Cursus Spaans Leiden

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was al in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw ontwikkeld in Engeland en Amerika, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, moesten de (Amerikaanse) soldaten de elementaire verbale communicatieve vaardigheden leren. Door de invloed van het leger werd deze audiolinguale methode ook de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan beschouwd worden als een antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Nieuw was dat de lessen volledig plaatsvonden in de doeltaal (bijvoorbeeld Spaans). De belangrijkste vaardigheden zijn spreken en luisteren (in het Spaans) en (Spaanse) grammaticale structuren worden geleerd middels mondelinge structuuroefeningen. De bedoeling is zonder fouten Spaans leren spreken en verstaan, wat begint met leren naspreken. Herhaling is het middel hiervoor; er wordt gewerkt met driloefeningen om Spaanse zinnen en structuren goed aan te leren, zodat reacties spontaan en automatisch gaan worden. De trainer Spaans kan zo bijvoorbeeld een bepaalde zin tien keer herhalen en daarna een extra Spaans woord toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt vaak gewerkt in de zogenaamde talenpractica, waarbij studenten Spaans een hoofdtelefoon op hebben en zinnen beluisteren en naspreken. Het geschreven Spaans wordt pas behandeld zodra het mondelinge Spaans vertrouwd is geworden. Afbeeldingen worden wel gebruikt om nieuwe Spaanse woorden te introduceren.

Populariteit

In Nederland werd de methode pas geïntroduceerd rond het jaar 1970 toen de Mammoetwet inging. Al snel kwamen er grote bezwaren tegen de saaie drills. De techniek wilde wel eens haperen, waardoor de talenpractica vrij gauw in onbruik raakten. In plaats van de talenpractica werden de mondelinge structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers wonnen weer aan populariteit en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch heeft de audiolinguale methode haar sporen nagelaten. Het was nu breed aanvaard dat het bij het leren van een taal (zoals Spaans) niet om het memoriseren van de regels van de (Spaanse) grammatica gaat, maar om het gebruik van de grammatica. Luistervaardigheid (Spaans), waar veel taaldocenten vóór 1970 geen aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor studenten Spaans die beginnen effectief. Van het begin wordt de juiste uitspraak Spaans aangeleerd. De methode is een docentgestuurde methode en en biedt daardoor een snelle en efficiënte overdracht van kennis. De audiolinguale methode is ook geschikt voor grotere groepen.
Tegelijk is de docentgestuurde kant een nadeel; er wordt geen eigen inbreng verwacht van de studenten, waardoor het gevaar dreigt van passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie. Een ander bezwaar is dat de geoefende driloefeningen niet zo gemakkelijk in levend taalgebruik Spaans om te zetten zijn.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

Deze GoldList Method is een methode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Spaans) zodanig te leren dat deze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de student. De GoldList-methode werkt aan de hand van zelfgeschreven woordenlijsten (Spaans) die herhaald worden na verloop van tijd. De Spaanse woorden en zinnen van de woordenlijst worden door de lerenden hardop gelezen. Al deze woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, is niet het idee, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door blootstelling. De woordenlijst wordt telkens veranderd; Spaanse woorden die zijn aangeleerd, worden van de woordenlijst gehaald. Die Spaanse woorden die nog altijd problemen geven, blijven op de lijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method claimen dat de woorden op de woordenlijst of zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de student opgeslagen worden, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt bestreden. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt (taal)kennis in het algemeen onthouden wanneer de kennis ook van betekenis en relevant is voor de student. Deze methode kan goed functioneren voor Spaanse woorden en zinnen die relevant en betekenisvol zijn voor de lerende.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Bij lerenden die bij bijvoorbeeld Post-its^® voordeel hebben als geheugensteun zou deze methode goed kunnen werken. Doordat het fysieke deel van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt, werkt het met de hand schrijven beter dan typen of, zelfs behoorlijk zinloos: een foto maken. Het ontbreken van context is een nadeel. Taal bestaat uiteraard uit veel meer dan alleen een reeks losse woorden of zinnen. Bovendien is de GoldList-methode zeer tijdrovend omdat steeds met de hand geschreven woordenlijsten moeten worden aangemaakt.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is door Tracy D. Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op het op natuurlijke wijze verwerven van de taal (zoals bijvoorbeeld Spaans). Op de wijze waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken, probeert de methode het Spaans aan te leren. Op deze wijze leert men onbewust eveneens de taalregels. Alleen het Spaans met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Het streven is een stressvrije leeromgeving. De lerenden worden blootgesteld aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input. Bij de deze methode wordt de taalproductie Spaans niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en minder op expliciete Spaans grammatica en de correctie van vormfouten.
De methode heeft het meeste rendement als de studenten worden ondergedompeld in het Spaans. De leeractiviteiten in het Spaans dienen stimulerend te zijn zodat de lerenden plezier hebben van de ervaring.
De Natural Method leermethode heeft veel overeenkomsten met de Directe Methode. De methoden gaan beide uit van het idee van natuurlijke taalverwerving; het verschil tussen deze twee leermethoden is dat de Directe Methode meer focus op de praktijk legt en de Natural Method meer op blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het is veelvuldig aangetoond dat onderdompeling zeer effectief is. Omdat de methode betrekkelijk eenvoudig is om te begrijpen, is de natuurlijke aanpak een populaire manier van lesgeven bij taaldocenten Spaans. Er kleven ook nadelen aan de Natural Method. De leermethode legt voornamelijk nadruk op het impliciet leren van de Spaanse grammatica. De lerenden zouden inderdaad leren om te communiceren, maar blijven hangen in een wat gebrekkige, versimpelde versie van het Spaans door onvoldoende kennis van de grammatica van de taal.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een taal te leren, wordt als prettig ervaren. Studenten krijgen de mogelijkheid een persoonlijke band met het Spaans te creëren. Omdat er niet ‘uit het hoofd geleerd hoeft te worden’, beklijft het geleerde voor een langere tijd.
Omdat er vrijwel geen druk op de taalproductie ligt, kan het nadeel zijn dat het wat langer duurt voor er resultaten geboekt worden. De methode bereidt lerenden ook niet per se voor op een bepaald Spaans examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) oftewel de ‘Structurele Aanpak’ is door Charles Carpenter Fries en Robert Lado ontwikkeld in de jaren 50.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

