Cursus Spaans Nijmegen

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en Engeland, onder andere door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was het noodzakelijk om de (Amerikaanse) soldaten de elementaire verbale communicatieve vaardigheden te leren. Hierdoor werd deze audiolinguale methode ook de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan beschouwd worden als een antwoord op de grammatica-vertaalmethode. Een nieuw verschijnsel was dat de les geheel in de doeltaal (bijvoorbeeld Spaans) plaatsvond. Spreken en luisteren (in het Spaans) zijn de belangrijkste vaardigheden en de (Spaanse) grammaticale structuren worden middels mondelinge structuuroefeningen geleerd. Het doel is om vrijwel foutloos Spaans te leren spreken en verstaan, wat bij een Spaanssprekende leren naspreken, begint. Het middel hiervoor is herhaling; er wordt gewerkt met driloefeningen om Spaanse zinnen alsook structuren in te slijpen, zodat reacties spontaan en als het ware automatisch worden. De taaltrainer Spaans kan zo bijvoorbeeld een zin 10 keer herhalen en daarna een nieuw Spaans woord hieraan toevoegen. Er wordt vaak in de zogeheten talenpractica gewerkt, waarbij studenten Spaans een koptelefoon dragen en naar zinnen luisteren en deze naspreken. Geschreven Spaans komt pas aan bod als het mondelinge Spaans al vertrouwd is geworden. Er wordt wel gebruikgemaakt van afbeeldingen om nieuwe Spaanse woorden te introduceren.

Populariteit

In ons land werd de methode pas rond 1970 geïntroduceerd bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al snel bezwaren tegen deze inhoudsloze driloefeningen. Het kwam wel eens voor dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica al gauw in onbruik raakten. In plaats daarvan werden de mondelinge structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers wonnen weer aan populariteit en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch liet de audiolinguale methode sporen na. Het was nu breed geaccepteerd dat het bij een taal (zoals Spaans) leren niet gaat om het uit het hoofd leren van de regels van de (Spaanse) grammatica, maar om het gebruiken ervan. De luistervaardigheid (Spaans), waar het merendeel van docenten vóór de jaren zeventig geen of nauwelijks aandacht aan schonken, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is voor beginnende studenten Spaans effectief. Een juiste uitspraak Spaans wordt vanaf het begin aangeleerd. De methode is docentgestuurd en kan daardoor een vlotte en efficiënte kennisoverdracht bieden. Deze methode kan ook bij grotere groepen worden gebruikt.
Tegelijk heeft dit docentgestuurde aspect een keerzijde; er wordt geen eigen input verwacht van de studenten, waardoor het gevaar op de loer ligt van enige passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie. Een bijkomend bezwaar is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig om te zetten zijn in levend taalgebruik Spaans.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een methode om woorden of zinnen in een vreemde taal (bijvoorbeeld Spaans) te leren op een zodanige wijze dat deze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de student. De methode werkt aan de hand van zelfgeschreven woordenlijsten (Spaans) die herhaald worden na verloop van tijd. De opgeschreven zinnen of woorden worden hardop gelezen door de studenten. Het is niet het idee om de woorden en/of zinnen en zinnen uit het hoofd te leren, maar dit eigenlijk gebeurt automatisch door blootstelling. De woordenlijst wordt telkens veranderd; Spaanse woorden die aangeleerd zijn, worden van de woordenlijst gehaald. Die Spaanse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de lijst op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList Method stellen dat deze zinnen en woorden spontaan worden opgeslagen in het langetermijngeheugen, iets dat door geheugenwetenschappers betwijfeld wordt. Volgens deze geheugenwetenschappers wordt kennis in het algemeen opgeslagen wanneer deze kennis relevant en betekenisvol is voor de lerende. Deze methode kan goed functioneren voor Spaanse woorden en zinnen die van betekenis en relevant zijn voor de student.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Bij lerenden die bij bijvoorbeeld Post-its^® voordeel hebben als geheugensteuntje zou deze GoldList-methode goed kunnen functioneren. Omdat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt, werkt het met de hand schrijven effectiever dan typen of, zelfs redelijk zinloos: een fotootje maken. Het ontbreken van context is een keerzijde. Taal is veel meer dan een serie losse woorden en/of zinnen. Deze GoldList-methode is daarnaast bijzonder tijdrovend; er moeten steeds met de hand geschreven lijsten worden aangelegd.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook wel de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genoemd, is door de Amerikanen Tracy D. Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke wijze van het verwerven van de vreemde taal (zoals bijvoorbeeld Spaans). De methode probeert het Spaans aan te leren op de wijze waarop iemand als kind zijn of haar moedertaal leerde spreken. Op deze wijze leert men onbewust ook de taalregels. Alleen het Spaans met de nodige visuele hulpmiddelen wordt hiervoor gebruikt. Het streven is een stressvrije leeromgeving voor de studenten. Een aanzienlijke hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. De taalproductie Spaans wordt niet geforceerd, maar mag spontaan ontstaan. De nadruk ligt op communicatie en minder op het corrigeren van vormfouten en expliciete Spaans grammatica.
De methode heeft het meeste rendement als de lerenden in het Spaans worden ondergedompeld. Om te zorgen dat de studenten van de ervaring kunnen genieten, moeten de activiteiten die in het Spaans worden aangeboden, stimulerend zijn.
De Natural Method lijkt erg op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het verschil is dat bij de Directe Methode meer nadruk op de praktijk wordt gelegd en bij de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het feit dat onderdompeling een erg effectieve methode is, is veelvuldig bewezen. De natuurlijke aanpak is een populaire manier van lesgeven bij taaldocenten Spaans, omdat de methode vrij eenvoudig is om te begrijpen voor studenten. Kritiek kent de Natural Method ook. De leermethode richt zich vooral op het impliciet aanleren van de Spaanse grammatica. De lerende zou inderdaad leren om te communiceren, maar door onvoldoende kennis van de grammatica in een wat gebrekkige, vereenvoudigde versie van de taal blijven steken.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Het wordt prettig gevonden om op een natuurlijke manier een vreemde taal aan te leren. Lerenden wordt de kans geboden voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Spaans. Het geleerde beklijft langer, doordat studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’.
Een minpunt kan zijn dat het wat langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, omdat er bijna geen druk ligt op de taalproductie. Ook bereidt de methode studenten niet per se op een bepaald Spaans examen voor.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel ‘Structurele Aanpak’ is door Charles Fries, oprichter en directeur van de English Language Institute aan de Universiteit van Michigan en één van zijn studenten Robert Lado ontwikkeld in de jaren 50.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

