Duits van de studenten vrij intensief gestimuleerd.
De seriemethode van Gouin heeft echter als nadeel dat taal die wat meer subjectief of abstract wordt, lastig met bewegingen en expressies in één concrete ervaring kan worden gevangen. De bewerkelijkheid voor de taaldocent, die per slot van rekening een scala aan reeksen moet voorbereiden, is een ander nadeel van de leermethodiek. Ten derde is de Gouin-seriemethode vooral gericht op het mondelinge taalgebruik, terwijl het reguliere onderwijssysteem nog vaak draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheid toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engels: Task-Based Language Teaching) is in de jaren 80 van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers van deze methode zijn de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael Hugh Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat de verwerving van de taal (zoals het Duits) geen doel op zich is, maar een methode om bepaalde taken uit te kunnen voeren. De lerenden krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Duits) nodig is. Om deze taken goed uit te voeren, is het nodig dat zij over woordenschat en taalregels beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals boodschappen doen, e-mails schrijven, een drankje bestellen, bellen met de klantenservice of een krant lezen. De opdracht wordt in drie verschillende fasen verdeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst op de taak voorbereidt, daarna de taak uitvoert en tot slot erop terugblikt. Om de opdrachten uit te kunnen voeren, moeten studenten samenwerken. De taken dienen iets boven het taalniveau van de student Duits te liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Task-Based Language Teaching heeft aan populariteit gewonnen vanaf de vroege jaren negentig en zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest bruikbare vorm te zijn voor het verhogen van de taalvaardigheden van de lerenden (met name de lerenden in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Taakgericht taalonderwijs (Duits) heeft duidelijke voordelen. Het taakgericht taalonderwijs is een activerende werkvorm, waarbij lerenden worden uitgedaagd om hun taalvaardigheid (Duits) toe te passen. Het is een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak, zolang de opdracht goed bij de lerenden aansluit. Lerenden komen op een natuurlijke, alledaagse manier in contact met het Duits en leren zo authentieke Duitse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren bovendien om samen te werken met andere studenten Duits. Studenten ervaren taakgericht taalonderwijs als prettig en motiverend.
Als minpunt kan gezien worden dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Duits, waardoor lerenden die niet heel nauwkeurig leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en linguïst op het gebied van Engels taalonderwijs bedacht in 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (de ‘Dogmabenadering’).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching was ‘Dogme 95’; de beweging uit 1995 van een groep van filmmakers uit Denemarken waaronder filmregisseur Lars von Trier. Bij het maken van films houden de deelnemers zich aan 10 strikte regels (dogma’s). Deze dogma’s behelzen samen ‘de eed van zuiverheid’. Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare wijze. De aanhangers van de Dogme benadering zoeken naar een vorm van communicatief taalonderwijs die niet is belast door voorgedrukt materiaal. Het oogmerk van de Dogme-methode is het beginnen van echte gesprekken die over praktische onderwerpen gaan. Hierbij draait het om communicatie als inspirator van een taal leren (bijvoorbeeld Duits). Daarom is de methode een communicatieve benadering voor het onderwijs, die taalonderwijs zonder lesboeken wil bieden of andere lesmaterialen en zich in plaats daarvan richt op communicatie tussen trainer en lerenden. Het Dogme-taalonderwijs kent tien uitgangspunten (dogma’s), net als de Dogme-beweging van de filmmakers.