Deze Structurele Aanpak is een taalverwervingsmethode met als doel de lerende vertrouwd te maken met de fonologische en grammaticale structuur van de taal (bijvoorbeeld het Spaans). Het beheersen van deze structuren levert volgens de Structurele Aanpak meer op dan het verwerven van het Spaans. Bij de leermethode gaat het om het kunnen herkennen en toepassen van specifieke samenstellingen van Spaanse woorden en woordgroepen in de juiste woordvolgorde. Deze combinaties worden aan de studenten gepresenteerd in betekenisvolle situaties met behulp van visualisatie, dramatisering, handelingen en gezichtsuitdrukking. De structuren die in de praktijk het meest gebruikt worden, worden als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheden Spaans (de luistervaardigheden en de spreekvaardigheden) worden hierbij in eerste instantie gebruikt; de leesvaardigheden en de schrijfvaardigheden volgen daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Spaans (spreekvaardigheden en schrijfvaardigheden), krijgt grammatica een grote plek. De Structurele Aanpak wordt ook wel Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering) genoemd.

Populariteit

In de jaren vóór 1970 werd de Structurele Aanpak op grote schaal gebruikt om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

Het voordeel van de Structurele Aanpak is dat de studenten het Spaans op een accurate wijze geleerd wordt. De lerende krijgt inzicht in de Spaanse grammatica leert in welke situatie bepaalde Spaanse woorden en woordcombinaties wel of niet passend zijn. De methode van de Structural Approach gebruikt alledaagse taal. Aan de Structural Approach kleven ook nadelen. De manier van werken kost tamelijk veel tijd en zorgt niet direct voor succeservaringen. De eigen input van lerenden is behoorlijk beperkt; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Communicatief taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching, afgekort: CLT), ook ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach, afgekort: CA) genoemd, is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk op competenties bij het leren van een taal legde. Amerikaans taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept van communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de opvatting dat interactie het uiteindelijke doel is bij het leren van een vreemde taal (zoals Spaans).
De studenten leren het Spaans in de praktijk te brengen met gebruik van CLT-technieken door de interactie met de docent Spaans en met elkaar. Teksten, geschreven in het Spaans of ander materiaal uit de werksituatie en/of het dagelijks leven worden gebruikt. Het Spaans wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de taaldocent Spaans draagt onderwerpen aan die buiten het gebied van de traditionele grammatica liggen, om de taalvaardigheid Spaans in diverse realistische situaties te oefenen. Spaanse grammatica leren studenten inductief, dit betekent aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij CLT is de taaldocent Spaans echt een trainer, die de lerende helpt communiceren in het Spaans.

Populariteit

De CLT werd erg populair in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Dit kwam mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes geen groot succes waren gebleken. Door de verdere eenwording van Europa kwam een grotere vraag om vreemde talen te leren op een wijze die meteen kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs (CLT) kent veel goede kanten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Spaans; het is functioneel en studentgericht. Doordat authentiek materiaal wordt gebruikt, leren studenten de Spaanse woorden die voor hen nodig zijn. CLT is efficiënt. Voor de lerende werkt dit stimulerend omdat hij of zij snel succeservaringen heeft. Fouten maken mag; de vaardigheid wordt al doende geleerd en verbeterd. Een nadeel van de communicatieve benadering is dat er veel minder aandacht wordt geschonken voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en uitspraak. Het plannen en voorbereiden vraagt veel tijd van de docent en vereist een actieve deelname van de lerenden. Deze manier van een vreemde taal leren, is voor een aantal studenten moeilijk of ongewoon, afhankelijk van hun achtergrond. CLT traint taalvaardigheden; hierbij gaat het vooral om de functie en minder om de vorm en de methode biedt dan ook geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was het taalonderwijs vooral gericht op praktisch taalgebruik. Taaldocenten leerden de studenten om gebruiksklare zinnetjes, idiomatische uitdrukkingen, dialogen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere manier gedaan door Johann Valentin Meidinger; een Duitse docent Frans en Italiaans. Hij ontwikkelde omstreeks het jaar 1783 een leermethode waarin de grammatica in het middelpunt stond. Meidinger wordt als grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (Engels: Grammar-Translation Method; GTM) gezien.

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gestoeld op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van de wetenschap, de cultuur en de religie was. Onderwijs in Latijn was natuurlijk op geschreven teksten van klassieke schrijvers gericht en was geheel op vertalen en grammatica gericht. Deze aanpak werd beschouwd als wetenschappelijk en degelijk. De Grammatica-vertaalmethode gaat uit van de analyse van de taalvormen en de taalstructuren (van bijvoorbeeld Spaans) waarbij de lerende inzicht ontwikkelt. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Spaans dus belangrijk. De nadruk ligt op literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten. De docenten dragen de kennis Spaans over, de studenten memoriseren.

Populariteit

Hoewel al sinds halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren, is tot recente datum de grammatica-/vertaalmethode van grote invloed geweest op het talenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan personen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren, is de grammatica-/vertaalmethode is een aardige mentale training. Ook biedt de methode inzichten in de structuur van het Spaans, doordat de nadruk wordt gelegd op de grammatica.
De methode heeft echter meer minpunten dan pluspunten. Het grootste minpunt is dat de spreekvaardigheid en luistervaardigheid Spaans ver achterblijft, waardoor de geleerde taal zelfs na jaren studie weinig mondeling kan worden toegepast. Omdat het meestal om literair taalgebruik gaat, staat de methode ver af van het dagelijks gebruik van het Spaans, ook in de context die wordt aangeboden. De methode biedt niet de mogelijkheid tot differentiatie of een eigen creatief leerproces bij studenten bij het werken in groepsverband. De student fungeert slechts als toehoorder en uitvoerder.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