Deze Structurele Aanpak is een methode van taalverwerving met als doel de lerende vertrouwd te maken met de grammaticale en fonologische structuren van de doeltaal (bijvoorbeeld het Spaans). Volgens de SA levert de beheersing van deze structuren meer op dan het leren van woordenschat Spaans. Bij de methode draait het om het kunnen herkennen en toepassen van bepaalde Spaanse woordcombinaties en groepen woorden in de juiste woordvolgorde. Deze vaste combinaties worden in betekenisvolle situaties met behulp van visualisatie, dramatisering, gezichtsuitdrukking en handelingen aangeboden aan de lerende. De structuren die in de praktijk het meest gebruikt worden, worden als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheden Spaans (de luistervaardigheden en de spreekvaardigheden) worden hierbij als eerste gebruikt; de leesvaardigheden en de schrijfvaardigheden volgen daaruit. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Spaans (de spreekvaardigheden en de schrijfvaardigheden), krijgt grammatica een grote plek. Andere benamingen voor de Structurele Aanpak zijn de Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering).

Populariteit

De Structurele Aanpak werd in de jaren vóór 1970 gebruikt op grote schaal om Engels te leren in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën alsook in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van een structurele aanpak is dat de lerenden het Spaans op een nauwkeurige manier kunnen leren. De lerenden krijgen inzicht in de grammatica van het Spaans en ze leren in welke situaties bepaalde Spaanse woorden en woordcombinaties wel of niet passend zijn. De methode van de Structural Approach gebruikt alledaagse taal. De methode van de Structurele Aanpak kent ook keerzijden. Deze manier van werken is behoorlijk tijdrovend en biedt niet direct een succeservaring. De eigen inbreng van studenten is behoorlijk beperkt; het is weinig creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (In het Engels: Communicative Language Teaching, afkorting: CLT), ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (In het Engels: Communicative Approach, afkorting: CA) genoemd, ontstond in de jaren 60 van de vorige eeuw onder invloed van ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk op competenties bij het leren van een taal legde. De Amerikaanse taalkundige Dell Hymes was de grondlegger in 1966 van het concept van communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Het communicatief talenonderwijs gaat uit van de visie dat interactie de uiteindelijke doelstelling is bij het leren van vreemde talen (zoals Spaans).
De studenten leren met behulp van CLT-technieken het Spaans in praktijk te brengen door de interactie onderling en de docent Spaans. Er wordt gebruikgemaakt van teksten, geschreven in het Spaans of ander materiaal uit de werkomgeving of het dagelijks leven. Het Spaans wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en de docent Spaans draagt onderwerpen aan die buiten het domein van de traditionele grammatica liggen, om de taalvaardigheid Spaans in allerlei soorten realistische situaties te oefenen. Spaanse grammatica wordt inductief onderwezen, dit betekent aan de hand van de praktijk, waaruit de regel volgt.
Bij het communicatief taalonderwijs zijn taaldocenten Spaans echt trainers, die de studenten helpen te communiceren in het Spaans.

Populariteit

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw werd het communicatief taalonderwijs erg populair, mede doordat de traditionele taalonderwijsmethodes niet erg succesvol waren gebleken. Binnen een verenigd Europa was er een grotere vraag om talen te leren op een wijze die meteen toepasbaar was.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs (CLT) heeft veel pluspunten. Studenten ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Spaans; het is studentgericht en functioneel. Omdat authentieke materialen te gebruiken, leren studenten de Spaanse woorden die zij moeten weten. Het is een efficiënte methode. De methode is voor de lerenden stimulerend doordat zij snel succeservaringen hebben. Fouten maken mag; al doende wordt de vaardigheid geleerd en geperfectioneerd. Een nadeel van de communicatieve benadering is dat er niet zo veel aandacht is voor grammatica, vocabulaire dat niet direct toepasbaar is en de uitspraak. De voorbereiding en de planning vraagt veel tijd van de trainer en vereist een actieve deelname van lerenden. Deze manier van een taal leren, is voor sommige studenten lastig of afwijkend, afhankelijk van hun achtergrond. Communicatief taalonderwijs (CLT) traint vaardigheden; het gaat daarbij om de functie en in mindere mate om de vorm en deze methode biedt dan ook geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw richtte het taalonderwijs vooral op praktisch taalgebruik. Taaldocenten leerden de studenten om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere manier gedaan door Johann Valentin Meidinger; docent Frans en Italiaans uit Duitsland. Rond 1783 ontwikkelde hij een leermethode waarbij de grammatica van de taal centraal stond. Meidinger wordt als grondlegger gezien van de grammatica-vertaalmethode (Engels: Grammar-Translation Method, afgekort GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was op het onderwijs in het Latijn gestoeld, wat de taal van religie, cultuur en wetenschap was. Onderwijs in Latijn was uiteraard op geschreven teksten van klassieke schrijvers gericht en was volledig op de grammatica en het vertalen gericht. Deze aanpak werd gezien als wetenschappelijk en degelijk. De Grammatica-vertaalmethode gaat van de analyse uit van taalvormen en taalstructuren (van bijvoorbeeld Spaans) waarbij de studenten zelf inzicht ontwikkelen. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Spaans dus belangrijk. De nadruk ligt op literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten. De docenten dragen de kennis Spaans over, de studenten memoriseren.

