Cursus Spaans Rijssen

Audio-Lingual Method (ALM) (Army Method/New Key)

Bedacht door wie en wanneer

De audiolinguale methode was reeds in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw ontwikkeld in Amerika en Engeland, onder meer door de Amerikaanse taalkundige Leonard Bloomfield. Doordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, werd het noodzakelijk om (Amerikaanse) soldaten van elementaire verbale communicatieve vaardigheden te voorzien. Hierdoor werd deze audiolinguale methode soms de ‘legermethode’ genoemd.

Kenmerken van de Audio-Lingual Method (ALM)

De audiolinguale methode kan beschouwd worden als een reactie op de grammatica-vertaalmethode. Het was nieuw dat de lessen volledig in de doeltaal (bijvoorbeeld Spaans) werden gegeven. De belangrijkste vaardigheden zijn kunnen spreken en luisteren (in het Spaans) en (Spaanse) grammaticale structuren worden geleerd middels mondelinge structuuroefeningen. Het doel is zonder fouten Spaans leren spreken en verstaan, wat begint met een Spaanssprekende leren naspreken. Het middel hiervoor is herhaling; er wordt met driloefeningen gewerkt om Spaanse zinnen alsook structuren in te slijpen, zodat reacties spontaan en als het ware automatisch worden. De taaltrainer Spaans kan een zin bijvoorbeeld 10 keer herhalen en daarna een nieuw Spaans woord of meerdere nieuwe Spaanse woorden hieraan toevoegen. Bij de audiolinguale methode wordt veel gewerkt in zogeheten talenpractica, waar lerenden met een koptelefoon naar zinnen luisteren en deze naspreken. Geschreven Spaans wordt pas aangeboden als het mondelinge Spaans inmiddels vertrouwd is. Er worden wel afbeeldingen gebruikt voor het introduceren van nieuwe woorden in het Spaans.

Populariteit

De audiolinguale methode werd in Nederland pas geïntroduceerd rond het jaar 1970 bij het ingaan van de Mammoetwet. Er waren al snel bezwaren tegen deze betekenisloze driloefeningen. Het kwam wel eens voor dat de techniek haperde, waardoor de talenpractica vrij gauw in onbruik raakten. In plaats van de talenpractica werden de mondelinge structuuroefeningen schriftelijk gemaakt. Leerboekenschrijvers wonnen weer aan populariteit en boden zoals gebruikelijk expliciete grammaticaregels aan. Toch heeft de audiolinguale methode haar sporen nagelaten. Het was nu breed geaccepteerd dat het bij een taal (zoals Spaans) leren niet gaat om het memoriseren van de (Spaanse) grammaticaregels, maar om de toepassing ervan. Luistervaardigheid (Spaans), die vóór 1970 voor de meeste docenten niet bestond, was ontdekt.

Voor- en nadelen van de Audio-Lingual Method

De audiolinguale methode is effectief voor beginnende studenten Spaans. Direct van het begin wordt een goede uitspraak Spaans aangeleerd. De audiolinguale methode is een docentgestuurde methode en kan daardoor een snelle en efficiënte overdracht van taalkennis bieden. De methode is ook geschikt voor grotere groepen.
Deze docentgestuurde kant is tegelijkertijd een nadeel; er wordt geen eigen inbreng verlangd van de lerenden. Hierdoor ligt het risico op passiviteit en onvoldoende betrokkenheid en motivatie op de loer. Een ander bezwaar van de methode is dat de geoefende drills niet zo eenvoudig om te zetten zijn in levend taalgebruik Spaans.

GoldList Method (GLM)

Bedacht door wie en wanneer

De GoldList Method (‘gouden lijst-methode’) is door David J. James, alias Viktor Dmitrievitch Huliganov of Uncle Davey ontwikkeld.

Kenmerken van de GoldList Method (GLM)

De GoldList Method is een methode om woorden of zinnen (bijvoorbeeld in het Spaans) op een zodanige manier wijze te leren dat ze plaatsnemen in het langetermijngeheugen van de student. De methode werkt middels zelfgeschreven woordenlijsten (Spaans) die later herhaald worden. De opgeschreven zinnen of woorden worden door de lerenden hardop gelezen. Het is niet het idee om de woorden en zinnen uit het hoofd te leren, maar dit gaat automatisch door blootstelling. Deze woordenlijst wordt telkens veranderd; Spaanse woorden die aangeleerd zijn, gaan van de lijst af. Die Spaanse woorden die nog altijd problemen opleveren, blijven op de woordenlijst staan.

Populariteit

Aanhangers van de GoldList-methode stellen dat deze woorden op de woordenlijst en zinnen spontaan in het langetermijngeheugen van de student worden opgeslagen, iets dat door veel geheugenwetenschappers wordt betwijfeld. Kennis in het algemeen wordt opgeslagen als deze kennis ook van betekenis en relevant is voor de student. De GoldList-methode kan goed functioneren voor Spaanse woorden die relevant en van betekenis zijn voor de lerende.

Voor- en nadelen van de GoldList Method

Voor studenten die bij bijvoorbeeld Post-its^® voordeel hebben als geheugensteun kan deze GoldList-methode goed functioneren. Doordat het fysieke gedeelte van het geheugen door het schrijven wordt aangesproken en meewerkt, functioneert het met de hand schrijven effectiever dan typen of, redelijk zinloos: een foto maken. Een nadeel is het gebrek aan context. Talen bestaan uiteraard uit veel meer dan een reeks losse woorden en zinnen. De GoldList-methode is bovendien zeer tijdrovend omdat steeds handgeschreven woordenlijsten aangemaakt moeten worden.

De Natural Method

Bedacht door wie en wanneer

De Natural Method, ook de Natural Approach (de ‘natuurlijke aanpak’) genaamd, is door Tracy D. Terrell en Stephen Krashen in 1983 ontwikkeld.

Kenmerken van de Natural Method

De Natural Method is gericht op een natuurlijke manier van taalverwerving (van bijvoorbeeld Spaans). De methode probeert het Spaans aan te leren op de manier waarop mensen als kind hun moedertaal leerden spreken. Op die manier leert studenten onbewust eveneens de taalregels van het Spaans. Hiervoor wordt alleen het Spaans gebruikt met een aantal visuele hulpmiddelen. Een leeromgeving zonder stress is het streven van de leermethode. Een grote hoeveelheid begrijpelijke input wordt aan de studenten blootgesteld. De taalproductie Spaans mag spontaan ontstaan en wordt niet geforceerd. De methode legt de nadruk op communicatie en minder op expliciete Spaans grammatica en het corrigeren van vormfouten.
De leermethode werkt het meest effectief als de lerenden in het Spaans worden ondergedompeld. De activiteiten die in het Spaans worden aangeboden, dienen stimulerend te zijn, om te zorgen dat de studenten van de ervaring kunnen genieten.
De Natural Method lijkt veel op de Directe Methode. Het idee van natuurlijke taalverwerving is het uitgangspunt van beide methoden; het onderscheid is dat de Directe Methode meer de focus legt op de praktijk en de Natural Method meer op de blootstelling aan taalinput en het verminderen van spreekangst.

Populariteit

Het feit dat onderdompeling heel effectief is, is al veelvuldig bewezen. Omdat de natuurlijke aanpak betrekkelijk eenvoudig is om te begrijpen, is de methode een populaire manier van lesgeven bij taaldocenten Spaans. Er is ook kritiek op de natuurlijke aanpak. De methode richt zich vooral op het impliciet aanleren van de grammatica van het Spaans. De lerende zou weliswaar leren om te communiceren, maar in een wat gebrekkige, versimpelde versie van de taal blijven hangen door ontoereikende kennis van de grammatica.

Voor- en nadelen van de Natural Method

Om op een natuurlijke manier een vreemde taal aan te leren, wordt prettig gevonden. Lerenden krijgen de mogelijkheid voor het opbouwen van een persoonlijke band met het Spaans. Het geleerde beklijft langer, omdat studenten niet ‘uit het hoofd hoeven te leren’.
Een nadeel kan zijn dat het langer duurt voor er resultaat geboekt wordt, doordat bijna geen druk ligt op de taalproductie. Ook bereidt de methode lerenden niet per se voor op een bepaald Spaans examen.