De leermethode ‘Onderdompeling’ (Engels: language immersion of alleen immersion) wordt wereldwijd toegepast sinds de jaren 70, hoofdzakelijk op de middelbare school waarbij een vak (zoals wiskunde) in de vreemde taal wordt gegeven. In Nederland is ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de leermethode die bij Taleninstituut Regina Coeli in de provincie Brabant, ‘de nonnen van Vught’ wordt gebruikt. De leermethode is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die taalles Frans gaven aan welgestelde dames uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

De methode van onderdompeling zorgt ervoor dat degene die de taal (zoals het Spaans) leert, vanaf het eerste moment door de te leren taal is omgeven. De instructies vinden in de doeltaal (Spaans) plaats; in het begin langzaam en met veel herhalingen en later op een meer natuurlijke manier. De lerende wordt ook vanaf het begin uitgedaagd om in het Spaans te spreken. Bij onderdompeling met rollenspellen en simulaties gewerkt. De omgeving op onderwijsinstellingen die werken met onderdompeling, wordt veelal in de stijl van het Spaans ingericht om een situatie te creëren alsof de studenten in Spanje zijn. De studenten oefenen één-op-één of in een klein groepje met Spaans spreken. Een andere wijze om onderdompeling te bereiken, is naar Spanje te reizen en daar in een gastgezin te verblijven.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt beschouwd als een heel goede methode om vreemde talen te leren. Met name de mondelinge taalbeheersing Spaans kan op deze manier uitstekend worden aangeleerd.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het belangrijkste voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, doordat de methode zo intensief is. Het is ‘sink or swim’, de studenten moeten wel gaan communiceren in het Spaans omdat zij erdoor worden omgeven. De studenten zijn feitelijk 24 uur per dag Spaans aan het leren. Door samen te oefenen in groepen wordt de sociale interactie versterkt. Studenten ervaren dit als motiverend.
Dat de bereikte resultaten niet altijd wordt vastgehouden, is een nadeel van de methode. Als studenten in een korte tijd Spaans leren, door in Spanje te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar daarna weer overgaan tot de orde van de dag, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel weer wegzakt. Het feit dat een dergelijke taaltraining Spaans nogal intensief is, kan een bijkomend nadeel zijn. Niet alle lerenden hebben de conditie om deze methode van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een methode om taal te leren uit de jaren 70 van de vorige eeuw. Deze leermethode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedia is op de kracht van de suggestie gebaseerd. Lozanov stelt dat positieve suggestie een voorwaarde is om (een vreemde taal; bijvoorbeeld Spaans) te kunnen leren. Hiervoor is het van essentieel belang dat er een ontspannen sfeer en een wederzijds vertrouwen is tussen de lerenden en de docent (Spaans). Hiervoor moeten studenten zich veilig voelen en ontspannen zijn. Leslokalen met rijopstellingen waren niet geschikt om dit te bewerkstelligen. De studenten zaten in comfortabele stoelen tijdens de les die geplaatst waren in een halve cirkel en er was altijd muziek in de les. De methodiek zoals Lozanov voorstond, bestond uit het voorlezen van verschillende teksten, terwijl op de achtergrond klassieke muziek werd gedraaid of natuurgeluiden te horen waren. Bij de teksten waren woordenlijsten alsook opmerkingen met betrekking tot de grammatica van de doeltaal (het Spaans). Dit voorlezen gebeurde met veel expressie in stem en gebaren. De studenten werden op deze manier overgehaald om te luisteren en ze konden de (Spaanse) woorden die nieuw waren voor ze, gemakkelijk begrijpen en opnemen. Voor cultuur en kennis over het land van de vreemde taal (Spanje) was veel tijd tijdens de lessen. Er werden rollenspellen gespeeld en er bijvoorbeeld ook (Spaanse) streekgerechten werden gemaakt en gegeten.

Populariteit

De methodiek van Lozanov was enigszins omstreden en is niet erg bekend meer. Sommige elementen van de methodiek worden nog steeds toegepast, zoals het gebruiken van stemexpressies en gebaren bij het lezen van teksten in de te leren taal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia zorgt voor een veilige en ontspannen sfeer in de les, waardoor de lerende minder last krijgt van frustratie of faalangst. Voor een immigrant kan deze sfeer bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Dat de studenten gestimuleerd worden om actief mee te doen en zich in de situaties in te leven, wat voor sommigen een nieuwe ervaring is, is een bijkomend voordeel van de methodiek. Tegelijk vormt dit voor sommigen een nadeel, omdat niet iedereen hiertoe in staat is. Ook kan muziek bij sommige studenten eerder afleiden en zelfs verstorend werken in tegenstelling tot stimulerend of ontspannend. Een andere zwakke zijde is dat de relatie trainer-student niet gelijkwaardig is; alle input komt van de Spaanse trainer waarbij de student steeds de ontvangende partij is.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning (CLL) geheten, is ontwikkeld door de Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran in 1976.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning (CLL) is een methode om een vreemde taal te leren waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de vreemde taal zij willen leren. De CLL methode is gestoeld op de counseling-benadering waarbij de docent fungeert als counselor die de zinnen van de studenten kenschetst. De lerenden beginnen een gesprek. Zijn de studenten de taal (Spaans) nog niet voldoende machtig, dan spreken de studenten in hun moedertaal. De taaldocent (Spaans) vertaalt en geeft uitleg. Hierna herhalen de lerenden de uitingen van de docent zo goed mogelijk. De gesprekken in het Spaans worden opgenomen om opnieuw te kunnen beluisteren.
Community Language Learning bevordert gemeenschapsgevoel in de leergroep en de methode beschouwt de interactie tussen de studenten onderling als middel om het Spaans te leren. Er wordt geen leerboek Spaans gevolgd; de lerenden bepalen zelf de inhoud van de les aan de hand van betekenisvolle gesprekken.