Populariteit

Al vanaf halverwege de negentiende eeuw was er ook tegengeluid te horen. Desondanks heeft de grammatica-/vertaalmethode tot recente datum een grote invloed op het talenonderwijs gehad.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Deze grammatica-/vertaalmethode biedt een aardige mentale training voor diegenen die het een uitdaging vinden om dingen uit het hoofd te leren. Ook biedt de methode inzichten in de structuur van het Spaans, doordat de nadruk op de grammatica wordt gelegd.
De methode kent echter meer nadelen dan voordelen. Het belangrijkste nadeel is dat de luister- en spreekvaardigheid Spaans ver achterblijft, waardoor de geleerde taal zelfs na jaren studie weinig mondeling toegepast kan worden. Omdat het over het algemeen om literair taalgebruik gaat, staat de methode ver af van het dagelijks gebruik van het Spaans, ook in de context die wordt aangeboden. Bij het werken in een groep biedt de methode niet de mogelijkheid tot een eigen creatief leerproces of tot differentiatie bij de studentenn. Lerenden zijn alleen toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt sinds de jaren 70 over de hele wereld gebruikt, voornamelijk op de middelbare school waarbij een schoolvak (bijvoorbeeld het vak wiskunde) wordt onderwezen in een vreemde taal. In Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ ook wel bekend als de methode die bij Taleninstituut Regina Coeli in Brabant, ook wel ‘de nonnen van Vught’ of liefkozend ‘de nonnetjes (van Vught)’ genoemd, toegepast wordt. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles gaven aan welgestelde vrouwen uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling zorgt ervoor dat degene die de taal (zoals het Spaans) leert, vanaf het eerste moment wordt omgeven door de te leren taal. De instructies worden gegeven in de doeltaal (Spaans); in het begin langzaam en met veel herhaling, later op een natuurlijkere wijze. De student wordt ook uitgedaagd vanaf het begin om in het Spaans te spreken. De methode werkt met rollenspellen en simulaties. Op onderwijsinstellingen die met onderdompeling werken, wordt de omgeving vaak in de stijl van het Spaans ingericht om een situatie te creëren alsof de studenten in Spanje zijn. De studenten oefenen één-op-één of in kleine groepjes met Spaans spreken. Een andere manier om onderdompeling te bereiken, is daadwerkelijk naar Spanje reizen en daar verblijven in een gastgezin.

Populariteit

Onderdompeling wordt als een uitstekende methode om vreemde talen te leren gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Spaans kan met onderdompeling zeer goed worden ontwikkeld.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het belangrijkste voordeel is dat deze methode snel resultaten laat zien, omdat de methode zo intensief is. Het is ‘sink or swim’, de student moet wel gaan communiceren in het Spaans want hij of zij wordt erdoor omgeven. In principe zijn de studenten 24 uur per dag Spaans aan het leren. Het samen oefenen in groepen versterkt de sociale interactie. Lerenden ervaren dat als motiverend.
Dat de bereikte resultaten niet altijd wordt vastgehouden, is een nadeel van de methode. Als studenten in een korte tijd Spaans leren, door in Spanje te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar vervolgens weer tot de orde van de dag overgaan, is de kans groot dat het nieuw geleerde snel wegzakt. Een bijkomend nadeel van de leermethode kan zijn dat een dergelijke training Spaans erg intensief is. Niet elke student heeft genoeg conditie om deze wijze van leren vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode uit de jaren 70 van de vorige eeuw. De leermethode is door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov ontwikkeld.

Kenmerken van Suggestopedie

Suggestopedia is op het principe van de suggestie gebaseerd. Positieve suggestie is volgens Lozanov een voorwaarde om (vreemde talen; bijvoorbeeld Spaans) te kunnen leren. Daarvoor is het van essentieel belang dat er een ontspannen sfeer alsook een wederzijds vertrouwen is tussen de studenten en de trainer (Spaans). Dat de studenten zich veilig voelen en ontspannen zijn, is de voorwaarde. Leslokalen met rijopstellingen waren uit den boze om dit te bereiken. De studenten namen tijdens de les plaats in comfortabele stoelen die opgesteld waren in een halve cirkel en er was altijd muziek in de les. De methode zoals Georgi Lozanov voorstond, bestond uit teksten voorlezen, terwijl op de achtergrond klassieke muziek werd gespeeld of natuurgeluiden te horen waren. Er waren woordenlijsten bij deze teksten en opmerkingen over de grammatica van de doeltaal (het Spaans). Dit voorlezen werd gedaan met veel expressie in stem en gebaren. De studenten werden zo verleid om te luisteren en de (Spaanse) woorden die nieuw waren, konden gemakkelijk begrepen en opgenomen worden. Er was veel tijd tijdens de lessen voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Spanje). Er werd met rollenspellen gewerkt en er bijvoorbeeld (Spaanse) streekgerechten werden gemaakt en gegeten.

Populariteit

De methode was enigszins omstreden en is niet heel bekend meer. Sommige elementen van de methodiek worden nog steeds toegepast, bijvoorbeeld het gebruikmaken van stemexpressies en gebaren bij het lezen van teksten.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedia creëert een ontspannen en veilige sfeer in de les, waardoor lerenden minder hinder krijgen van frustratie of faalangst. Voor een immigrant kan deze sfeer aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland bijdragen. Muziek werkt vaak motiverend en draagt bij aan betere leerprestaties. Dat de student gestimuleerd wordt om actief mee te doen en zich in de situatie in te leven, wat voor sommige mensen een nieuwe ervaring is, is een ander pluspunt van de leermethode. Tegelijkertijd is dit voor sommige studenten een keerzijde, want niet iedereen is hiertoe in staat. Ook kan muziek bij sommigen afleiden en zelfs verstorend werken in plaats van ontspannend en stimulerend. Dat de verhouding trainer-student niet gelijkwaardig is, is een ander zwak punt; alle input komt van de Spaanse trainer en de student is altijd de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran ontwikkelde in 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning of CLL geheten.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning is een methode om een vreemde taal te leren waarbij studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van de vreemde taal zij willen leren. De methode baseert zich op de counseling-benadering waarbij de docent optreedt als counselor die de zinnen van de lerende parafraseert. De lerenden beginnen het gesprek. Zij spreken in de moedertaal als de studenten de te leren taal (Spaans) nog onvoldoende machtig zijn. De trainer (Spaans) vertaalt en geeft uitleg, waarna de lerenden de uitingen van de trainer zo goed mogelijk herhalen. Deze gesprekken in het Spaans worden opgenomen om opnieuw te kunnen beluisteren.
Community Language Learning bevordert gemeenschapsgevoel in de leergroep en de methode beschouwt de interactie tussen de lerenden als middel om het Spaans te leren. Er wordt geen leerboek Spaans gevolgd; het zijn de lerenden zelf die de inhoud van de les bepalen middels betekenisvolle gesprekken.