Structurele Aanpak

Bedacht door wie en wanneer

De Structural Approach (afgekort SA) ofwel de ‘Structurele Aanpak’ is in de jaren 50 ontwikkeld door Charles Fries, oprichter en directeur van de English Language Institute aan de Universiteit van Michigan en één van zijn studenten Robert Lado.

Kenmerken van de Structurele Aanpak (SA)

De Structurele Aanpak is een methode om vreemde talen te leren die als doel heeft om de lerende vertrouwd te maken met de grammaticale en fonologische structuren van de taal (bijvoorbeeld het Spaans). Volgens de Structurele Aanpak levert het beheersen van deze structuren meer op dan het verwerven van woordenschat van het Spaans. Het herkennen en kunnen toepassen van vaste Spaanse woordcombinaties en groepen woorden in de correcte woordvolgorde is waar het bij de leermethode om draait. Deze vaste combinaties van woorden worden in reële situaties met behulp van dramatisering, visualisatie, handelingen en gezichtsuitdrukking aangeboden aan de studenten. De taalstructuren die het vaakst worden gebruikt, worden als eerste aangeboden. De mondelinge vaardigheden Spaans (luistervaardigheden en spreekvaardigheden) worden hier in eerste instantie bij gebruikt; hieruit volgen leesvaardigheden en schrijfvaardigheden. Bij het aanleren en verbeteren van de productieve vaardigheid Spaans (spreekvaardigheden en schrijfvaardigheden), krijgt de grammatica een belangrijke plek. Structural-Situational Approach (structurele-situationele benadering) en de Structural-Oral-Situational Approach (structurele-mondeling-situationele benadering) zijn andere namen voor de Structurele Aanpak.

Populariteit

In de jaren vóór 1970 werd de Structurele Aanpak op vrij grote schaal gebruikt om Engelse les te geven in Engelssprekende landen, voormalige Britse koloniën en in Maleisië.

Voor- en nadelen van de Structurele Aanpak

De sterke kant van een structurele aanpak is dat de studenten het Spaans op een accurate manier kunnen leren. De studenten krijgen inzicht in de grammatica van het Spaans en leren eveneens in welke situatie bepaalde Spaanse woorden of combinaties van woorden wel of niet passend zijn voor die situatie. De methode gebruikt alledaagse taal. De Structural Approach heeft ook minpunten. Deze methodiek is tamelijk tijdrovend en zorgt niet direct voor een succeservaring. De eigen inbreng van de student is beperkt; het is niet echt creatief.

Communicatief taalonderwijs (Engels: Communicative Language Teaching; CLT)

Bedacht door wie en wanneer

Het communicatief Taalonderwijs (Engelse naam: Communicative Language Teaching, afgekort: CLT), of ook wel ‘De Communicatieve benadering’ (Engelse naam: Communicative Approach, afgekort: CA) genoemd, is in de jaren zestig van de vorige eeuw ontstaan onder invloed van de ideeën van Noam Chomsky, die de nadruk legde op competenties bij het leren van een taal. De Amerikaanse taalkundige Dell Hymes was in het jaar 1966 de grondlegger van het concept communicatieve vaardigheden.

Kenmerken van Communicatief taalonderwijs (CLT)

Communicatief talenonderwijs gaat uit van de opvatting dat interactie het uiteindelijke streven is bij het leren van een vreemde taal (zoals Spaans).
De studenten leren het Spaans in praktijk te brengen met gebruik van CLT-technieken door de interactie met de taaldocent Spaans en met elkaar. Er wordt gebruikgemaakt van teksten, geschreven in het Spaans of ander materiaal uit het dagelijks leven en/of de werkomgeving. De Spaanse taal wordt zowel tijdens en ook buiten de les gebruikt.
Studenten praten over persoonlijke gebeurtenissen met medestudenten en taaldocenten Spaans dragen onderwerpen aan die buiten het domein van de traditionele grammatica liggen, om de taalvaardigheid Spaans in verschillende realistische situaties te oefenen. Spaanse grammatica leren studenten inductief, dat wil zeggen aan de hand van de praktijk, van waaruit de regel volgt.
Bij communicatief taalonderwijs is de taaldocent Spaans echt een trainer, die de lerende leert in het Spaans te communiceren.

Populariteit

Communicatief taalonderwijs werd erg populair in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Dit kwam gedeeltelijk doordat de traditionele taalonderwijsmethodes geen groot succes bleken. Binnen een verenigd Europa kwam meer vraag om een vreemde taal te leren door middel van een methode die direct kon worden toegepast.

Voor- en nadelen van Communicatief taalonderwijs

Het communicatief taalonderwijs kent veel pluspunten. Lerenden ‘kunnen’ al snel ‘iets’ in het Spaans; het is functioneel en studentgericht. Doordat authentiek materiaal wordt gebruikt, leren studenten de Spaanse woorden die voor hen nodig zijn. CLT is efficiënt. Voor de lerenden is dit stimulerend, omdat zij vlug succes ervaren. Fouten mogen worden gemaakt; al doende wordt de taalvaardigheid geleerd en geperfectioneerd. Een nadeel van de communicatieve benadering is dat voor grammatica, vocabulaire dat niet meteen toepasbaar is en uitspraak minder aandacht is. Het voorbereiden en plannen vereist veel meer tijd van de trainer en vraagt een actieve deelname van de lerende. Afhankelijk wat voor achtergrond zij hebben, is voor een aantal studenten deze manier van een taal leren moeilijk of afwijkend. CLT traint vaardigheden; hierbij gaat het om de functie en minder om de vorm en CLT biedt dan ook geen samenhangend geheel.

Grammatica-/vertaalmethode (GVM) (Engels: Grammar-Translation Method; GTM)

Bedacht door wie en wanneer

In de 18^de en de 19^de eeuw was taalonderwijs vooral gericht op praktisch taalgebruik. Er word geleerd om gebruiksklare zinnen, dialogen, idiomatische uitdrukkingen, lijsten met woorden etcetera na te spreken, uit het hoofd te leren en vervolgens op te zeggen. Dit werd op een andere wijze gedaan door een Duitse docent Frans en Italiaans en eveneens schrijver van lesboeken; Johann Valentin Meidinger. Hij ontwikkelde een leermethode waarin de grammatica van de taal centraal stond rond het jaar 1783. Meidinger wordt beschouwd als de grondlegger van de zogenaamde grammatica-vertaalmethode (In het Engels: Grammar-Translation Method; GTM).

Kenmerken van de Grammatica-/vertaalmethode (GVM)

Deze methode was gebaseerd op het onderwijs in het Latijn, wat de taal van de religie, cultuur en wetenschap was. Onderwijs in Latijn was vanzelfsprekend gericht op geschreven teksten van de klassieke schrijvers en geheel gericht op de grammatica en het vertalen. Deze aanpak werd beschouwd als wetenschappelijk en degelijk. De Grammatica-vertaalmethode gaat van de analyse uit van taalstructuren en taalvormen (van bijvoorbeeld Spaans) waarbij de studenten inzicht ontwikkelen. Bij de Grammatica-vertaalmethode zijn de lees- en schrijfvaardigheid Spaans dus belangrijk. Literatuur, vertalen en uit het hoofd leren van woordenlijsten in het Spaans hebben de nadruk. De taaldocent draagt kennis Spaans over, de lerende memoriseert.

Populariteit

De grammatica-/vertaalmethode is tot recente datum van grote invloed geweest op het talenonderwijs, ondanks dat reeds sinds halverwege de negentiende eeuw ook tegengeluiden te horen waren.

Voor- en nadelen van de Grammatica-/vertaalmethode

Aan mensen voor wie het een uitdaging is om dingen uit het hoofd te leren, is de grammatica-/vertaalmethode is een aardige mentale training. Ook biedt de methode inzicht in de structuur van het Spaans, door de nadruk die wordt gelegd op de grammatica.
De grammatica-/vertaalmethode heeft echter meer minpunten dan pluspunten. Het grootste minpunt is dat de spreek- en luistervaardigheid Spaans behoorlijk achterblijft, waardoor de taal zelfs na jaren studie nauwelijks mondeling kan worden toegepast. Deze methode staat ver af van het dagelijks gebruik van het Spaans, ook in de context die aangeboden wordt, omdat het over het algemeen om literair taalgebruik gaat. Deze methode geeft niet de mogelijkheid tot differentiatie of een eigen creatief proces bij de lerende bij het werken in een groep. Lerenden zijn slechts toehoorders en uitvoerders.