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, gaat Scott Thornbury ervan uit dat de parallellen met het taakgericht leren van talen (zoals Duits) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk tot vergelijkbare resultaten leidt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er vrijwel geen voorbereiding nodig is, is een positieve bijkomstigheid voor taaldocenten Duits. Het kan erg motiverend zijn dat de lerenden de verantwoording dragen voor het eigen leerproces. Op deze manier is de taalles Duits niet voorspelbaar; dat zorgt voor spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Bijna elk item kan worden besproken tijdens een taalles volgens de Dogme-benadering. Zo blijven de studenten alert en betrokken.
Als ze zo weinig door de taaldocent bij de hand worden genomen, kunnen de studenten zich echter iets minder op hun gemak voelen. Ook is niet elke taaldocent Duits voldoende flexibel voor dit type onderwijs. Een keerzijde kan zijn dat de lerenden zich vaak moeten voorbereiden op een bepaald examen Duits en het niet zeker is dat de daarvoor benodigde stof wordt behandeld tijdens de taallessen.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is in 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson ontwikkeld.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-methode is een alternatieve visie op het verwerven van een vreemde taal (zoals het Duits). De primaire aanname van de methode is dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het leren van het Duits; het doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (bijvoorbeeld van Duitsland). Daarom hanteert GPA de benaming ‘groeiende deelnemers’ in plaats van ‘taallerenden’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘leraren of docenten’. De Growing Participator Approach (GPA) vertoont gelijkenissen met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De methode bestaat uit zes fasen van activiteiten. De activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Duitsland. Begrip gaat voor productie. De focus ligt op Duitse woordenschat en cultuur. Fase 1 van de leermethode is de hier-en-nu-fase. Deze neemt ruwweg 100 uur in beslag. De ‘groeiende deelnemer’ richt zich in deze fase 1 op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de methode van de leermethode is de ‘verhaalopbouwfase’. Deze neemt ongeveer 150 uur in beslag en de deelnemers beginnen nu ook Duits te produceren. In fase 3 van de leermethode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen over dagelijkse gebeurtenissen, verhalen die worden gedeeld tussen culturen alsook verhalen over gedeelde ervaringen. Fase 4 is de fase van het ‘diepe delen’. De deelnemers en de verzorgers beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Duitse cultuur. In fase 5 van de leermethode begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van de moedertaalsprekers Duits door middel van televisie, films, nieuws en literatuur. Ook het Duits dat nodig is voor het werk wordt geleerd. Fase 6 is de zogenaamde ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hierbij gaat het om groei buiten de formele taalsessies Duits.

Populariteit

Omdat de methode van Thomson nog tamelijk nieuw is, is nog weinig bekend over het succes van deze methode. Deelnemers zijn er enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

De GPA-benadering biedt een duidelijk inzicht op het proces van taalverwerving Duits. Deze zes fasen van de methode bieden een duidelijk tijdsschema en haalbare doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis van de Duitse taal verworven, maar eveneens van de omgeving en de lerenden verwerven daarnaast een nieuw sociaal netwerk.
Dat voor iedere deelnemer of minimaal iedere kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die bereid is veel tijd te investeren, is een minpunt van deze benadering.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

Shadowing is een methode die studenten zelfstandig kunnen toepassen voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Duits) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. Deze techniek van Shadowing werkt eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt dan wat hij of zij hoort. Het is niet belangrijk om de Duitse tekst te begrijpen; het gaat in de eerste instantie om de klank van de te leren taal. Luisteren en daarna herhalen wordt geoefend tot dit heel soepel gaat en de lerende simultaan met de audio-opname Duits kan spreken. Na enige tijd zal de student een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij heeft uitgesproken. Er zijn diverse lesboeken voor deze techniek geschikt, zolang de boeken dialogen bevatten of delen met samenhangende tekst. De Duitse audio-opname dient ideaal bezien wat boven het niveau van de student te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, op een natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes. Doordat beweging de opname van de vreemde taal (het Duits) in het zenuwstelsel versterkt, doet Alexander Argüelles de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, het liefst in de buitenlucht, en niet te zitten. Dat de lerenden minder snel worden afgeleid als zij in beweging zijn, zodat het werken aan het Duits veel effectiever gaat, is een andere grond.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Bij Shadowing is eveneens het simultaan spreken anders.

Populariteit

Er is veel onderzoek gedaan de afgelopen jaren naar de techniek van Shadowing waaruit blijkt dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar ook het algemene begrip van het Duits wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch voordeel dat de methodiek kan worden toegepast in een groep van studenten, waarbij iedere deelnemer in de groep individueel actief aan de methodiek leren is. Het rendement van de methode is hoog.