Populariteit

Het succes van de methode hangt erg af van de expertise van de trainer-counselor. De taaldocent dient naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig te zijn onderlegd. Hij of zij dient zowel het Spaans als de moedertaal van de lerenden erg goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de lerenden te vertalen. CLL kan prima werken als deze op de juiste wijze gebruikt wordt. CLL is niet geschikt voor grote klassen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt lerenden veel autonomie. De studenten vinden het analyseren van hun eigen gesprekken vaak zinvol. De groep wordt vaak zeer hecht, niet alleen tijdens de les Spaans, maar ook daarbuiten. Met Community Language Learning worden studenten zich zo veel meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en minder sterke punten en leren om in teamverband te werken. Van het bespreken door de fouten en het evalueren van de taalles Spaans leren studenten veel. Vaak blijven zulke correcties in het geheugen gegrift en worden onderdeel van de actieve woordenschat van de studenten.
Het kan een keerzijde zijn dat de taal docent niet sturend is, ondanks dat sommige studenten wel sturing nodig hebben. Bij CLL wordt geen gebruikgemaakt van een leerboek en er worden geen toetsen Spaans gehouden. Het succes van de les is hierdoor moeilijk meetbaar. Sommige studenten worden in hun Spaans spreken geremd wanneer zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse naam: Lexical Approach; LA) is een methode om een taal te leren ontwikkeld door Michael Lewis in het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

Deze benadering gaat uit van het idee dat een belangrijk deel van het leren van een vreemde taal (zoals het Spaans) bestaat uit het begrijpen en produceren van zogenaamde ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die uit (Spaanse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen bestaan. Lerenden verwerven al doende inzicht in patronen van het Spaans (grammatica) en betekenisvolle groepen met woorden. Ze leren hoe het Spaans ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Spaans neemt in deze benadering een grotere plaats in dan Spaanse grammatica. De instructies zijn op situaties en Spaanse uitdrukkingen gericht die vaak voorkomen in dialoog. Voor interactie is aandacht maar ook voor exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden van de lerende (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Er is veel ruimte voor de lerende om zelf de Spaanse taal te ontdekken.
De rol van de taaldocent Spaans is te zorgen voor voldoende input en het faciliteren van het leerproces van de lerende.

Populariteit

In de laatste dertig jaar zijn door de invloed van de ideeën over taal van (onder andere) Michael Lewis lesboeken duidelijk veranderd. Er is veel meer aandacht voor woordenschat die aangeboden wordt in chunks, in betekenisvolle brokjes. De ingrijpende omwenteling in de manier waarop taal wordt onderwezen, iets waarnaar Michael Lewis streefde, is er echter niet van gekomen.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door met ‘chunks’ (brokjes van de taal); met ‘echte’ taal te werken, leren de studenten het Spaans op een natuurlijke manier te gebruiken. Er ontstaat souplesse in het het gebruik van het Spaans.
Dat de werkelijkheid toch altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties, is de keerzijde. Met het zelf leren herkennen van de patronen van het Spaans hebben sommige studenten moeite en zij hebben meer aan een taaldocent Spaans die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is in 1880 door de Franse leraar François Gouin ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

Een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis van de grammatica vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (Engelse naam: The Series Method of language acquisition) van François Gouin. Studenten leren zinnetjes op basis van een handeling, zoals het huis verlaten in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze series of reeksen gingen over onderwerpen als mens in de samenleving, leven in de natuur, beroep en wetenschap, vanuit het onderscheid tussen objectief, subjectief en figuurlijk taalgebruik ontwikkeld. De leermethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. De studenten gaan snel in de doeltaal (bijvoorbeeld het Spaans) denken doordat een soort eentalige leermethode is, die niet uitgaat van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’.

Populariteit

De ideeën van François Gouin over taal waren hun tijd ver vooruit. Ondanks dat het een ongebruikelijke aanpak was, was de seriemethode van François Gouin gedurende een bepaalde periode een succes. De leermethode van Gouin werd echter overschaduwd door Berlitz’ Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Series Method

Door de Series method van Gouin worden de mondelinge vaardigheden Spaans sterk ontwikkeld en het zorgt voor een harmonieuze, natuurlijke en gelijkwaardige sfeer.
De methode biedt levendig taalonderwijs. Dit type taalonderwijs Spaans wekt de leermethode enthousiasme van de lerenden op doordat de leermethode gebruikmaakt van visuele leermiddelen, zoals afbeeldingen, grafieken, etcetera. Het leren wordt tastbaar; iets wat geheel nieuw was. De Spaanslerenden worden nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te ontwikkelen, de prestatiedruk te verminderen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. De methode stimuleert de communicatieve competenties Spaans van de lerenden sterk.
De seriemethode van Gouin heeft echter als nadeel dat taal die iets meer abstract of subjectief wordt, wat moeilijk met bewegingen en expressies in één concrete ervaring is te vangen. De bewerkelijkheid voor de docent, die tenslotte een scala aan reeksen moet voorbereiden, is een bijkomend nadeel. Ten derde richt de Gouin-seriemethode zich vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog veelal draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheid toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Task-Based Language Teaching) is in de jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Graham Crookes en Michael Hugh Long.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen het Communicatief Taalonderwijs/een Communicatieve Benadering. De denkwijze erachter is dat het verwerven van de te leren taal (zoals het Spaans) geen op zichzelf staand doel, maar een middel om bepaalde taken uit te kunnen voeren. Studenten krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor kennis van de (Spaanse) taal vereist is. Om deze taken goed uit te voeren, dienen ze over woordenschat en taalregels te beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals e-mails schrijven, boodschappen doen, iets te drinken bestellen, bellen met de klantenservice of een krant lezen. De opdracht wordt in drie fasen opgedeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de lerende zich eerst op de taak voorbereidt, vervolgens de taak uitvoert en tot slot op de taak terugblikt. Om de taken uit te kunnen voeren, moeten studenten samenwerken. De taken moeten net boven het kennisniveau van de student Spaans liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Vanaf het begin van de jaren 90 is taakgericht onderwijs zeer populair geworden, zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheden bij studenten (met name studenten met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs te verbeteren.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Spaans) biedt duidelijke voordelen. Het is een activerende manier van werken, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun taalvaardigheden (Spaans) te gebruiken. Zolang de taak goed bij de lerenden aansluit, is Task-Based Language Teaching een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak. De student komt op een dagelijkse, natuurlijke wijze in contact met het Spaans en leert zo authentieke Spaanse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten leren bovendien om samen met andere studenten Spaans te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door studenten als prettig en motiverend ervaren .
Als nadeel kan van de methode genoemd worden dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Spaans, waardoor lerenden die niet heel precies leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; Nieuw-Zeelands taalkundige en docententrainer op het gebied van taalonderwijs Engels ontwikkelde in het jaar 2000 Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd).