Populariteit

Of CLL succesvol is, is grotendeels afhankelijk van de kunde van de docent-counselor. Bij deze methode dient de trainer naast sociaal-cultureel kundig ook taalkundig onderlegd te zijn. De taaltrainer dient zowel het Spaans als de moedertaal van de lerenden erg goed te beheersen om in staat te zijn om de taaluitingen van de lerenden te vertalen. CLL kan prima werken wanneer deze correct gebruikt wordt. Voor grote klassen is deze methode niet geschikt.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

CLL biedt lerenden veel autonomie. De studenten vinden het analyseren van de eigen gesprekken vaak zinvol. De groep wordt vaak zeer hecht, niet alleen tijdens de les Spaans, maar ook daarbuiten. Met Community Language Learning worden studenten zich zo veel meer bewust van de groepsgenoten, de sterke en minder sterke punten en leren om in teamverband te werken. Door het bespreken van de foutjes en het evalueren van de les Spaans leren studenten veel. Dergelijke verbeteringen blijven vaak in het geheugen gegrift en worden onderdeel van het actieve vocabulaire van de lerenden.
Een nadeel van Community Language Learning kan zijn dat de trainer niet sturend is, terwijl een aantal lerenden wel sturing nodig heeft. Bij CLL wordt geen leerboek gebruikt en er worden eveneens geen toetsen Spaans afgenomen. Het succes van de lessen is hierdoor moeilijk te meten. Een aantal studenten wordt in hun Spaans spreken belemmerd wanneer zij opgenomen worden.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse benaming: Lexical Approach; LA) is een methode om talen te leren die door Michael Lewis in de jaren 90 van de vorige eeuw is ontwikkeld.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering is gebaseerd op de visie dat een belangrijk deel van het leren van een vreemde taal (zoals het Spaans) bestaat uit het begrijpen en produceren van zogenaamde ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die uit (Spaanse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen bestaan. De studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Spaans (de grammatica) en betekenisvolle groepen woorden. Zo leren ze hoe het Spaans ‘in het echt’ wordt gebruikt. Woordenschat Spaans is in deze benadering belangrijker dan Spaanse grammatica. Instructies zijn op situaties en Spaanse uitdrukkingen die vaak voorkomen in dialoog gericht. Voor interactie is aandacht maar eveneens voor exposure; voor de zogenaamde receptieve vaardigheden (luisteren en begrijpen, lezen en begrijpen). Er wordt veel ruimte gegeven voor het zelf ontdekken van de Spaanse taal.
De rol van de trainer Spaans is te zorgen voor voldoende inbreng en het faciliteren van het leerproces van de studenten.

Populariteit

In de laatste dertig jaar zijn onder invloed van de ideeën over taal van (onder meer) Michael Lewis de leerboeken duidelijk veranderd. Er is veel meer aandacht voor woordenschat die in zogenaamde chunks wordt aangeboden, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Lewis streefde; de radicale omwenteling in de manier waarop talen worden onderwezen, heeft echter niet plaatsgevonden.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Studenten leren het Spaans op een heel natuurlijke manier te gebruiken door het werken met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal. Zo ontstaat souplesse in het taalgebruik Spaans.
Het minpunt van de methode is dat de werkelijkheid toch altijd weer afwijkt van de geleerde taalsituaties. Met het zelf leren herkennen van de taalpatronen hebben sommige lerenden moeite en zij hebben meer aan een taaldocent Spaans die hen wegwijs maakt, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ (Frans: La Méthode naturelle) is in 1880 ontwikkeld door de Franse leraar François Gouin.

Kenmerken van de Series Method

Een serie van verbonden zinnen die eenvoudig te begrijpen zijn en weinig kennis van grammatica van de doeltaal vereisen, is het uitgangspunt van de seriemethode (Engelse naam: The Series Method of language acquisition) van Gouin. Studenten leren zinnen op basis van een actie, zoals het huis verlaten in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze reeksen of series behandelden onderwerpen als mens in de samenleving, wetenschap en beroep, leven in de natuur, vanuit het onderscheid tussen objectieve, subjectieve en figuurlijke taal ontwikkeld. De seriemethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Het is een soort eentalige methode, die niet van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ uitgaat maar uitgaat van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor studenten al gauw in de doeltaal (bijvoorbeeld het Spaans) leren denken.

Populariteit

Gouin’s ideeën over taal waren hun tijd ver vooruit. Ondanks de ongewone aanpak, was de seriemethode van Gouin gedurende een bepaalde periode een succes. De methode werd echter overschaduwd door Maximilian Berlitz’ Directe Methode.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Seriemethode van François Gouin ontwikkelt de mondelinge vaardigheid Spaans sterk en de methode zorgt voor het opbouwen van een harmonieuze, natuurlijke en gelijkwaardige sfeer.
De methode biedt een levendige manier van lesgeven. Dit type taalonderwijs Spaans wekt het enthousiasme van de lerenden op doordat het gebruikmaakt van visuele leermiddelen, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort. Een nieuwe taal leren wordt tastbaar; dit was iets dat volledig nieuw was. Spaanslerenden worden nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, de prestatiedruk te verminderen alsook het zelfvertrouwen te verhogen. De communicatieve competenties Spaans van de studenten worden sterk gestimuleerd met de methode.
Het nadeel van de leermethode is dat taal die iets meer subjectief of abstract is, moeilijk in één concrete ervaring kan worden gevangen met beweging en expressie. Een ander minpunt is de bewerkelijkheid voor de trainer, die immers een scala aan reeksen voor moet bereiden. Ten derde focust de Gouin-seriemethode vooral op het mondelinge taalgebruik, terwijl het onderwijssysteem nog veelal draait om examens voor het toetsen van de lees- en schrijfvaardigheden.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Taakgericht taalonderwijs (Engels: Task-Based Language Teaching) is ontwikkeld in de jaren 80 van de vorige eeuw. De grondleggers waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Michael H. Long en Graham Crookes.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De gedachte erachter is dat het verwerven van de doeltaal (zoals het Spaans) geen op zichzelf staand doel, maar een middel om bepaalde taken uit te voeren. Lerenden krijgen motiverende taken aangeboden, waarvoor taalkennis (Spaans) vereist is. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, is het nodig dat ze over woordenschat en taalregels beschikken. Deze taken zijn zaken uit het dagelijks leven, zoals een e-mail schrijven, boodschappen doen, bellen met de klantenservice, de krant lezen of een drankje bestellen. De opdracht wordt in drie fasen opgedeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst op de taak voorbereidt, vervolgens de taak uitvoert en tot slot erop terugblikt. Studenten dienen samen te werken om de taken uit te kunnen voeren. De taken moeten net boven het niveau van de lerende liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Task-Based Language Teaching is vanaf het begin van de jaren negentig zeer populair geworden, zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest praktisch bruikbare vorm te zijn om de taalvaardigheid van de studenten (vooral de studenten met een achterstand) in het lager en secundair onderwijs te verhogen.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Spaans) biedt duidelijke voordelen. Het is een activerende werkvorm, waarbij de studenten uitgedaagd worden om hun vaardigheid (Spaans) te gebruiken. Mits de opdracht goed bij de lerende aansluit, is TBLT een op de persoon gerichte, relevante en efficiënte aanpak. Studenten komen op een natuurlijke, alledaagse wijze in contact met het Spaans en leren zo authentieke Spaanse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen in het Spaans. Bovendien leren studenten om met elkaar samen te werken. Taakgericht taalonderwijs wordt door studenten als motiverend en plezierig ervaren .
Als nadeel kan worden genoemd dat de communicatie voorop staat en niet de correcte vorm van het Spaans, waardoor lerenden die niet heel precies leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Dogme Language Teaching/Dogme ELT (ook wel de ‘Dogmabenadering’ genoemd) is in 2000 bedacht door Scott Thornbury; een Nieuw-Zeelandse docententrainer en taalkundige op het gebied van taalonderwijs Engels.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching (DLT) was ‘Dogme 95’; de stroming van een groep Deense filmmakers onder wie Deense filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995. Bij het filmmaken, confirmeren de deelnemers zich aan tien strenge regels (tien dogma’s). Samen vormen ze ‘de eed van zuiverheid’. Iets dergelijks is bij het Dogme-taalonderwijs aan de hand. De aanhangers van deze methode zoeken naar een vorm van communicatief taalonderwijs die onbelast is door voorgedrukt materiaal. Het starten van echte inhoudelijke conversaties over praktische onderwerpen is het doel van de Dogme-methode. Hierbij gaat het om communicatie als drijvende kracht van een taal leren (bijvoorbeeld Spaans). Daarom is deze leermethode een communicatieve aanpak van taalonderwijs, die taal wil onderwijzen zonder het gebruik van lesboeken of ander lesmateriaal en zich in plaats daarvan op het communiceren tussen de taaldocent en de lerenden focust. Het Dogme-taalonderwijs heeft 10 uitgangspunten (dogma’s), net zoals de Dogme-beweging in de film.