Het nadeel van de Shadowing-methode is dat de studenten het soms ietwat saai kunnen vinden om dezelfde Duitse tekst steeds te blijven herhalen. De teksten kiezen is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren 60 van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde taal (zoals Duits) te leren die van het idee uitgaat dat mensen leren met behulp van beweging en handelingen. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun jonge kinderen continu opdrachten en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In eerste instantie is het de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheid Duits vormt de basis, daarna komt de spreekvaardigheid.
De methode van TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving bij het leren van het Duits versneld toe. De taaltrainer geeft op een vriendelijke en begrijpelijke manier taken, zoals: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de studenten doen deze taken na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de lerenden dat zij Duits praten; de lerenden geven in een later stadium de opdrachten. Opdrachten die bekend zijn worden uitgebreid of deels veranderd.
Door het combineren van bewegingen en spraak, appelleert de methode van TPR^® aan beide hersenhelften. Hierdoor kost het minder moeite om iets te leren en de geleerde Duitse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

Vooral wordt TPR^® toegepast binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginnende studenten en ook wel bij Engelse les op de basisschool. Maar eveneens middelbare scholieren of volwassenen werken met plezier met Total Physical Response en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

De methode van Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen zij snel begrip van de nieuwe taal. De methode levert vlotte succeservaringen op. Dit bevordert het plezier in het leren van het Duits. Dit zorgt voor stressvrij leren. In principe is TPR^® bruikbaar voor alle doelgroepen, ongeacht de leeftijd of de achtergrond en kan de methodiek eveneens in wat grotere klassen worden toegepast. Het verworven Duits wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de student.
Het feit dat niet elke taaluiting in TPR^®-taken is uit te drukken, is het minpunt van TPR^®. Dit is de reden dat de methodiek tot op een zeker niveau werkt en een andere methodiek nodig is als aanvulling. Ook is de leermethodiek niet erg creatief. Studenten leren niet hun meningen, gevoelens en ideeën in het Duits uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) bedacht eind jaren 80 van de negentiende eeuw de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De Directe Methode is als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er ontstond een Reformbeweging rond 1900 met nieuwe visies over vreemde talen leren dat inductief en zelfontdekkend moest zijn. Deze Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van een vreemde taal, maar ook voeding, natuurgeneeskunde, kleding en naturisme. Men streefde, net als in de jaren 60 van de vorige eeuw, omstreeks 1900 naar natuurlijke leefwijzen en bevrijding van de keurslijven. In het taalonderwijs ontstond veel aandacht voor de ‘levende’, gesproken taal, waarbij grammatica meer inductief werd aangeleerd, met behulp van voorbeeldzinnen. De taalregels moesten door de lerenden hieruit afgeleid worden. Veel mondelinge oefeningen en met veel aandacht kwamen er voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Duits). Studenten werden gestimuleerd veel Duits te spreken. Het was ook een nieuw verschijnsel dat de lessen in het Duits gegeven werden. Tijdens de les werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van de (Duitse) woordenschat gebeurde aan de hand van afbeeldingen en voorbeelden. De studenten boden zelf abstracte vocabulaire aan voor het associëren van ideeën.

Populariteit

Deels onder invloed van de oorlogen en crises ebde de vernieuwingsgolf van het begin van de twintigste eeuw weg, om in de jaren zestig weer een andere vorm te vinden.
Taleninstituten als Interlingua en Berlitz werken nog steeds met (een moderne vorm van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier is om Duits te leren, is het pluspunt van de Directe Methode. Bij de methode wordt veel aandacht geschonken aan spreken en luisteren, waardoor studenten zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Duits kunnen krijgen. Minpunten kent de methode echter ook. Deze methode besteedt vrijwel geen aandacht aan de schrijfvaardigheid (Duits) en relatief veel minder aan lezen in de doeltaal. Voor lerenden die verder meer gevorderd zijn in het Duits, biedt deze leermethode onvoldoende uitdagingen. Voor minder snel lerende studenten is de Directe Methode eveneens niet erg geschikt, doordat de methode van een actieve inzet door de studenten uitgaat.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde in 1835 An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in herdruk in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