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

Dogme Language Teaching is geïnspireerd op ‘Dogme 95’; de beweging van een groep van Deense filmmakers waaronder filmregisseur Lars von Trier uit 1995. Bij het maken van films houden de deelnemers zich aan 10 strenge regels (dogma’s). Deze 10 dogma’s behelzen samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity). Het Dogme-taalonderwijs werkt op een vergelijkbare manier. De aanhangers van deze methode streven naar een vorm van communicatief taalonderwijs die niet door voorgedrukt materiaal belast is. Het doeleinde van de Dogme-methode is het beginnen van inhoudelijke gesprekken die over praktische onderwerpen gaan, waarin het gaat om communicatie als inspirator van het leren. De Dogme-benadering is daarom een communicatieve werkwijze voor onderwijs, die taalonderwijs zonder lesboeken wil bieden of overige lesmaterialen en zich in plaats daarvan op communicatie tussen docent en lerenden focust. Net zoals de Dogme-beweging in de film, heeft het Dogme-taalonderwijs tien dogma’s (uitgangspunten).

Populariteit

Ondanks dat er niet veel onderzoek naar het succes van Dogme is geweest, stelt Thornbury dat de overeenkomsten met het taakgericht leren van een vreemde taal (zoals Spaans) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een voordeel voor de taaldocent Spaans is dat voorbereiding vrijwel niet nodig is. Dat de lerende verantwoordelijk is voor zijn of haar eigen leerproces, kan erg motiverend zijn. Voorspelbaar is de taalles Spaans zo niet. Dat zorgt voor spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Bijna elk onderwerp kan worden besproken tijdens een les volgens de Dogme-methode. Dit zorgt dat studenten alert en betrokken blijven.
Studenten kunnen zich daarentegen wel iets ongemakkelijk voelen als ze zo weinig begeleid worden door de taaldocent. Voor dit type onderwijs zijn ook niet alle trainers Spaans voldoende flexibel. Dat de studenten zich vaak dienen voor te bereiden op een bepaald examen Spaans en het niet zeker is dat de daarvoor benodigde stof aan bod komt tijdens de lessen, kan een ander minpunt vormen van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is in het jaar 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson ontwikkeld.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

De GPA-methode is een alternatieve visie om een nieuwe taal (zoals het Spaans) te verwerven. Dat taal en cultuur niet los van elkaar staan, is de primaire aanname van de GPA. Bij GPA gaat het om veel meer dan alleen het Spaans; het doel om tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (van bijvoorbeeld Spanje) uit te groeien. GPA gebruikt daarom de termen ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docent’. De GPA vertoont overeenkomsten met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De leermethode bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de lerende en een verzorger uit Spanje. Begrip gaat voor productie. De focus ligt op de Spaanse woordenschat en de cultuur. Fase 1 is de hier-en-nu-fase. Deze fase neemt ongeveer 100 uur in beslag. In fase 1 concentreert de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het non-verbale feedback geven.
Fase 2 van de zogenaamde leermethode is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase neemt ruwweg 150 uur in beslag en nu beginnen de deelnemers ook Spaans te produceren. In fase 3 van de leermethode ligt de nadruk op zogenaamde ‘gedeelde verhalen’. ‘Gedeelde verhalen’ zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die tussen culturen worden gedeeld alsook verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 van de methode is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemer en de verzorger beginnen nu meer diepgaande gesprekken te voeren over het leven in de Spaanse cultuur. In fase 5 van de methode begint de deelnemer zich op taalgebruik van moedertaalsprekers Spaans te richten aan de hand van nieuws, televisie, films en literatuur. Het Spaans dat voor het werk van de deelnemers is vereist, wordt ook geleerd. Fase 6 van de methode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Het gaat het hierbij om de groei buiten de formele taalsessies Spaans om.

Populariteit

Omdat de methode van Thomson nog redelijk nieuw is, is nog niet veel bekend over het succes van deze methode. Deelnemende studenten zijn enthousiast over deze methode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een duidelijk inzicht geboden op het proces van de taalverwerving Spaans. De zes afzonderlijke fasen van GPA bieden een duidelijk tijdsschema alsook realistische doelstellingen. De lerenden verwerven niet alleen taalkennis Spaans, maar ook van de omgeving en de lerenden verwerven eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een minpunt van deze leermethode is dat voor iedere deelnemer of iedere kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is bedacht door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse polyglot en taalkundige in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Spaans) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. De techniek is eenvoudig: de studenten luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen wat zij horen. Het is niet belangrijk om de Spaanse tekst al te begrijpen; in de eerste plaats gaat het om de klanken van de te leren taal. Luisteren en daarna herhalen wordt net zo vaak geoefend tot het moment het heel soepel gaat en de lerende simultaan met de audio-opname Spaans kunnen spreken. Na enige tijd zal de lerende een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en te begrijpen) wat hij of zij gezegd heeft. Veel leerboeken zijn voor deze methode geschikt, zolang de boeken dialogen bevatten of stukken samenhangende teksten. De Spaanse audio-opname dient ideaal bezien iets boven het niveau van de lerenden te liggen. De ideale lengte is ruwweg één pagina, op natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Alexander Argüelles doet de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, het liefst buiten, en niet te zitten, doordat lichamelijke beweging de opname van de nieuwe taal (het Spaans) in het zenuwstelsel versterkt. Een andere reden is dat de lerenden minder gauw afgeleid worden als zij in beweging zijn, zodat het werken aan het Spaans veel effectiever wordt.

Shadowing heeft veel gemeen met de audiolinguale methode uit de twintigste eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills toegepast in plaats van dialogen of samenhangende tekst. Bij Shadowing is eveneens het simultaan spreken anders.