Onderdompeling (Engels: immersion)

Bedacht door wie en wanneer

Onderdompeling (In het Engels: language immersion of alleen immersion) wordt sinds de jaren 70 over de hele wereld gebruikt, hoofdzakelijk op de middelbare school waarbij een vak (bijvoorbeeld wiskunde) wordt onderwezen in een vreemde taal. In Nederland is de methode van ‘onderdompeling’ bekend als de methode die bij Taleninstituut Regina Coeli in Vught, ‘de nonnen van Vught’ wordt gebruikt. De methode van ‘onderdompeling’ is daar in 1963 ontstaan met Franse nonnen die Franse taalles onderwezen aan welgestelde dames uit Vught.

Kenmerken van onderdompeling

Onderdompeling houdt in dat degenen die de taal (zoals het Spaans) leren, vanaf het eerste moment omgeven wordt door de nieuwe taal. De instructies vinden plaats in de doeltaal (Spaans); eerst langzaam en met veel herhalingen, later op een natuurlijkere manier. Vanaf het begin wordt de student ook uitgedaagd om in het Spaans te spreken. De methode werkt met rollenspellen en simulaties. Op scholen die werken met onderdompeling, wordt veelal de leeromgeving ingericht in de stijl van het Spaans om een situatie te creëren alsof de studenten in Spanje zijn. De studenten oefenen het Spaans spreken één-op-één of in kleine groepen. Een andere manier om een taal te leren door middel van onderdompeling, is daadwerkelijk te reizen naar Spanje en daar bijvoorbeeld te verblijven in een gastgezin.

Populariteit

De methode van onderdompeling wordt als een zeer goede methode om een vreemde taal te leren gezien. Vooral de mondelinge taalbeheersing Spaans kan uitstekend worden aangeleerd op deze wijze.

Voor- en nadelen van onderdompeling

Het belangrijkste voordeel is dat deze methode snel resultaat laat zien, doordat de methode zo intensief is. De leermethode is een kwestie van ‘sink or swim’, de lerende moet echt gaan communiceren in het Spaans want hij of zij wordt erdoor omgeven. Feitelijk zijn de studenten 24 uur per dag Spaans aan het leren. De sociale interactie wordt versterkt door het samen oefenen in groepen. Lerenden ervaren dat als motiverend.
Een minpunt van de leermethode is dat het bereikte resultaat niet altijd vastgehouden wordt. De mogelijkheid is reëel dat het nieuw geleerde relatief snel wegzakt als studenten in een korte tijd Spaans leren, door in Spanje te zijn of door te zijn ondergedompeld in een kunstmatig gecreëerde omgeving, maar daarna weer overgaan tot de orde van de dag. Dat een dergelijke taaltraining Spaans erg intensief is, kan een ander minpunt zijn. Niet alle studenten hebben de conditie om deze leermethode vol te houden.

Suggestopedie (Suggestopedia)

Bedacht door wie en wanneer

Suggestopedia is een (taal)leermethode die is ontwikkeld in de jaren 70 van de vorige eeuw. De methode is ontwikkeld door de Bulgaarse psychotherapeut Georgi Lozanov.

Kenmerken van Suggestopedie

Zoals de naam al doet vermoeden, is De methode van Suggestopedia gebaseerd op de kracht van de suggestie. Volgens Lozanov is positieve suggestie een voorwaarde om (een taal; bijvoorbeeld Spaans) te kunnen leren. Hiervoor zijn een ontspannen sfeer alsook een wederzijds vertrouwen tussen lerenden en de docent (Spaans) van essentieel belang. Dat de student zich veilig en ontspannen voelt, is de voorwaarde. Een leslokaal met een rijopstelling was niet geschikt om dit te bereiken. Studenten zaten in de les in comfortabele stoelen die werden geplaatst in een halve cirkel en er was altijd muziek in de les. De methode zoals Lozanov voorstond, bestond uit teksten voorlezen, terwijl op de achtergrond klassieke muziek werd gedraaid of natuurgeluiden te horen waren. Er waren opmerkingen over de (Spaanse) grammatica en woordenlijsten bij de teksten. Er werd met gebaren en veel expressie in stem voorgelezen. De studenten werden op deze manier overgehaald om te luisteren en de (Spaanse) woorden die nieuw waren, konden gemakkelijk worden begrepen en opgenomen. Voor cultuur en kennis over het land van de doeltaal (Spanje) was veel tijd tijdens de lessen. Er werden rollenspellen gespeeld en er werden bijvoorbeeld (Spaanse) streekgerechten gemaakt en geproefd.

Populariteit

De leermethode was omstreden en is niet zo bekend meer. Sommige elementen van Suggestopedie worden nog steeds toegepast, zoals het gebruiken van stemexpressie en gebaren bij het lezen van teksten in de te leren taal.

Voor- en nadelen van Suggestopedie

Suggestopedie creëert een ontspannen en veilige sfeer, waardoor de student minder last van frustratie of faalangst zal hebben. Deze sfeer kan voor nieuwkomers bijdragen aan een positieve associatie met het nieuwe thuisland. Muziek werkt vaak motiverend en draagt muziek bij aan betere leerprestaties. Een bijkomend voordeel van de methode is dat de student wordt gestimuleerd om actief mee te doen en zich in te leven in de situatie, wat voor een aantal mensen een nieuwe ervaring is. Voor sommigen is dit tegelijk een nadeel, want niet iedere student is hiertoe in staat. Daarnaast kan muziek bij sommige lerenden afleiden en verstorend werken in plaats van stimulerend en ontspannend. Een andere zwakke kant is dat de relatie trainer-student niet gelijkwaardig is; alle inbreng komt van de kant van de Spaanse trainer en de studenten zijn steeds de ontvangende partij.

Community Language Learning (CLL)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse priester en psycholoog Charles Curran en professor Paul La Forge ontwikkelden in 1976 Community Language Learning, ook wel Counseling Language Learning genoemd.

Kenmerken van Community Language Learning (CLL)

Community Language Learning (CLL) is een methode om een taal te verwerven waarbij de studenten samenwerken om te bepalen welke aspecten van een taal zij willen leren. CLL is gebaseerd op de counseling-benadering waarbij de taaldocent als een counselor optreedt die de zinnen van de studenten parafraseert. De studenten beginnen het gesprek. Zij spreken in hun moedertaal als zij de doeltaal (Spaans) nog niet voldoende machtig zijn. De taaldocent (Spaans) legt uit en vertaalt, waarna de studenten de uitspraken van de docent zo nauwkeurig mogelijk herhalen. Deze gesprekken in het Spaans worden opgenomen om nadien opnieuw te kunnen beluisteren.
De methode stimuleert het gemeenschapsgevoel in de leergroep en ziet de interactie tussen de lerenden onderling als middel om de Spaanse taal te leren. Er wordt geen leerboek Spaans gevolgd; de studenten bepalen zelf het lesmateriaal middels zinvolle gesprekken.

Populariteit

Of CLL succesvol is, is in hoge mate afhankelijk van de expertise van de trainer-counselor. De taaldocent dient naast sociaal-cultureel kundig eveneens taalkundig te zijn onderlegd. Deze taaltrainer dient zowel het Spaans als de moedertaal van de student uitstekend te beheersen om de taaluitingen van de student te kunnen vertalen. Community Language Learning kan prima functioneren als deze correct gebruikt wordt. CLL is niet bruikbaar voor grote groepen.