Populariteit

Onderzoek naar het succes van Dogme is beperkt, maar Scott Thornbury stelt dat de overeenkomsten met het taakgericht leren van een taal (zoals Spaans) suggereren dat Dogme waarschijnlijk voor vergelijkbare resultaten zorgt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Een pluspunt voor de taaldocent Spaans is dat hij of zij zich zo goed als geen hoeft voor te bereiden. Het kan heel motiverend werken dat de studenten verantwoordelijk zijn voor hun eigen leerproces. Voorspelbaar is de les Spaans zo niet. Dit garandeert spontane communicatie en de verveling krijgt geen kans. Bij een taalles volgens de Dogme-benadering is bijna alles bespreekbaar. Op deze manier blijven de lerenden alert en betrokken.
Studenten kunnen zich echter wel ongemakkelijk voelen als ze zo weinig bij de hand genomen worden door de trainer. Ook is niet elke trainer Spaans voldoende flexibel voor deze manier van lesgeven. Dat lerenden zich vaak op een bepaald examen Spaans moeten voorbereiden, terwijl het niet zeker is dat de hiervoor benodigde lesstof hiervoor aan bod komt in de les, kan een bijkomend minpunt vormen van de methode.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in 2007 door Language consultants Angela en Greg Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-methode geldt als een alternatieve visie op het verwerven van een nieuwe taal (zoals het Spaans). De primaire aanname van de methode is dat taal en cultuur onlosmakelijk zijn. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het Spaans; het doel is uitgroeien tot deelnemers aan het leven in de gastcultuur (van bijvoorbeeld Spanje). Daarom hanteert GPA de term ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docent’. De GPA vertoont overeenkomsten met, en is ook deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De leermethode bestaat uit zes fasen van activiteiten. Deze activiteiten worden door de lerende en een verzorger uit Spanje uitgevoerd. Begrip is belangrijker dan productie. Spaanse woordenschat en cultuur krijgen de nadruk. Fase 1 van de leermethode is de hier-en-nu-fase. Deze duurt ruwweg 100 uur. In fase 1 concentreert de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het geven van non-verbale feedback.
Fase 2 van de zogenaamde leermethode is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase neemt om en nabij 150 uur in beslag en de deelnemers beginnen nu ook Spaans te produceren. In fase 3 van de methode ligt de nadruk op zogenaamde ‘gedeelde verhalen’. ‘Gedeelde verhalen’ zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die worden gedeeld tussen culturen en verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 van de methode is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemers en verzorgers beginnen nu diepere gesprekken te voeren over het leven in de Spaanse cultuur. In fase 5 begint de deelnemer zich te richten op taalgebruik van moedertaalsprekers Spaans door middel van televisie, films, nieuws en literatuur. Het Spaans dat voor het werk vereist is, wordt ook geleerd. Fase 6 van de methode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase heeft geen eindpunt. Hierbij gaat het om groei buiten de formele taalsessies Spaans om.

Populariteit

Omdat de methode van Thomson nog vrij nieuw is, is nog vrij weinig bekend over het succes ervan. De deelnemers zijn enthousiast over de leermethode.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een duidelijk inzicht geboden op het proces van taalverwerving Spaans. Deze zes fasen van GPA bieden een duidelijk tijdsschema alsook realistische doelstellingen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis verworven van het Spaans, maar ook van de omgeving en de lerende verwerft eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een nadeel van deze benadering is dat voor iedere deelnemer of iedere groepje deelnemers een ‘verzorger’ gevonden moet worden die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique of Shadowing (‘schaduwen’) is in de vroege jaren 2000 bedacht door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen toepassen om de uitspraak en intonatie (Spaans) te verbeteren en vloeiendheid in het spreken te verwerven. De methode werkt eenvoudig: de lerende luistert naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhaalt wat hij of zij hoort. Het gaat in eerste instantie om de klanken; de Spaanse tekst ook begrijpen is niet belangrijk. Luisteren en herhalen oefent men net zo veel totdat het soepel gaat en de student simultaan met de audio-opname Spaans kunnen spreken. Na enige tijd zullen de lerenden een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat zij hebben gezegd. Zolang er maar dialogen in staan of stukken samenhangende tekst, zijn diverse leerboeken voor deze leermethode geschikt. De Spaanse audio-opnames dienen ideaal bezien iets boven het niveau van de lerende te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ruwweg één pagina, zonder kunstmatige pauzes en op natuurlijke snelheid. De aanbeveling van Argüelles is lerenden om tijdens het spreken te gaan lopen, liefst in de buitenlucht, en niet te gaan zitten, omdat fysieke beweging de opname versterkt van de te leren taal (het Spaans) in het zenuwstelsel. Dat de lerende minder gauw afgeleid wordt als hij of zij in beweging is, zodat het werken aan het Spaans veel effectiever wordt, is een andere reden.