Populariteit

De afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar de techniek van Shadowing dat aantoont dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid aanzienlijk verbetert. Het algemene begrip van het Spaans wordt ook vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat het in een groep van studenten kan worden toegepast, waarbij alle deelnemers actief leren. Het rendement van de Shadowing-methode is hoog.

De Shadowing-techniek heeft als nadeel is dat de lerenden het soms wat saai vinden om dezelfde Spaanse tekst steeds te blijven herhalen. De keuze van de tekst is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd, in de jaren zestig van de vorige eeuw.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Spaans) die gebaseerd is op het principe dat mensen door middel van handelingen en bewegingen leren. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven voortdurend taken aan hun (jonge) kinderen en belonen hen als ze die taken uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste instantie de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheid Spaans is dus de basis, de spreekvaardigheid komt pas daarna.
De methode van TPR^® past deze grondslagen van de moedertaalverwerving bij het leren van het Spaans versneld toe. De docent geeft op een vriendelijke en begrijpelijke manier taken, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de lerenden doen deze taken na. Aanvankelijk wordt nog niet verwacht van de studenten dat zij Spaans praten; de studenten geven in een later stadium de opdrachten. Bekende taken worden verder uitgebreid of gedeeltelijk veranderd.
Door de combinatie van bewegingen en spraak, spreekt TPR^® beide hersenhelften aan. Op deze manier kost het minder moeite om dingen te leren en de geleerde Spaanse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

TPR^® wordt vooral binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engelse les op de basisschool. Maar ook middelbare scholieren of volwassenen werken met veel plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

De methode van Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat studenten veel begrijpelijke input krijgen aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgen de studenten snel begrip van de nieuwe taal. Total Physical Response levert snelle succeservaringen op, wat het plezier in het leren bevordert. Zo kan de student leren zonder stress. In principe is de methode van TPR^® voor alle doelgroepen inzetbaar, ongeacht de achtergrond en deze leeftijd en kan de methode eveneens worden gebruikt in klassen die iets groter zijn. Het Spaans wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de studenten.
De keerzijde van TPR^® is dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is. Dit is de reden dat de methode tot op een zeker niveau werkt en daarnaast een andere methode (ter aanvulling) nodig is. Daarnaast is de leermethodiek niet erg creatief. Studenten leren niet om hun ideeën, meningen en gevoelens in het Spaans uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

De Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) bedacht de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd, eind jaren 80 van de negentiende eeuw. De methode is als tegenreactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Een Reformbeweging met nieuwe ideeën over vreemde talen leren dat zelfontdekkend en inductief diende te zijn, ontstond omstreeks 1900. De Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van een vreemde taal, maar eveneens voeding, natuurgeneeskunde, kleding en naturisme. Omstreeks 1900 streefden de mensen, net als in de jaren zestig van de vorige eeuw, naar meer natuurlijke manieren van leven en bevrijding van keurslijven. In het taalonderwijs kwam veel aandacht voor ‘levende’, gesproken taal, waarbij grammatica vooral inductief werd onderwezen, met behulp van voorbeeldzinnen. De taalregels moesten door de studenten hieruit worden afgeleid. Er waren veel mondelinge oefeningen en met veel aandacht voor de uitspraak van de vreemde taal (zoals het Spaans). Studenten werden aangemoedigd vaak Spaans te praten. Dat de taallessen in het Spaans gegeven werden, was eveneens nieuw. Er werd nadrukkelijk niet vertaald in de taallessen. Aan de hand van voorbeelden en afbeeldingen werd de (Spaanse) vocabulaire aangeleerd. Abstracte vocabulaire werd door studenten aangeboden om ideeën te laten associëren.

Populariteit

De golf van vernieuwing van het begin van de twintigste eeuw ebde weg, mede door invloed van de oorlogen en crises, om weer een andere vorm te krijgen in de jaren zestig.
Taleninstituten zoals Interlingua en Berlitz werken nog steeds met (een moderne vorm van) de Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Het belangrijke voordeel van de Directe Methode is dat het een vrij natuurlijke manier is om Spaans te leren. Luisteren en spreken komen uitgebreid aan bod, waardoor studenten zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Spaans kunnen ontwikkelen. Aan deze methode kleven echter eveneens minpunten. Deze leermethode schenkt zeer weinig aandacht aan de schrijfvaardigheid (Spaans) en ook minder aandacht aan lezen in de doeltaal. De methode biedt voor lerenden die meer meer gevorderd zijn in het Spaans niet genoeg uitdagingen. De Directe Methode is tevens niet heel geschikt voor de langzaam lerende studenten, doordat de leermethode uitgaat van een actieve inzet van de kant van de student.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages ging in herdruk in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat van hetzelfde principe uit als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om een taal te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een vreemde taal (zoals Spaans) leren moet gemakkelijk en veilig zijn. Om die reden wil Manesca niet werken met abstracte regels of woordenlijstjes met Spaanse woorden die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de vroegst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is gebaseerd op het werken met een groep studenten en een taaltrainer Spaans, die steeds één Spaans woord tegelijk introduceert. Bij dit woord hoort een bepaalde beweging. De lerenden herhalen daarna één voor één het Spaanse woord en de bijbehorende beweging. De herhaling helpt de studenten de Spaanse woorden te onthouden, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. Stap voor stap worden deze woorden zinnen en weer variaties op deze Spaanse zinnen. Spaanse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De Manesca-methode is reeds enkele jaren later overgenomen en aangepast door de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca is twee jaar na de publicatie van zijn methode overleden. Het werk van Manesca is door anderen opgepakt en verder ontwikkeld, onder meer door Ollendorff. Veel van de ideeën van Manesca zijn nog actueel en worden nog steeds toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