Voor- en nadelen van Community Language Learning

De methode biedt de studenten een hoge mate van autonomie. De studenten vinden het analyseren van eigen gesprekken vaak nuttig. Niet alleen tijdens de les Spaans, maar ook buiten de les wordt de groep vaak heel hecht. Met deze methode worden studenten zich een stuk bewuster van de groepsgenoten, de sterke en zwakke punten en ze leren om als team samen te werken. Studenten leren vaak veel van het bespreken van de foutjes en het evalueren van de les Spaans. Dergelijke verbeteringen blijven vaak in het geheugen gegrift en worden zo onderdeel van het actieve vocabulaire van lerenden.
Een nadeel van CLL van Community Language Learning kan zijn dat de trainer niet sturend is, ondanks dat sommige studenten wel sturing nodig hebben. Bij CLL wordt geen gebruikgemaakt van een leerboek en ook geen toetsen Spaans gehouden. Het succes van de lessen is hierdoor lastig meetbaar. Sommige lerenden worden in hun Spaans spreken belemmerd als zij worden opgenomen.

Lexicografische benadering (Engels: Dynamic Lexicographic Approach; DLA)

Bedacht door wie en wanneer

De Lexicografische benadering (Engelse naam: Lexical Approach; LA) is een methode om een taal te leren ontwikkeld door Michael Lewis in het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Kenmerken van de Lexicografische benadering (DLA)

De benadering gaat uit van het idee dat een belangrijk gedeelte van het leren van een vreemde taal (zoals het Spaans) bestaat uit het begrijpen en het produceren van ‘lexicale eenheden’, brokjes taal die bestaan uit (Spaanse) woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen. Studenten verwerven al doende inzicht in patronen van het Spaans (grammatica) en betekenisvolle groepen met woorden. Zo wordt geleerd hoe het Spaans ‘in het echt’ gebruikt wordt. In deze benadering neemt de woordenschat Spaans een grotere plaats in dan de Spaanse grammatica. De instructies zijn op situaties en Spaanse uitdrukkingen gericht die vaak voorkomen in dialogen. Er is aandacht voor interactie maar ook voor exposure; voor de receptieve vaardigheden van de student (luisteren/begrijpen, lezen/begrijpen). Voor het zelfstandig ontdekken van de Spaanse taal door de lerende wordt veel mogelijkheid gegeven.
Het is de rol van de docent Spaans om te zorgen voor voldoende input en het faciliteren van het leertraject van de lerende.

Populariteit

Onder invloed van de ideeën over taal van (onder andere) Michael Lewis zijn in de afgelopen dertig jaar de leerboeken aanmerkelijk veranderd. Er is veel meer aandacht voor woordenschat die aangeboden wordt in zogenaamde chunks, in betekenisvolle brokjes. Iets waarnaar Michael Lewis streefde; de radicale omwenteling in de manier waarop taal wordt onderwezen, bleef echter uit.

Voor- en nadelen van de Lexicografische benadering

Door met ‘chunks’ (brokjes taal); met ‘echte’ taal te werken, leren lerenden op een heel natuurlijke manier het Spaans te gebruiken. Zo ontstaat souplesse in het het gebruik van het Spaans.
Dat de werkelijkheid altijd weer anders is dan de aangeleerde taalsituaties, is de keerzijde. Met het zelf leren herkennen van de patronen van het Spaans hebben sommige studenten moeite en zij hebben meer aan een docent Spaans die hen de weg wijst, dan aan een docent taal-facilitator.

Series Method

Bedacht door wie en wanneer

De Series method, ofwel ‘seriemethode van taalverwerving’ is in 1880 door de Fransman François Gouin ontwikkeld.

Kenmerken van de Series Method

De seriemethode (Engelse naam: The Series Method of language acquisition) van François Gouin gaat uit van een serie van verbonden zinnen die gemakkelijk te begrijpen zijn en weinig kennis vereisen van grammatica van de doeltaal. De studenten leren zinnen op basis van een actie, bijvoorbeeld het verlaten van een huis in de volgorde waarin deze uitgevoerd zou worden. Deze reeksen of series gingen over onderwerpen als de mens in de samenleving, het leven in de natuur, wetenschap en beroep, vanuit het verschil tussen objectief, subjectief en figuurlijk taalgebruik ontwikkeld. De seriemethode van Gouin maakt geen gebruik van moedertaal. Het is een soort eentalige methode, die niet van ‘vertalen’ en ‘uitleggen’ uitgaat maar van ‘demonstreren’ en ‘handelen’, waardoor studenten al gauw denken in de te leren taal (bijvoorbeeld het Spaans).

Populariteit

Gouin’s ideeën over taal waren hun tijd ver vooruit. Ondanks de ongewone aanpak, was de seriemethode van Gouin enige tijd succesvol. Deze methode werd echter door Berlitz’ Directe Methode overschaduwd.

Voor- en nadelen van de Series Method

De Series method van Gouin ontwikkelt de mondelinge vaardigheden Spaans sterk en zorgt voor een harmonieuze, natuurlijke en gelijkwaardige sfeer in de taalles.
De methode garandeert levendig onderwijs. Dit soort onderwijs Spaans wekt de seriemethode enthousiasme van de studenten op door gebruik te maken van visuele leermiddelen, zoals afbeeldingen, grafieken, enzovoort. Een taal leren werd tastbaar; dit was iets geheel nieuws. Het maakt de studenten Spaans nieuwsgierig, wat goed werkt om het leergeheugen te helpen ontwikkelen, de prestatiedruk te verminderen en het zelfvertrouwen te verhogen. De methode stimuleert de communicatieve competenties Spaans van de studenten goed.
De methode van François Gouin heeft echter als nadeel dat taal die wat meer subjectief of abstract wordt, lastig in één concrete ervaring kan worden gevangen met beweging en expressie. De bewerkelijkheid voor de taaldocent, die tenslotte een hele reeks aan series moet voorbereiden, is een ander nadeel van de leermethodiek. Als derde punt is de Gouin-seriemethode vooral gericht op het mondelinge taalgebruik, terwijl het reguliere onderwijssysteem nog vaak draait om examens die de lees- en schrijfvaardigheid toetsen.

Task-Based Language Teaching (TBLT)

Bedacht door wie en wanneer

Task-Based Language Teaching (Taakgericht taalonderwijs) is in de jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld. De grondleggers van deze methode waren de Indiase taalkundige professor N.S. Prabhu, de Amerikaanse hoogleraar Teresa P. Pica en de Britse hoogleraren Graham Crookes en Michael H. Long.

Kenmerken van de Task-Based Language Teaching (TBLT)

Taakgericht taalonderwijs past binnen een Communicatieve Benadering/het Communicatief Taalonderwijs. De visie erachter is dat het verwerven van de taal (zoals het Spaans) geen op zichzelf staand doel, maar een methode om specifieke taken uit te kunnen voeren. De studenten krijgen motiverende taken aangeboden. Hiervoor is taalkennis (Spaans) vereist. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, is het nodig dat ze over woordenschat en taalregels van het Spaans beschikken. De taken zijn zaken uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld een e-mail schrijven, een boodschap doen, bellen met een klantenservice, een krant lezen of een drankje bestellen. De opdracht wordt in drie fasen opgedeeld: vóór, tijdens en na de taak, waarbij de student zich eerst op de taak voorbereidt, de taak daarna uitvoert en tot slot erop terugblikt. Om de taken uit te kunnen voeren, moeten studenten samenwerken. De taken dienen net boven het taalniveau van de student Spaans te liggen om leereffect te hebben.

Populariteit

Het taakgericht onderwijs is zeer populair geworden vanaf de vroege jaren negentig en zeker in het taalonderwijs. Het lijkt de meest bruikbare vorm te zijn voor het verhogen van de taalvaardigheid bij lerenden (hoofdzakelijk lerenden in een achterstandspositie) in het lager en secundair onderwijs.

Voor- en nadelen van Task-Based Language Teaching

Het taakgericht taalonderwijs (Spaans) heeft duidelijke voordelen. Het is een activerende werkvorm, waarbij de studenten worden uitgedaagd om hun vaardigheid (Spaans) te gaan gebruiken. Het is een op de persoon gerichte, efficiënte en relevante aanpak, mits de taak goed bij de lerenden aansluit. De studenten komen op een dagelijkse, natuurlijke manier in contact met het Spaans en leren zo authentieke Spaanse woorden, woordcombinaties en uitdrukkingen in het Spaans. Bovendien leren studenten om samen te werken. Lerenden ervaren taakgericht taalonderwijs als prettig en motiverend.
Als nadeel kan worden genoemd dat de communicatie voorop staat en niet zozeer de correcte vorm van het Spaans, waardoor lerenden die niet zozeer precies leren.