De shadowing-techniek vertoont veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar bij de audiolinguale methode werden grammaticale drills gebruikt in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Ook het simultaan spreken is anders aan Shadowing.

Populariteit

De afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar de techniek van Shadowing waaruit is gebleken dat de leermethodiek zowel de uitspraak als de luistervaardigheid aanzienlijk verbetert. Het algemene begrip van het Spaans wordt eveneens vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Het praktische voordeel van Shadowing dat de methodiek in een groep van lerenden kan worden toegepast, waarbij elke deelnemer individueel actief leert. De methode heeft een hoog rendement.

De techniek heeft als keerzijde is dat lerende het wellicht een beetje saai kan kunnen vinden om dezelfde Spaanse tekst steeds te blijven herhalen. De tekst kiezen is dus van groot belang.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James J. Asher ontwikkelde in de jaren 60 van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Spaans) die uitgaat van het idee dat mensen leren met behulp van handelingen en beweging. Men leert door te doen, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven voortdurend opdrachten aan hun jonge kinderen en belonen hen als ze deze opdrachten uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoentjes maar aan”, enz.). In de eerste instantie is het de bedoeling dat de kinderen begrijpen wat de ouders zeggen, de kinderen gaan in een later stadium verbaal reageren. De luistervaardigheden Spaans zijn dus de basis, de spreekvaardigheden komen later.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Spaans versneld toe. De taaldocent geeft op een vriendelijke en begrijpelijke wijze opdrachten, zoals: “pak het boek” en doet zelf de opdrachten voor; de lerenden doen deze opdrachten na. Aanvankelijk wordt nog niet van de studenten verwacht dat ze Spaans spreken; de studenten geven de taken in een later stadium. Opdrachten die bekend zijn worden verder uitgebreid of gedeeltelijk gewijzigd.
Door het combineren van beweging en spraak, appelleert TPR^® aan de beide hersenhelften. Het kost daardoor minder moeite om iets te leren en de geleerde Spaanse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

Met name wordt de methode van TPR^® toegepast binnen het NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engels op de basisschool. Maar middelbare scholieren of volwassenen werken eveneens met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

Total Physical Response heeft veel voordelen. Doordat de student veel begrijpelijke inbreng krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de doeltaal. De methode zorgt voor een snelle succeservaring, wat het plezier in het leren van het Spaans bevordert. Het zorgt een stressvrij leerproces. In principe is de methode van TPR^® geschikt voor elke doelgroep, ongeacht welke leeftijd of achtergrond en kan de methodiek ook toegepast worden in klassen die wat groter zijn. Het geleerde Spaans wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen.
Het feit dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten is uit te drukken, is het nadeel van TPR^®. Dit is de reden dat de leermethodiek tot op een zeker niveau werkt en daarnaast een andere leermethodiek (ter aanvulling) nodig is. Ook is de methode niet heel creatief. De student leert niet zijn of haar ideeën, meningen en gevoelens in het Spaans uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren 80 van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse taalkundige Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De methode is als reactie op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Er sprake van een Reformbeweging rond 1900 met nieuwe ideeën dat het leren zelfontdekkend en inductief moest zijn. Overigens betrof de Reformbeweging niet alleen het leren van een taal, maar ook voeding, natuurgeneeskunde, kleding en naturisme. Net als in de jaren zestig van de vorige eeuw, streefden de mensen omstreeks 1900 naar meer natuurlijke manieren van leven en bevrijding van de keurslijven. In het taalonderwijs kwam veel aandacht voor ‘levende’, gesproken taal. Hierbij werd de grammatica meer inductief geleerd, met voorbeeldzinnen. De taalregels moesten lerenden hieruit afleiden. Veel mondelinge oefeningen en met meer aandacht kwamen er voor de uitspraak (zoals het Spaans). Het werd aangemoedigd de lerenden veel in het Spaans te laten praten. Het was eveneens nieuw dat de taallessen in het Spaans werden gegeven. In de taalles werd nadrukkelijk niet vertaald. Het aanleren van (Spaanse) vocabulaire gebeurde door middel van voorbeelden en afbeeldingen. Abstracte vocabulaire werd door studenten aangebracht om ideeën te laten associëren.

Populariteit

Deze vernieuwingsgolf van het begin van de twintigste eeuw ebde weg, deels onder invloed van de crises en oorlogen, om in de jaren zestig weer in een andere vorm terug te komen.
Met (een moderne vorm van) de Directe Methode wordt nog steeds gewerkt door taleninstituten zoals Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Dat het een vrij natuurlijke manier is om Spaans te leren, is het voordeel van de Directe Methode. Luisteren en spreken komen ruimschoots aan bod. Hierdoor ontwikkelen studenten zelfvertrouwen en vloeiendheid in het Spaans. Aan de methode kleven echter eveneens nadelen. De methode besteedt zeer weinig aandacht aan de schrijfvaardigheid (Spaans) en ook weinig aan lezen in de doeltaal. Voor studenten die al wat meer meer gevorderd zijn in het Spaans, biedt de methode te weinig uitdagingen. De Directe Methode is ook niet heel geschikt voor langzaam lerende studenten, doordat deze methode is gestoeld op een dynamische inzet van de studenten.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

In 1835 publiceerde Jean Manesca An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). An oral system of teaching living languages is in herdruk gegaan in januari 2015.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat uit van hetzelfde principe als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om talen te leren, is die kinderen hun moedertaal leren. Het leren van een taal (zoals Spaans) moet veilig en gemakkelijk zijn. Daarom wil Manesca niet met abstracte lijstjes of regels met Spaanse woorden werken die uit het hoofd geleerd dienen te worden.
De Manesca-methode geldt als de vroegst bekende, volledige taalcursus. De leermethode is gebaseerd op het werken met een groep lerenden en een taaldocent Spaans, die steeds één Spaans woord tegelijk introduceert. Er hoort een specifieke beweging bij dit woord. Het Spaanse woord en de beweging worden daarna door de lerenden één voor één herhaald. De herhalingen helpen de studenten de Spaanse woorden te onthouden, zonder dat uit het hoofd leren nodig is. Deze woorden vormen stap voor stap zinnen en weer variaties op deze Spaanse zinnen. De Spaanse spelling wordt in een later stadium met leesteksten aangeboden.
De Manesca-methode is reeds een aantal jaren later overgenomen en aangepast door grammaticaschrijver en taaldocent de Duitse grammaticaschrijver en taaldocent Heinrich Gottfried Ollendorff en wordt ook wel de Ollendorff-methode genoemd.