De Manesca-methode is op hetzelfde principe gebaseerd als de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’): de beste manier om een taal te leren, is die kinderen hun moedertaal leren. Een taal (zoals Duits) leren moet veilig en gemakkelijk zijn. Manesca wil om die reden niet met abstracte lijstjes of regels met Duitse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de vroegst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is gebaseerd op het werken met een groep lerenden en een trainer Duits, die steeds één Duits nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een bepaalde beweging. De studenten herhalen vervolgens na elkaar het Duitse woord en de bijbehorende beweging. Deze herhalingen helpen de lerenden de Duitse woorden te onthouden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. De woorden worden stap voor stap zinnen en vervolgens variaties op deze Duitse zinnen. In een latere fase wordt met leesteksten de Duitse spelling aangeboden.
De methode van Jean Manesca is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca overleed twee jaar na publicatie van zijn leermethode. Zijn werk is opgepakt en verder ontwikkeld door anderen, onder meer door Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Manesca zijn nog steeds actueel en worden nog altijd toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langduriger door de lerende wordt onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca of Ollendorff-leermethode. Veelvuldig herhalen draagt daar ook aan bij. Dat het wat saai kan worden om dezelfde Duitse woorden en zinnen steeds te herhalen, kan een nadeel zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is ontwikkeld in 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een methode om vreemde talen (bijvoorbeeld Duits) te leren die stilte gebruikt als instructiemiddel. De methode van Caleb Gattegno gaat uit van de autonomie van de student en diens actieve deelname.
Een combinatie van stilte en gebaren wordt gebruikt door de taaldocent Duits om de aandacht te trekken van de lerenden, reacties uit te lokken en hen aan te moedigen om fouten te verbeteren. Er wordt veel tijd aan de uitspraak (Duits) van de taal besteed.
Caleb Gattegno, die wiskundige was, vond het essentieel om taalles te geven op een wijze die efficiënt voor de hoeveelheid energie van de studenten was. Caleb Gattegno kwam erachter dat het relatief weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder dan wanneer mensen proberen om dingen uit het hoofd te leren. Hij betoogde dat de trainers niet zozeer naar kennisoverdracht zouden moeten streven, maar bewustzijn aan dienen te boren, omdat alleen het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te kunnen leren.
Gekleurde staven die voor allerlei dingen kunnen worden gebruikt, zijn één van de hulpmiddelen die The Silent Way hierbij gebruikt. De methodiek maakt ook gebruik van Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor klanken waarin elke kleur een bepaalde klank van het Duits vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die gebruikt worden om spelling te leren.