De Dogme benadering (Engels: Dogme Language Teaching; Dogme ELT)

Bedacht door wie en wanneer

Scott Thornbury; Nieuw-Zeelands taalkundige en docententrainer op het gebied van Engels taalonderwijs bedacht Dogme Language Teaching/Dogme ELT (de ‘Dogmabenadering’) in het jaar 2000.

Kenmerken van de Dogme benadering (ELT)

De inspiratie voor Dogme Language Teaching was ‘Dogme 95’; een stroming van een aantal Deense filmmakers waaronder filmregisseur Lars von Trier uit het jaar 1995. De deelnemers houden zich aan tien strikte regels (dogma’s) voor het maken van films die samen ‘de eed van zuiverheid’ (Deens: kyskhedsløfter; Engels: Vows of Chastity) behelzen. Bij het Dogme-taalonderwijs is iets soortgelijks aan de hand. De aanhangers van de Dogme benadering streven naar een vorm van communicatief taalonderwijs die niet door voorgedrukt materiaal is belast. Het beginnen van inhoudelijke gesprekken over praktische zaken is het doeleinde van de Dogme-benadering, waarbij het om communicatie draait als inspirator van het leren. Deze leermethode is daarom een communicatieve aanpak van taalonderwijs. Deze methode wil onderwijs bieden zonder lesboeken of overig lesmateriaal en zich in plaats daarvan op de communicatie tussen de trainer en de lerenden richt. Het Dogme-taalonderwijs kent, net als de Dogme-beweging van de filmmakers, 10 uitgangspunten (dogma’s).

Populariteit

Ondanks dat onderzoek naar het succes van Dogme beperkt is, stelt Scott Thornbury dat de parallellen met taakgericht leren van een taal (zoals Spaans) erop wijzen dat Dogme waarschijnlijk tot vergelijkbare resultaten leidt.

Voor- en nadelen van de Dogme benadering

Dat er vrijwel geen voorbereiding nodig is, is een voordeel voor taaldocenten Spaans. De studenten zijn verantwoordelijk voor hun eigen leerproces en dit kan heel motiverend werken. Zo zijn de lessen Spaans nooit voorspelbaar; dat zorgt voor spontane communicatie en verveling krijgt geen kans. Vrijwel alles kan in een Dogme-les worden besproken. Op deze manier blijven studenten alert en betrokken.
Als studenten zo weinig door de taaldocent begeleid worden, kunnen ze zich daartegenover wat minder op hun gemak voelen. Voor dit type taalonderwijs zijn ook niet alle taaltrainers Spaans flexibel genoeg. Dat lerenden zich vaak op een specifiek examen Spaans moeten voorbereiden, terwijl het niet zeker is dat de hiervoor benodigde stof in de taallessen aan bod komt, kan een bijkomend nadeel vormen.

Growing Participator Approach (GPA)

Bedacht door wie en wanneer

The Growing Participator Approach (GPA) is ontwikkeld in het jaar 2007 door Language consultants Greg en Angela Thomson.

Kenmerken van de Growing Participator Approach (GPA)

Deze GPA-benadering is een alternatieve kijk op het leren van een vreemde taal (zoals het Spaans). De primaire aanname van de methode is dat taal en cultuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Het gaat bij GPA om veel meer dan alleen het verwerven van het Spaans; het doel is uitgroeien tot een volwaardige deelnemer aan het leven in de gastcultuur (van bijvoorbeeld Spanje). Daarom gebruikt GPA de termen ‘groeiende deelnemer’ in plaats van ‘taallerende’ en ‘verzorger’ in plaats van ‘docent’. De GPA-benadering vertoont gelijkenissen met, en is deels gebaseerd op, de Natural Approach (natuurlijke aanpak) van Stephen Krashen en Tracy Terrell.
De methode bestaat uit zes fasen van activiteiten. De activiteiten worden uitgevoerd door de lerende met een verzorger uit Spanje. Begrip gaat voor productiviteit. De nadruk ligt op Spaanse woordenschat en cultuur. Fase 1 is de hier-en-nu-fase. Deze neemt ongeveer 100 uur in beslag. In fase 1 focust de ‘groeiende deelnemer’ zich op het luisteren en het geven van non-verbale feedback.
Fase 2 is de zogenaamde ‘verhaalopbouwfase’. Deze fase duurt ruwweg 150 uur en de deelnemer begint nu het Spaans ook te produceren. In fase 3 van de leermethode van de methode ligt de nadruk op ‘gedeelde verhalen’. Dit zijn verhalen die over dagelijkse gebeurtenissen gaan, verhalen die worden gedeeld tussen culturen alsook verhalen die over gedeelde ervaringen gaan. Fase 4 is de fase van het zogenaamde ‘diepe delen’. De deelnemers en de verzorgers beginnen nu meer diepgaande gesprekken over het leven in de Spaanse cultuur te voeren. In fase 5 van de leermethode van de methode beginnen de deelnemers zich op taalgebruik van moedertaalsprekers Spaans te richten door middel van nieuws, televisie, films en literatuur. Het Spaans dat voor het werk van de deelnemers is vereist, wordt ook geleerd. Fase 6 van de leermethode is de ‘zelfvoorzienende groeifase’. Deze fase kent geen eindpunt. Het gaat het hierbij om groei buiten de formele taalsessies Spaans om.

Populariteit

Er is nog niet veel bekend over het succes omdat de leermethode van Thomson nog tamelijk nieuw is. Deelnemers zijn er vrij enthousiast over.

Voor- en nadelen van de Growing Participator Approach

Met de GPA-benadering wordt een goede doorkijk op het proces van taalverwerving Spaans geboden. Deze zes afzonderlijke fasen van de methode bieden een duidelijk tijdspad en haalbare doelen. Er wordt door de lerende niet alleen kennis van de Spaanse taal verworven, maar ook van de omgeving en de lerenden verwerven eveneens een nieuw sociaal netwerk.
Een minpunt van deze benadering is dat voor elke deelnemer of elke kleine groep deelnemers een ‘verzorger’ gezocht moet worden die veel tijd wil investeren.

Shadowing Technique

Bedacht door wie en wanneer

De Shadowing technique, ook wel simpelweg Shadowing (‘schaduwen’) genoemd, is bedacht door Prof. Alexander Argüelles; een Amerikaanse taalkundige en polyglot in de vroege jaren 2000.

Kenmerken van de Shadowing Technique

De techniek van Shadowing is een methode die taallerenden zelfstandig kunnen gebruiken voor het verbeteren van de uitspraak en de intonatie (Spaans) en het verwerven van vloeiendheid in het spreken. Het is een relatief eenvoudige techniek: de lerenden luisteren naar een audio-opname, bij voorkeur een dialoog en herhalen dan wat zij horen. Bij deze methode is het niet van belang om de Spaanse tekst te begrijpen; het gaat in de eerste instantie om de klank. Luisteren en herhalen oefent men net zo vaak tot het soepel gaat en de lerende simultaan met de audio-opname Spaans kan spreken. Na enige tijd zal de lerende een transcript gebruiken om te kunnen lezen (en begrijpen) wat hij of zij uitgesproken heeft. Diverse lesboeken zijn geschikt voor deze methode, zolang er maar dialogen of stukken samenhangende tekst in staan. Het niveau van de Spaanse audio-opname dient idealiter iets boven het niveau van de studenten te zijn. De ideale lengte van een audio-opname is ongeveer één pagina, op een natuurlijke snelheid en zonder kunstmatige pauzes in te lassen. Omdat lichamelijke beweging de opname van de vreemde taal (het Spaans) in het zenuwstelsel versterkt, doet Alexander Argüelles de aanbeveling om te lopen tijdens het spreken, het liefst buiten, en niet te zitten. Dat de lerenden minder snel worden afgeleid als zij bewegen, is een bijkomende grond waardoor het werken aan het Spaans veel effectiever gaat.