Populariteit

Manesca is twee jaar na publicatie van zijn methode overleden. Het werk van Jean Manesca is opgepakt en aangepast door anderen, onder meer door Ollendorff. Een groot deel van zijn ideeën zijn nog actueel en worden nog altijd in het moderne vreemdetalenonderwijs gebruikt.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegingen maken, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en de geleerde stof gemakkelijker en langduriger door de lerende wordt onthouden, geldt als de sterke kant van de Manesca- of Ollendorff-methode. Wat daar eveneens aan bijdraagt, is het vele herhalen. Een minpunt kan zijn dat het wat saai kan zijn om dezelfde Spaanse woorden en zinnetjes te blijven herhalen.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is in het jaar 1963 door de Egyptenaar Caleb Gattegno ontwikkeld.

Kenmerken van de Silent Way

The Silent Way is een taalleermethode (voor bijvoorbeeld Spaans) die stilte gebruikt als instructiemiddel. De autonomie van de lerende en diens actieve deelname is het uitgangspunt van de methode van Gattegno.
De taaldocenten Spaans gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht van de studenten te trekken, reacties uit te lokken en hen aan te moedigen om fouten te corrigeren. Er wordt veel tijd aan de uitspraak (Spaans) besteed.
Gattegno, die wiskundige was, vond het essentieel om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt was voor de voorraad energie van de lerenden. Hij kwam erachter dat het in verhouding weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder dan als we proberen om dingen uit het hoofd te leren. Het betoog van hem was dat de taaldocenten niet zozeer dienen te streven naar kennisoverdracht, maar het bewustzijn dienen aan te spreken, want alleen het bewustzijn maakt het mogelijk om iets te kunnen leren.
Gekleurde staven die voor allerlei dingen kunnen worden gebruikt, zijn één van de hulpmiddelen die The Silent Way van Gattegno gebruikt. De methodiek gebruikt ook Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor klanken waarbij elke kleur een bepaalde klank van het Spaans vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die worden gebruikt voor het leren van de spelling.

Populariteit

Hoewel The Silent Way in zijn oorspronkelijke versie niet veel meer wordt gebruikt, zijn de ideeën van Gattegno wel van betekenis geweest, vooral bij het leren van de uitspraak van het Spaans.

Voor- en nadelen van de Silent Way

De sterke kant van de aanpak van Gattegno is dat zijn benadering niet-bedreigend is voor studenten, die tenslotte worden gezien als autonoom. De taaltrainer Spaans is in feite dienstbaar aan de lerende, niet omgekeerd. Met The Silent Way wordt het leren op een natuurlijke wijze gestimuleerd. De geleerde stof wordt meestal goed verwerkt en onthouden door de lerenden uit te dagen om nieuwe dingen te ontdekken. De student ‘mogen’ fouten maken, wat helpt bij het leerproces.
Het kan een nadeel zijn dat sommige studenten meer begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat. De studenten kunnen gefrustreerd raken door de afwezigheid van inbreng van de docent Spaans. Werken met kleuren en grafieken heeft als beperking dat de nieuwheid er snel af raakt, waardoor het effect verdwijnt.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ staat voor Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. De methode is ontwikkeld door Blaine Ray in 1990, van oorsprong een Amerikaanse docent Spaans, en komt voort uit de TPR-techniek (Total Physical Response).

Kenmerken van TPR Storytelling

TPRS is een taalverwervingsmethode die verhalen gebruikt om een vreemde taal (bijvoorbeeld Spaans) te leren. Het principe van TPRS is een natuurlijke methode van taalverwerving: de taal leren zoals kinderen de moedertaal leren. Om dit te kunnen bereiken, worden studenten blootgesteld aan veel begrijpelijke input. De taaldocent Spaans vertelt een verhaal, waarin nieuw te leren Spaanse woorden diverse keren voorkomen. De verhalen zijn interessant of humoristisch en nooit te lang. Studenten voelen zich ontspannen doordat de verhalen van de trainer vrij eenvoudig te begrijpen zijn. Zo worden Spaanse woorden en structuren vrijwel ongemerkt in het langetermijngeheugen van de studenten opgeslagen. De docent wijst de lerende op grammaticale verschijnselen in het Spaans, zonder dat lerenden taalregels uit het hoofd leren.
De lerende zal na een poosje ‘automatisch’ Spaans gaan spreken en de Spaanse grammaticale structuur imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant is om samen met een groepje van lerenden een verhaal op te bouwen. De docent Spaans schrijft hierbij eerst nieuwe woorden en structuren op het bord, met de Spaanse vertaling erbij en daarna met de lerenden een verhaal te maken. Tot slot vertellen de studenten het verhaal na. Lezen in het Spaans is een belangrijk onderdeel van TPR Storytelling, doordat dit zorgt voor input. Schrijven in het Spaans volgt daarna.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPRS een geslaagde manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden nodig: de setting moet geschikt zijn en de taaldocent moet goed getraind zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

Het is een laagdrempelige manier van taalverwerving en de geleerde stof wordt goed onthouden. TPRS spreekt ook de creatieve intelligentie aan; er is sprake van breinvriendelijk leren. Voor studenten is het een plezierige methode en het is relatief gemakkelijk om de focus te behouden. Zelf verhalen verzinnen, werkt zeer motiverend voor de lerende.
Een nadeel is dat TPR Storytelling veel voorbereiding van de taaldocent vraagt.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is naar de Steen van Rosetta vernoemd, een steen met een tekst in twee talen die in Egypte is gevonden, met behulp waarvan de hiërogliefen zijn ontcijferd. Het is ook de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen verkoopt. De eerste versie van Rosetta Stone is in het jaar 1996 uitgebracht.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone cursus is een manier om vreemde talen (bijvoorbeeld Spaans) te leren met behulp van een computer. Deze taalcursussen zijn beschikbaar in ruim dertig talen en de cursussen zijn ook vanuit elk van deze talen te volgen.
De Rosetta Stone-methode is een communicatieve leermethode, die de manier nabootst waarop een kind de moedertaal leert. Dit wil zeggen ‘leren door middel van onderdompeling’, door veel te luisteren en na te spreken. Het programma gebruikt hier foto’s en stemmen van native speakers Spaans (moedertaalsprekers) voor om de betekenis van nieuwe (Spaanse) woorden over te brengen. Er wordt gebruikgemaakt van een programma om spraak te herkennen. Dit programma registreert de Spaanse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De lerende kan zo de uitspraak vergelijken met die van een native speaker (moedertaalspreker Spaans). Verbetering van de uitspraak kan bereikt worden door de voorbeeldspreker langzamer te laten spreken en vervolgens veel na te zeggen.
De methode biedt dictee-oefeningen om de schrijfvaardigheid Spaans van de lerende te oefenen. De software controleert de Spaanse spelling en grammatica en wijst op fouten met de mogelijkheid om deze fouten te corrigeren.
Het programma omvat eveneens leesteksten. Deze gaan over dagelijkse onderwerpen, ideeën en activiteiten.