Het pluspunt van de Manesca of Ollendorff-leermethode geldt als de combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen meewerkt en het geleerde gemakkelijker en langer door de lerende wordt onthouden. Het vele herhalen draagt daar eveneens aan bij. Het feit dat het wat saai wordt om dezelfde Spaanse woordjes en zinnetjes steeds te herhalen, kan een minpunt zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is in 1963 ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een manier om een vreemde taal (bijvoorbeeld Spaans) te leren die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De autonomie van de lerende en diens actieve deelname is het uitgangspunt van Gattegno’s methode.
De trainers Spaans gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht te trekken van de lerenden, reacties uit te lokken en hen aan te moedigen om fouten te verbeteren. Aan de uitspraak (Spaans) wordt veel tijd besteed.
Caleb Gattegno, die wiskundige was, vond het essentieel om taalles te geven door middel van een methode die efficiënt was voor de voorraad energie van de lerenden. Hij ontdekte dat het in verhouding weinig energie kost om een auditief of visueel beeld te onthouden, veel minder dan wanneer lerenden proberen om dingen uit het hoofd te leren. Hij betoogde dat trainers niet zozeer dienen te streven naar kennisoverdracht, maar bewustzijn dienen aan te spreken, omdat alleen het bewustzijn het mogelijk maakt om iets te leren.
Gekleurde blokjes (zogenaamde cuisenaire-staven) die voor allerlei verschillende dingen kunnen worden gebruikt, zijn één van de hulpmiddelen (zogenaamde cuisenaire-staven) die The Silent Way van Gattegno hierbij gebruikt. De ‘de stille manier’ maakt eveneens gebruik van Words in Colour; een kleurenkaart voor geluiden waarin elke kleur een specifieke klank van het Spaans vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken om aan zinnen te werken en gekleurde grafieken die worden gebruikt om spelling te leren.

Populariteit

Voornamelijk bij het leren van de uitspraak van het Spaans zijn de ideeën van Gattegno van betekenis geweest, hoewel The Silent Way in zijn originele versie niet veel meer wordt toegepast.

Voor- en nadelen van de Silent Way

Dat zijn methodiek niet-bedreigend is voor lerenden, die immers als autonoom gezien worden, is het pluspunt van de methode van Gattegno. De docent Spaans is bij deze methode in principe dienstbaar aan de lerenden en niet andersom. De leermethodiek van The Silent Way stimuleert het leren van het Spaans op een natuurlijke wijze. Door lerenden uit te dagen nieuwe dingen te ontdekken, wordt het geleerde meestal goed verwerkt en onthouden. De student ‘mogen’ fouten maken, wat helpt bij het leerproces.
Een nadeel kan zijn dat sommige studenten intensievere begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat. Een lerende zou gefrustreerd kunnen worden door het gebrek aan inbreng van de trainer Spaans. De beperking van het gebruik van kleuren en grafieken is dat ‘het nieuwe’ er vrij snel af gaat, waardoor het effect verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De TPRS-methode is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

De TPRS-methode is een talenverwervingsmethode die verhalen gebruikt om vreemde talen (bijvoorbeeld Spaans) te leren. Het principe is een natuurlijke methode van taalverwerving: de nieuwe taal leren zoals kinderen hun moedertaal leren. Om dit te bereiken, worden lerenden blootgesteld aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input. De docent Spaans vertelt een verhaal aan de studenten, waarin nieuwe Spaanse woorden meerdere keren voorkomen. De verhalen zijn interessant of humoristisch en nooit te lang. De lerenden zijn ontspannen omdat de verhalen van de docent eenvoudig zijn te begrijpen. Spaanse woorden en structuren worden op deze manier vrijwel ongemerkt opgeslagen in het langetermijngeheugen van de lerenden. De trainer wijst de student op grammaticale verschijnselen in het Spaans, zonder dat studenten regels van het Spaans uit het hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘automatisch’ Spaans gaan spreken en de Spaanse grammaticale structuur nadoen. Dit is een natuurlijk proces. Samen met een groep lerenden een verhaal opbouwen, is een variant. De taaldocent Spaans schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op het bord, met de Spaanse vertalingen erbij, om daarna hier een verhaal van te maken met de studenten. Tot slot wordt het verhaal door de studenten naverteld. Lezen in het Spaans is een belangrijk deel van TPR Storytelling, doordat dit zorgt voor inbreng. In een later stadium volgt schrijven in het Spaans.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een succesvolle manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting moet geschikt zijn en de taaldocent moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPR Storytelling is een laagdrempelige wijze van taalverwerving en het geleerde wordt grondig verworven. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; er is sprake van breinvriendelijk leren. TPR Storytelling is plezierig voor de studenten en het is niet moeilijk om de aandacht erbij te houden. Het werkt zeer motiverend voor studenten om zelf een verhaal te verzinnen.
Een minpunt is dat TPRS veel voorbereiding van de docenten vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methode is naar de Steen van Rosetta vernoemd, een steen die in Egypte werd ontdekt met een tweetalige tekst, waarmee de hiërogliefen worden konden ontcijferd. Het is ook de naam van het softwarebedrijf dat deze taaltrainingen aanbiedt. In 1996 is de eerste versie van de methodiek is uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een wijze om een vreemde taal (bijvoorbeeld Spaans) te leren achter een computer. Deze taalcursussen zijn in meer dan dertig talen beschikbaar en ze zijn te volgen vanuit al deze talen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve leermethode, die de manier nabootst waarop kinderen hun moedertaal leren. Dit wil zeggen ‘leren door middel van onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hiervoor foto’s alsook stemmen van native speakers Spaans (moedertaalsprekers) om de betekenis over te brengen van nieuwe (Spaanse) woorden. De methode maakt gebruik van spraakherkenningsprogramma dat de Spaanse uitspraak registreert en daar een schematische weergave van maakt. De gebruikers kunnen zo hun uitspraak met die van moedertaalsprekers Spaans (native speakers) vergelijken. Door de voorbeeldspreker wat langzamer te laten spreken en daarna veel na te zeggen, kan verbetering van de uitspraak worden behaald.
Er zijn dictee-oefeningen om de schrijfvaardigheid Spaans van de student te oefenen. De software controleert de Spaanse spelling en de grammatica en geeft fouten aan, waarbij mogelijkheid is om de fouten van de student te corrigeren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. De leesteksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