Shadowing vertoont veel overeenkomsten met de audiolinguale methode uit de vorige eeuw, maar het onderscheid is dat bij de audiolinguale methode grammaticale drills toegepast werden in plaats van dialogen of samenhangende teksten. Ook simultaan spreken is verschillend aan Shadowing.

Populariteit

De afgelopen jaren is veel onderzoek naar Shadowing gedaan waarin is aangetoond dat de techniek naast de uitspraak ook de luistervaardigheid sterk verbetert. Maar ook het algemene begrip van het Spaans wordt vergroot.

Voor- en nadelen van de Shadowing Technique

Shadowing heeft als praktisch pluspunt dat het in een groep studenten kan worden gebruikt, waarbij alle deelnemers actief aan het leren zijn. De methode heeft een hoog rendement.

De techniek heeft als nadeel is dat lerende het wellicht ietwat saai kan vinden om dezelfde Spaanse tekst te blijven herhalen. De keuze van de tekst is dus heel belangrijk.

Total Physical Response (TPR^®)

Bedacht door wie en wanneer

De Amerikaanse psycholoog James Asher ontwikkelde in de jaren 60 van de vorige eeuw de taalverwervingsmethode Total Physical Response, ook wel TPR^® genoemd.

Kenmerken van Total Physical Response (TPR^®)

TPR^® is een methode om een vreemde taal (zoals Spaans) te leren die van het idee uitgaat dat mensen door middel van handelingen en beweging leren. Al doende leert men, en wel op de manier zoals een kind de moedertaal leert. Ouders geven hun (jonge) kinderen voortdurend taken en belonen hen als ze die uitvoeren (“kijk naar mama”, “goed zo”). “Pak de lepel”, “Mooi!”, “Trek je schoenen maar aan”, enz.). Het is in de eerste instantie de bedoeling dat het kind begrijpt wat de ouder zegt, het kind gaat in een later stadium verbaal reageren. Dus de luistervaardigheden Spaans zijn de basis, de spreekvaardigheden komen later.
De methode van TPR^® past deze principes van de moedertaalverwerving bij het leren van het Spaans versneld toe. De trainer geeft op een begrijpelijke en vriendelijke wijze taken, bijvoorbeeld: “pak het boek” en doet zelf de taken voor; de student doet deze taken na. Aanvankelijk wordt nog niet van de studenten verwacht dat ze Spaans spreken; de studenten geven de taken in een later stadium. Bekende taken worden verder uitgebreid of gedeeltelijk veranderd.
Door het combineren van bewegingen en spraak, appelleert de methode van TPR^® aan beide hersenhelften. Hierdoor kost het minder moeite om iets te leren en de geleerde Spaanse taalkennis beklijft ook beter.

Populariteit

Met name wordt de methode van TPR^® binnen het NT2-onderwijs gebruikt (Nederlands als tweede taal), zeker bij beginners en ook wel bij Engels taalonderwijs op de basisschool. Maar middelbare scholieren en volwassenen werken ook met plezier met TPR^® en behalen goede resultaten.

Voor- en nadelen van Total Physical Response

TPR^® biedt veel voordelen. Doordat de student veel begrijpelijke inbreng krijgt aangeboden in ‘chunks’ (woorden die bij elkaar horen), krijgt hij of zij snel begrip van de doeltaal. Total Physical Response levert vlotte succeservaringen op, wat het plezier in het leren bevordert. Dit zorgt een stressvrij leerproces. De methode van TPR^® is in principe geschikt voor elke doelgroep, ongeacht welke leeftijd of achtergrond en de methodiek kan ook in grotere klassen toegepast worden. Het Spaans wordt direct opgeslagen in het langetermijngeheugen van de studenten.
Het feit dat niet elke taaluiting in TPR^®-opdrachten uit te drukken is, is het minpunt van TPR^®. Dit is de reden dat de leermethode tot op een zeker niveau werkt en daarnaast een andere leermethode (ter aanvulling) nodig is. Daarnaast is de methode niet erg creatief. De student leert niet zijn of haar meningen, gevoelens en ideeën in het Spaans uit te drukken.

De Directe Methode (Engels: Direct Method; DM)

Bedacht door wie en wanneer

Eind jaren 80 van de negentiende eeuw bedacht de Duits-Amerikaanse linguïst Maximilian Delphinius Berlitz (geboren als David Berlizheimer) de Directe Methode, ook wel ‘de natuurlijke benadering’ genoemd. De methode is als antwoord op de dominante grammatica-vertaalmethode ontwikkeld.

Kenmerken van de Directe Methode (DM)

Rond 1900 ontstond een Reformbeweging met nieuwe ideeën over leren dat zelfontdekkend en inductief zou moeten zijn. De Reformbeweging betrof overigens niet alleen het leren van talen, maar ook voeding, kleding, natuurgeneeskunde en naturisme. Rond 1900, net zoals in de jaren 60 van de vorige eeuw, streefden de mensen naar meer natuurlijke manieren van leven en een bevrijding van keurslijven. In het taalonderwijs werd nu veel aandacht besteed aan de gesproken, ‘levende’ taal. Hierbij werd de grammatica vooral inductief onderwezen, met behulp van voorbeeldzinnen. Hieruit moesten lerenden de taalregels afleiden. Veel mondelinge oefeningen en met veel aandacht kwamen er voor de uitspraak van de taal (zoals het Spaans). De studenten werden aangemoedigd vaak Spaans te praten. Het was ook een nieuw verschijnsel dat de les in het Spaans gegeven werd. Er werd nadrukkelijk niet vertaald tijdens de taalles. Door middel van voorbeelden en plaatjes werd de (Spaanse) vocabulaire aangeleerd. De lerenden brachten abstracte vocabulaire aan voor het associëren van ideeën.

Populariteit

Deels door invloed van de crises en oorlogen verdween de golf van vernieuwing van begin twintigste eeuw langzaam, om in de jaren 60 weer in een andere vorm terug te keren.
Met (een moderne vorm van) de Directe Methode wordt nog altijd gewerkt door taleninstituten als Berlitz en Interlingua.

Voor- en nadelen van de Directe Methode

Het grote voordeel van de Directe Methode is dat het een vrij natuurlijke manier is om Spaans te leren. Er wordt veel aandacht geschonken aan luisteren en spreken, waardoor lerenden vloeiendheid en zelfvertrouwen ontwikkelen. Deze Direct Methode heeft eveneens nadelen. Voor schrijfvaardigheid (Spaans) is bij deze methode zeer weinig aandacht en voor lezen in de doeltaal ook minder. Voor studenten die al wat meer meer gevorderd zijn in het Spaans, biedt de Directe Methode te weinig uitdaging. Omdat de Directe Methode is gebaseerd op een daadkrachtige inzet door de student is de methode tevens niet erg bruikbaar voor langzaam lerende student.

De Manesca-methode (Engels: Manesca Method)

Bedacht door wie en wanneer

Jean Manesca publiceerde in 1835 An Oral System of Teaching Living Languages Illustrated by a Practical Course of Lessons in the French through the Medium of the English (“Een mondelinge methode voor het onderwijzen van levende talen, aan de hand van een praktische cursus Frans door middel van het Engels”). In januari 2015 is An oral system of teaching living languages in herdruk gegaan.

Kenmerken van de Manesca-methode

Manesca gaat van hetzelfde principe uit als waar de Natural Approach (‘natuurlijke aanpak’) voor staat: de beste manier om vreemde talen te leren, is die waarop een kind zijn moedertaal leert. Een vreemde taal (zoals Spaans) leren moet gemakkelijk en veilig zijn. Manesca wil om die reden niet met abstracte regels en woordenlijstjes met Spaanse woorden werken die uit het hoofd geleerd moeten worden.
De Manesca-methode staat bekend als de oudste, bekende, volledige taalcursus. De methode is op het werken met een groep van lerenden en een docent Spaans gebaseerd, die maar één Spaans nieuw woord tegelijk introduceert. Bij elk woord hoort een specifieke beweging. Het Spaanse woord en deze beweging worden vervolgens door de lerenden afzonderlijk herhaald. Door de herhaling onthouden de lerenden hhet Spaanse woord, zonder dat uit het hoofd geleerd hoeft te worden. De woorden vormen stap voor stap zinnen en vervolgens variaties op de Spaanse zinnen. Spaanse spelling wordt aangeboden in een later stadium met leesteksten.
De Manesca-methode is reeds een aantal jaren later door Heinrich Gottfried Ollendorff overgenomen en aangepast en staat ook wel als de Ollendorff-methode bekend.