Populariteit

Alhoewel de Stille Methode in zijn originele versie niet veel meer wordt gebruikt, zijn Caleb Gattegno’s ideeën van invloed geweest, voornamelijk bij het aanleren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat de methodiek van Gattegno niet-bedreigend is voor lerenden, die immers als autonoom worden beschouwd, is de sterke kant van de leermethode. De docent Duits is in principe aan de student dienstbaar en niet omgekeerd. Met The Silent Way wordt het leren op een natuurlijke wijze gestimuleerd. Het geleerde wordt doorgaans goed verwerkt en onthouden door de taallerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken. De studenten ‘mogen’ fouten maken, wat helpt bij het leren.
Een nadeel kan zijn dat sommige studenten intensievere begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat. De studenten zouden gefrustreerd kunnen raken door het gebrek aan inbreng van de trainer Duits. De beperking van het werken met kleuren en grafieken is dat de nieuwheid er snel af is, waardoor het effect kan verdwijnen.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een taalverwervingsmethode die gebruikmaakt van verhalen om een taal (bijvoorbeeld Duits) te leren. Het uitgangspunt van TPRS is een natuurlijke methode van taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. De studenten worden aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input blootgesteld om dit te bereiken. De trainer Duits vertelt een verhaal, waarin nieuw te leren Duitse woorden meerdere keren voorkomen. Deze verhalen zijn interessant of humoristisch en niet te lang. De verhalen zijn vrij gemakkelijk te begrijpen, hierdoor zijn de lerenden ontspannen. Zo worden Duitse structuren en woorden van de nieuwe taal vanzelf in het langetermijngeheugen opgeslagen. De studenten worden door de taaldocent op grammaticale verschijnselen van het Duits gewezen, zonder dat studenten taalregels uit hun hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘vanzelf’ Duits gaan spreken en de Duitse grammaticale structuren van de nieuwe taal nadoen. Dit is een natuurlijk proces. Samen met een groep studenten een verhaal maken, is een variant. De trainer Duits schrijft bij deze methode eerst nieuwe woorden en structuren op een bord of flipchart, met de Duitse vertalingen erbij, om vervolgens met de studenten hier een verhaal van te maken. Tot slot vertellen de studenten het verhaal na. Lezen in het Duits is een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling, omdat dit zorgt voor inbreng. Schrijven in het Duits volgt in een later stadium.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een geslaagde manier is om een taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de trainer moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en het geleerde wordt grondig verworven. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; TPRS is een vorm van breinvriendelijk leren. Voor de student is het een plezierige methode en het is relatief gemakkelijk om de aandacht erbij te houden. Zelf een verhaal verzinnen, werkt zeer motiverend voor lerenden.
Dat TPR Storytelling veel voorbereiding van de taaldocent vraagt, is een minpunt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-leermethode is vernoemd naar de zogenaamde de Steen van Rosetta, een steen die in Egypte is gevonden met tweetalige teksten, door middel waarvan uiteindelijk de hiërogliefen ontcijferd zijn. Het is eveneens de naam van het softwarebedrijf dat de taaltrainingen aanbiedt. In 1996 is de eerste versie van de methode is uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een wijze om een vreemde taal (bijvoorbeeld Duits) te leren met behulp van een computer. Deze taalcursussen worden aangeboden in ruim dertig verschillende talen en de taalcursussen zijn te volgen vanuit elk van deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve leermethode, die de wijze nabootst waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dit wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te spreken. Rosetta Stone gebruikt hiervoor foto’s en stemmen van native speakers Duits (moedertaalsprekers) om de betekenis van nieuwe (Duitse) woorden over te brengen. Er wordt gebruikgemaakt van een programma om spraak te herkennen dat de Duitse uitspraak registreert en een schematische weergave daarvan maakt. Zo kan de gebruiker zijn of haar uitspraak met de uitspraak van native speakers (moedertaalsprekers Duits) vergelijken. Verbetering van de uitspraak kan worden behaald door de voorbeeldstem wat langzamer te laten praten en daarna veel na te spreken.
Voor de schrijfvaardigheid Duits van de lerende zijn er dictee-oefeningen. De software controleert de Duitse spelling en de grammatica en geeft eventuele fouten aan en biedt de mogelijkheid om de fouten van de student te verbeteren.
Het programma van Rosetta Stone omvat eveneens leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

Rosetta Stone wordt veelvuldig gebruikt wereldwijd en zeker niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. In Nederland wordt de Rosetta Stone-methode door enkele ministeries en diverse hogescholen en universiteiten, alsook door een aantal internationale organisaties gebruikt.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

Rosetta Stone is heel eenvoudig in gebruik en de methode kan op ieder moment door de studenten worden gebruikt. Studenten bepalen zelf welke onderdelen wat meer of minder aandacht nodig hebben. Veel studenten vinden het prettig om met de leermethode te werken. Voor onderwijsinstellingen kan de methode van Rosetta Stone een oplossing bieden bij een gebrek aan docenten. Het feit dat geen trainer is die studenten motiveert of wat extra’s kan bieden, is een minpunt van de methode van Rosetta Stone.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Amerikaans taalkundige Paul Pimsleur. De eerste taalcursus van Pimsleur was een cursus Grieks, die hij in het jaar 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een computerprogramma om nieuwe talen (bijvoorbeeld Duits) te leren.
Deze cursussen bestaan uit zinnen en dialogen in de doeltaal die nagesproken worden en worden herhaald. De Duitse zinnetjes zijn door native speakers (moedertaalsprekers) ingesproken. De cursussen van Pimsleur zijn gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling. De les omvat een audio-opname van een half uur die nieuwe woordenschat en structuren bevat in de te leren taal. De grammaticale structuren van het Duits worden niet uitgelegd maar deze worden aangeboden via uitbreiding van, en variaties op, deze zinnen.
Dr. Pimsleur heeft onderzoek gedaan naar het meest optimale interval waarin geleerde informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. In de Pimsleur cursussen is dit (gemiddelde) interval geïntegreerd.