Wereldwijd wordt de Rosetta Stone-methode veelvuldig ingezet en zeker niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken er gebruik van. In Nederland wordt de methode van Rosetta Stone door enkele ministeries en veel hogescholen en universiteiten toegepast en ook door een aantal internationale organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode van Rosetta Stone is zeer eenvoudig in gebruik en kan op elk moment door de studenten worden gebruikt. De student bepaalt zelf welke onderdelen van de methode wat meer of wellicht minder aandacht nodig hebben. Veel studenten vinden het prettig om met de leermethode te werken. Voor onderwijsinstellingen kan deze methode een oplossing bieden bij een gebrek aan taaltrainers. Het feit dat er geen taaldocent is om de studenten te motiveren of wat extra’s te bieden, is een minpunt.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn Amerikaans taalkundige Dr. Paul Pimsleur ontwikkeld. De eerste Pimsleur taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur in 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Spaans) te leren.
Deze taalcursussen bestaan uit zinnen/dialogen die door studenten vervolgens worden nagesproken en worden herhaald. Deze Spaanse voorbeeldzinnen van de cursus zijn door moedertaalsprekers (native speakers) ingesproken. De cursussen van Pimsleur zijn op herhaling, anticiperen, woordenschat en herhaling gebaseerd. De les omvat een audio-opname van een half uur die nieuwe woordenschat en taalstructuren bevat in het Spaans. De grammaticale structuur van het Spaans wordt niet apart uitgelegd maar aangeboden via uitbreiding van, en variaties op, de zinnen.
Pimsleur deed onderzoek naar het meest optimale interval waarmee geleerde informatie van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen overgaat. In de Pimsleur cursussen is dit (gemiddelde) interval geïntegreerd.

Populariteit

Onder andere Amerikanen gebruiken de Pimsleur cursussen en de ervaringen met de methode lopen uiteen. Over het algemeen zijn de lerenden tevreden over de aangeleerde uitspraak van het Spaans.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

Als uitspraakverbeteraar werkt de methode van Pimsleur erg goed, omdat de insprekers allemaal native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke wijze in een normaal tempo Spaans praten.
Dat niets wordt uitgelegd, is de keerzijde. De gebruikers leren geen bouwstenen van de Spaanse taal om zelf zinnen te maken, maar moeten het met duizenden voorbeeldzinnen doen die uit het hoofd worden geleerd.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is bedacht, niet geheel verrassend, door Michel Thomas; een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Hij ontwikkelde zijn methode kort na de Tweede Wereldoorlog in een eigen taleninstituut in Beverly Hills in Los Angeles, die beroemdheden zoals Barbra Streisand, Emma Thompson, Diana Ross, Bob Dylan, Mel Gibson en Pierce Brosnan tot zijn klantenkring kan rekenen.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Het principe van Michel Thomas was dat iemand alleen kan leren leren als hij of zij vrij is van stress. Michel Thomas begon met zijn studenten duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze dingen zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Spaans), door twee stemacteurs ingesproken; een mannelijke en een vrouwelijke. De setting is een virtueel klaslokaal, waarin de student zich voorstelt als de derde student. Deze student luistert mee met de lessen van de acteurs. Wanneer de stemacteurs een vraag wordt gesteld, is het idee dat de cursisten op pauze drukken en deze vraag eerst zelf beantwoorden. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. Bij de methode worden de lessen opgebouwd in stapjes en nieuwe Spaanse lesstof wordt afgewisseld met bekende Spaanse lesstof. De uitleg wordt in de Engelse taal gegeven. Er wordt op eventuele verbanden gewezen tussen de talen. Er wordt eveneens grammaticale uitleg gegeven. Bij de methodiek van Michel-Thomas wordt makkelijke lesstof eerst aangeleerd, moeilijkere lesstof volgt pas nadat de lerende de makkelijke lesstof heeft begrepen en verworven. Naast Spaanse woorden en zinnen in de doeltaal worden ook bouwstenen geleerd zodat de gebruikers zelf zinnen kunnen maken. De leermethodiek maakt ook gebruik van flashcards zodat gebruikers zelf hun vocabulaire Spaans kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen vooruitgang te kunnen meten.

Populariteit

Veel lerenden ze zijn tevreden over de uitleg van de structuren van het Spaans en vinden de methode van Michel Thomas fijn om mee te werken. Gebruikers die al wat verder zijn met de taal, ervaren de Michel Thomas-methode soms als wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De methode van Michel Thomas is heel toegankelijk en traint uitspraak en luistervaardigheid Spaans op een efficiënte wijze. Het feit dat deze cursussen Spaans niet in schrijfvaardigheid voorzien, is een keerzijde van de Michel Thomas-methode. Ook is er geen echte interactie doordat de methode van Michel Thomas een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in 1929 is opgericht door schrijver en polyglot Alphonse Chérel. Het bedrijf Assimil maakt en publiceert cursussen voor vreemde talen. Dit begon met hun eerste boek Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in de groep’, wat voor een taalcursus (zoals Spaans) wel wat hooggegrepen is. De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die uit een lesboek Spaans, audio-CD’s alsook een USB-stick bestaan. De lerende besteedt ongeveer twintig minuten per dag aan de cursus.
De lessen bestaan uit verschillende Spaanse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Spaanse vertaling staat ernaast, met de toelichting van de grammatica. Voor het oefenen van de uitspraak van het Spaans, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnetjes die door native (moedertaal) speakers zijn ingesproken en die de cursist herhaalt. De opbouw van de les is van receptief naar productief: in de eerste lessen wordt nog geen taalproductie verwacht van de cursisten; dit komt pas na ruwweg vijftig lessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn gewaardeerd. De cursussen zijn betaalbaar en er is een ruim aanbod aan verschillende talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Dat de cursisten Spaans in hun eigen tempo kunnen leren wanneer dit het beste uitkomt, is het voordeel van de methode van Assimil. De keerzijde hierbij is, geldt wat voor alle taalcursussen met een computer, dat de lerende aan zichzelf is overgeleverd. Er is geen docent Spaans beschikbaar om de student te begeleiden of te motiveren.