Populariteit

Jean Manesca overleed twee jaar na de publicatie van zijn leermethode. Het werk van Jean Manesca is door anderen opgepakt en aangepast, onder wie Ollendorff. Een groot deel van de ideeën van Jean Manesca zijn nog steeds actueel en worden nog steeds toegepast in het moderne vreemdetalenonderwijs.

Voor- en nadelen van de Manesca-methode

De combinatie van spreken en bewegen, waardoor het fysieke geheugen wordt aangesproken en het geleerde gemakkelijker en langer kan worden onthouden, is de sterke kant van de Manesca of Ollendorff-leermethode. Wat daar eveneens aan bijdraagt, is het vele herhalen. Dat dit wat saai kan worden om dezelfde Spaanse woorden en zinnetjes steeds te herhalen, kan een nadeel zijn.

Silent Way

Bedacht door wie en wanneer

The Silent way (‘de stille manier’) is in het jaar 1963 ontwikkeld door de Egyptenaar Caleb Gattegno.

Kenmerken van de Silent Way

De stille manier is een methode om een taal te leren (bijvoorbeeld Spaans) die gebruikmaakt van stilte als instructiemiddel. De methode van Gattegno gaat van de autonomie van de lerende uit en diens actieve deelname.
De taaldocenten Spaans gebruiken een combinatie van stilte en gebaren om de aandacht van de studenten te trekken, reacties los te krijgen en hen aan te moedigen om foutjes te corrigeren. Er wordt veel tijd aan de uitspraak (Spaans) besteed.
Gattegno, die van oorsprong wiskundige was, vond het belangrijk om onderwijs te geven op een wijze die efficiënt was voor de energievoorraad van de lerenden. Caleb Gattegno kwam erachter dat het relatief weinig energie kost om een visueel of auditief beeld te onthouden, veel minder energie dan als studenten proberen iets uit het hoofd te leren. Het betoog van Gattegno was dat trainers niet zozeer dienen te streven naar het overbrengen van kennis, maar bewustzijn aan dienen te boren, want alleen bewustzijn maakt het mogelijk om dingen te kunnen leren.
The Silent Way gebruikt onder andere blokjes met verschillende kleuren, die kunnen worden gebruikt voor allerlei dingen. De methodiek gebruikt ook Words in Colour. Words in Colour is een kleurenkaart voor klanken waarin elke kleur een bepaalde klank van het Spaans vertegenwoordigt, gekleurde woordgrafieken voor het werken aan zinnen en gekleurde grafieken die gebruikt worden voor het leren van de spelling.

Populariteit

Alhoewel de Stille Manier in zijn oorspronkelijke vorm niet veel wordt toegepast, zijn Gattegno’s ideeën van invloed geweest, met name bij het aanleren van de uitspraak.

Voor- en nadelen van de Silent Way

De sterke kant van de aanpak van Caleb Gattegno is dat zijn leermethode voor de lerende niet-bedreigend is, die immers als autonoom gezien wordt. De trainer Spaans is in feite dienstbaar aan de student en niet andersom. De leermethodiek van The Silent Way stimuleert het leren van het Spaans op een natuurlijke manier. Over het algemeen wordt het geleerde goed verwerkt en onthouden door taallerenden een uitdaging te geven om nieuwe dingen te ontdekken. Foutjes maken magwat bijdraagt aan het leerproces.
Het feit dat sommige studenten meer begeleiding nodig hebben dan de methode voorstaat, kan een minpunt zijn. Studenten zouden wat gefrustreerd kunnen raken door het gebrek aan input van de docent Spaans. De keerzijde van het werken met kleuren en grafieken is dat de nieuwheid er snel af is. Hierdoor kan verdwijnen het effect van de leermethode.

TPR Storytelling

Bedacht door wie en wanneer

TPR Storytelling of ‘TPRS’ houdt in Teaching Proficiency through Reading and Storytelling. Deze methode is in 1990 ontwikkeld door Blaine Ray, van oorsprong een Amerikaanse docent Spaans, en komt uit de TPR-techniek (Total Physical Response) voort.

Kenmerken van TPR Storytelling

TPRS is een taalverwervingsmethode die verhalen gebruikt om een taal (bijvoorbeeld Spaans) te leren. Het uitgangspunt is een natuurlijke methode van taalverwerving: een vreemde taal leren zoals kinderen de moedertaal leren. De studenten worden blootgesteld aan een grote hoeveelheid begrijpelijke input om dit te kunnen bereiken. De taaltrainer Spaans vertelt een verhaal, waarin nieuw te leren Spaanse woorden diverse keren voorkomen. De verhalen zijn niet te lang en interessant of humoristisch. Omdat de verhalen vrij eenvoudig zijn te begrijpen, ontspannen de lerenden zich. Spaanse woorden en structuren worden op deze manier vrijwel vanzelf opgeslagen in het langetermijngeheugen van de studenten. De trainer wijst de student op grammaticale fenomenen in het Spaans, zonder dat lerenden taalregels uit het hoofd leren.
De lerende zal na enige tijd ‘vanzelf’ Spaans gaan spreken en de Spaanse grammaticale structuur van de nieuwe taal gaan imiteren. Dit is een natuurlijk proces. Een variant hierop is om samen met een groepje studenten een verhaal op te bouwen. Hierbij schrijft de taaldocent Spaans eerst nieuwe woorden en structuren op een bord, met de Spaanse vertaling erbij, om daarna samen met de lerenden hiervan een verhaal te maken. Tot slot wordt het verhaal door de lerenden naverteld. Een belangrijk deel van TPR Storytelling is lezen in het Spaans, omdat dit voor input zorgt. Daarna volgt schrijven in het Spaans.

Populariteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan die uitwijzen dat TPR Storytelling een geslaagde manier is om een nieuwe taal te verwerven. Er zijn wel randvoorwaarden: de setting dient geschikt te zijn en de trainer dient goed getraind te zijn.

Voor- en nadelen van TPR Storytelling

TPRS is een laagdrempelige manier om Spaans te leren en het geleerde wordt grondig verworven. TPRS spreekt eveneens de creatieve intelligentie aan; TPRS is een breinvriendelijke leermethode. Het is plezierig voor de lerende en het is relatief gemakkelijk om de aandacht erbij te houden. Zelf een verhaal verzinnen, werkt heel motiverend voor de lerende.
Dat TPRS veel voorbereiding van de taaldocent vraagt, is een nadeel.

De Rosetta Stone methode

Bedacht door wie en wanneer

De Rosetta Stone-methodiek is naar de zogenaamde de Steen van Rosetta vernoemd, een steen die in Egypte werd ontdekt met een tekst in twee talen, door middel waarvan uiteindelijk de hiërogliefen konden worden ontcijferd. Rosetta Stone is ook de naam van het softwarebedrijf dat de taalcursussen op de markt brengt. De eerste versie van Rosetta Stone is uitgebracht in het jaar 1996.

Kenmerken van de Rosetta Stone methode

De Rosetta Stone methode is een manier om vreemde talen (bijvoorbeeld Spaans) te leren met behulp van een computer. Deze taalcursussen worden aangeboden in ruim dertig talen en de cursussen zijn ook vanuit elk van deze talen te volgen.
De Rosetta Stone-methode is een zogenaamde communicatieve methode, die de manier nabootst waarop een kind zijn of haar moedertaal leert. Dit wil zeggen ‘leren door onderdompeling’, leren door veel te luisteren en na te spreken. Rosetta Stone gebruikt hier stemmen van moedertaalsprekers Spaans alsook foto’s voor voor het overbrengen van de betekenis van nieuwe (Spaanse) woorden. De methode maakt gebruik van spraakherkenningsprogramma. Dit programma registreert de Spaanse uitspraak en maakt hier een schematische weergave van. De lerende kan zo de uitspraak met die van moedertaalsprekers Spaans (native speakers) vergelijken. Door de voorbeeldspreker wat langzamer te laten praten en de studenten vervolgens veel na te laten zeggen, kan de uitspraak worden verbeterd.
Er zijn dictee-oefeningen om de schrijfvaardigheid Spaans van de student te oefenen. De software van de methode controleert de Spaanse grammatica en spelling en geeft taalfouten aan en biedt de mogelijkheid om de taalfouten te corrigeren.
Het programma van Rosetta Stone omvat eveneens leesteksten. De teksten gaan over dagelijkse onderwerpen, activiteiten en ideeën.