Populariteit

Onder andere Amerikanen volgen de Pimsleur taalcursussen en de ervaringen met Pimsleur variëren. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur werkt erg goed om de uitspraak te verbeteren, omdat de insprekers van de zinnen allemaal native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke wijze Duits spreken in een normaal tempo.
Het minpunt van de leermethode van Pimsleur is dat er niets uitgelegd wordt. De studenten leren geen bouwstenen van het Duits om zelf een zin te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die uit het hoofd worden geleerd.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet geheel verwonderlijk, door Michel Thomas (Poolse naam: Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Hij ontwikkelde zijn methode kort na de Tweede Wereldoorlog in een eigen taleninstituut in Beverly Hills in Los Angeles, met beroemdheden zoals Diana Ross, Barbra Streisand, Emma Thompson, Mel Gibson, Pierce Brosnan en Bob Dylan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Het uitgangspunt van Michel Thomas was dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij stressvrij is. Hij begon met de studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De taalcursussen zijn audiolessen (Duits), ingesproken door twee stemacteurs; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert mee met de lessen van de stemacteurs. Wanneer de stemacteurs een vraag wordt gesteld, is het idee dat de lerenden op pauze drukken en zelf antwoord geven op de vraag. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in kleine delen en Duitse lesstof die nieuw is, wordt afgewisseld met Duitse lesstof die al bekend is. Bij de Michel Thomas-methode is de uitleg steeds in het Engels. Er wordt bijvoorbeeld gewezen op verbanden tussen het Engels en het Duits, als deze er zijn. De methode geeft ook grammaticale uitleg. Bij de leermethodiek van Michel-Thomas wordt makkelijke lesstof eerst aangeleerd, moeilijkere lesstof volgt pas nadat de lerenden het voorgaande begrepen en verworven hebben. Naast Duitse woorden en zinnen in de doeltaal worden eveneens bouwstenen geleerd zodat de gebruikers zelf zinnen kunnen maken. De methodiek maakt ook gebruik van flashcards zodat de gebruikers zelf hun vocabulaire Duits kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te kunnen meten.

Populariteit

Veel lerenden vinden de cursus prettig werken en ze zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuren van het Duits. Studenten die wat verder zijn met de taal, ervaren de cursussen soms als wat minder leerzaam.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De cursussen trainen de uitspraak alsook de luistervaardigheid Duits op een efficiënte wijze en zijn zeer toegankelijk. Een keerzijde van de Michel Thomas-methode is dat deze cursussen Duits geen schrijfvaardigheid bieden. Er is ook geen werkelijke interactie, omdat de methode van Michel Thomas een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door polyglot en schrijver en Alphonse Chérel. Het bedrijf Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen en het begon met het eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ of ‘assimilatie’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in een andere groep’, wat voor taalcursussen (zoals Duits) wel wat hooggegrepen is. De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Duits, audio-CD’s en een USB-stick bestaan. De cursisten werken idealiter ongeveer twintig minuten per dag.
De lessen van Assimil bestaan uit verschillende Duitse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Duitse vertaling staat hiernaast, met grammaticale toelichting. Om de uitspraak Duits te oefenen, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnen die zijn ingesproken door native speakers en die de lerenden daarna herhalen. De opbouw is van receptief naar productief: in de eerste les wordt nog geen taalproductie van de cursisten verwacht; dit komt pas na ongeveer vijftig taallessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn gewaardeerd. De taalcursussen zijn niet zo duur en het aanbod aan verschillende talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het voordeel van de Assimil-methode is dat de cursisten Duits in hun eigen snelheid kunnen leren op het moment dat dit het beste past. Het nadeel hierbij is, geldt wat voor alle computertaalcursussen, dat de student is aangewezen op zichzelf. Er is geen docent Duits beschikbaar om de lerende te begeleiden of te motiveren.