Populariteit

De Rosetta Stone-methode wordt wereldwijd veel ingezet en niet door de minsten. Onder meer de NASA en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken maken gebruik van Rosetta Stone. In Nederland wordt de Rosetta Stone-methode door enkele ministeries en veel hogescholen en universiteiten gebruikt en ook door sommige internationale bedrijven.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode van Rosetta Stone is zeer makkelijk in het gebruik en de methode kan op ieder moment door de studenten worden ingezet. Welke onderdelen meer of minder aandacht kunnen gebruiken, wordt door lerenden zelf bepaald. Veel lerenden vinden het leuk om de methodiek te gebruiken. Bij een gebrek aan taaldocenten kan een oplossing bieden deze methode voor scholen. Een minpunt van de methode is dat geen trainer is die studenten motiveert of iets extra’s kan bieden.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De Pimsleur taalcursussen zijn ontwikkeld door Dr. Paul M. Pimsleur; een Amerikaans taalkundige. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Pimsleur in 1963 op de markt bracht.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De methode van Pimsleur is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Spaans) te leren.
Deze cursussen bestaan uit zinnetjes en dialogen die door de studenten vervolgens worden nagesproken en herhaald. De Spaanse zinnetjes zijn ingesproken door native speakers (moedertaalsprekers). De cursussen zijn gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling. De lessen van de cursus bieden een audio-opname van dertig minuten die nieuwe vocabulaire en structuur bevat. De grammaticale structuren van het Spaans worden niet apart uitgelegd maar door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes aangeboden.
Dr. Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee informatie overgaat van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen. In de Pimsleur taalcursussen is dit (gemiddelde) interval verwerkt.

Populariteit

Onder meer in Amerika worden de Pimsleur taalcursussen gevolgd en de ervaringen met Pimsleur lopen uiteen. De studenten zijn over het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode werkt zeer goed als uitspraakverbeteraar doordat de insprekers van de zinnen native speakers zijn en op een natuurlijke manier Spaans spreken en in een normaal tempo.
Een minpunt van de leermethodiek van Pimsleur is dat er niets wordt uitgelegd. De studenten leren geen bouwstenen om zelf Spaanse zinnen te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die ingeprent worden.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet geheel verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een genaturaliseerde Amerikaandie oorspronkelijk in Polen is geboren. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij zijn methode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, met beroemdheden als Barbra Streisand, Diana Ross, Emma Thompson, Mel Gibson, Pierce Brosnan en Bob Dylan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ uitgangspunt was dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is. Hij maakte zijn lerenden duidelijk dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Spaans), ingesproken door twee acteurs; een mannelijke acteur en een vrouwelijke acteur. De setting is bij Michel Thomas een virtuele klas, waarbij de student de derde student is. Hij of zij luistert met de les van de stemacteurs mee. Als een vraag aan de stemacteurs gesteld wordt, is het de bedoeling dat de lerenden op de pauzeknop drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. De lessen worden in kleine stappen opgebouwd en nieuwe Spaanse lesstof wordt met reeds bekende Spaanse lesstof afgewisseld. De uitleg wordt steeds in het Engels gegeven. Er wordt bijvoorbeeld gewezen op verbanden tussen het Engels en het Spaans, als deze er zijn. Bij de Michel Thomas-methode wordt ook grammaticale uitleg gegeven. Eerst wordt makkelijke stof aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de makkelijke stof door de student Spaans begrepen en verworven is. Behalve Spaanse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen aangeleerd. Hiermee kunnen de studenten zelf zinnetjes bouwen. De leermethode maakt ook gebruik van flashcards waarmee studenten zelf hun woordenschat Spaans kunnen toetsen alsook online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te kunnen meten.

Populariteit

Veel studenten vinden de cursus fijn om mee te werken en zijn tevreden over de uitleg van de structuur van het Spaans. De gebruikers die al wat verder zijn met de taal, vinden de cursussen minder leerzaam.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De cursus van Michel Thomas zijn toegankelijk en trainen luistervaardigheid en uitspraak Spaans op een efficiënte manier. Dat de taalcursus Spaans niet in schrijfvaardigheid voorziet, is een keerzijde. Een daadwerkelijke interactie is er ook niet, omdat het audiocursussen zijn.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, dat in het jaar 1929 door Alphonse Chérel is opgericht. Dit bedrijf maakt taalcursussen en publiceert deze. Hun eerste boek was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

Letterlijk betekent ‘assimileren’: ‘mengen met, opgaan in de groep’, wat wel wat hooggegrepen voor een taalcursus (zoals Spaans) is. De Assimil-cursussen zijn zelfstudielessen die uit een leerboek Spaans en audio-CD’s alsook een USB-stick bestaan. De cursist werkt idealiter ruwweg twintig minuten per dag.
De lessen van Assimil bestaan uit Spaanse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Spaanse vertaling staat ernaast, samen met de uitleg van de grammatica. Om de uitspraak van het Spaans te oefenen, maakt de Assimil-methode gebruik van zinnen die zijn ingesproken door native speakers en die de lerende dient te herhalen. De opbouw is van receptief naar productief: in de eerste les wordt nog geen taalproductie verwacht van de gebruiker; dit komt pas na ruwweg vijftig taallessen.

Populariteit

De Assimil-cursussen zijn vrij populair. Ze zijn relatief voordelig en er is een groot aanbod aan talen.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de methode van Assimil is dat de cursist Spaans in zijn of haar eigen tempo kan leren wanneer dit het beste uitkomt. De keerzijde hierbij is, wat geldt voor alle computertaalcursussen, dat de cursist op zichzelf is aangewezen. Er is geen trainer Spaans om de cursist te motiveren of te begeleiden.