Populariteit

Wereldwijd wordt de Rosetta Stone-methode veelvuldig ingezet en niet door de minsten. Onder andere het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken en de NASA maken gebruik van Rosetta Stone. In Nederland wordt de Rosetta Stone-methode door een aantal ministeries en verschillende universiteiten en hogescholen toegepast, alsook door een aantal internationale organisaties.

Voor- en nadelen van de Rosetta Stone methode

De methode is heel eenvoudig in gebruik en de methode kan op elk moment door de lerende worden gebruikt. De student kan zelf bepalen welke onderdelen meer of minder aandacht nodig hebben. Velen vinden het plezierig om de methodiek te gebruiken. Bij een gebrek aan taaldocenten kan de Rosetta Stone-methode voor onderwijsinstellingen een oplossing bieden. Dat er geen trainer is om de studenten te motiveren of wat extra’s te kunnen bieden, kan een nadeel zijn.

De Pimsleur methode

Bedacht door wie en wanneer

De taalcursussen van Pimsleur zijn Amerikaans taalkundige Dr. Paul Pimsleur ontwikkeld. Zijn eerste taalcursus was een cursus Grieks, die Paul Pimsleur in 1963 introduceerde.

Kenmerken van de Pimsleur methode

De Pimsleur-methode is een Amerikaans computerprogramma om vreemde talen (bijvoorbeeld Spaans) te leren.
Een taalcursus van Pimsleur bestaat uit zinnetjes en dialogen die door de lerende worden nagesproken en daarna worden herhaald. De Spaanse zinnen zijn ingesproken door native speakers (moedertaalsprekers). De cursus is gebaseerd op herhaling, anticipatie, woordenschat en wederom herhaling. De les van de cursus omvat een audio-opname van een half uur die nieuwe vocabulaire en structuren bevat. De grammaticale structuren van het Spaans worden niet uitgelegd maar door middel van uitbreiding van, en variaties op, deze zinnetjes aangeboden.
Dr. Pimsleur heeft het optimale interval onderzocht waarmee informatie van het kortetermijngeheugen overgaat naar het langetermijngeheugen. Dit (gemiddelde) interval is in de taalcursussen van Pimsleur verwerkt.

Populariteit

De Pimsleur cursussen worden onder meer gevolgd door Amerikanen en de ervaringen met de methode lopen uiteen. De studenten zijn in het algemeen tevreden over de aangeleerde uitspraak.

Voor- en nadelen van de Pimsleur methode

De methodiek van Pimsleur werkt zeer goed om de uitspraak te verbeteren doordat de insprekers van de zinnen native speakers (moedertaalsprekers) zijn en op een natuurlijke manier Spaans spreken in een normaal tempo.
Een keerzijde van de leerleermethodiek van Pimsleur is dat er niets uitgelegd wordt. Studenten leren geen bouwstenen om zelf Spaanse zinnen te maken, maar moeten het doen met duizenden voorbeeldzinnetjes die worden ingeprent.

De Michel Thomas methode

Bedacht door wie en wanneer

De Michel-Thomas-methode is, niet verrassend, bedacht door Michel Thomas (geboren als Moniek Kroskof); een in Polen geboren genaturaliseerde Amerikaan. Hij ontwikkelde zijn leermethode in zijn eigen taleninstituut in Beverly Hills, Los Angeles, kort na de Tweede Wereldoorlog met beroemdheden zoals Barbra Streisand, Emma Thompson, Diana Ross, Mel Gibson, Bob Dylan en Pierce Brosnan in zijn klantenkring.

Kenmerken van de Micheal Thomas methode

Michel Thomas’ uitgangspunt was dat iemand alleen in staat is om te leren als hij of zij stressvrij is. Hij begon met de lerenden duidelijk te maken dat ze zich geen zorgen hoefden te maken dat ze iets zouden vergeten.
De cursussen zijn audiolessen (Spaans), ingesproken door twee acteurs; een mannelijke acteur en een vrouwelijke acteur. De setting bij Michel Thomas is een virtuele klas, waarbij de student de derde student is. Hij of zij luistert met de les van de acteurs mee. Als een vraag aan de stemacteurs gesteld wordt, is het de bedoeling dat de lerenden op pauze drukken en eerst zelf de vraag beantwoorden. Er zijn geen huiswerkopdrachten, geen uit-het-hoofd-leren. De les wordt in kleine stappen opgebouwd en nieuwe Spaanse lesstof wordt met reeds bekende Spaanse lesstof afgewisseld. De uitleg wordt steeds in het Engels gegeven. Er wordt bijvoorbeeld gewezen op verbanden tussen het Engels en het Spaans, als deze verbanden er zijn. Bij de Michel Thomas-methode wordt ook grammaticale uitleg gegeven. Eerst wordt makkelijke stof aangeleerd, moeilijkere stof volgt pas nadat de lerende de makkelijke stof heeft begrepen en verworven. Behalve Spaanse woorden en zinnetjes worden eveneens bouwstenen aangeleerd zodat de gebruiker zelf zinnetjes kan bouwen. De leermethode maakt ook gebruik van flashcards waarmee gebruikers zelf hun woordenschat Spaans kunnen toetsen en online oefeningen kunnen maken om hun eigen voortgang te kunnen meten.

Populariteit

Veel gebruikers vinden de cursus plezierig werken en zijn over het algemeen tevreden over de uitleg van de structuur van het Spaans. Gebruikers die wat verder gevorderd zijn, vinden de Michel Thomas-methode wat minder nuttig.

Voor- en nadelen van de Micheal Thomas methode

De cursussen trainen luistervaardigheid en uitspraak Spaans op een efficiënte manier en zijn erg toegankelijk. Dat deze cursus Spaans niet in schrijfvaardigheid voorziet, is een nadeel. Een daadwerkelijke interactie is er ook niet, omdat het een audiocursus betreft.

De Assimil methode

Bedacht door wie en wanneer

Assimil is een Frans bedrijf, opgericht door Alphonse Chérel in het jaar 1929. Dit bedrijf maakt cursussen voor vreemde talen en publiceert deze. Hun eerste boek was Anglais sans Peine.

Kenmerken van de Assimil methode

‘Assimileren’ betekent letterlijk ‘mengen met, opgaan in een groep’, wat wel wat hooggegrepen is voor een taalcursus (zoals Spaans). De cursussen van Assimil zijn zelfstudielessen die bestaan uit een lesboek Spaans, audio-CD’s en een USB-stick. Idealiter besteedt de cursist ongeveer twintig minuten per dag aan de taalcursus.
De taallessen van Assimil bestaan uit Spaanse dialogen die worden beluisterd, nagesproken en gelezen. De Spaanse vertaling wordt hiernaast weergegeven, alsook de uitleg van de grammatica. Om de uitspraak van het Spaans te oefenen, maakt de methode gebruik van zinnetjes die zijn ingesproken door native (moedertaal) speakers en die de lerende herhaalt. De opbouw van de les is van receptief naar productief: in de eerste les wordt nog geen taalproductie van de cursisten verwacht; dit komt pas na ongeveer vijftig taallessen.

Populariteit

De cursussen van Assimil zijn populair. Ze zijn relatief voordelig en het aanbod aan verschillende talen is groot.

Voor- en nadelen van Assimil

Het pluspunt van de Assimil-methode is dat de cursist Spaans in zijn of haar eigen snelheid kan leren op het moment dat dit het beste uitkomt. De keerzijde hierbij is, wat voor alle taalcursussen met een computer geldt, dat de gebruikers aan zichzelf zijn overgeleverd. Er is geen taaltrainer Spaans om de cursist te motiveren of te begeleiden.